Görüntüleme Ayarları:
Sayfa numarasını gizle

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadecepakete abone olan üyelerimiz erişebilir.


Sayfa 137

3. Özel Hukuka Dayanan Yetki

2.174

Kanunun verdiği yetki sadece kamu hukuku kaynaklı değildir, bu yetki özel hukuk kaynaklı da olabilir. Yukarıda incelediğimiz haklı savunma, hakkın kendi gücüyle korunması ve zorunluluk hâli buna örnektir(355). Kanunlarda bu hâller dışında da yetki veren başka hükümler bulunabilir (BK m. 68/I)(356). Kişinin özel hukuk kaynaklı bir hakkına dayanarak da başka birine zarar vermesi mümkündür. Örneğin intifa hakkı mülkiyet hakkını sınırlar(357); anne ve baba çocuğun eğitimi konusunda kararlar alır ve çocuk onların sözünü dinlemekle yükümlüdür (MK m. 339), bu çocuğun istediği zaman dışarı çıkamama gibi bazı kişilik haklarının ihlâli anlamına gelebilir(358); kiracının kira sözleşmesinden doğan hakları ev sahibinin mülkiyet hakkını sınırlar; kiraya verenin belirli şartlarla sahip olduğu hapis hakkı bu sefer kiracının mülkiyet hakkını sınırlar. Örnekler arttırılabilir. Burada artık bizim görüşümüze göre aslında bir hukuka aykırılık veya hukuka uygunluk nedeni tartışması bulunmamaktadır zira hak kavramı özü itibarıyla başka hakların kullanımını sınırlandırma anlamını Sayfa 138 taşıyabilir, bunu “zarar” kavramı altında değerlendirmemek gerekir(359). Menfaatlerin çatışması durumunda hangi hakkın korunacağı zaman zaman hukuk politikası tercihi doğrultusunda bir yorum sorunudur (karş.MK m. 981). Hukuk biliminin ana çalışma konusu da aslında budur, bu nedenle konuya hukuka uygunluk nedeni gibi dar bir çerçeveden yaklaşmamak gerektiği düşüncesindeyiz. Hakların kullanılması bakımından sınır hakkın kötüye kullanılmasıdır, hakkın kötüye kullanılmasını hukuk düzeni himaye etmeyeceği için bu durumda bir zarar doğarsa bu haksız fiil sayılabilir(360). Görüldüğü gibi hukuka uygunluk nedenlerinden farklı bir durum vardır, sonradan hukuka uygun hâle gelen hukuka aykırı bir durum yoktur tam tersine hukuka uygun bir durumda hakkın çerçevesi dışına çıkıldığı için hukuka aykırılık gündeme gelir. Bu söylenenler kamu hukukuna dayanan yetki bakımından ise geçerli değildir. Zira orada eşitler arası bir durum söz konusu olmaz.

2. Kamu Hukukuna Dayanan Yetki
G. ÜSTÜN NİTELİKTE ÖZEL VEYA KAMUSAL YARAR