Görüntüleme Ayarları:
Sayfa numarasını gizle

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadecepakete abone olan üyelerimiz erişebilir.


§5. AĞIRLAŞTIRILMIŞ SEBEP SORUMLULUĞU

I. GENEL OLARAK

3.100

Ağırlaştırılmış sebep sorumluluğu özen (olağan sebep) sorumluluğundan da tehlike sorumluluğundan da farklıdır. Öğretide sebep sorumluluğu (Kausalhaftung) “olağan sebep sorumluluğu- ağırlaştırılmış sebep sorumluluğu” olarak ikiye ayrılmıştır(194). Ağırlaştırılmış sebep sorumluluğu ile tehlike sorumluluğu arasında fark gören bu görüş sebep sorumluluğu (Kausalhaftung) ile tehlike sorumluluğunu (Gefährdungshaftung) ayrı değerlendirir; sebep sorumluluğu olağan sebep sorumluluğu (milder Kausalhaftung) ve ağırlaştırılmış sebep sorumluluğundan (scharfer Kausalhaftung) ibarettir, tehlike sorumluluğu (Gefährdungshaftung) ayrı bir kusursuz sorumluluk kategorisidir(195). Bu durumda ağırlaştırılmış sebep sorumluluğu ile tehlike sorumluluğu arasında ne gibi bir fark olduğu da bir soru olarak karşımıza çıkar. Bir görüşe göre, ağırlaştırılmış sebep sorumluluğu ile tehlike sorumluluğunu ayıran nokta ilkinin özünde bir davranış yükümüne aykırılık olmasıdır(196). Örneğin imalatçının sorumluluğunda imalatçının sorumlu tutulmasının nedeni sadece ürünleri piyasaya sürmesi değildir, onun kişilerin güvenliğini tehlikeye düşürecek ayıplı bir ürünü piyasaya sürmemesi gerekir(197). Oysa tehlike sorumluluğunda böylesi bir davranış yükümü yoktur, örneğin motorlu araç işletenin sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur zira onun motorlu aracı düzgün işletmemesi değil salt “işletmesi” sorumluluğu doğurur; işletmenin içerdiği tehlike nedeniyle sorumluluk yaratılmıştır. Ağırlaştırılmış sebep Sayfa 274 sorumluluğu ile tehlike sorumluluğu arasında fark gören bir diğer görüşe göre de ağırlaştırılmış sebep sorumluluğunda özen yükümü ihlâli şartı aranmaz ancak bu tür sorumluluklarda özel bir tehlike de öngörülmemiştir, bu sorumluluklar tehlike esasından hareketle getirilmedikleri için tehlike sorumluluğundan farklıdır; en tipik örneği de yapı malikinin sorumluluğudur(198). Tehlike sorumluluğunu, sebep sorumluluklarından ayıran bir başka görüş de bunu davranışın hukuka aykırılığı teorisi ile açıklar; bu görüş uyarınca hukuka aykırılığın aranmadığı kusursuz sorumluluk hâlleri mevcut olabilir(199). Kusur ile hukuka aykırılığı birbirinden ayırmayan Fransız hukuku etkisi altındaki bu görüşte hukuka aykırılık kişinin davranışına ilişkin bir niteliktir(200).

D. KURTULUŞ KANITI
II. YAPI MALİKİNİN SORUMLULUĞU