Görüntüleme Ayarları:
Sayfa numarasını gizle

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadecepakete abone olan üyelerimiz erişebilir.


C. UYGUN NEDENSELLİK BAĞI TEORİSİ

1. Genel Olarak

2.276

Şart teorisinin nedensellik anlayışının, doğal nedenselliğe yaklaşması ve sorumluluğun sınırını çok genişletmesi eleştirilmiş ve buna hukuki bir sınır getirmek amacıyla uygun nedensellik bağı teorisi (Adäquanztheorie, Causalité adéquate) ileri sürülmüştür(605). Bu teori borçlar hukuku alanında ceza hukukunun aksine her zaman baskın teori olmuştur(606). Bunun çeşitli Sayfa 198 nedenleri vardır. Şart teorisini savunanlar sorumluluğun sınırlandırılması bakımından nedensellik bağını değil kusur unsurunu kullanırlar; nitekim bu teorinin ceza hukukunda bu kadar kabul görmesinin nedeni budur. Cezai sorumluluk her zaman kusura dayanır ve özellikle bu unsurdan sınırlandırılır. Haksız fiil sorumluluğunda da ana ilke kusur sorumluluğudur ancak kusursuz sorumluluk hâlleri toplumsal gelişmelere ve ihtiyaçlara göre giderek artmakta hatta yargı kararıyla yaratılmaktadır. Bu ceza hukukunda kanunilik ilkesi gereği zaten mümkün değildir, bu nedenle cezai sorumlulukta kusur unsuru özel hukuka nazaran kuşkusuz daha büyük bir önem arz eder. Kusursuz sorumluluğun daha önemli bir alan kapladığı haksız fiil hukukunda bizim görüşümüze göre şart teorisinin kabul edilmesi adil olmayan sonuçlar doğuracak niteliktedir. Bu nedenlerle şart teorisi ceza hukukunda yakaladığı popülerliği hiçbir zaman haksız fiil hukuku alanında yakalayamamıştır(607). Ceza hukukunda şart teorisinin haksız fiil hukukunda ise uygun nedensellik bağı teorisinin kabul edilmesi sadece Türk hukukuna özgü değildir; Kıta Avrupası genelinde benimsenen anlayış da budur(608).

B. ŞART TEORİSİ
2. Tarihsel Gelişim