4109 Asker Ailelerinden Muhtaç Olanlara Yardım Hakkında Kanun

Yardımdan istifade için:

a) Askerin usul veya furuu, karısı, kız veya erkek kardeşi olmak;

b) Yiyecek ve sair ihtiyaçları askere giden tarafından temin edilmekte bulunmak;

c) Mahallî rayice nazaran idare ve ihtiyaçlarını temin edecek ne kendilerinin, ne askere gidenin geçim vasıta ve imkânı bulunmamak şarttır.

Yardım isteyenlerin talepleri, şehir ve kasabalarda belediye encümenleri, köylerde ihtiyar meclisleri tarafından tetkik edilerekyardıma muhtaç olanların adedi, mahallî rayice göre her bir nüfusa yapılacak aynî veya nakli yardım miktarı ve imece nevi ve tarzı tesbit olunur.

Yardım miktarı, her yerde asker ailelerini, en az oradaki asgarî maişet haddi içinde, geçindirecek derecede olacaktır.

İhtiyaçlarının tamamını kendileri tedarik edemeyip ancak bir kısmını temin edeceklere yapılacak yardım, mahallerine aid maişet haddi ile kendi gelirleri arasındaki farkın ikmaline inhisar eder.

Köy, kasaba ve şehirlerdeki asgarî maişet haddi, vilâyet idare heyetince tesbit ve tayin olunur, idare heyetinin bu kararı kat’idir.

Yardımın ne suretle yapılacağı, şehir ve kasabalarda Belediye Encümenlerince, köylerde ihtiyar meclislerince tesbit ve onlar vasıtasile ifa olunur.

Büyük şehirlerde incelemelerin lâyikile yapılabilmesi için şehri lüzumu kadar semtlere ayırmağa ve ayrıca tali heyetler teşkiline belediyeler salahiyetlidir.

Bu yardım karşılığı olarak şehir ve kasabalarda belediye meclisleri:

a) Belediye Vergi ve Resimleri Kanununun 1, 2, 18 ve 41 inci maddelerinde yazılı hisse, keşif ve inşa masrafları hariç olmak üzere, meşkûr kanuna müsteniden alınmakta olan resimlere % 50 ye kadar;

b) Sınaî müesseselerde ve tramvaylarda kullanılan elektrik ve havagazı hariç olmak üzere belediye hududu içinde istihlâk olunan elektriklerin her kilovatına bir kuruş ve hava gazının beher metre miktarına 20 para;

c) Şehir ve kasabalar dahilinde işleyen otobüslerin bilet bedellerine ve banliyö trenlerinin ve haliç vapurları hariç olmak üzere diğer muayyen tarifeli bilumum nakil vasıtalarının birinci mevki biletlerine bir kuruş zam yapmağa mezundur.

Şu kadarki bu zamların hepsinin birden yapılması mecburî olmayıp, ihtiyaçları nisbetinde ve hangisi münasipse ona zam yapmağı takdire, belediyeler salahiyetlidir.

Bunlardan (a) işaretli fıkrada yazılı olanlar, asıllarile birlikte belediyeler,

b) İşaretli fıkrada yazılı zamlar, faturalara zam suretile elektrik ve havagazı müesseseleri,

c) İşaretli fıkrada yazılı olanlar ise bilet bedellerine ilâveten nakil vasıtalarını işleten fertler ve müesseseler tarafından tahsil olunur. Bunlardan banliyö trenlerinde bilet bedellerine yapılacak zamlar, tahsil edildiği ayın nihayetinden itibaren 75 inci günü akşamına karlar ve diğerleri tahsil edildikleri ayın nihayetinden itibaren 45 inci günü akşamına kadar doğrudan doğruya bulundukları mahallerin belediyelerine yatırılır.

Belediye meclislerince konulan yardım zamanlarını tahsil etmeyen veya tahsil ettikleri yardım paralarını yukarıda yazılı müddetler içinde yatırmayan fertler ve müesseslerden ve Devlete ve belediyelere aid müesseselerin âmiri ita ve muhasiplerinden, tahsil etmeğe veya yatırmağa mecbur oldukları paralar, % 10 zam ile ve Tahsili Emval Kanununa göre belediyelerce tahsil edilir.

Belediye meclisleri asker ailelerine yardım için, tiyatro, sinema, konser biletlerine % 10 a kadar zam yapmağa salahiyetlidir. Bu zamlar biletler üzerinde gösterilebileceği gibi bilet bedellerine de ilâve olunabilir. Bu zamlar da 3702 numaralı kanun hükümleri dairesinde Mâliyece tahsil olunarak belediyelere verilir. 3702 numaralı kanunun 4 üncü maddesinde yazılı hallerde asker ailelerine yardım paraları da mezkûr maddede yazılı cezalara tâbi tutularak yardım paralarile cezalar ayni hükümler dairesinde tahsil ve belediyelere tevdi olunur.

1076 sayılı kanunun 25 inci ve 1111 sayılı kanunun 63 ve 61 üncü maddelerinde yazılı sebeblerle silâh altına alınmayanlardan, mahalli belediyeler ve ihtiyar meclisleri tarafından asker ailelerine yardım karşılığı olarak beher müecceliyet senesi için beş lira tahsil olunur. Bu suretle silâh altına alınmamış olanların listesi askerlik şubelerince mahalli belediyelere ve ihtiyar meclislerine verilir.