Öncelikle ifade etmek gerekir ki, İttihat ve Terakki örgütlenmesi, 1908’den 1913…
“... Mebuslar, Cemiyet’in “adamları” durumundaydılar. Bir bakıma Fırka Cemiyet’in doğurduğu çocuktu. Üstelik geçiciydi ve değişkendi. Seçimler, Cemiyet’i değiştirmiyordu. Fakat Fırka, Meclis çoğunluğu olarak kapsadığı kişiler bakımından değişkendi. Kopmalar ve başka partilere geçişler, bu çoğunluğu sayıca da değişikliğe uğratıyordu...(300)…
Cemiyet’in yapısı hakkında ise şunlar söylenebilir: İttihat ve Terakki kuruluşu itibariyle…
Tunaya, her ne kadar, yer yer Tüzüğünde tadilatlar yapmış olsa da, İttihat ve Terakki Fırkası’nın iç yapısının ve işleyişinin demokratik normlarla bağdaşmadığını ve normal hukuki disiplinden fazla otoriter bir yapıyı benimsediğini ifade eder. Hatta yazar, bu görüşün yalnızca kendisine ait olmadığına, Meşrutiyet dönemi hakkında dışarıdan incelemelerde bulunan Fransız Debat gazetesi muhabirinin de aynı fikirde olduğuna ve muhabirin İttihat ve Terakki Fırkası’nın Avrupa’daki benzerleriyle mukayese edildiğinde, çok daha otoriter bir yapıda olduğu tespitinde bulunduğuna işaret etmiştir(303).…
İttihat ve Terakki Fırkası hakkında yapılan bu çıkarımlarda haklılık payı olduğu…
Ayrıca, örgütün iç düzeni ve işleyişi, parti içi demokrasinin, İttihat ve Terakki…
Elbette ki, İttihat ve Terakki’nin bu şekilde otoriter yapıya sahip olmasında 1876…
