Türkiye Cumhuriyeti adına 13 Eylül 2013 tarihinde imzalanan ve 30/1/2016 tarihli ve 6668 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme’ye Değişiklik Getiren 15 No’lu Protokol”ün onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 26/2/2016 tarihli ve 10554155 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 29/2/2016 tarihinde kararlaştırılmıştır.
İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme’ye Değişiklik Getiren 15 No’lu Protokol
Strazburg, 24.IV.2013
Önsöz
Avrupa Konseyi üyesi devletler ve 4 Kasım 1950 tarihinde Roma’da imzalanan İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme’ye (bundan böyle "Sözleşme" olarak anılacaktır) taraf diğer Yüksek Sözleşmeci Taraflar,
Brighton’da 19 - 20 Nisan 2012 tarihlerinde düzenlenen, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Geleceği konulu Yüksek Düzeyli Konferans’ta kabul edilen deklarasyon ve aynı zamanda Interlaken’de 18 - 19 Şubat 2010 ve İzmir’de 26 - 27 Nisan 2011 tarihlerinde düzenlenen konferanslarda kabul edilen deklarasyonları dikkate alarak;
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi tarafından 26 Nisan 2013 tarihinde kabul edilen 283 no’lu Görüşü (2013) dikkate alarak;
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (bundan böyle "Mahkeme" olarak anılacaktır) Avrupa’da insan haklarının korunmasındaki egemen rolünü sürdürebilmesinin temini ihtiyacını değerlendirerek,
Aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır:
Sözleşme’nin önsözünün sonuna, metni aşağıdaki şekilde olan yeni bir ibare eklenmiştir:
“İkincillik ilkesi uyarınca, işbu Sözleşme ve Protokollerinde tanımlanmış hak ve özgürlükleri koruma sorumluluğunun öncelikli olarak Yüksek Sözleşmeci taraflara ait olduğunu, ve Yüksek Sözleşmeci tarafların bunu yaparken işbu Sözleşme ile kurulmuş olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin denetleyici yargı yetkisine tâbi bir takdir marjına sahip olduklarını teyit ederek,”
1 Sözleşme’nin 21. maddesine, metni aşağıdaki şekilde olan yeni bir 2. paragraf eklenmiştir:
“22. maddeye ek olarak adaylar, üç adaylı listenin Parlamenter Meclisi tarafından talep edildiği tarih itibariyle 65 yaşını doldurmamış olmalıdır.”
2 Sözleşme’nin 21. maddesinin 2. ve 3. paragrafları, aynı maddenin sırasıyla 3. ve 4. paragrafları haline gelmiştir.
3 Sözleşme’nin 23. maddesinin 2. paragrafı silinmiştir. 23. maddenin 3. ve 4. paragrafları, aynı maddenin sırasıyla 2. ve 3. paragrafları haline gelmiştir.
Sözleşme’nin 30. maddesinden, “davanın taraflarından birinin itiraz etmemesi halinde” ibaresi çıkarılmıştır.
Sözleşme’nin 35. maddesinin 1. paragrafında yer alan “altı aylık süre içerisinde” ibaresi, “dört aylık süre içerisinde” ibaresi ile değiştirilmiştir.
Sözleşme’nin 35. maddesinin 3. paragrafının b bendinde yer alan “ulusal bir mahkeme tarafından gereği gibi incelenmemiş hiçbir dava bu gerekçe ile reddedilemez” ibaresi silinmiştir.
Son ve geçici hükümler
1 İşbu Protokol, Sözleşme’ye taraf Yüksek Sözleşmeci Tarafların imzasına açık olacak, Taraflar Protokolle bağlanma rızalarını aşağıdaki usule tâbi olarak bildirebileceklerdir:
a onay, kabul veya uygun bulma koşullarına tabi olmaksızın imza ile; ya da
b onay, kabul veya uygun bulmaya tâbi imza; müteakiben onay, kabul veya uygun bulma ile.
2 Onay, kabul ve uygun bulma belgeleri Avrupa Konseyi Genel Sekreteri’ne tevdi edilecektir.
İşbu Protokol, Sözleşme’ye bağlı tüm Yüksek Sözleşmeci Tarafların 6. madde hükümleri uyarınca Protokol’ün bağlayıcı olması hususundaki rızalarını bildirdikleri tarihten itibaren üç aylık bir sürenin sona ermesini izleyen ayın birinci günü yürürlüğe girer.
1 İşbu Protokolün 2. Maddesi ile yapılan değişiklikler sadece Yüksek Sözleşmeci Tarafların işbu Protokolün yürürlüğe girmesinden sonra Sözleşme’nin 22. maddesi uyarınca Parlamenter Meclisi’ne iletecekleri listelerde yer alan adaylar için geçerlidir.
2 İşbu Protokolün 3. Maddesi ile yapılan değişiklik, Mahkemenin bir Dairesinin yargılama yetkisinden Büyük Daire lehine feragat etme teklifine, taraflardan birinin işbu Protokolün yürürlüğe giriş tarihinden önce itirazda bulunduğu derdest davalar için geçerli olmayacaktır.
3 İşbu Protokolün 4. maddesi, Protokolün yürürlüğe giriş tarihinden itibaren altı aylık sürenin dolmasının ardından yürürlüğe girer. İşbu Protokolün 4. maddesi, bu maddenin yürürlüğe giriş tarihinden önce Sözleşme’nin 35. maddesinin 1. paragrafı uyarınca nihai karar alman başvurular için geçerli olmayacaktır.
4 İşbu Protokolün diğer tüm maddeleri, 7. madde hükümleri uyarınca Protokol’ün yürürlüğe giriş tarihinden itibaren geçerli olacaktır.
Avrupa Konseyi üyesi devletler ve Sözleşme’ye bağlı diğer Yüksek Sözleşmeci Taraflara:
a tüm imza;
b tüm onay, kabul veya uygun bulma belgelerinin tevdii;
c 7. madde uyarınca işbu Protokolün yürürlüğe giriş tarihi; ve
d işbu Protokole ilişkin tüm diğer işlem, tebliğ ve bildirimler, Avrupa Konseyi Genel Sekreteri tarafından tebliğ edilecektir.
İşbu belgeyi teyiden, aşağıda imzası bulunanlar, usulüne uygun imza yetkisiyle Protokolü imzalamışlardır.
Avrupa Konseyi arşivlerinde saklanmak ve her iki metin de eşit derecede geçerli olmak üzere İngilizce ve Fransızca tek bir nüsha halinde 24 Haziran 2013 tarihinde Strazburg’da düzenlenmiştir. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri belgenin tasdikli nüshalarını Avrupa Konseyi üye devletleri ve Sözleşme’ye bağlı diğer Yüksek Sözleşmeci Tarafların her birine gönderecektir.