1. Karar : Zürich Üst (İstinaf) Mahkemesi'nin(1) yukarda çevirisini sunduğum 27 Temmuz 1962 tarihli kararı poliçe hukukunu
İnceleme konusu olan kararda icra safhasında borçdan kurtulma davası dolayısıyle…
Kararın Almanca metni bazı noktalarda açıklamayı gerektirmektedir. Herhalde kararın…
2 — Olay: J. K., Me'den likör satışı dolayısıyla 3000 Fs. alacaklıdır…
Ma., J. K.’ya 9800 Fs. ödünç para vermiş ve Ağustos 1960’da J. K.’dan alacağı için…
Me., J. K.’nın arzusuna uygun olarak, Ma. lehine ve J. K. üzerine 20 Ekim 1960 vadeli…
Poliçe ayrıca muhatap J. K. tarafından kabul edilmiştir.…
21 Ekim 1960 tarihinde poliçe noter memuru vasıtasıyle keşideci Me.'ye ibraz edilmiş;…
Bunun üzerine lehdar Ma. poliçe tutarının, faiz ve protesto giderleriyle birlikde…
Keşideci Me. takibe itiraz etmiş, tetkik mercii 18 Nisan 1961 tarihinde itirazın…
Bunun üzerine keşideci Me. lehdar Ma. aleyhine borçdan kurtulma davası açmıştır.…
Zürich Bölge Mahkemesi borçtan kurtulma davasını şu gerekçe ile reddetmiştir: Keşideci…
Davacı bunun üzerine Zürich Üst (İstinaf) Mahkemesine müracaat etmiştir. Zürich Üst…
Davalının bu karar aleyhine Kanton Temyiz Mahkemesi’ne ve İsviçre Federal Mahkemesi’ne…
3 — Davanın mahiyeti: Yukardaki karar metninden Zürich Bölge Mahkemesinde açılan borçdan kurtulma davasında keşidecinin, poliçenin bedelsiz olduğu…
Zürich Üst (İstinaf) Mahkemesinde keşideci, lehdarın müracaat hakkının düştüğünü…
4 — İncelenen hukukî problemler: Zürich Üst Mahkemesi davayı üç açıdan incelemiştir…
I — Poliçenin kabul edene vadesinde ödeme için ibraz edilmesi halinde hâmilin keşideciye…
— İBK. 1044 f1 ve 2 (TK. 636) dayanarak hâmil keşidecinin sorumlu olacağını iddia…
— Keşidecnin ödemeyi reddederken kabul edenin protesto edilmesi gerektiğini açıkça…
— Bu durum poliçenin muhatabı bakımından «protestodan muafiyet» sayılabilir mi? — Bu durum poliçenin muhatabı bakımından «ibrazdan muafiyet» sayılabilir mi?…
II — Keşideci lehdara karşı temel borç ilişkisi bakımından sorumlu mudur?…
— Lehdar lehine ‘alacağın temliki’ söz konusu olabilir mi?…
— Lehdar lehine ‘kefalet’ söz konusu olabilir mi?…
— Müracaat hakkı düşmüş veya zamanaşımına uğramış poliçe 'borç tanıma' belgesi sayılabilir…
III — Lehdar İBK. 1052’ye (TK. 644) dayanarak keşideciden poliçe tutarını talep edebilir…
5 — I-a). Lehdarın hatası: Lehdarın müracaat borçlularına ve bu arada keşideciye…
Poliçenin asıl borçlusu kabul eden J. K.'dır. Bu sebeple vade geçdikten sonra dahi…
Karar metninde sadece lehdarın, poliçe tutarının J. K.'dan tahsil edilemiyeceğini…
Karar metninde şahit olarak dinlenilen J. K.'nın poliçe tutarını ödeyemiyecek durumda…
b — b) İBK. 1044 (TK. 636) : Keşidecinin, «süresinde poliçeyi muhataba ibraz etmediği ve protesto tanzim ettirmediği için
«Bir poliçeyi keşide, kabul, ciro eden veya o poliçeye aval veren kimseler…
«Hâmil bunların borçlanmadaki sıralarıyle bağlı olmaksızın her birine veya…
Bu hüküm ilk bakışta lehdarın görüşünü destekleyici mahiyette sayılabilir .Fakat…
Poliçe borçluları a) asıl poliçe borçluları, b) müracaat borçluları olmak üzre ikiye…
7 — c) Protesto düzenlenmesini talep hakkından feragat:…
Lehdar Ma. keşideci Me.'nin sadece ödemeyi reddetmesini, kabul edenin protesto edilmesi…
a) Bu iddia «protestodan muafiyet» konusu ile ilgilidir (İBK. 1043 - TK. 634). Müracaat…
Olayda ise poliçe muhataba hiç ibraz edilmemiştir. Bu itibarla protestodan muafiyet…
b) Savunma bakımından önemli olan husus keşidecinin ödemeyi reddetmesinin kabul edenin…
Olayda keşidecinin açık feragat iradesinin bulunduğu iddia edilmemiştir.…
