§.1. Giriş
I. Kavram: Anlaşma Alışverişi
1. Kavram
a. Üst Kavramların Belirlenmesi
Küreselleşmenin sonucu olarak, günümüzde ülkeler arasında mal, sermaye ve insan akışı…
Bu etkileşimin doğal sonucu, kamu ve özel hukuk kişilerinin birden fazla devlette…
Uluslararası hukuksal veya ekonomik çifte vergilendirme olarak ortaya çıkan bu olumsuzluğu…
Sözleşme tarafı ülkeler arasında paylaşmalı yetki temelinde ve çeşitli modellerde…
Hukuk düzeninde her hukuk kuralının çeşitli nedenlerle kötüye kullanılması mümkün…
Temel olarak sözleşmeci devlet mükelleflerine fayda sağlamayı amaçlayan vergi anlaşmaları,…
Bu kötüye kullanım hallerinden biri olan “anlaşma alışverişi”, günümüzde, uluslararası…
Anlaşmanın dürüstlüğe aykırı kullanımı (improper), anlaşmanın suistimali (abuse)…
aa. Anlaşmanın Dürüstlüğe Aykırı Kullanımı (Improper Use)
Vergi anlaşmaları, temel olarak, hukuki egemenlik iddiaları ve vergilendirme teorileri…
Bu bakımdan, vergi anlaşmalarının çoğu OM’ ne dayanmakla birlikte, birbirinin tamamen…
Anlaşmaların “Dürüstlüğe Aykırı Kullanımı” probleminin varlığı OECD Mali ilişkiler…
“Dürüst Kullanım” kavramı hakkında iki yaklaşımdan hareket edilebileceği ileri sürülmüştür. Birinci yaklaşımda, bir uygulamanın vergiden kaçınma ve vergi kaçakçılığına hizmet ettiği veya olanak verdiği düşünülürse, söz konusu işlem “dürüstlüğe aykırı” kabul edilecektir. Bu yoruma göre, dürüst kullanım, vergiden kaçınma ve vergi kaçakçılığı ile eş anlama sahip olacaktır. Bu durumda, dürüstlüğe aykırılık için başlangıç noktası nispeten yüksek tutulacak ve terim sadece vergi cenneti yapılanmaları, ekonomik temeli olmayan aracı şirketler gibi açık ve net vergi suistimali durumlarını kavrayabilecektir…
İkinci yaklaşımda, OM Şerhinde belirtilen amaçların gerçekleşmesine engel olan (özellikle…
Bu noktada, uygun (proper), uygunsuz (improper), suistimal (abuse) kavramları için…
Kavramların ingilizce sözlük anlamlarından hareket eden WEEGHEL’e göre, bu konuda…
Bununla birlikte, “improper” teriminin İngilizce sözlüklerdeki karşılıkları birden…
Doğruluk ve gerekli veya olağan standartlara uygunluk kavramları bir standardın mevcudiyetini…
Vergi anlaşmaları uygulaması açısından, doğruluk ve gerekli standarda uygunluk, ilk…
Dikkat edilmek gerekir ki, dürüstlüğe aykırı kullanım, anlaşma faydasından yararlanma…
bb. Anlaşmanın Kötüye Kullanılması (Abuse of treaty)
Anlaşma suistimaline ilişkin olarak, suistimal kavramını başlangıç noktası alan bir…
Bir başka görüşe göre, bir işlemin suistimal olup olmadığına karar vermek için işlemin…
Bu bakış açısından hareketle, yukarıda ki yaklaşımın üçüncü unsurunu farklı ele almamız…
Yukarıdaki farklılaştırmanın nedeni, işlemin ekonomik özünü irdelemektir. Bu yöntemde,…
Nihayet, mükellef açısından en sınırlayıcı olan son alternatifte, anlaşma amacı ve…
Birleşmiş Milletler Uzmanlar Komitesi tarafından ise anlaşma suistimali, “anlaşmanın,…
Daha ayrıntılı ve açık bir tanımlama, WEEGHEL tarafından yapılmıştır. WEEGHEL’e göre,…
PRATS ise anlaşma suistimali ve anlaşma alışverişi kavramlarını aynı olmadıklarından…
Yukarıda belirttiğimiz görüş ve yaklaşımlardan açıkça anlaşılacağı üzere, literatür…
Genel olarak, anlaşma suistimalinin gerçekleşip gerçekleşmediği ulusal otoriteler…
Bu noktada, uygulamanın suistimal veya dürüstlüğe aykırı olup olmadığını tespit etmek…
Buraya kadar ortaya konulanlardan, anlaşmanın dürüstlüğe aykırı kullanımının, açık…
b. Alt Kavramın Tanımlanması: Anlaşma Alışverişi
Anlaşma alışverişi, üçüncü ülke mukiminin, iki devlet arasındaki anlaşmanın lehe…
Genel olarak, “anlaşma alışverişi” (treaty shopping) kavramına OM Şerhi’nde ilk defa…
Bununla beraber OM Şerhinde çelişik ifadeler de mevcuttur. Örneğin, dürüstlüğe aykırı…
OM Şerhi’nin örtük bu ifadesine karşın, 1996 US Modeli anlaşma alışverişinin özel…
1996 US Modeli, üçüncü ülke mukiminin bu yapıyı kurmak için vergisel faydadan bağımsız,…
Teknik Açıklamada (2006), yer alan anlaşma alışverişi karşıtı hükümlerin işlevine…
ROSENBLOOM’a göre anlaşma alışverişi, uluslararası…
WEEGHEL’e göre anlaşma alışverişi, anlaşma…
YALTI’ya göre anlaşma alışverişi bir kişinin…
VOGEL’e göre anlaşma alışverişi, anlaşma…
BECKER/WURM’a göre mükellefin normalde kapsamında…
UCKMAR’a göre anlaşma faydasını elde etmek…
UN Raporuna göre (2009), anlaşma alışverişi, anlaşmanın dürüstlüğe aykırı kullanım…
LANG’a göre, anlaşma alışverişi terimini veya anlaşmaların suistimalini tanımlama…
Yukarıdaki açıklamalardan görülmektedir ki anlaşma alışverişi daha önce tespit edildiği üzere bir suistimal biçimidir. Dolayısıyla, anlaşma suistimali ve alışverişi birbirine karıştırılmamalıdır. Anlaşma alışverişi, kişinin meşruen yararlanma hakkı olmadığı anlaşmadan yararlanması ile ilgilidir. Bunun aksine, anlaşma suistimali, belirli bir operasyonun anlaşmanın kendisiyle çelişik sonucuyla ilgilidir.…
TR
EN
