1513 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 14/04/1992 Tarihli ve 1513 Sayılı Genelgesi

1- Ticaret şirketlerine Ayni Sermaye Konulması:

Bilindiği üzere, Türk Ticaret Kanununun 140/3 üncü maddesi; "Sermaye olarak konulması taahhüt edilen diğer hakların devri kanunen hususi şekillere tabi olsa dahi şirket mukavelesi, devredecek ortağın ayrıca rızasına bakılmaksızın, şirkete alâkalı mercilerden bu hakların devrini istemek selahiyetini verir ",

Aynı Kanunun 143/2 nci maddesi; Mukavelede aksi kararlaştırılmış olmadıkça sermaye olarak konan malların mülkiyeti şirkete ait ve hakları şirkete temlik edilmiş olur."

Hükümlerini içermektedir.

Buna göre, 2644 Sayılı Tapu Kanununun 2 nci maddesi gereğince; tapu sicil müdürlüğüne ibraz edilecek olan ticaret sicil belgesinde, tüzelkişiliğin hangi işleri yapacağı ve bu işleri yapmaya yetkili kişilerle şirkete aynî sermaye olarak nelerin konulacağının açıkca ve tereddüte yer vermiyecek şekilde belirtilmiş ve bilirkişilerce yapılan değer takdirinin de Ticaret Mahkemesince (Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde yetkili Asliye Hukuk Hakimliğince) tasdik edilmiş olması halinde, bu değerler üzerinden 492 Sayılı Harçlar Kanununa ekli 4 sayılı tarifenin (20/b) pozisyonu uyarınca harç tahsil edilmek suretiyle resmi senet düzenlenmeksizin işlem yapılmalı ve taşınmaz mal malikine M.K. nun 927 nci maddesi uyarınca bilgi verilmelidir.

Ancak şirket ana sözleşmesinde, aynî sermaye olarak konulduğu belirtilmemiş taşınmaz malların şirkete aynî sermaye olarak konulduğuna ilişkin talep üzerine, Tapu Kanunun 26 ncı maddesi gereğince taşınmaz mal maliki ile şirket temsilcisinin iştiraki suretiyle resmi senet düzenlenmesi ve ticaret mahkemesince tayin olunan değer üzerinden (20/b) pozisyonu uyarınca harç tahsili gerekmektedir.

2- Tüzelkişileri Temsilen Verilen Vekaletnameler;

Bilindiği üzere, Bölge Müdürlükleri aracılığı ile yapılan 15/Ekim/1975 gün ve 4-1-9- 7/6591-6597 sayılı genelgemizde, tapuda işlem yapılmasına yönelik olan ve noterde düzenleme şeklinde tanzim edilen vekaletnamelerde müvekkilin fotoğrafının yapıştırılması gerekli görülmüş isede, bu husus gerçek kişiler tarafından verilen vekaletnameler için söz konusu olup, tüzelkişi temsilcilerinin buna tabi tutulmaması gerekir.

Zira, gerek kamu ve gerekse özel hukuk tüzelkişilerini temsil eden gerçek kişilerin isim, hüviyet ve yetkileri kurumlarınca resmi kayıt ve belgelerle sabit olunduğundan ve ayrıca bu hususdaki temsil yetkileri yine belirli tescil müesseselerince (örneğin ticaret sicil memurluğu) resmiyet kazandığından, tanıma bu belgeler ışığında değerlendirilmektedir.

Buna göre; noterliklerde düzenlenen vekaletnamelerde bu prosedüre uyulması durumunda, tüzelkişilik temsilcilerinin verdikleri vekaletnamelerde ayrıca fotoğraflarının aranmasına gerek bulunmamaktadır.

3- Tüzelkişilerin, İpotek Terkinine İlişkin Yetkisi:

Tapu sicilinde tesis edilen ipoteklerin, bazı tapu sicil müdürlüklerince, banka, şirket, kooperatif gibi tüzelkişilerin anasözleşmesinde ipoteği fekke yetki olmadığından bahisle terkin edilmediğinden yakınıldığı gözlenmiştir.

Bilindiği üzere, Tapu Sicil tüzüğünün 67 nci maddesi; "Tescil taleplerine müteallik hükümler, kayıtların tadil ve terkinleri hakkındaki taleplerde dahi aynen tatbik olunur. "

hükmünü içermekte olup, tapu sicilinde kayıtlı hak ve alacakların terkini, bu hakkın sahibi ve alacaklının istemi halinde terkin edilebilmektedir.

Buna göre, ipotek tesisine yetkili olan tüzelkişiliğin (banka, şirket, kooperatif, v.s.) alacağını tahsil etmesi sonucu, lehine olan ipoteğin terkini talebinde bulunması halinde, bu talep doğrultusunda ipoteğin terkini mümkündür.

4- Belediye Başkanlarının Temsil Yetkisi:

1580 Sayılı Belediye Kanunu, belediye tüzel kişiliğini belediye başkanının temsil edeceğini belirtmiştir.

Nitekim bu husus, 2644 Sayılı Tapu Kanununun 1 inci maddesinde, belediyeye ait taşınmaz malların tapu işlemlerinde, belediyeleri belediye başkanlarının temsil edeceğine ilişkin hükmüyle de açıklanmıştır.