This document is published in different source than the Official Gazette. Consolidated text can be prepared as the related source is updated.
T.C. ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI
Karayolları Genel Müdürlüğü
Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı
Sayı: E.19000828 - 010.06.01
Konu: Sondaj Yapılmasında Uyulması Gereken Kurallar
İÇ GENELGE
2023/4
Günümüzdeki teknolojik gelişmelere paralel olarak mühendislik yapılarından beklenen kalite ve geometrik standardın yükselmesi, ülkemizin büyük bir bölümünün aktif deprem kuşakları ve yoğun tektonizma geçirmiş zonlarda yer alması, yarma, dolgu, tünel, viyadük, köprü, alt geçit, üst geçit, menfez, dayanma yapıları, heyelan, zayıf zemin geçişleri, bina gibi yapı temel yerlerinin seçilmesi, inşa edileceği yerlerdeki jeoteknik koşulların yatay, düşey dağılımları ve yeraltı suyu koşullarının projeye olan etkilerinin ortaya konulması için yapılan sondajlar oldukça önemlidir.
Jeoteknik sondajlar; kayalarda ve zeminlerde sulu veya susuz dönel sistem sondaj metotlarından bir veya birkaçının birlikte kullanılması şeklinde gerçekleştirilecektir. Sondajlarda sürekli, süreklilik arz eden numune (örselenmiş/örselenmemiş) alınıp kayıt altına alınacaktır. Bu çalışmalarda jeolojik birimlerin litolojik ve yapısal özelliklerini, yatay ve düşeydeki değişimlerini, süreksizliklerin sıklığı, ara uzaklığı, yüzeylerinin pürüzlülüğü, dolgu durumu, geçirgenliği ve yeraltı su koşulları ile mühendislik parametreleri gibi bilgilerin toplanması hedeflenecektir.
Jeoteknik amaçlı sondaj kuyuları proje ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak kontrol mühendisinin uygun gördüğü derinlik ve sayıda; Standart Penetrasyon Testi (SPT), Presiyometre Testi, Basınçlı Su Testi (BST) ve benzeri çalışmaları yapmak, uygun görülen sayı ve sıklıkta laboratuvar deneyleri için örselenmiş/örselenmemiş numuneleri almak, kuyu içine ölçüm ekipmanları (İnklinometre, Ekstansometre, Piyezometre v.b.) yerleştirmek amacıyla açılacaktır. Bu kapsamda yapılacak sondaj çalışmalarının denetlenebilirliğinin sağlanarak sağlıklı verilerin elde edilebilmesi amacıyla sondaj çalışmalarının gerçekleştirilme sürecinde uyulması gereken bazı kurallar belirlenmiştir. Bu kurallar dahilinde geçmiş yıllarda yapılan sondaj çalışmalarının tecrübe edilmesi neticesinde zaman içerisinde görülen aksaklıklar ve eksikliklerin giderilmesi amacıyla mevcut kurallarda değişiklikler gerekli görülmüştür.
Bu amaçla, kurumumuzda sondaj çalışmalarının aşağıda belirtilen hususlar doğrultusunda yürütülmesi gerekmektedir.
A) Sondaj Makinesi, Ekip ve Ekipman
A-1. Jeoteknik amaçlı temel sondaj makinesi asgari 100 m. derinlikte sondaj yapacak kapasitede, Motor Devir Sayısı >1000 devir/dakika ve Motor Torku >1000 Nm nitelikte olacaktır.
A-2. Jeoteknik amaçlı tünel sondaj makinesi 100 m.’den daha derin sondaj yapacak kapasitede, Motor Devir Sayısı >1400 devir/dakika ve Motor Torku >2000 Nm nitelikte olacaktır.
A-3. Jeoteknik amaçlı sondaj makinesi, işin özelliğine uygun her eğim ve doğrultuda çalışabilecek özellikte olacaktır.
A-4. İdarenin uygun göreceği GPS araç takip sistemi sondaj makinesine motoruna monte edilecektir. Sondaj makinesi takip sistemine ait kullanıcı adı ve şifre bilgileri FORM-A’ya yazılacaktır. Sistemin faal/çalışabilir olduğu FORM-A teslimi sırasında Kontrol Mühendisi ile birlikte kontrol edilecektir.
A-5. Sondaj makineleri için işin başlangıç tarihinden en fazla 6 (altı) ay öncesi tarihli “Sondaj Makinesi Periyodik Kontrol Formu” ve “makine üreticisi tarafından hazırlanmış teknik özellikleri gösteren “katalog/belge” FORM-A ekinde makinenin güncel fotoğrafları ile birlikte İdareye sunulacaktır.
A-6. Yerinde deneyler için (Basınçlı Su Testi, Presiyometre, Dilatometre, İnklinometre, vb) kullanılacak manometre, dijital gösterge, su saati, prob, vb gibi ölçüm cihazlarının kalibrasyon sertifikaları ve cihazların teknik özelliklerini içeren tanıtım katalogları FORM-A ekinde sunulacaktır.
A-7. Standart Penetrasyon Testi (SPT), sağlıklı değerlerin elde edilebilmesi için, otomatik sistemle yapılacaktır.
A-8. CPT probu için işin başlangıç tarihinden ez fazla 1 (bir) yıl öncesi tarihli “CPT Probu Kalibrasyon Sertifikası” FORM-A ekinde İdareye sunulacaktır.
A-9. Kullanılacak olan kesiciler, karotiyerler, tijler, muhafaza boruları ve diğer yardımcı ekipmanlar çalışma alanındaki zemin ve kaya türlerine uygun nitelikte ve Araştırma Mühendislik Hizmetleri Teknik Şartnamesinde belirtilen işin özelliğine uygun çap ve derinliklerde çalışabilecek kapasitede olacaktır. Jeolojik formasyonların özelliğine göre suyla temasta dağılabilen, ayrışmış-çok ayrışmış kaya birimlerin geçildiği yerlerde karot verimini arttırmak amacıyla çift tüplü veya üç tüplü karotiyerler kullanılacaktır.
A-10. Örselenmemiş numuneler minimum 76 mm dış çapında soğuk çekme çelikten TSE ve uluslararası standartlara uygun yapılmış ince cidarlı tüplerle veya gelişmiş (Shelby,Piston, Denison, ve benzeri) numune alıcılarla alınacaktır. Tüpler ince cidarlı, temiz ve minimum 70 cm. boyunda dikişsiz borudan imal edilmiş ve kesici uçlu olacaktır.
TR
EN
Hide article links (suitable for copying the text)
