Özel Durumlar Rehberi

Sermaye Piyasası Kanunu’nun 106 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca; doğrudan ya da dolaylı olarak sermaye piyasası araçları ya da ihraççılar hakkında, ilgili sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek nitelikteki ve henüz kamuya duyurulmamış bilgilere dayalı olarak ilgili sermaye piyasası araçları için alım ya da satım emri vermek veya verdiği emri değiştirmek veya iptal etmek ve bu suretle kendisine veya bir başkasına menfaat temin etmek bilgi suistimalidir.

İçsel bilgilere erişimi olan kişiler bu bilgileri kullanarak sermaye piyasası araçları üzerinde işlem yapamazlar. Kamuya açıklanmamış bu bilgilerin kullanılması halinde bunun yaptırımı Kanun’un aynı maddesinde düzenlenmiştir.

II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği ise yatırımcıların, ihraççıların ve ilgili tarafların zamanında, tam ve doğru bilgilendirilerek sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.

İçsel bilginin açıklanma yükümlülüğü, sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek koşulların ortaya çıkması halinde kamuya açıklama yapılması yükümlülüğüdür.

İçsel bilginin açıklanması yükümlülüğünün amacı, tüm piyasa katılımcılarının eşzamanlı olarak eşit seviyede bilgi sahibi olmalarını sağlamak ve böylece eksik ve yanlış bilgi edinimi sonucunda etkin olmayan bir fiyat ve piyasa oluşumunu önlemektir. Bilginin kullanıcıları arasında eşit olarak dağılmasının sağlanması sermaye piyasalarının da düzgün bir biçimde işlemesi amacına hizmet edecektir.

2. İÇSEL BİLGİ NEDİR?

Tebliğin 4 üncü maddesi uyarınca içsel bilgi, sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış bilgi, olay ve gelişmeleri ifade eder. Bu tanım göz önüne alındığında içsel bilgi:

a) Somut bir olaya ilişkin,

b) Rasyonel bir yatırımcının yatırım kararını alırken önemli kabul edebileceği,

c) Kamuya açıklanmamış durumlarla ilgili,

ç) Bilgiyi kullanan kişiye bu bilgiden haberi olmayan diğer yatırımcılara nazaran avantaj sağlayabilecek olan,

d) Kamuya açıklandığı takdirde söz konusu sermaye piyasası aracının değerinde, fiyatında veya yatırımcıların yatırım kararları üzerinde etki yaratabilecek, bilgi,

olay ve gelişmeler olarak tanımlanır.

Açıklanan bilginin sermaye piyasası aracının değeri, fiyatı veya yatırımcıların yatırım kararı üzerinde etkili olup olmadığının tespitinde; geçmişte sermaye piyasası aracının değeri, fiyatı veya yatırımcıların yatırım kararı üzerinde benzer etki yaratan bilgiyle aynı olup olmadığı ve benzer olayların ihraççının kendisi tarafından hâlihazırda içsel bilgi olarak kabul edilip edilmediği de dikkate alınmalıdır.

Geçmişte sermaye piyasası aracının değeri, fiyatı veya yatırımcıların yatırım kararı üzerinde etkili olacağı düşüncesi ile içsel bilgi olarak kabul edilen bilginin herhangi bir etki yaratmadığı görüldüğünde şirket izleyen dönemlerde bu nitelikteki bilgileri “içsel bilgi” olarak değerlendirmeyebilir. Diğer taraftan, geçmişte içsel bilgi olarak görülmeyen bazı durumların piyasa katılımcıları üzerinde etki yarattığının anlaşılması halinde de bu tür durumlarda izleyen dönemde mutlaka açıklama yapılmalıdır.

Etkinin oluşabileceğinin değerlendirilmesinde 2.3. nolu bölümdeki açıklamalar dikkate alınabileceği gibi, yatırımcılardan ve analistlerden benzer konularla ilgili çokça soru ve yorum alınması da etkinin oluşabileceğine dair bir gösterge olarak değerlendirilebilir.

2.1. Bilginin Niteliklerinin Belirli Olması

İçsel bilgi, sermaye piyasası araçlarının değerinde ya da fiyatında meydana gelebilecek gelişmeler hakkında yeterli esasları içeren hususlardan oluşmalıdır. Bu kapsamda;

a) Bilginin mevcut olan veya rasyonel bir değerlendirmeyle ortaya çıkması muhtemel olan bir takım koşulların ve olayların göstergesi olması,

b) Bilginin, söz konusu koşulların veya olayların ilgili sermaye piyasası aracının değeri, fiyatı veya yatırımcıların yatırım kararları üzerindeki etkisini değerlendirmeye yetecek kadar belirli olması, gereklidir.

Nitelikleri henüz belirgin olmamakla birlikte, mevcut hali ile piyasa katılımcılarının farklı yorum ve değerlendirmelere ulaşmasına imkan verebilecek bilgilerin mevcudiyeti halinde, bu bilgilerin kamuya açıklanması yanıltıcı olabileceğinden gizliliğinin sağlanması gerekmektedir. Özellikle ileride içsel bilgi oluşumuna neden olabilecek süreçlerde gizlilik için gerekli tedbirler alınmalıdır. Örneğin henüz üzerinde araştırmaya yeni başlanan bir yatırım projesi ile ilgili detaylar (yatırım tutarı, süresi, beklenen katkı, yatırımın yapılıp yapılmayacağı vb.) yatırımcının kararları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesine yetecek kadar belirgin değil ise bu hususun kamuya açıklanması yanıltıcı sonuçlara neden olabileceğinden, henüz içsel bilgi oluşmadığından erteleme kararı alınmaksızın gizliliğinin sağlanması gerekmektedir.