Merkezi Takas Kuruluşlarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Genel Yönetmelik

Kapsam

(1) Bu Yönetmelik, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 77 ve 78 inci maddeleri çerçevesinde Merkezi Takas Kuruluşları ve bu kuruluşlarca yerine getirilen faaliyet, iş ve işlemlere ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 77 ve 78 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanım ve kısaltmalar

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Borsa: Anonim şirket şeklinde kurulan, sermaye piyasası araçları, kambiyo ve kıymetli madenler ile kıymetli taşların ve Kurulca uygun görülen diğer sözleşmelerin, belgelerin ve kıymetlerin serbest rekabet şartları altında kolay ve güvenli bir şekilde alınıp satılabilmesini sağlamak ve oluşan fiyatları tespit ve ilân etmek üzere kendisi veya piyasa işleticisi tarafından işletilen ve/veya yönetilen, alım-satım emirlerini sonuçlandıracak şekilde bir araya getiren veya bu emirlerin bir araya gelmesini kolaylaştıran, Kanuna uygun olarak yetkilendirilen ve düzenli faaliyet gösteren sistemleri ve pazar yerlerini,

b) Bağımsız üye: 3/1/2014 tarihli ve 28871 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1)’nin birinci ekinin 4.3.6 ncı bölümünde tanımlanan yönetim kurulu üyelerini,

c) Bağlantılı çalışma: Sermaye piyasası araçları ve para piyasası işlemlerinin takasının iki veya daha fazla merkezi karşı taraf arasında karşılıklı bağlantılı olarak gerçekleştirilmesini,

ç) BDDK: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

d) Bilgi Sistemleri Yönetimi Tebliği: 5/1/2018 tarihli ve 30292 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilgi Sistemleri Yönetimi Tebliği (VII-128.9)’ni,

e) CPMI-IOSCO prensipleri: Finansal altyapı kuruluşlarına ilişkin Ödeme ve Piyasa Altyapıları Komitesi ve Uluslararası Menkul Kıymet Komisyonları Örgütünün ortaklaşa çıkardığı temel prensipleri,

f) Genel MKT üyesi: MKT olarak hizmet veren MTK tarafından kendilerinin ve/veya müşterilerinin takas işlemlerinin yanı sıra işlemci kuruluşların takas işlemlerini de gerçekleştirmeye yetkilendirilmiş MKT üyelerini,

g) İşlemci kuruluş: MKT olarak hizmet veren MTK’nın MKT olarak hizmet verdiği piyasa ve sermaye piyasası araçlarında işlem yapan ancak söz konusu işlemlere ilişkin yükümlülüklerin tasfiyesini bir genel MKT üyesi aracılığı ile gerçekleştiren kuruluşları,

ğ) Kanun: 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,

h) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,

ı) MKK: Merkezi Kayıt Kuruluşu Anonim Şirketini,

i) MKT: Merkezi Karşı Tarafı,

j) Merkezi karşı taraf hizmeti: Merkezi takas kuruluşlarının, Kurul tarafından uygun görülen piyasa veya sermaye piyasası araçları bazında açık teklif, sözleşme yenileme veya hukuken bağlayıcılığı olan başka bir yöntemle alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı da alıcı rolünü üstlenerek takasın tamamlanmasını taahhüt ettiği ve Kanunun 78 inci maddesinde ifade edilen merkezi karşı taraf hizmetini,

k) MKT yönetmeliği: Kanunun 78 inci maddesinin dördüncü ve dokuzuncu fıkraları kapsamında ilgili MKT’ye ilişkin çıkarılan MKT yönetmeliğini,

l) MTK: Kanunun 77 nci ve 78 inci maddelerinde belirtilen hizmetleri yerine getiren merkezi takas kuruluşunu,

m) MTK yönetmeliği: Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında ilgili MTK’ya ilişkin çıkarılan MTK yönetmeliğini,

n) Önemli etkiye sahip ortak: Kanun uyarınca kurulmuş olan borsalar, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Türkiye Varlık Fonu hariç, sermaye veya oy haklarının doğrudan veya dolaylı olarak %5 veya daha fazlasını temsil eden paylar ile bu oranın altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren paylara sahip olan ortağı,

o) TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Anonim Şirketini,

ö) TTK: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununu,

p) Sermaye piyasası araçları: Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri de dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer sermaye piyasası araçlarını,

r) Üye: MTK nezdinde gerçekleştirilen işlemlere taraf olmalarına izin verilenleri,

s) Yöneticiler: Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile genel müdür ve genel müdür yardımcılarını,

ifade eder.