Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

C. Standart Çarter Parti Türleri 1. Denizcilik Örgütlerince Düzenlenen Çarter Parti Formları Uygulamada birçok standart form bulunmaktadır, bu çarter partiler genellikle denizcilik kuruluşları tarafından düzenlenmekte veya onaylanmakta ya da kullanılmaları belirli bir kuruluş tarafından tavsiye ... civarında çarter parti bulunmaktadır(114). Agreed veya Traded Çarter Partiler: Belirli bir deniz ticareti sahasında, tarafların karşılıklı organizasyonlarınca hükümleri kararlaştırılan ve bu kuruluşların üyelerince, o sahada uyulması zorunlu olan çarter parti formlarıdır(115). Böyle bir çarter parti

Samim Ünan / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

ilişkin konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığı, çarter partinin 15. maddesinde de tahkim şartının düzenlendiği, davacı her ne kadar çarter partinin kendilerine tebliğ edilmediğini iddia etmiş ise de konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığından tebliğin şart olmadığı gerekçesiyle, davalının tahkim şartı ... çarter partideki tahkim kaydının konişmento hamiline karşı da geçerli olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır. Dosyada mevcut 21/03/2014 tarihli konişmentoda 08/03/2011 tarihli çarter parti uyarınca düzenlendiği ve çarter parti ile kullanılacağı belirtilmiş, çarter partinin 15. maddesinde de “Genel avarya

Aleksandar Braver / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1997, Cilt 19, Sayı 2

(arbitrability) ortaya koyduktan sonra, çok ilginç bir soruna açıklık getirmektedir: Bu, çarter partideki tahkim şartının konişmentoya aktarılması suretiyle üçüncü ... ); gemicilerimizin yapmış oldukları çarter partilere (charter party) bizim tahkimimizi yetkili kılan tahkim şartı dercetmek konusunda genel bir isteksizlik içinde ... sözleşmelerine; özellikle çarter partilere tahkim şartı konulur. Navlun sözleşmelerinin yapılmasında kendilerinden istifade edilen tip (standart) sözleşmelerin ... yoluna başvurulması mümkündür(3) . Ancak, deniz hukukunda tahkime, daha ziyade zaman çarteri veya yolculuk çarteri şeklinde yapılan çarter partilerden

Göksal Kayapınar / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2023

partinin içeriğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Ancak çarter sözleşmelerinde genel olarak BİMCO tarafından hazırlanmış olan standart çarter parti formlarından faydalanılmaktadır(173). Tüm çarter partilerin ön yüzünde taşımanın tarafları, gemiye ilişkin bilgiler ile yapılacak seferle ilgili bilgilerin ... kararlaştırıldığı bu metinde yer almayan klozlar bakımından standart çarter partiye atıf yapılarak çarter parti hükümlerinin kabul edilmesi uygulamada karşılaşılan bir durumdur(175). Örneğin bağlama notunda taraflar standart çarter partiye atıf yaparak tahkim klozunu kabul etmektedir. Çarter sözleşmesi, daha çok

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

durumunda, çarter partide belirtilen ücretini, devlet mahkemelerinde dava açarak mı, yoksa çarter partide yer alan tahkim klozlarına tabi olarak mı talep ... yerine gelmesi gerekir: ✓ Birinci şart, çarter partide açık bir hükümle üçüncü şahsa bir hak ya da menfaat tanınmasıdır. ✓ İkinci şart, üçüncü şahsın hakkını kullanmasının, tahkime tabi tutulan hususlar arasında yer almasıdır(399). NYPE 93 çarter partide; “bu sözleşmeden doğan bütün uyuşmazlıklar ... , çarter partideki tahkim klozunun, bu çarter partilerde belirlenen komisyon alacağını talep eden acenteyi de bağlayacağına karar vermiştir. Davaya konu

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

c. Çarter Parti Formunun Düzenlenmesi (Ek Klozlar ve Metinler) Agreed çarter parti formaları dışında kalan bütün formlar, müzakerelere bir temel ... anlaşmayı tam olarak yansıtabilmesi için basılmış çarter parti formları üzerinde gerekli değişiklikler (alterations), iptaller (deletions) ve eklemeler ... klozlar, “rider clauses” “additional clauses” veya “side clauses” olarak adlandırılmaktadır. Zaman çarter partilerine genellikle, hangi deniz mevkileri ... çarter parti formuna eklenebilir. Çarter parti formuna “addendum” ya da “side letter” olarak adlandırılan sayfaların eklenmesinin sebebi şudur: Taraflar

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

C. Çarter Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Her bir çarter parti, bir diğerinden farklılık göstermektedir. Bu nedenle tarifesiz deniz taşımacılığı piyasasında faaliyet gösteren ve dolayısıyla çarter müzakerelerine katılan bir brokerin, ana çarter partileri avantaj ve dezavantajları ile detaylı bir şekilde bilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan yine brokerlere düşen görev, temsil ettikleri şahısları bu çarter partiler konusunda uyararak ... bulunmadığına hükmederler(201). • Çarter partinin, daha önce yapılmış bir çarter formu baz alınarak yapıldığı durumlarda dikkat edilmesi gereken en önemli husus

Göksal Kayapınar / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2023

şartlarını içeren yolculuk çarter partisi düzenlenmesi ve kendisine verilmesini isteyebileceği öngörülmüştür(70). Bu bakımdan çarter sözleşmelerinde, sözleşmenin taraflarınca “çarter parti”, kırkambar taşımalarında ise, eşyanın taşıyana tesliminden sonra “tesellüm konişmentosu”, gemiye yüklenmesi sonrasında da “yükleme konişmentosu” düzenlenir. (TTK m.1228/f.2) Çarter parti, çarter sözleşmesinin taraflarınca müştereken düzenlenen ve sözleşmeyi tevsik eden bir belgedir(71). Çarter partinin, konşimentodan farklı olarak kıymetli evrak vasfı ve tedavül kabiliyeti bulunmamaktadır(72). Çarter sözleşmelerinin

H. Ercüment Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2017

arasındaki çarter partiye tahkim şartı eklenir. Ancak taşıma konusu mal, malı temsil eden konişmentonun devri ile üçüncü kişilere devredilir. Bu kişiler taşıma sözleşmesine taraf olmadıkları halde, taşıma sözleşmesine dayanarak hazırlanan konişmentoyu devraldıkları için, çarter partideki tahkim kaydıyla bağlı oldukları savunulabilir. Ancak, anılan senaryodaki konişmento hamilinin çarter partideki kayıtlarla sorumlu tutulması, sözleşmenin nisbiliği ilkesine aykırı olması sebebiyle mümkün değildir(1620). Bununla beraber esas sorun, konişmentonun devri sırasında öngörülecek hükümlerin, çarter partiye yapılacak atıfla

H. Ercüment Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

arasındaki çarter partiye tahkim şartı eklenir. Ancak taşıma konusu mal, malı temsil eden konişmentonun devri ile üçüncü kişilere devredilir. Bu kişiler taşıma sözleşmesine taraf olmadıkları halde, taşıma sözleşmesine dayanarak hazırlanan konişmentoyu devraldıkları için, çarter partideki tahkim kaydıyla bağlı oldukları savunulabilir. Ancak, anılan senaryodaki konişmento hamilinin çarter partideki kayıtlarla sorumlu tutulması, sözleşmenin nisbiliği ilkesine aykırı olması sebebiyle mümkün değildir(1835). Bununla beraber esas sorun, konişmentonun devri sırasında öngörülecek hükümlerin, çarter partiye yapılacak atıfla

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

(1) Kuru Dökme Yük Sefer Çarter Partileri Kuru yük taşımacılığında sefer esaslı sözleşmelerin, zaman esaslı sözleşmelere oranla daha çok kullanıldığı söylenebilir. Sefer çarter partileri konusunda uygulamada birçok standart form bulunmaktadır. Bu tür taşımalarda, Gencon, Multiform 1982, Nuvoy 84, Scancon, Nanyozai gibi, genel çarter partiler bir tarafa bırakılacak olursa, sayının yüksek olmasının başlıca nedeni, yukarıda belirtildiği gibi çarter ... bir etkende, tarafların değişken pazarlık güçleri oranında başvurabilecekleri çarter partilere ihtiyaç duyulmasıdır. Bu husus aynı tür yükler için

Ercüment Erdem / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2013, Cilt 0, Sayı 26

çarter partiye tahkim şartı eklenir. Ancak taşıma konusu mal, malı temsil eden konişmentonun devri ile üçüncü kişilere devredilir. Bu kişiler taşıma sözleşmesine taraf olmadıkları halde, taşıma sözleşmesine istinaden hazırlanan konişmentoyu devraldıkları için, çarter partideki tahkim kaydıyla bağlı olduktan savunulabilir. Ancak, anılan senaryodaki konişmento hamilinin çarter partideki kayıtlarla sorumlu tutulması, sözleşmenin nisbiliği ilkesine aykırı olması sebebiyle mümkün değildir(59). Bununla beraber esas sorun, konişmentonun devri sırasında öngörülecek hükümlerin, çarter partiye yapılacak atıfla belirlenmesi

G. Venüs Cömert / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

uygulanmayacağına ilişkin de bir değerlendirme yapmak gerekmektedir. LVK m. 5 f. 2’de sözleşmenin çarter partilere uygulanmayacağı; buna karşılık bir çarter partiye ... olunmasının yeterli olduğuna ilişkin bkz. KARAN, La Haye Kaideleri , s. 237. Çarter parti taraflarının üçüncü kişi konişmento hamili gibi korunmalarına gerek olmadığından bu hükümlerin çarter partilere emredici olarak uygulanmadığına ilişkin bkz. YVONNE BAATZ, Clauses Paramount, Barış Soyer/ Andrew Tettenborn (ed.), Charterparties- Law, Practice and Emerging Legal Issues, Oxon 2018, s. 266. Belirtmek gerekir ki, çarter partinin ve çarter partiye istinaden düzenlenmiş

Nevzat Boztaş / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2024

d.Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, geminin kullanılması veya kiralanması amacıyla yapılmış her türlü sözleşmeden doğan alacaklar (f bendi) Düzenlemenin kaynağı 1999 Haciz Sözleşmesi m.1 f.1, f bendidir. Hükmün uygulanması açısından bir çarter partinin(961) düzenlenmiş olup ... hakkı doğar. Bu alacaklara deniz alacağı niteliği verilmiştir. (961) Çarter parti kavramı, TTK m.1120’de gemi kira sözleşmesi için tanımlanmıştır. Buna göre, gemi kira sözleşmesinin taraflarından her biri, sözleşme şartlarını içeren ve gemi kira çarter partisi olarak adlandırılan bir gemi kira senedi

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

(1) Sıvı Dökme Yük Sefer Çarter Partileri Bu çarter partileri düzenleyenler çoğunlukla yüksek pazarlık gücüne sahip taşıtan vasfındaki petrol şirketleri olduğu için genellikle taşıtan menfaatine klozları ihtiva etmektedirler. Bu tür çarter partilere örnek olarak, Exxonvoy 90, Beepeevoy 3, Mobilvoy 90 ... zamanlarda görülmeye başlanan çarter partilerde olduğu gibi) taşıyanın sorumluluğunu, doğrudan doğruya La Haye- Visby gibi uluslararası antlaşmalara atıfta bulunmak suretiyle düzenlemektedirler. Büyük ve piyasada söz sahibi olan grupların oluşturdukları çarter parti formları uygulamada “take-it-or-leave-it

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

III. TARİFESİZ DENİZ TAŞIMACILIĞI PİYASASI VE ÇARTER PARTİ FORMLARI A. Genel Olarak Çarter Parti Bir çarter sözleşmesinin gerçekleştirilmesi sırasında, bu sözleşmeye taraf olan taşıyan ve taşıtanın menfaatlerinin, karşılıklı olarak eşit bir biçimde korunması gerekmektedir. Böyle bir ilişkide taşıtan yükünün bir noktadan diğerine taşınması amacını gütmekte; taşıyan ise bunun karşılığında navlun adı verilen ücrete hak kazanmaktadır. Ancak ilişki ... kaynaklandığı noktalardan birini oluşturmakta ve çarter partilere bu konuya dair pek çok kaydın konulması gerekmektedir. Bu sebeplerle bir çarter sözleşmeleri

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

sözleşmesinin kuruluşu, çarter partinin düzenlenmiş olmasına bağlı değildir. Çarter parti sadece bir ispat vasıtasıdır ve her iki tarafca imzalanır. Uygulamada ... süreç şu şekilde gelişmektedir: ✓ Çarter sözleşmesinin tüm unsurları üzerinde, tam bir anlaşmaya varıldıktan sonra kiracının brokeri, çarter parti ... sonra çarter parti, donatan tarafından ya da donatan adına kendisi tarafından imzalanır. ✓ Bu aşamadan sonra kiracının brokeri, orijinal çarter partiyi ve istenilen sayıdaki kopyasını hazırlayarak, donatanın brokerine verir(253). Çarter partiyi imzalamadan önce tarafların, son bir defa sözleşmeyi

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

B. Standart Çarter Parti Formları ve Ortak Özellikleri Günümüzde modern hayatın ve milletlerarası ticaretin karmaşıklığı ve dinamizmi karşısında ... grupları tarafından, çarter parti formlarının düzeltilmesi talep edilebileceği gibi yeni ticari teknikler, yeni yasalar, yeni uygulamalar ve durumlar göz ... oldukça etkilidir. Aksi kararlaştırılmadıkça, her standart çarter parti formunun son versiyonunun kullanılması önemlidir(108). Sıklıkla kullanılan Gencon çarter partisinin 1922, 1976 ve 1994 olmak üzere üç sürümü mevcuttur. Zaman çarteri sözleşmeleri içinde en yaygın kullanılan tip sözleşmelerden biri olan

Cüneyt Süzel / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

f. Değer Beyanı Yer Alan Çarter Partiye Konişmentodan Yapılan Atıflar TTK m. 1237 f. 1 gereği taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ... sürülebilmesi için konişmento devredilirken çarter partinin de bir nüshasının konişmento ile birlikte ibraz edilmesi gerektiği belirtilmektedir(685). Bu koşulun karşılanması hâlinde çarter partide yer verilen hükümlerin niteliği elverdiği ölçüde gönderilene karşı da ileri sürülebileceği öngörülmektedir. TTK m. 1237 f. 3 ... istemektedir. Taşıyan tarafından düzenlenen konişmentoda eşyanın değerinin yer almaması ancak eşyanın değerine çarter partide yer verilmesi olasılıklar

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

2. Özel Şirket Çarter Parti Formları Büyük denizcilik işletmelerinin ve taşıtanların, kendi hazırladıkları özel çarter parti formları da ... dengesi, diğer grupların aksine, burada formların sahipleri lehine değişmiş olduğundan, uygulamada bu tür çarter partilerde alışılmamış olan şartlara rastlamak mümkündür. Örnekleri; Shelltime, Shellvoy, BPtime, Mobiltime, Mobilvoy, Texacovoy, Esso, Texaco… gibidir. Diğer taraftan bu çarter parti formları genelde hali hazırda bulunan onaylanmış standart çarter parti formlarının, birtakım ilavelerle amaca uygun hale getirilmesi ilkesine dayanmaktadır(119

Selda Ulukaya / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2018

. Tanker taşımacılığında ise durum daha farklıdır. Tanker çarter partilerinde genellikle teslimi takiben navlun ödemesinin yapılacağı öngörülmektedir. Bu tür ... partilerinin bu konuda sessiz kaldıkları dikkat çekmektedir. Buna karşılık birçok çarter parti bu anı, navlunun taşıyan tarafından tahsili ya da yükün gemiye verilişi gibi şekillerde özel olarak belirlemektedir(372). BIMCO tarafından düzenlenen ve gübre yükü ile ilgili sefer çarter partisi olan FERTİVOY 88 ... gemiye yüklenmesi yeterlidir(373). BIMCO tarafından düzenlenen ve cevher yükü ile ilgili sefer çarter partisi olan OREVOY çarter partisinin 24/1

Emine Erdoğan / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

F.Kullanma ve Kira Sözleşmeleri 1.Kaynak ve Kapsam 1999 İhtiyati Haciz Sözleşmesi md. 1/1-f’de yer alan deniz alacağı, “bir çarter parti ... , md. 1/1-d’de yer alan “bir geminin bir çarter parti ile veya diğer bir suretle işletilmesi veya kiralanmasına ilişkin sözleşmelerden (agreement ... ilişkin deniz alacağının kapsamı aynıdır(146). Hükümdeki “çarter parti” ifadesi, sözleşme belgesidir. Bent kapsamında yer alan sözleşmelerde bir çarter ... bırakılmasıdır(148). Ayrıca geminin kullanımı ve kiralanmasına ilişkin sözleşmenin ispatı için çarter parti şeklinde özel bir belgenin düzenlenmiş olması şart

Burcu İrge Erdoğan / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

uyuşmazlığın belirli olamayacağı ileri sürülmektedir(360). Konişmentonun çarter partiye atıf yapmasının nedeni, konişmentonun çarter parti uyarınca taşınan malı temsil etmesidir. Burada çarter parti, TBK m. 20’de tanımlanan genel işlem şartı özelliklerini taşımamaktadır. Çarter parti, donatan ile taşıtan ... sözleşme hükümleri değildir. Buna göre vurgulamak gerekir ki, çarter partinin kendisi genel işlem şartı niteliğindeki bir standart sözleşmeye atıf yapsa dahi, çarter partinin kendisi değil, ayrı bir sözleşmedir(361). Yetki şartının maddi açıdan geçersiz olması ya da yabancı mahkemenin kendini yetkisiz sayması

Kerim Atamer / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2013, Cilt 0, Sayı 26

üçüncü fıkralarından dili güncelleştirmek suretiyle alınmıştır. Yolculuk çarter sözleşmesine atıf yapan konişmentolarda çarter partinin bir nüshası da konişmento ile birlikte ibraz edilmedikçe çarter partideki şartların taşıtan dışındaki konişmento hâmillerine karşı ileri sürülemeyeceği esası kabul edilmiştir. Konişmento ile birlikte ibraz edilen çarter partideki şartların taşıtan dışındaki konişmento hamillerine karşı ileri sürülebilmesi için dahi taşıyan ile taşıtan arasındaki hukukî ilişkilerin niteliğinin buna elvermesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, çarter parti hükümlerinin konişmento hamiline karşı ileri

Kerem Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2019, Sayfa: 60 - 63

gönderme yapılan yolculuk çarter partisinin bir suretinin de gönderilene ibraz edilmiş olup olmadığının irdelenmesi gerekir. Nitekim, TTK m. 1237 f. 3 hükmünde, “konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin de yeni hamile ibraz edilmesi gerekir. Bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir.” yazılıdır. Bu nedenle, gönderilen aynı zamanda navlun sözleşmesinin tarafı değilse, eşyanın teslimi istemi konişmentoya dayanıyorsa, konişmentoda yolculuk çarter partisine gönderme