İrem Yayvak Namlı / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

VII. Cezaî Şartın Talep Edilme Şartları A. Cezaî Şartın Muaccel Olma Zamanı Cezaî şartın talep edilebilmesi için muaccel olması gerekmektedir ... da borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmediği an olarak karşımıza çıkmaktadır(375). Cezaî şart talebinin ortaya çıktığı zamanın tespiti, cezaî ... girecektir. Yani borca aykırılık meydana geldiği anda, alacaklı cezaî şartın ifasını talep edebilecektir(377). Bu noktada belirtilmelidir ki belirli bir ... ifa etmeyen borçludan aynen ifa yerine cezaî şartı talep etmesi için önceden ihtarda bulunması zorunludur. Zira cezaî şart müspet zarar olup, BK m.106’a

İrem Yayvak Namlı / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

(2) Cezaî Şart Talep Hakkını Ortadan Kaldıran Haller Borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumunda, alacaklının asıl borçla birlikte cezaî şart talep edebileceği yukarıda açıklanmıştı. Türk ve İsviçre Hukuku’nda, alacaklının, ifa ile birlikte cezaî şart talep edemeyeceği, dolayısıyla ... alacaklının ifayı çekince ileri sürmeksizin kabul etmesidir (TBK m.179/2, OR m.160/2). TBK m.179/2 uyarınca, ifa ile birlikte cezaî şart talep etme şartları oluşmasına rağmen alacaklı, cezaî şart talebinden açıkça feragat etmişse artık cezaî şart talep edemeyecektir. Alacaklının cezaî şart talebinden feragat etme

İrem Yayvak Namlı / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

7. Cezaî Şart Talebi Bakımından Zamanaşımı Türk Hukuku’nda cezaî şart talep hakkı bakımından, TBK m.146’daki genel zamanaşımı süresi olan 10 yıllık zamanaşımı uygulama alanı bulacaktır. Nitekim kanunda, cezaî şart talebinin zamanaşımı süresine ilişkin aksine bir düzenleme mevcut değildir. Henüz muaccel ... zamanaşımı belirlenmesi halinde, bu sürenin muaccel cezaî şartın talep ve dava edilebilirliğine etki etmeyeceği kabul edilmektedir(297). (297) MüKoBGB ... tâbi olsa bile, artık fer’i niteliği haiz olmayan cezaî şart için 10 yıllık genel zamanaşımı süresi geçerli olacaktır. Alman Hukuku’nda ise cezaî şartı

Didem Başar / DergiPark, 2018, Cilt 2, Sayı 4

konusu olsa da ekonomik değer taşıyan bir edim içinde cezai şart kararlaştırılması mümkündür. Cezai şartın talep edilebilmesi için alacaklının zarara ... olmadığından borcun gereği gibi ifa edilmediği başka hallerde de ifaya eklenen cezai şart kararlaştırılabilir. Hem ifanın hem de cezai şartın birlikte talep ... ihtirazi kayıtta bulunmadan ifayı kabul etmişse daha sonra hem ifayı hem de cezai şartı talep edemeyecektir. İhtirazi kayıt bildiriminin alacaklı tarafından ... taahhütlü mektup veya telgrafla yapılmalıdır. İhtirazi kayıt olmadan asıl borcun ifasının kabulü cezai şartı talep hakkını kanun gereği ortadan kaldıracaktır

İrem Yayvak Namlı / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

etmişse, artık kanun gereği diğerini talep edemeyecektir(469). Örneğin alacaklı, sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle cezaî şart talep etmişse, artık ... . Bu nedenle alacaklı, cezaî şart talep ettiğini bildirmiş ve bu beyan borçluya varmışsa, borçlu artık asıl borcu ifa etme yükümlülüğünden kurtulmaktadır ... , sözleşmenin ifasını talep ederse TBK m.112 vd.’da düzenlenen diğer haklarını, örneğin gecikme tazminatını da isteyebilecektir. Yine cezaî şart hakkını talep ... sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hale gelmişse, cezaî şart da talep edilemeyecektir. Bu halde alacaklının, bazı hallerde sadece zararın tazmin

İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

bir borçtan veya cezadan bahsetmezsiniz. Cezai şartın talep edilebilmesi için sadece “borca aykırı davranılmış olması şartı yerine gelmiş olmalıdır ... mantıksal olarak bir ihtilafın ortaya çıkması gerekiyorsa, “cezai şart”ın talep edilebilmesi için de bir borcun ihlal edilmesi gerekir doğal olarak. Buna ... değildir, aksine bir sözleşme hükmü yoksa, kusursuzluğun ispatı halinde cezai şart talep edilemez. Bunlar aynı hukuki yapılar olsalardı zaten farklı hukuki ... belirlenmesinde ayırt edici unsur zarar miktarındaki ispat güçlüğünün seviyesidir. Zaten ispat edebileceğiniz zararlar için cezai şart talep etmemenizi öneririm

İrem Yayvak Namlı / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

cezaî şartı talep edebilecektir. Dolayısıyla hem borcun ifasını hem de cezaî şartı talep edemeyecektir(458). Türk Borçlar Kanunu m.179/1 bakımından ... aslında tek bir ilişkiden bahsedilebileceği belirtilmektedir: cezaî şart talebi ile “asıl borcun ihlalinin hukuki sonuçlarının ilişkisi” (ya da diğer bir ... , BGB m.340/1’deki seçimlik cezaî şart hükmüne rağmen, geçmişte ihlal edilen kısım için cezaî şart talep edilebilecektir. Bunun yanı sıra gelecekte ... doğurmayacaktır. Nitekim yapmama borcuna aykırı davranılması halinde borçlu, zararın tazmini veya cezaî şart talebi ile karşı karşıya kalacaktır. Bkz. Bentele, s.91

Hasan Seçkin Ozanoğlu / DergiPark, 1999, Cilt 3, Sayı 2

yorumu, cezai şart talebinin iş sahibinin diğer talepleriyle ilişkisi ve inşaat sözleşmelerinde kararlaştınlan cezai şart kayıtlan üzerinde aynntılı olarak

İrem Yayvak Namlı / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

B. Cezaî Şartın Muaccel Olma Şartları Cezaî şartın talep edilebilmesi için bazı şartların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu şartlar kapsamında, cezaî şart anlaşması ve asıl sözleşmenin varlığı yukarıda açıklanmıştı. Bu iki unsurun geçerli olarak mevcut olduğu varsayımında, cezaî şart talep edilebilmesi için gereken diğer şartlar neler, bu başlık altında izah edilecektir. Bunlar, borca aykırılığın meydana gelmesi ve kusur olarak sınıflandırılabilir. Buna karşılık TBK m.180/1 (OR m.161/1) uyarınca, zarar olmadan da cezaî şart talep edilebileceği düzenlendiğinden zarar, cezaî şart talebi için aranan

Merve Dülger / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

sebebiyle zorluklar yaşanmaktadır. Bununla birlikte sözleşmeden cezai şartın hangi türünün kararlaştırıldığı açıkça anlaşılsa dahi bu cezai şartın talep ... durumundaki seçimlik hakkına göre cezai şartı talep hakkı değişebilecektir. Nitekim cezai şart edim yerine (seçimlik cezai şart), edime ek olarak ya da ... şartı talep edebilir. Madde içeriğinden de görüldüğü üzere alacaklı, aynen ifayı ya da cezai şartı talep etme arasında seçmek durumunda bırakılmamış ... hâlinde alacaklının ifaya ek olacak şekilde talep edebileceği cezai şart için zararın varlığı aranmamaktadır. Alacaklının uğradığı bir zarar olmasa da