Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

, hakimin mülahazalarına da kesin hüküm etkisinin tanınmasının gerekli olmadığı belirtilmiştir.(91) Dolayısıyla, kural olarak, ilk davadaki kesin hükmün ... , gerekçenin kesin hüküm etkisini taşıyacak hususları diğer davalar bakımından kesin hükmün olumlu etkisini de taşır. Kesin hükmün neden hüküm fıkrasıyla ... . Kısacası, bu durumda kesin hükmün olumlu etkisinin tatil edildiği görülmektedir, yani böyle bir kesin hüküm koruması olamaz. Dolayısıyla, gerekçenin hüküm fıkrasıyla zorunlu bağlı olan hususları kesin hüküm kapsamında kalır ve diğer davalar bakımından kesin hükmün olumlu etkisini haiz olur. Dava sebepleri ayrı

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

hükmün bir şartını oluşturmaktadır.(96) Maddi anlamda kesin hüküm ise davanın tarafları arasındaki uyuşmazlıkları nihayete erdirmek, dolayısıyla bu ... şekli ve maddi kesin hükmün amaçlarının birbirinden ayrıştırılmamasında yatmaktadır. Doktrinde, şekli ve maddi anlamda kesin hüküm ayırımı yapılmasının ... anlamda kesin hüküm kavramını kasdetmiş bulunacağız. (114) Diğer taraftan, şekli anlamda kesin hükmün kesin hükmün şartı veya sebebi olduğu ... gerekli olan şekli anlamda kesin hüküm kesin hükmün bir türü, bir yönü değildir. (116) Şekli anlama kesin hükmün, sadece kesin hükmün etkilerinin doğacağı

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

Birinci Bölüm - Kesin Hükmün Olumlu Etkisi Kavramı A.Genel Olarak Kesin Hüküm 1.Kesin Hükmün Amacı Meydana gelen etkileriyle kesin hükmün Türk ... hükmün amacına girer.(21) Kesin hüküm kurumunun nerdeyse tüm hukuk sistemlerinde ortak bir kurum olarak ortaya çıktığını ve medeni milletlerin hukukunun ... .(23) Türk hukukunda kesin hükmün kamu düzeninden olduğu ve mahkemece resen dikkate alınacağı kabul edilmektedir.(24) Diğer taraftan kesin hüküm dava ... kesin hükme olan ihtiyaç, kesin hükmün kamusal ve tarafsal faydaları(28) birbirinden ayrıştırılamaz, yani dolayısıyla kesin hüküm bakımından kamusal veya

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

yukarıda kesin hükmün nitelik olarak kanuni hakikat olmadığını ve sadece kesinlik niteliği olduğunu belirtmiştik.(164) Ayrıca, kesin hüküm HMK’da hüküm ... kesin hüküm müessesesinin asıl özelliğinin, hüküm olma niteliğinden ileri gelmekte olduğu belirtilmiştir. HUMK kesin hükmü deliller ve ikamesi başlığı ... verse bile, kesin hükmün kanuni hakikat olmadığını kabul ettiğimizden kesin hüküm kesin delil kavramıyla bağdaşmaz. Ayrıca aşağıda belirteceğimiz gibi ... kesin delil kavramının olmadığı belirtilmiştir.(169) Yargıtay kararlarında kesin hükmün olumlu etkisi bazen kesin hüküm(170), bazen kesin delil(171

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

hükmün diğer dava için “maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi” ibaresinin kullanılması olmuştur. Kesin hükmün oluşması için gerekli şartlar bunlardır ... ) Domaniç , Kaziyyei Muhkeme, s. 9-10. Bir mevzuda kaza hakkına sahip olmayan mahkemelerin hükmü kesin hüküm teşkil etmez. Bkz. Çenberci , Kesin Hüküm, s. 32 ... teşkil etmeyecektir. Bkz. Belgesay , II, s. 45. (137) Ansay , Usul, s. 363; İyilikli , Kesin Hüküm, s. 95. Kesin hükme elverişli olmayan kararlar için bkz ... 4.Kesin Hükmün Oluşması İçin Gereken Şartlar Öncelikle, kesin hükmün oluşması için gerekli olan şartların neler olduğu belirlenmelidir. Çünkü

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

. İlk olarak kesin hüküm kanuni (adli) hakikat olarak kabul edildiği zaman, maddi gerçeklik olmasa bile, kanunun kesin hükmü hakikat olarak algıladığı(65) anlaşılmaktadır. Kanun kesin hükmü hakikat olarak kabul ettikten sonra, hakikate, gerçekliğe ilişkin sıfatı da ona tanımalıdır.(66) O zaman kesin hüküm, kanunun ... belirtelim ki, kesin hükmün objektif hukuku yaratmadığı, fakat onu belirli hale getirdiği düşüncesi de bizi aynı sonuca götürür. Yani kesin hükümle objektif ... hükmün mevcudiyeti durumunda dava hakkının düşmesi söz konusu olduğu yönde bkz. Bloomeyer , Kesin hüküm, s. 225. (57) Selçuk , Kesin Hüküm, s. 942-943

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

hak oluştuğundan, tarafların kesin hüküm etkisinden feragat edebilecekleri, mahkemede tarafların ileri sürdüğü takdirde kesin hükmün dikkate alınacağı ... olduğu ile ilgili kesin bir karine yaratılmaktadır. Bkz. Erdoğan , Kesin Hüküm, s. 65, dn. 175. Kesin hükmün karine niteliği ile ilgili aşağı bkz. aş. s. 15. (44) Özkaya-Ferendeci , Kesin Hüküm, s. 101. (45) Gürdoğan , Kesin Hüküm, s. 65. Maddi anlamda kesin hükmün taraflar arasındaki maddi hukuk ... a.Maddi Kesin Hüküm Teorisi Daha eski olan maddi kesin hüküm teorisi Savigny’den bu yana mevcuttur.(36) Teoriye esasen, kesin hükümle taraflar

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

hükmün bulunması durumunda usuli yönden yargılamaya devam edilmesi mümkün değildir.(85) Bunun nedeni ise, kesin hüküm kurumunun konulmasındaki amaç gereği, kesin hüküm ile dava konusu uyuşmazlığın ortadan kalkmasıdır.(86) Fakat dava şartı olma kesin hükmün tüm özelliğini ortaya koymamaktadır. Çünkü dava ... . Usuli kesin hüküm teorisini benimseyerek, ifade edelim ki, usuli teori kesin hükmün usuli nitelikte bir kurum olduğunu tespit etmektedir. Fakat kesin hükmün işlevini tam açıklamamaktadır. Aslında kesin hüküm kurumunun kabul edilme nedeni onun hukuki niteliğini belirlemektedir. Yani uyuşmazlıkların son

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

) Kesin hükmün olumlu etkisinin oluşması için ilk önce kesin hüküm mevcut olmalıdır.(230) Bir kesin hükmün başka bir davada olumlu etkisini göstermesi için ikinci davanın taraflarının ilk davadaki kesin hükümle bağlı olmaları gerekir. Diğer taraftan ise ilk hükmün kesin hüküm kapsamında kalan hususları ... .(238) Dolayısıyla, kötüniyeti mahkeme resen dikkate alarak(239), ilk hükümde kesin hüküm kapsamında olan hususların ikinci davada kesin hükmün olumlu ... savunulmuştur. Bkz. İyilikli , Kesin Hüküm, s. 556-557. Yazarın örnek olarak verdiği Yargıtay kararında ise mesele ilk davadaki kesin hükmün ikinci davada olumlu

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

hükmün olumlu etkisi, diğer şartların da sağlanması durumunda, ispata gerek olmamayı değil, ikinci davada kesin hüküm kapsamında olan hususların aksine ... teorisini çağrıştırdığından bu tanıma katılmamaktayız. Kesin hükmün olumlu etkisinin sağlanması için taraflarca ileri sürülecek kesin hüküm itirazı davanın ... kararlarında kesin hükmün olumlu etkisi genellikle HMK m. 303’e dayandırılmaktadır.(151) Yukarıda belirttiğimiz şartları taşıyan(152) ve şeklen kesinleşen hüküm kesin hüküm teşkil eder. HMK m. 303/1’de de belirtildiği gibi, maddedeki üç şart başka dava ile ilişkide hükmün kesin hüküm etkisini göstermesi için

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

, kanımızca, talep edilmiş iddialardan hüküm altına alınmış olanlar hakkında kesin hükmün oluştuğunu, hüküm altına alınmayan iddiaların ise kesin hüküm ... , alelacele davaya getirebilirler. O zaman bu hususlar hakkında olan tespitlerin kesin hüküm teşkil edeceği kabul edilirse, kesin hükmün ağır sonuçlarının ... hükümdür ve bu yönde kesin hükmün olumlu etkisi vardır. Fakat teferruat ve mütemmim cüze ait kesin hükümler ise asıl için kesin hüküm teşkil etmez(78) ve bu ... çayıra) sahip olmadığını göstermediği de belirtilmiştir(79), yani bu yönde kesin hükmün olumlu etkisi yoktur. Cüze ait kesin hüküm bütünün mukadderatını

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

Üçüncü Bölüm - Kesin Hükmün Olumlu Etkisinin Sübjektif Kapsamı A.Kesin Hükmün Olumlu Etkisinin Sübjektif Kapsamının Mevcut Olduğu Durumlar Kesin hükmün olumlu etkisinin sübjektif kapsamı kesin hükmün olumlu etkisinin davayla ilişkide kimleri bağlayacağını ifade eder. Bir davanın sonunda verilen hükmün olumlu etkisinin kural olarak davanın taraflarını bağladığı belirtilmekte(1) ve kesin hükmün olumlu etkisinin sirayetinin mutlak (herkese karşı) olmadığı kabul edilmektedir.(2) Bununla birlikte bu kuralın dışına çıkıldığı çeşitli vesilelerle görülmektedir. Ceza usulünde kesin hüküm etkisinin herkese

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

olarak adlandırılmaktadır.(139) Bu kurumlara sırasıyla kesin hükmün dava şartı olması ve kesin delil teşkil etmesi de denilmektedir.(140) Kesin hüküm ... Hüküm, s. 73, 75; Belgin Güneş , Kararların Etkisi, s. 152-153; Postacıoğlu, Altay , Hukuk Dersleri, s. 751; İyilikli , Kesin Hüküm, s. 547. Kesin hükme ... Hüküm, s. 20. (141) Tarafları ve dava sebebi aynı, dava konuları farklı olan, fakat ikinci davanın konusunun tamamının ilk davada kesin hükmün kapsamında ... Hüküm, s. 74. İtirazın iptali davasının reddedilmesi veya kabulü halinde ise menfi tespit davasının kesin hükmün olumsuz etkisiyle reddedileceğini

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

kesin hükmün olumlu etkisi kapsamında korunur. (161) Özkaya-Ferendeci , Kesin Hüküm, s. 214 vd. (162) İyilikli , Kesin Hüküm, s. 595; Akil , Kısmi Dava ... hükmün kapsamına aldığı, dolayısıyla bakiye kısım için dava açılamayacağı yönündeki görüşleri için bkz. Özkaya-Ferendeci , Kesin Hüküm, s. 232, 217. (168 ... edilen kısım için kesin hüküm teşkil edeceğini belirtmektedir. Fakat bu görüşü sadece kesin hükmün olumsuz etkisine yöneliktir. Çünkü, yazar, mahkemenin ... hükmün olumsuz etkisini kesin hüküm adlandıran ve kesin hüküm zamanı usulden reddedilmeni kabul eden görüş için bkz, İyilikli , Kesin Hüküm, s. 595. Genel

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

sonraki iyi niyeti bertaraf edecektir, dolayısıyla kesin hükmün cüzi halefe de sirayet edeceği anlaşılmaktadır.(44) (28) Akkan , Kesin Hüküm, s. 24-25 ... yazarlar için bkz. Deren-Yıldırım , Sübjektif Sınır, s. 79. (42) Arslan , Kesin Hüküm, s. 727; Belgesay , II, s. 54. Cüzi haleflere kesin hükmün etkisinin ... B.Münferit Durumlar Bakımından Kesin Hükmün Olumlu Etkisinin Sübjektif Kapsamı 1.Külli ve Cüzi Halefler Bakımından Külli ve cüzi haleflerin kesin hükümden etkilenmesi meselesi HMK m. 303/3 ve 4’te açık şekilde düzenlenmiştir. HMK m. 303/4 kesin hüküm kurulmuş dava konusu şey üzerinde sınırlı ayni hak

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

. Yani kesin hükmün etkileri sadece hükme mahsus, ondan ayrılmaz değildir. Hangi esaslardan yola çıkarak kesin hüküm etkilerinin hükme tahsis olunacağı ... . Dolayısıyla, feragat, kabul ve sulh durumunda sadece şekli anlamda kesin hükmün mevcut olacağı belirtilmiştir.(253) Az önce belirttiğimiz gibi kesin hüküm ... işlemleri için de kabul edilmesi gerekir. İkinci olarak ise biz kesin hükmün maddi gerçekliği ifade ettiğini kabul etmemekteyiz ve kesin hüküm etkisinin ... maddelerinde “kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur” şeklinde ifade etmiştir.(254) Feragat, kabul ve sulh kesin hükmün olumlu etkisi sonucunu da doğuracaktır

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

denilmiş ve bunun kesin hüküm etkisinden farklı olduğu belirtilmiştir. Kesin hükmün sükut etme etkisi ile izah edilmek istenen şey ise kesin hükmün objektif ... hükmün objektif kapsamının dava sebebindeki olgular aynı kaldıkça korunması, dava sebebindeki olgulara kesin hüküm etkisi kazandırmaz. Mahkemede karar ... hüküm kapsamında olan husus ikinci dava bakımından kesin hükmün olumlu etkisini haiz olur. İlk davada ileri sürülmemiş vakıalar ilk davanın dava sebebine ... , ilk davadaki kesin hüküm kapsamında olan hususların bu davalarda kesin hükmün olumlu etkisini haiz olmayacağı anlaşılmaktadır. (12) Özkaya-Ferendeci

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

olacaklarından, ilk davadaki borçlu da ilk davadaki hükmü kesin hüküm olarak onlara karşı ileri sürebilecek ve rücu yapılmasının önüne geçecektir. Bu durumda ise ... 7.Müteselsil Borçlular Yönünden Üçüncü kişi sayıldıklarından müteselsil borçlulardan birinin aleyhine elde edilen kesin hüküm diğer borçlular açısından kesin hükmün olumlu etkisini yaratacağı, genellikle, kabul edilmemektedir.(120) Zaten, HMK m. 303/5 açıkça müteselsil borçlu ve alacaklılardan bir kısmının taraf olduğu hükmün diğer kısım için kesin hüküm teşkil etmeyeceğini belirtmektedir. Eski kanun döneminde doktrinde, borçların birbirinden bağımsız

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

E.Dava Türleri Bakımından Kesin Hükmün Olumlu Etkisinin Objektif Kapsamı Kesin hüküm kavramındaki “hüküm” ifadesinin aynı zamanda usule ilişkin nihai kararları da içerdiği belirtilmiştir.(125) Usulden verilen ret kararlarının (maddi anlamda) kesin hüküm oluşturmayacağı da savunulmuştur.(126) Fakat ... karar bu kısımda kesin hüküm teşkil etmektedir(130), diğer davalar bakımından kesin hükmün olumlu etkisini haizdir. Davada sıfat yokluğundan ve kesin süreye uyulmamasından dolayı verilen ret kararları da kesin hüküm oluşturur ve bunlar esastan ret kararlarıdır.(131) Örneğin, keşif talep eden taraf kesin

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

olmadığından dolayı HMK m. 192 gereği kullanılabilecektir(215). Sonuç olarak, ifade edelim ki, hüküm, kesin hükmün olumlu etkisini haiz kısımları dışında kalan ... gerek yoktur.(217) Bir hüküm diğer hüküm için kesin hükmün olumlu etkisini taşıdığı hallerde bile, kesin hükmün olumlu etkisinin objektif kapsamından(218 ... 3.Güçlü Delil ile Kesin Hükmün Olumlu Etkisinin İlişkisi Yargıtay bazı mahkeme kararlarını güçlü delil olarak nitelendirmiştir. Bir görüş uyarınca ... (198) Yargıtay’ın güçlü delil olarak nitelendirdiği kararları ne kesin hüküm, ne de kesin delil olarak değil, fakat Yargıtay’ın kendi üslubunca, güçlü

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

Hüküm, s. 272. Elatılmış taşınmazın sınırlarının tespitinin de kesin hükmün olumlu etkisinde kabul edilmektedir. Bkz. Yargıtay 7. HD’nin 29.6.1971 tarih ... . Postacıoğlu , 75, s. 471 (153) Giritlioğlu , Kesin Hükmün Kapsamı, s. 10. (154) İyilikli , Kesin Hüküm, s. 615, 619; Kuru , II, s. 1409; Tanrıver , İcra, s ... içermektedir ve bu hususlar kesin hükmün olumlu etkisini haiz olur.(145) Eda davasında iddianın daya nağı olan hakkın varlığının tespiti için de bu hakka ... yönelik tespit talebini de içerdiğinden, tespit kısmının kesin hüküm kapsamında kabul edilmesinin taraf hakimiyeti ilkesini zedelemeyeceği belirtilmiştir

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

her zaman kesin hükmün olumlu etkisine işaret ettiği ileri sürülemez. Bkz. Akkan , Kesin Hüküm, s. 55; Babacan , Seri Davalar, s. 21. (192) Akkan ... 2.İlamların Kesin Delil Olması ile Kesin Hükmün Olumlu Etkisinin Karşılaştırılması HMK m. 204 (HUMK m. 295) gereği ilamlar sahteliği ispatlanana kadar kesin delil sayılmaktadırlar. Doktrinde, bu düzenlemeye dayanılarak kesin hükmün kesin delil olduğu savunulmaktadır(184). Önceki kısımda geldiğimiz sonuç itibariyle kesin hükmün delil niteliğinin mevcut olmadığını, yani kesin hükmün olumlu etkisinin kesinleşmiş hükmün içeriğinin ikinci davada

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

maddede kesin hükmün sirayetinin düzenlendiği savunulmaktadır. Kanımızca ise, maddede bahsedilen defilerin içerisine kesin hüküm girmemektedir. Çünkü kefil ... zenginleşmeden dolayı dava açarsa, alacaklı her ikisinin taraf olduğu hükmü kesin hüküm olarak kullanacağından kefil amacına ulaşamaz, dolayısıyla, kefil arzu ... sirayet kuralı gereği ilk davada asıl borçlu aleyhine kesin hüküm elde etmiş alacaklı, sonraki davada bu hükmü kefile karşı, kesin hükmün olumlu etkisinin ... sürebileceğini düzenleyen TMK m. 901/II (MK m. 815/II)’nin kesin hüküm itirazının ileri sürüleceğini de içerdiği kabul edilerek, kesin hükmün sirayetinin

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

olmasından dolayı farklılık arzetmez. Yani, bir hükümde kesin hükmün kapsamında kalan hususlar bellidir, eğer diğer şartları varsa bu hususlar kesin hükmün olumsuz etkisine konu olur veya eğer diğer şartları varsa bu hususlar kesin hükmün olumlu etksine konu olur. Kesin hüküm etkisini haiz hususlar, onların ... olacağını düzenlemiştir. Dolayısıyla, ikinci davada kesin hükmün olumlu etkisinin mevcut olması için, kesin hüküm etkisini haiz olan hususla ilgili ikinci ... İkinci Bölüm - Kesin Hükmün Olumlu Etkisinin Objektif Kapsamı A.Genel Olarak Kesin hükmün olumlu etkisi ikinci davada, ilk davada maddi anlamda

Abulfaz Sadıkhzada / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

anlamda kesin hüküm teşkil etmediğinden, diğer icra mahkemelerince kesin hükmün olduğu ifadesi tercih edilmemelidir. Burada görünen kesinliğin aynı şey ... 26.5.2020); Yargıtay 15. HD’nin 6.7.1999 tarih ve 2641/2937 sayılı kararı, Tutumlu , Deliller, s. 698. İhalenin feshi davasındaki hükmün de kesin hüküm teşkil ... (276), bu davalarda tarafların ispat olanakları kısıtlandığından, kanun yolları tüketilse dahi kesin hüküm teşkil etmeyeceği belirtilmektedir.(277) Bu hükümler nihai olmasa da, geçici olarak uyuşmazlığı çözmeye yöneliktir.(278) Bundan dolayı, bu kararların umumi mahkemelere karşı kesin hüküm teşkil etmediği