Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 375 - 378

, III. Anahtar Kurumlar (1.Gemi İpoteği, 2. Sigorta Tazminatı, 3. Sirayet (Kapsama) İlkesi), IV. Sirayet İlkesinin Ratio Legisi (İhdas Amacı), V. Gemi ... . Sigorta Tazminatı (l.Kavram / Açılımı, 2.Hukuki Kaynağı/Temeli, 3.TSS nerede, nasıl kurulur?, 4.Tekne Sigortasının Kurucu Unsurları/Ögeleri), VII. Gemi İpoteğinin Sigorta Tazminatını Kapsamasının Koşulları (Sirayet İlkesi’nin Ayrıntılı Açılımı), VIII. Hükümleri, IX. Sigorta Tazminatının Ödenmesi (1.Koşulları, 2.Sigorta Tazminatının Ödeme Rejimi), X. İpoteğin Ödeyen Sigortacıya Geçmesi. LİTERATÜR: → Bkz/Karş ve İnceleyiniz Özellikle→Akıncı, Sami, Türk

Rayegan Kender / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1992, Cilt 0, Sayı 9

gerçekleştikten sonra dinamik hale gelir ve sigortacı sigorta tazminatını (zarar sigortalarında) ödemekle mükellef olur(1). Riziko gerçekleştikten sonra, sigortacının sigorta tazminatını ödeme borcunun hangi anda muaccel olacağının tesbiti önemli bir meseledir. Sigorta sözleşmesinin özelliği nedeniyle bu konuda ... , aşağıda (not. 3 ün devamında) gösterilen hüküm mevcuttur. Bu açıklamalardan görüldüğü üzere Fransız hukukunda, sigorta tazminatının muacceliyeti konusunda ... bilgileri elde etmesidir(5). Burada sigorta tazminatı talebinde bulunan kimsenin hak sahibi olup olmadığının da anlaşılması gerekir. Alman sigorta

Rayegan Kender / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1992, Cilt 0, Sayı 9

aksine Kanunda bir hüküm yoktur. 2) Sigorta tazminatı borcunun muacceliyetinde, yukarda zikredilen Genel Kurul Kararında, Profesör Bozer in görüşlerine ... tarafından da daha uygun görülmüştür. Bozer, kitabının 1981 tarihli baskısında, sigorta tazminatının muacceliyeti bahsinde (s. 62 - 63) sadece konuya dair ... ki: Tebliğin başlangıç kısmında kısaca açıkladığımız üzere, sigorta tazminatının muacceliyetinin tayini konusunda iki husus gözönünde tutulmaktadır. Bunlardan birincisi, riziko gerçekleştiğinde, sigortalının en kısa zamanda sigorta tazminatını elde etmesi ihtiyacıdır. Zarar gören kimse, bir an önce

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 378

2. Sigorta Tazminatı Sigorta Tazminatı (ST), rizikonun (korkulan olay) gerçekleşmesi sonucunda, sigorta ettirenin (SE) uğradığı (sigorta) zararını karşılamak amacıyla, sigortacının ödediği meblağdır/tutardır (bkz: TK m. 1427 vd).

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 391

IX. Sigorta Tazminatının (ST)’nın Ödenmesi: 1. Koşulları: • Riziko sigorta süresi içinde gerçekleşmeli, • Riziko teminatın/himayenin kapsamına girmeli, • Riziko ile zarar arasında illiyet bağı bulunmalı (sebep-sonuç ilişkisi), • Sigorta tazminatı muaccel olmalı (bkz. TK m. 1427 vd.).

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 386 - 388

VII. (Gİ)’nin (TSS’)den Kaynaklanan Sigorta Tazminatını Kapsamasının Koşulları: (Sirayet İlkesi’nin ayrıntılı açılımı) • (Gİ) geçerli usulüne uygun kurulmuş olmalıdır. (rehin sözleşmesi+tescil) Riziko anında (Gİ) var olmalıdır. • (GM)’nin “mülkiyet menfaati” sigorta ettirilmiş olmalıdır. (tekne ... teminat menfaatinin tekne sigortacısının sigorta tazminatını ödememesi rizikosuna karşı “Institute Mortgaged Interest Clauses Hull 1.3.1997 ile ... ipoteğinin sigorta tazminatını da kapsamasıdır. • (Gİ) ex lege (ST)’nı da kapsar (sirayet ilkesi). Yani, (ST) üzerinde ayrıca bir rehin hakkı kurulması

İnci Kaner / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 2001, Cilt 0, Sayı 18

III-Muacceliyet Hükümlerinin Emredici Hüküm Niteliği Sigorta tazminatında (ya da sigorta bedelinde) muacceliyete ilişkin hükümler sigorta ettiren ... şartları sigorta ettirenin zararına olduğu için hükümsüzdür (TK 1264)(4) (5). Sigorta tazminatına (ve bedeline) ait talep hakkına ilişkin âmir hükümler ... . maddeye aykırı olduğundan hükümsüzdür. (4) Doktrinde, sigorta tazminatı alacağını -makul bir süre içinde sonuçlandırılmak kaydıyla- miktarın belirlendiği ... (muacceliyetin) muayyen bir süre için dahi olsa ileriye taşınması sigortalının aleyhinedir. (5) Sigorta tazminatında alacak zamanaşımı (kaza sigortası hariç

Hanife Doğrusöz Koşut / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020, Sayfa: 29 - 35

IX. ARABULUCULUK SÜRECİ İÇERİSİNDE SİGORTA TAZMİNATININ BELİRLENMESİ Sigorta hukukunda sigorta sözleşmesinin tarafları olan sigortacı ve sigorta ... güç dengesizliği söz konusudur(63). Bu güç dengesizliği özellikle sigorta tazminatının belirlenmesi konusunda kendini göstermektedir. Sigorta ... zarar miktarı, kusur veya kastın mevcudiyeti, illiyet bağının mevcudiyeti(64) … vb. gibi faktörler sigorta tazminatının belirlenmesinde önem arz eder. Bu hesaplamada sigorta şirketleri genellikle tek başına değil, eksperleri ve aktüerleri ile birlikte hareket ederler. Dolayısıyla sigorta tazminatının belirlenmesi

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 392 - 393

D. Olağanüstü Rejim (İstisna): Sigortacı, sigorta tazminatını -[(İA)’nın rızası olmasa dahi]- sigorta ettirene veya talimatıyla üçüncü bir kişiye(?) (ör: tersane sahibine) yasal rejim çerçevesinde ödeyebilir. Ayrıca; aa) Gemi zararının oluşması: → Gemi zararını, sigortacı, (SE) ve (İA)’ya bildirir. Bildirimden itibaren iki hafta hareketsiz geçirilirse veya (İA)’ya bildirilmezse, sigortacı sigorta tazminatını sigorta ettirene öder (= sorumluluktan çift ... için sigortacı gemi malikine sigorta tazminatından mahsuben ödeme yapabilir. Eski hale iade teminata bağlanır: (Şahsi / ayni teminat). Aksi halde ödeme

İnci Kaner / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 2001, Cilt 0, Sayı 18

VI-Sigorta Tazminatının Ödenmesinde Munzam Zarar Meselesi Munzam zarar, borçlunun mütemerrit olması halinde alacaklının temerrüt faiziyle ... sırasındaki değeri arasındaki farka ilişkin olduğundan munzam zararda dikkate alınacak diğer bir faktör de sigorta tazminatının tayinidir. Sigorta tazminatının tayininde tazminatın şümulü ile zarar miktarı arasında bir ayırım yapılması lâzımdır. Tazminatın şümulü: Tazminatın şümulü sigorta edilen menfaatin ihlâl edilmesi halinde bu menfaatin, yani zararın, ne nispette tazmin edileceğini gösterir. Sigorta tazminatının şümulü Türk Ticaret Kanunu’nun 1299. maddesinde

Rayegan Kender / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1991, Cilt 0, Sayı 8

2 — Kararın Değerlendirilmesi Yargıtay Kararında, davalılardan yük sahibinin temyiz talebinin incelenmesinde, sigorta tazminatının ödenmesi ile ... maldan doğan hakların» sigortacıya geçmiş olmasına halefiyet hükmü mesnet teşkil edemez. Kararda, sigortalı malın mülkiyetinin, sigorta tazminatının ... BEYANINDA bulunması gereklidir. Olayda, sigortalının sigorta tazminatını aldığına dair vermiş olduğu makbuzda veya bunun dışında, dosyada bir bırakma beyanı ... senedindeki teslim süresi dolmadan sigorta tazminatını ödemiştir, taşıma senedindeki kayıtlar ve tarih sigortacının malûmudur. Sigortacı, taşıma senedi ile yük

Fatih Ölmez / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

3. SİGORTACININ, HALEFİYET HAKKINI İHLAL EDEBİLECEK HUSUSU SİGORTA TAZMİNATINI ÖDEMEDEN ÖNCE ÖĞRENMESİ Doktrinde Atabek(25) Arseven(26) ve Omağ(27) sigortacının, sigorta tazminatını ödemeden önce halefiyet hakkını ihlal edecek husustan haberdar olması durumunda, halefiyetin ihlalinden doğan tazminat alacağı ile sigorta tazminatı borcunu takas edebileceğini belirtmektedirler (TBK. m. 139). Takas hakkının doğumu için gereken olumlu şartlar; takas edilecek ... rağmen sigortacıdan da sigorta tazminatının alınması ve bunun sonucunda da sigortacının zarar sorumlusuna rücu edememesi durumunda meydana geleceğinden(30

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 378 - 379

3. Sirayet (Kapsama) İlkesi (Gİ) sigorta tazminatına sirayet eder. Yani (Gİ) sigorta tazminatını da kapsar (bkz. TK m. 1022/1), Bu ilke çerçevesinde (ST), eşyanın (geminin) yerini tutan bir değer sayılır (Surrogat/ikame değer). (ST) üzerinde ayrıca bir rehin hakkı kurulmasına gerek yoktur. (Ayrıca bkz. TK m. 1020 ve ayrıntılı bilgi için 5 no lu kapsam bahsine bakınız.)

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 391 - 392

B. Sigorta Tazminatının Ödenebilmesi İçin Gerekli Belgeler: a) Deniz Raporu + b) Kazaya ilişkin güverte/makine jurnallerinin onaylı kopyaları + c) Denize elverişlilik belgesi + d) Kazaya ilişkin sınıflama kurumu raporu + e) Sınıf klas belgesi (yokluğu halinde bkz. m. A,2) + f) Ekspertiz /dispeç raporu + h) Gemi adamları donatımında asgari emniyet belgeleri + i) Gemi adamları listesi j) Zarara ilişkin proforma fatura, makbuz vs. belgeler, (TPGŞ, B.2).

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 383 - 384

VI. Sigorta Tazminatı (ST) (TK m. 1022 vd). 1. Kavram/Açılımı: Deniz Sigortalarında (ST) genelde ve kural olarak bir Denizcilik Rizikosunun (denizciliğe/denizde seyrüsefere bağlı olan tehlikeli olay/korkulan olay olup, sadece “taşımaya” ait olmayıp, geminin limanda bulunduğu sırada da ortaya çıkabilir.) gerçekleşmesi sonucu (SE/S’lının) uğradığı / sigorta zararını (örn. tam ziya/kısmi hasar) gidermek amacıyla ödenen nakit tutarıdır (Bkz. TK m. 1427). (Gİ)’nin (ST)’nı da kapsaması/sirayet ilkesinin koşulları bahsini inceleyiniz. Bkz. infra: V, VI, VII.

İnci Kaner / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 2001, Cilt 0, Sayı 18

V-Sigorta Tazminatını Ödeme Borcunda İfa Gününün Müttefikan Tayini (İhtarsız Temerrüt) Meselesi Doktrinde(9) sigorta tazminatının ödeneceği günün rizikonun gerçekleşmesinden önce ya da sonra sigorta ettiren ve sigortacının anlaşmasıyla belirlenmiş olması halinde, mücerret o günün bitimi ile sigortacının BK 101/2 sebebiyle temerrüde düşeceği kabul edilmekte ise de, BK 101/2'deki temerrüt hükmünün sigorta akdinde uygulanacağını söyleyebilmek için önce şu ... , hakkın kullanılması halinde meydana gelecek hukukî sonuçlar da bertaraf edilemeyeceği ya da ertelenemeyeceği için, sigorta tazminatı talep edilse de bunun

İnci Kaner / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 2001, Cilt 0, Sayı 18

eder(2). Sigortacının sigorta tazminat ya da bedelini ödeme borcunun muacceliyeti Türk Ticaret Kanununda mal, denizcilik, hayat ve kaza sigortaları ... tarihte (TK 1299,1441)(3) ‘muaccel olur’. Yukarıdaki hükümlere nazaran, sigorta tazminatını ödeme borcu rizikonun gerçekleşmesini takiben muaccel olur; sigorta ettiren rizikonun gerçekleşmesi üzerine sigorta tazminatının ödenmesini- tabiatiyle, rizikoyu haber almış ise- talep edebilir. Sigorta tazminatının

Zehra Büşra Kayaözü / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

edilmemesi amaçlanmaktadır(57). Sigorta hukukunda tazminat avansının da, uzayan araştırma sürecinde zarar gören sigorta ettirenin mağduriyetini giderebilmek ... almaktadır. Belirtmek gerekir ki, iki kurum arasındaki bu benzerlikler dikkate alındığında, sigorta tazminat avansının geçici ödemeyle hukuki niteliği itibariyle ilişkilendirilmesi mümkündür(58). Ancak kanaatimizce, sigorta tazminat avansı ödemesinin, TBK md. 76’da düzenlenen geçici ödeme kurumunun sigorta ... edilebilmesi için tazminat alacağının muaccel olması gerekmektedir. Oysaki sigorta hukukunda tazminat avansı ödemesinin, sigorta tazminatı alacağının muaccel

Rayegan Kender / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1992, Cilt 0, Sayı 9

. Gerek kural olarak, gerekse anılan maddeye göre sigorta tazminatı rizikonun gerçekleştiğinin sigortacıya ihbar yükümlülüğünün doğ duğu tarihte muaccel ... , sigorta tazminatının muacceliyet zamanını belirtmiş olup, TTK nun 1264/2 maddesi gereğince, 1299 uncu maddenin sigorta ettiren kimse aleyhine ... . 2.3.1989 E. 720/K. 1252, Gönen Eriş, age. s. 1300): «Davalı sigorta vekilinin tazminat miktarının hakem-bilirkişi raporuyla muaccel hale geleceğinden olay ... belirtilen tarihte sigorta tazminatı alacağı muaccel hale gelir ve yine BK m. 101/2 e göre ihbar edilen günün hitamı ile borçlu temerrüde düşmüş olur». Yüksek

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 379 - 381

ipoteğine TK m. 1014 ilâ 1053 uygulanır (TK m. 1058). (Yapı ipoteğinin sigorta tazminatını kapsaması için bkz. infra, “sigorta tazminatı” TK m. 1056/2-4

Rayegan Kender / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1991, Cilt 0, Sayı 8

II — İNCELEME 1 — Kararın Gerekçelerinden Ortaya Çıkan Hukukî Sorunlar Kararda, sigortacının sigorta tazminatını ödedikten sonra sigortalının yerine geçmesinden sözedilmektedir. Sigorta hukukunda bu YERİNE GEÇME durumunun hangi hallerde ve ne ölçüde vukubulacağının tesbiti gerekmektedir. Evvelâ bunların incelenerek açıklanması, kararın değerlendirilmesi bakımından çok faydalı olacaktır. Kararda bir hava taşıması sözkonusu olmakla beraber deniz ... sözleşmesi yapılması, aralarındaki benzerlik nedeniyle, yanlış olmamıştır. Türk Ticaret Kanununun Deniz Sigortalarına dair hükümlerinde, sigorta tazminatını

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 393 - 394

sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder. (2) Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez. Ayni hakkın

Zehra Büşra Kayaözü / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

B.Kişi Bakımından TTK md. 1427/3’te, sigorta tazminat avansını talep edecek kişi veya kişiler açıkça belirtilmemiştir. Bu nedenle, sigorta ... TTK md. 1454 gereği sigorta sözleşmesinden doğan bütün haklara sahip olup, aksi kararlaştırılmadıysa, sigorta tazminatını sigortacıdan talep etme ... gereği, bir kişinin sigorta ettirilen menfaate konu mal üzerinde sınırlı ayni hak sahibi olması halinde, bu kişinin ayni hakkı sigorta tazminatı üzerinde de geçerlidir. Bu bakımdan, sınırlı ayni hak sahibinin izni olmaksızın, sigortacının sigorta tazminatını sigorta ettirene (sigortalıya) ödemesi mümkün

Oğuzhan Ünsal / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

II. REHİNLİ ALACAKLININ SİGORTA TAZMİNATI ÜZERİNDE HAK SAHİBİ OLMASI A. Rehinli Alacaklının Sigorta Tazminatı Üzerinde Hak Sahibi Olmasının Şartları Rehin hakkının, sigorta tazminatı üzerinde devam edebilmesi için eşya malikinin menfaatinin sigortalanması, sigortalanan menfaatin konusu olan eşya üzerinde rehin tesis edilmiş olması ve rizikonun gerçekleşmesi gerekmektedir. Aynı zamanda sigorta tazminatı üzerindeki hak sahipliğinin işlevsellik gösterebilmesi için, söz konusu hak sahipliğinin sigortacı tarafından bilinir olması gerekmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde eşya üzerinde rehin tesis

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 391

2. (ST)’nin Ödeme Rejimi: A. (ST)’nin Hesaplanması: Sigorta değeri (TK m. 1460), Sigorta Bedeli (TK m. 1461) Sigorta zararı (TK m. 1459) gibi “Sigorta Himayesini Sınırlayan Unsurlar” arasındaki, matematiksel ilişkiyi çözüp, bulunacak tutardan, yasal ve sözleşmesel indirimleri (mecburi tenzili, muafiyet franşiz, oran kuralı eksik kalan ödenmeyen primler) düşerek sigorta tazminatını bulmak mümkündür (Kural). Kısmî zararın ödenebilmesi için kural olarak (S’cı) ve (SE) anlaşmalıdır.