Mustafa Fahreddin Yazıcı / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

2.1.Vekalet Sözleşmesi “Hekimlik sözleşmesi”, hekimin tıp bilimi ve uygulamasının öngördüğü esaslar çerçevesinde en uygun teşhisi koyma ve yaptığı ... mevcut olduğu halde genel kabul sözleşmenin vekalet sözleşmesi niteliğinde olduğu yönündedir(9). Vekalet sözleşmesi TBK m. 502/1’de: “Vekalet sözleşmesi ... belirtilen “iş görme sözleşmesi” kapsamına girdiği ve bu sebeple ilişkinin vekalet sözleşmesi hükümlerine tabi olduğu yönündedir. Bu noktada, hasta-hekim ... . Bahsi geçen sözleşmenin vekalet sözleşmesi olarak nitelendirilmesi esas olarak vekilin, hizmet veya iş sözleşmesinde olduğundan farklı olarak daha geniş

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 2420 - 2426

2.Vekalet Sözleşmesi Görüşü Öğretide savunulan diğer görüşe göre ise, arabulucu sözleşmesi, vekalet sözleşmesi olarak nitelendirilmelidir(56). Aynı şekilde, Ankara ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında, arabulucu sözleşmesi bir vekalet sözleşmesi olarak nitelendirilmektedir(57). TBK m. 502 f. 1 hükmünde “vekalet sözleşmesi, vekilin vekalet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır. Öğretide vekalet sözleşmesi için önerilen tanım ise şu şekildedir(58): “Vekalet sözleşmesi öyle bir sözleşmedir ki, vekile müvekkilin menfaatine ve

Vedat Buz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2022, Cilt 38, Sayı 3

zararları tazminle yükümlü olduğu yönündeki doktrin ve içtihatlarda hakim olan anlayış vekâlet sözleşmesi bakımından bir paradigma değişikliğinin söz konusu olduğunu fark etmeyen veya bunu kabul etmeyen bağnaz bir düşüncenin ürünüdür. Ne vekâlet sözleşmesi artık Roma hukukundaki güven temelli, bilâbedel icra ... İsviçre Borçlar Kanunu’nun 392 maddesinin oluşum sürecinde esas alınan model Roma hukukundaki ücretsiz vekâlet sözleşmesidir. Pandekt hukukunda da hakim olan anlayış vekâlet sözleşmesinin ücretsiz olduğu, bu noktanın vekâleti, hizmet sözleşmesinden ayıran bir unsur olduğu görüşü hakimdir. Bugün söz konusu

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 2417 - 2420

sözleşmesinin vekalet sözleşmesi olarak nitelendirilemeyeceği yönündeki temel argümanları, HUAK m. 9 f. 1 uyarınca, arabulucunun görevini tarafsız ve bağımsız bir ... , arabulucu ile uyuşmazlığın tarafları arasında üçlü bir ilişki kurduğu ve bu ölçüde vekalet sözleşmesinden farklılaştığı da ifade edilmektedir(53). Her ne kadar, bu görüş uyarınca, arabulucu sözleşmesi, vekalet sözleşmesi olarak değil, bir isimsiz bir sözleşme olarak nitelendirilse dahi, TBK m. 502 f. 2 uyarınca, vekalet sözleşmesine ilişkin hükümlerin, arabulucu sözleşmesine de uygulanacağı kabul edilmektedir(54). Nitekim, TBK m. 502 f. 2’de vekalet

Songül Sarı Gündoğdu / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2022

B.YÖNETİCİNİN VEKALET SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN BORÇLARI 1.Genel Olarak Kat Mülkiyeti Kanununda toplu yapılara ilişkin getirilen düzenlemede, toplu yapı ... arasında 9. bölümde 502-514.maddeleri arasında “Vekâlet İlişkileri” başlığı altında düzenlemiştir. Vekâlet sözleşmesi, BK 502.maddesinde; vekâlet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir. Vekâlete ilişkin hükümler, niteliklerine uygun düştükleri ölçüde, bu kanunda düzenlenmemiş olan iş görme sözleşmelerine de uygulanır” şeklinde tanımlanmıştır. Vekâlet sözleşmesi, genel hizmet ve eser sözleşmesi gibi

Şule Uzun Ünal / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2024, Sayfa: 1832 - 1834

3.Acentelik Sözleşmesi ile Vekalet Sözleşmesi 6098 sayılı TBK m. 502/1’de vekalet sözleşmesi, vekilin vekalet bir işini görmeyi veya işlemini ... karşısında vekalet sözleşmesinde vekil ile müvekkil arasındaki hukuki ilişki belirli olup o iş sözleşme çerçevesinde bitirileceği zamanla sınırlı olmaktadır(87). Vekalet sözleşmesi ile vekil sözleşme kapsamında kendisine yüklenen işin gereğini ve yapmayı taahhüt ettiği hizmeti yapmayı borçlanmaktadır(88). Acentenin ... kural olarak masrafları da yükümlenir(89). Vekalet sözleşmesinde vekilin masraflarını karşılama borcu müvekkile aittir. Vekalet sözleşmesinde kural

Tuğçe Tekben / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

5. VEKÂLET SÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİNİN DİĞER İŞ GÖRME SÖZLEŞMELERİ BAKIMINDAN UYGULANABİLİR OLMASI Vekâlet sözleşmesine ilişkin hükümler, Türk Borçlar Kanunu’nda vekâlet sözleşmesi hükümlerinden sonra gelen ve “Vekâlet İlişkileri” başlığı altında düzenlenen (kredi emri, kredi mektubu, simsarlık gibi) hukuki ... hususlarda, Türk Borçlar Kanunu’ndaki vekâlet sözleşmesine ilişkin hükümler uygulanacaktır(87). Belirtmek gerekir ki, vekâlet sözleşmesine ilişkin hükümlerin ... hükümlerde de, vekâlet sözleşmesinin uygulanabilir olduğuna yönelik atıflar bulunur. Komisyon sözleşmesine, özel düzenleme bulunmayan hallerde, vekâlet

Vedat Buz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2022, Cilt 38, Sayı 3

olmaktadır(43). Hakim görüş çerçevesinde tazmini talep edilebilecek menfi zararlar, vekâlet sözleşmesinin feshi nedeniyle diğer tarafın uğradığı zararlar ... edilebilecek menfi zararın da fiili zarar ve yoksun kalınan kâr kalemlerinden oluşacağı kabul edilmektedir. Vekâlet sözleşmesinin uygun olmayan zamanda feshi ... dır(46). Ancak TBK m. 510 (Art. 402 OR) hükmüne göre vekâlet sözleşmesinde vekilin işin görülmesi için yaptığı giderleri talep etme hakkı mevcuttur. Yukarıda işaret edildiği üzere vekâlet sözleşmesinin feshi ileriye etkili sonuç doğurur. Dolayısıyla vekilin sözleşmenin sona erdiği ana kadar yaptığı

Vedat Buz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2022, Cilt 38, Sayı 3

taşıdığı görüşünü, vekâlet sözleşmelerinde genellikle vekile özel bir güven duyulduğu, bu nedenle de taraflar arasındaki güven ilişkisinin ortadan kalktığı ... bu hükmün bir bütün olarak vekâlet sözleşmesine ilişkin hükümlerin, -Mahkeme’nin kullandığı ifade biçimiyle- “vekâlet hukukunun” bir parçası olduğunu ... belirtmektedir. Yüksek Mahkeme Art. 404/I hükmünün lafzında vekâletin türüne göre bir ayrım yapılmadığı için bu hükmün sadece ücretsiz vekâlet sözleşmelerinde değil, ücretli vekâlet sözleşmelerinde, belirli bir sürenin kararlaştırıldığı vekâlet sözleşmelerinde, hatta vekâlet hükümlerinin uygulama alanı bulduğu

Şerafettin Ekici / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2019

IV. VEKALET SÖZLEŞMESİ İLE ESCROW SÖZLEŞMESİNİN UYGULANMASI Vekalet sözleşmesinin tarafları vekil ve vekalet verendir. Öyleyse vekalet sözleşmesi ile birlikte uygulanacak olan escrow sözleşmesinin tarafları; vekil, vekalet veren ve escrow tutan olacaktır. Vekalet sözleşmesinde vekilin aslî edim ... mümkün olmayan bir edimin escrow sözleşmesine konu olabilmesi de düşünülemez. Yapmama edimleri ise vekalet sözleşmesine konu olamayacağından(65) ve teslimi ... sözleşmesi ile birlikte escrow sözleşmesi uygulanamayacaktır. İvazlı vekalet sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme niteliğindedir(66). Burada

Vedat Buz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2022, Cilt 38, Sayı 3

II. TARAFLARA TANINAN HAKKIN HUKUKİ NİTELİĞİ Kanunlaştırma tarihine bakıldığında taraflara tanınan vekâlet sözleşmesini her daim sona erdirme hakkı bakımından değişik ifadelerin kullanıldığı görülmektedir. Eski İsviçre Borçlar Kanunu’nun 402. maddesinde vekâlet sözleşmesinin her iki tarafça, her zaman ... , hakkın hukuki niteliğindeki farklı lığa değil, hakkı kullanan tarafın farklılığına işaret eder: Vekâlet verenin sözleşmeyi sona erdirmesi “geri alma ... hakkı” olarak anılmasının uygulamada yerleşmiş olduğu(11); bununla bir yandan da vekâlet sözleşmesinde borusu öten, söz sahibi olan tarafın iş sahibi

Tuğçe Tekben / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

BİRİNCİ BÖLÜM VEKÂLET SÖZLEŞMESİ 1. TARİHİ BİLGİ Roma-Cermen hukuk sistemi içinde yer alan Türk medeni hukukunda pek çok kavram ve ilkenin kökeni ... temsil ve vekâletin aynı terimle ifade edilmesinin, o dönem için anlaşılır kabul edilebileceğini ve bu durumun vekâlet sözleşmesinin eski Roma’da kabul ... nedenle hukuki dayanaktan yoksun bulunmuş olmasıydı(16). Fikri boyutta görülen işler de dâhil olmak üzere, vekâlet sözleşmelerinde, genel olarak dostluk ilişkisi anlayışı nedeniyle, ücret bir unsur olarak kabul edilmemişti(17). Eş deyişle, vekâlet sözleşmesi, Roma’da eksik iki taraflı bir sözleşme idi(18

Zeynep Altun / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2019

4. HEKİMİN VEKÂLET SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN SORUMLULUĞU Hekimin sözleşmeden kaynaklanan sorumluluğunun oluşması için sözleşmenin varlığının gerekli olduğunu açıklamıştık. Hekimin vekâlet sözleşmesinden kaynaklanan bir sorumluluğunun doğması için yine aynı şekilde tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile kurulmuş bir vekalet sözleşmesi gerekir. Bahsedilen taraflar yine hekim ve hastadır. Vekâlet sözleşmesinin kurulması eser sözleşmesinden farklı bir özellik göstermez. Sözleşmenin kurulması için şekil ve ehliyet açısından yaptığımız açıklamalar vekâlet sözleşmesi için de

Vedat Buz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2022, Cilt 38, Sayı 3

Vekâlet Sözleşmesini Uygun Olmayan Zamanda Sona Erdiren Tarafın Sorumluluğu* Prof. Dr. Vedat BUZ** ÖZET Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 512’de taraflara tanınan vekâlet sözleşmesini sona erdirme hakkı, kullanılması için herhangi bir sebebe ihtiyaç göstermeyen bozucu yenilik doğuran bir haktır. Dolayısıyla bu hakkın keyfi bir biçimde dahi kullanılması mümkündür. Ancak aynı hükmün ikinci cümlesinde sözleşmeyi uygun olmayan zamanda sona erdiren tarafın ... Kelimeler: Vekâlet Sözleşmesi, Sona Erme, Tazminat Yükümlülüğü, Uygun Olmayan Zaman, Menfi ve Müspet Zarar. ABSTRACT The right to terminate the mandate

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 2431 - 2435

koyucunun vekalet sözleşmesinin ivazsız olduğu yönünde bir karine getirdiği önceleri savunulmaktaysa(104) da, günümüzde uzmanlığa dayalı iş görmenin ... akdettiği vekalet sözleşmelerinde, tarafların zımnen ücret kararlaştırmış olduğu yönünde hukuki bir karine (présomption de droit) mevcuttur(106). Vekalet ... Hukuku’nda vekalet sözleşmesi, temeli dostluk olarak kabul edilen, hatır için ücretsiz yapılan bir iş görme sözleşmesi şeklinde düzenlenmişti. Dolayısıyla ... , Alman Medeni Kanunu (BGB) § 662, istisnasız bir şekilde vekalet sözleşmesinin ivazsız olduğunu kabul etmektedir. Öte yandan, Fransız Medeni Kanunu m. 1896

Tuğçe Tekben / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

4. VEKÂLET SÖZLEŞMESİNİN KAPSAMI VE VEKÂLET SÖZLEŞMESİNDE TALİMAT KAVRAMI 4.1. Vekâlet Sözleşmesinin Kapsamı Vekâlet sözleşmesinin kapsamına ... iradesine uygun davranarak yerine getirmiş olmaktır. TBK m. 504/f. I hükmü, vekâletin kapsamının sözleşmeden açıkça anlaşılamadığı hallerde, “işin niteliği”ne ... tarzda açıkça verilmesi gereklidir(113). Bu tür işlemleri vekil, özel bir yetkilendirme olmadığı sürece yapamaz(114). Vekâlet sözleşmesi ile ilgili özel ... kuşkusuz olup, çoğu durumda, hastaya sormadan kendisinin vekâletin kapsamını belirleyecek olması da, bu durumun en tipik örneğini oluşturur(111). Vekâlet

Vedat Buz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2022, Cilt 38, Sayı 3

, aslında emredici hüküm tartışmalarını da yakından ilgilendiren son derece açık, basit bir gerekçeye dayanmaktadır: Alman hukukunda vekâlet sözleşmesi ... olmayan zamanda dahi olsa tarafların vekâlet sözleşmesini sona erdirmeleri caiz olup, sözleşmeye aykırı nitelik taşımaz. Bu nedenle uygun olmayan zamanda ... nedenle bir tür sebep sorumluluğundan söz edilmektedir(33). Buna karşılık kanımca da üstün tutulması gereken bir görüşe göre, vekâlet sözleşmesini ... tazminat yükümlülüğü sözleşmesel sorumluluk bakımından geçerli olan esaslara tabidir. Bu görüş taraftarlarına göre, vekâlet sözleşmesinde tarafların

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 2414 - 2417

(42). Aynı ivazsız vekalet sözleşmesinde olduğu gibi(43), arabulucu sözleşmesi açısından da, uyuşmazlığın taraflarının masrafları karşılamakla yükümlü ... , ücretsiz vekalet sözleşmesi gibi, eksik iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Öte yandan, HUAK’a tabi olmayan arabulucu sözleşmesinde ücretin ... faaliyeti karşısında uygun bir ücretin ödenmesini talep edebilir. Nitekim, TBK m. 502 f. 3 hükmü ile vekalet sözleşmesinin ivazsız olduğu yönünde bir ... karinenin tersine döndüğü ve vekalet sözleşmesinin kural olarak ivazlı ve tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olduğu kabul edilmektedir(44). O halde

Tuğçe Tekben / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

3. TEMSİLİN VE VEKÂLET SÖZLEŞMESİNİN TÜRLERİ İLE TEMSİL İLİŞKİSİNDE TALİMAT 3.1. Genel Olarak Bir yetkilendirme işlemi olan temsil, hukuki ... , hukuk hayatında uzun bir süre kabul edilmemiş olması nedeniyle, vekâlet sözleşmesi ile temsil aynı kurumu ifade ediyor gibi algılanmıştı. Esasen vekâlet sözleşmesi ile temsil, amaçları itibariyle birbirlerine benzer kurumlar olmasına rağmen, temelde birbirlerinden çok farklı kavramları ifade eder(56). Vekâlet ... farklılık ise, vekâlet sözleşmesi ile temsil ilişkisinde yer alan taraflar ve onların birbirleriyle olan ilişkilerinde görülmektedir. Vekâlet sözleşmesinde

Ahmet Batuhan Oyal / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

1.VEKÂLET SÖZLEŞMESİNE YAPILAN ATIF NEDENİYLE VEKÂLET SÖZLEŞMESİNİ SONA ERDİREN ÖZEL HÂLLERİN TAŞIMA İŞLERİ KOMİSYONCULUĞU SÖZLEŞMESİNE UYGULANMASINDA ORTAYA ÇIKMASI MUHTEMEL SORUNLAR Vekâlet sözleşmesinin sona ermesine ilişkin Türk Borçlar Kanunu’ndaki düzenlemeler, vekâlet sözleşmesinin ... Kanunu’nun vekâlet sözleşmesini sona erdiren özel sebeplerin taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesine uygulanmasında ortaya çıkması muhtemel sorunların ortaya ... sözleşmesinin tarihsel gelişimleri birbiriyle örtüşmemektedir. Bununla birlikte de lege lata alım veya satım komisyonculuğu sözleşmesine ve dolayısıyla vekâlet

Merve Nur Baş Sobacı / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2018

I. GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ İLE EŞYA SAHİPLERİ ARASINDAKİ VEKÂLET SÖZLEŞMESİNE GENEL BAKIŞ A. SÖZLEŞMENİN KONUSU Gümrük müşavirleri ile eşya sahipleri arasındaki vekâlet sözleşmesi, eşyanın eşya sahibinin talebine göre bir gümrük rejimine tabi tutulması na ilişkin gerekli işlemlerin gümrük müşaviri tarafından yürütülmesini sağlamak üzere yapılır. Gümrük müşavirlerinin vekâlet sözleşmesi kapsamındaki işlemleri yapmaları karşılığında eşya sahipleri, gümrük müşavirlerine bir ücret ödemeyi taahhüt ederler. Vekâlet sözleşmesinin kurulması, konusu ve şartlarının taraflar arasında serbestçe belirlenmesi, borçlar

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 2412 - 2413

özel hukuk ilişkisi meydana gelir(33). (30) Vekalet sözleşmesi açısından bkz. BECKER, Hermann, Berner Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch ... , 10. Auflage, Stämpfli, 2017, s. 335 vd.; TANDOĞAN, Halûk, Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, Cilt II, İstisna (Eser) ve Vekalet Sözleşmeleri ... ilişkisi olup, bu sözleşmeler de, nitelikleri itibariyle birer vekâlet sözleşmeleridir (...)”. Ankara BAM 4. Hukuk Dairesi, her ne kadar arabuluculuk ... nazara alınarak, arabulucu hukuki niteliğini belirlemeye yönelik pek çok görüş beyan edilmiştir. Bu görüşlerin ortaya çıkış noktasını, kısaca vekalet

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 2429

III.Arabulucu Sözleşmesinin Unsurları HUAK’ta açıkça arabulucu sözleşmesinin unsurları düzenlenmese de, kanunda bazı belirleyici unsurlara yer verilmiştir. Öte yandan, Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen vekalet sözleşmesinin unsurları da arabulucu sözleşmesinin unsurlarını belirlemek açısından yeterlidir. O halde, arabulucu sözleşmesinin unsurları, vekalet sözleşmesi açısından işgörme unsuruna karşılık gelen arabulucunun arabuluculuk faaliyetinde bulunması, uyuşmazlık taraflarınca ücret ödenmesi ve tarafların arabuluculuk faaliyeti karşısında ücret ödeme hususunda anlaşmalarıdır.

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 2426 - 2428

3.Uygulanacak Hükümler Yukarıda açıkladığımız üzere, kanımızca, arabulucu sözleşmesi, bir çeşit vekalet sözleşmesidir(82). Buna karşılık, öğretideki aksi görüş uyarınca, arabulucu sözleşmesi, isimsiz bir sözleşme olarak nitelendirilse dahi, TBK m. 502 f. 2 uyarınca, vekalet sözleşmesine ilişkin ... , arabulucu sözleşmesine ilk olarak, HUAK ve ilgili Yönetmelik tatbik edilecektir. Akabinde, Türk Borçlar Kanunu’nun vekalet sözleşmesini düzenleyen hükümleri ... /1884, 11.10.2018 (lexpera); Ankara BAM 4. HD, 841/1056, 18.05.2018 (lexpera): “(...) Sonuç olarak, niteliği bir “vekâlet” sözleşmesi olsa da, hakem

Tuğçe Tekben / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

II. KANUNLARDA AÇIKÇA VEKÂLET SÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİNİN UYGULANABİLİR OLDUĞU KABUL EDİLEN BAZI İŞ GÖRME İLİŞKİLERİNİN, VEKÂLET VERENİN TALİMATI VE HUKUKİ SONUÇLARI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Bazı kanunlarda, vekâlet sözleşmesi hükümlerinin uygulanabileceği belirtilen ya da bazen sadece sorumluluk konusunda vekâlet sözleşmesi hükümlerine açıkça atıf yapılmış olan iş görme borcu doğuran ilişkiler yer almaktadır. İş görme ilişkisinin yer aldığı kanunlarda, o ilişkiye özel kurallar ile ayrık düzenlemeler bulunabildiği için ve/veya ilişki kendine has (özgü) nitelikler taşıdığı için, vekâlet sözleşmesi