Derya Belgin Güneş / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019

IV. Ceza Davasının Hukuk Davasının Devamına Etkisi (Bekletici Sorun Teşkil Etmesi) A. Genel Olarak Bekletici Sorun Kavramı Bekletici sorun, bir davanın görülmesi sırasında ortaya çıkan ve davaya bakan mahkeme dışında bir merci tarafından çözülebilen sorunlara denir(80). Bekletici sorun, davaya bakan ... yargılamayı bekletmesi halinde ortaya çıkar. Bekletici sorun, geniş anlamda ön sorun kavramının bir alt türüdür. Davaya bakan mahkemeden başka bir merciin çözebileceği nitelikteki ön sorun, bekletici sorun olarak adlandırılır(81). Ön sorun, davaya bakan mahkemece çözülebilirken, bekletici sorunun çözümü davaya

Meltem Ercan Özler / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2019

F. BEKLETİCİ SORUN BAKIMINDAN DAVA KONUSU Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 163 gereği, yargılama sırasında, davaya ilişkin bir ön sorun çıkarsa, ilgili ... konusu açısından değerlendirilmesi gereken diğer bir husus, bekletici meseleye ilişkindir. Davanın çözümlenmesi için öncelikle karara bağlanması gereken ön sorun hakkında başka bir mahkeme ya da merciin karar vermesi gerekiyorsa bu ön sorun, bekletici sorun olarak nitelendirilmeli ve mahkeme o davanın sonucunu bekletici sorun yapmalıdır(711). HMK m. 165 gereği, bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla

Cansu Atıcı Kabalak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 294 - 295

; PEKCANITEZ, Hakan: “Bekletici Sorun (Meselei Müstehire)”, C. 1, 1980/1-4, s. 252. KURU, C.III, s. 3210; ARSLAN/YILMAZTAŞPINAR AYVAZ/HANAĞASI, Medeni Usûl ... IX.DENKLEŞTİRME DAVASININ BEKLETİCİ SORUN YAPILMASI Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 165. maddesinde hüküm altına alınan bekletici sorun, bir ... , mahkemenin kararıyla ortaya çıkan sorun şeklinde tanımlanabilir(110). Kanun koyucu bazı konularda, bekletici sorunu hâkimin takdir yetkisine bırakmamıştır. Bu haller, zorunlu bekletici sorun olarak adlandırılır. Bu haller dışında mahkemenin, başka bir mahkemede görülmekte olan bir davanın sonuçlanmasını bekletici

Çiğdem Yazıcı / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

II. Karşı Dava ile Asıl Davanın Birbirleri Bakımından Bekletici Sorun Yapılması Tahkikat aşamasında hâkim yargılamayı basitleştirmek ya da kısaltmak ... incelenmesine karar verebilir. Bekletici sorun (HMK m. 165), genel olarak bir davanın görülmesi sırasında ortaya çıkan, davanın görülmesi ya da incelenmesine ... değin beklenilmesi gereken sorunlar olarak tanımlanmıştır(934). Doktrindeki bekletici sorun tanımları incelendiğinde, mahkemenin görevi dışında kalan ve ... var ise, o davanın sonuçlanmasını veya idarî makamın kararı beklenebilir(936). Bekletici sorun, hukuk mahkemeleri önünde görülmekte olan bir davada

Uğur Bulut / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023, Sayfa: 682 - 683

IV.ÖN SORUN VE BEKLETİCİ SORUN BAKIMINDAN A.GENEL OLARAK Ön sorun, yürürlükteki Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yazılı yargılama usulüne ilişkin üçüncü kısmının tahkikat ve tahkikat sırasındaki özel durumlar başlıklı beşinci bölümünün üçüncü ayrımında 163 ve 164. maddelerde; bekletici sorun ise, 165 ... incelenmesi üç fıkra olarak düzenlenmiştir. İki fıkradan oluşan 165. maddede de bekletici sorun hükme bağlanmıştır. Mahkemece verilecek nihaî karar taraflar arasındaki asıl soruna ilişkin olarak kabul edilirse, bu konuda karar verilmesinden önce çözülmesi gereken ara sorunlar, ön sorun veya bekletici sorun olarak

Ebru Şensöz Malkoç / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023, Sayfa: 309 - 320

III.AYNI DAVA VE BAĞLANTILI DAVA BAKIMINDAN “BEKLETİCİ MESELE” Kanaatimizce, 6100 sayılı HMK m. 165/f.1 hükmünde kabul edildiği üzere, Türk ... gereken sorun hakkında kesin olarak karar verilmesine bağlı ise, yabancı devlet mahkemesinde görülen bu dava, kanunen zorunlu bekletici mesele olarak kabul ... mahkemesince ihtiyari bekletici mesele olarak kabul edilmelidir. Nitekim milletlerarası usul hukuku kuralları incelendiğinde, bir sorunun yabancı bir devlet ... mahkemedeki dava makul süre içinde tamamlanacaksa” ihtiyari bekletici mesele olarak kabul edilmesi aslında zaruridir. Yine, MÖHUK m. 47 uyarınca, yabancılık

Hakan Pekcanıtez / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

uyuşmazlık hakkında karar verilemiyorsa, mahkeme bekletici soruna karar verir. Ancak bekletici sorun yapılmasını bazen kanun koyucu kendisi saptar, bazen da bunu yargıcın takdirine bırakır. Kanun koyucu bekletici sorun yapılmasındaki faydayı kendisi saptadığında, mahkemenin o konuda bekletici sorun sayma ... varırsa bekletici sorun yapma zorunluluğu vardır (Anayasa, m. 151). Yargıç Anayasaya aykırı olan hükmü bizzat çözümleyememektedir. Kanun koyucu Anayasaya aykırılık gibi önemli bir sorun hakkında çeşitli mahkemelerin farklı karar vermelerini önlemek amacıyla bekletici sorun saymayı zorunlu kılmıştır. Kanun

Yahya Berkol Gülgeç / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2018

, Ankara, Yetkin, 2016, s. 475; Aşık, op. cit., s. 22. (13) Hakan Pekcanıtez, “Bekletici Sorun (Mesele-i Müstehire)”, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi ... . İhtiyarî bekletici meselenin söz konusu olması durumunda lex superior ilkesinin uygulanması hâlâ mümkündür. Nitekim, hâkim söz konusu sorunu bekletici mesele ... 2. Bekletici Mesele ve Lex Superior İlkesinin Diğer Çatışmalara Uygulanması Genel olarak bekletici mesele, bir davanın sonuçlanabilmesi için başka bir makam önünde çözümlenmesi gereken dava veya çözülmesi gereken sorun olarak tanımlanabilir. Bekletici mesele ile ön mesele kavramları birbirine

Hakan Pekcanıtez / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

bırakmış ise, bu hal, o makam tarafından verilecek karara yargıcın uyacağını gösterir(96). Bize göre ise, bekletici sorun saymanın zorunlu olup olmadığına göre ayırım yapmak gerekir. Bekletici sorun saymanın zorunlu olduğu hallerde, mahkeme diğer mahkemenin kararı ile bağlıdır. Nitekim bekletici sorun ... uyuşmazlıkları ile ilgili Danıştay’ın kararı kesin olup mahkeme bu karar ile bağlıdır (Vatandaşlık Kanunu, m. 41/III). Bekletici sorun sayılmasının yargıcın ... karar kesin hüküm ise, kesin hüküm hakkındaki genel prensiplerden dolayı, yargıç bu karar ile bağlıdır(97). Bekletici soruna karar veren mahkeme, diğer

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2019

III. ÖN SORUNUN BENZER KURUMLAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI A. Ön Sorun ve Bekletici Sorun Bekletici sorun kurumu, medeni yargılama hukukunda ilk defa ... genel olarak bekletici sorun kavramı ile ilgili olarak birbirine benzeyen şekilde tanımlar getirilmiştir.(92) Bekletici sorun hakkındaki bu tanımları bir ... çıktığında, bu meselenin öncelikle ön sorun mu? yoksa bekletici sorun mu? olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Yargılama sırasında ortaya çıkan sorunun ... . Bekletici sorun olmasının sebebi de başka bir mahkeme veya idari makamın bu sorun hakkında karar verilinceye kadar, yargılamanın yapıldığı esas mahkemesinin

Yasemin Mildon / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

ii. Türk hukukunda a) Bekletici mesele Aynı konuların tekrar yargılanması suretiyle çelişkili kararlar doğmasının önüne geçilmesine ve usul ekonomisine hizmet eden bekletici mesele kurumu, HMK md. 165 hükmünde düzenlenmiştir(421). Söz konusu hüküm uyarınca, önündeki davada vereceği hüküm başka bir ... ilgili mahkeme veya idari makam kararına kadar bekletebilir(422). Bu kapsamda bekletici mesele kurumuna başvurulabilecek haller doktrinde, bir yargılamanın ... şayet birleştirilmemiş ise, bekletici sorun kurumuna başvurulabilmektedir(424). Bekletici sorundan bahsedilebilmesi için, aralarında bağlantı bulunan

Derya Belgin Güneş / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019

C. Hukuk Mahkemesinin Ceza Mahkemesi Kararını Bekletici Sorun Yapmasının Sonuçları Hukuk mahkemesinin bekletici sorun yaptığı davanın sonuçlanması halinde, diğer mahkeme verdiği karar ile bağlı olup olmayacağı tartışmalı bir husustur. Öncelikle bekletici sorunun türü bakımından değerlendirme yapmak gerekir. Zorunlu bekletici sorun hallerinde, bekleyen mahkemenin beklenilen hususa ilişkin görevli mahkemenin kararını esas alması gerekir, başka bir ... bekletici sorun yapılan husus hakkında karar verilmemişse, ilgili mahkemenin mevcut kanun hükümlerine göre karar vermesini öngörmüştür. Bu durumda zorunlu

Hakan Pekcanıtez / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

BEKLETİCİ SORUN (MESELEİ MÜSTEHİRE)* I.Giriş Kural olarak mahkemeler, kendi önlerine getirilmiş uyuşmazlıklar hakkında birbirilerinden bağımsız olarak karar vermek zorundadırlar(1). Bir uyuşmazlık hakkında görevli olan mahkeme, o uyuşmazlığın çözümü sırasında ortaya çıkan ve uyuşmazlığın çözümü ... bekletici sorun (meselei müstehire) teşkil eder. Biz bu çalışmamızda bekletici sorunu ele aldık. Birinci bölümde bekletici sorun kavramı ve benzer ... hukukunda benimsenen tutumu inceledik. Daha sonraki bölümlerde ise, bekletici sorun saymanın şartlarını ve etkilerini tespite çalıştık. * Bu makale, Ege

Süleyman Burak Gündoğdu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

/Taşpınar Ayvaz/Hanağası, s. 492. (723) Söz konusu kurum mesele-i müstehire olarak da adlandırılmaktadır (Pekcanıtez, Hakan, Bekletici Sorun (Mesele-i ... ele alıp inceleme yetkisine sahipse, söz konusu sorun bekletici mesele yapılmaksızın da incelenebilir(720). Bekletici mesele iddiası karşısında hâkim ... 1.12.3.5.1. Bekletici Mesele Bekletici mesele kurumu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 165. maddesinde düzenlenmiştir. Hukuk mahkemesinde görülen bir dava ile bir diğer hukuk mahkemesinde görülen dava arasında bağlantı varsa, mevcut dava açısından diğer davanın sonucunun beklenmesi, bekletici mesele

Derya Belgin Güneş / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019

F. Bekletici Sorun Bakımından Ceza mahkemesinde ve hukuk mahkemesinde aynı anda derdest olan ve birbiri ile bağlantılı veya birbirini etkileme ihtimali olan davalar bekletici sorun yapılabilir. Bizim hukukumuzda, kanun koyucu tarafından hukuk ve ceza mahkemesi kararlarından birinin diğerini bekletici sorun yaparak davanın ertelenmesi, kural olarak mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Nitekim bu husus, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 165. maddesinin 1. fıkrasında “...yargılama bekletilebilir.” ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 218. maddesinin 1. fıkrasında “...bekletici sorun kararı verebilir

Özlem Canbeldek Akın / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2019

idari makamlarca) çözümlenmesi gereken sorun” şeklinde tanımlanabilecek(978) olan bekletici sorun (mesele-i müstehire), hukukumuzda ilk defa HMK m. 165 ... geçici hukukî koruma tedbirleriyle desteklenmesi mümkündür(1000). (978) Hakan Pekcanıtez, “Bekletici Sorun (Meselei Müstehire)”, EÜHFD, C. 1, 1980/1-4, s ... 2. Bekletici Sorun Düzenlemesinin Nitelik Olarak Uygulanabilirliği Alman hukukunda milletlerarası derdestlik itirazının kabulüyle yargılamaya ara verilmesi gerektiği genel olarak kabul edilmekle beraber, bekletici sorununa ilişkin ZPO § 148’in nitelik itibariyle doğrudan veya kıyasen uygulanıp

Hakan Pekcanıtez / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

C.Tasarıdaki Düzenleme Gerek 1967(77) ve gerekse 1971(78) yılında hazırlanmış olan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu tasarıları, bekletici sorunla ilgili genel çerçeveli bir hüküm içermektedir. Her iki tasarıdaki bekletici soruna ilişkin hükümler gerekçeleriyle birlikte hemen hemen aynı olduğundan, biz 1971 tarihli «Hukuk Yargılama Usulü Kanun Tasarısı»ndan söz edeceğiz. Tasarının bekletici sorunla ilgili 220. maddesinin birinci fıkrasına göre ... halinde yargıcın bekletici sorun yapma zorunluluğu vardır. Hâlbuki ZPO § 148’de bekletici sorun sayma yargıcın takdirine bırakılmıştır. Yine ZPO § 148 de

Hakan Pekcanıtez / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

VI.Sonuç Böylece bekletici sorun hakkında incelememizi bitirmiş oluyoruz. Bekletici sorun hakkında, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda genel anlamda ... böylece uygulamanın açıklığa kavuşması sağlanmalıdır. Uygulamada, mahkemenin görevi dışında kalan bir sorun çıktığı takdirde bunu bekletici sorun saymakta ... ettiğini varsayarsak, asıl dava bir yıl ertelenmektedir. Bu sebeple, çözümü gerekli olmayan veya davayı uzatması söz konusu olan sorunlar hakkında bekletici sorun yapılmamalıdır. Pozitif hukukumuzda mahkemenin bekletici sorun hakkında verdiği karar bir ara kararı olması sebebiyle, temyiz edilemeyeceğinden

Derya Belgin Güneş / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019

B. Hukuk Mahkemesinin Ceza Mahkemesi Kararını Bekletici Sorun Yapması Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda ceza davasının bekletici sorun yapılmasına ilişkin özel bir düzenleme bulunmaz. Bu nedenle ceza davasının bekletici sorun yapılması bu konudaki genel kurala göre çözümlenmelidir. İsviçre Medenî Usûl Kanunu’nda da ceza davasının bekletici sorun yapılmasına ilişkin özel bir düzenleme yer almaz. Buna karşılık Alman hukukunda hukuk hâkiminin § 149 ... uygulanmasının ön şartı, dava sırasında bir suç şüphesinin ortaya çıkmış olmasıdır. Bu halde hukuk hâkimi bekletici sorun yapmak zorunda değildir, çünkü kanun

M. Fatih Arıcı / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020, Sayfa: 187 - 189

beklenmemesi de doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir...”. Medeni usul hukukundaki bekletici mesele kurallarının imtiyazlı paylardan doğan uyuşmazlıklara uygulanmasına ilişkin olan bu karar, hukuken isabetlidir. Bir davada nihai karar verilmesi için çözülmesi gereken ara sorunlar (ön sorun, bekletici mesele) varsa ... XV. YÖNETİM KURULU TAYİNİNE İLİŞKİN GENEL KURUL KARARI ALEYHİNE AÇILAN İPTAL DAVASINDA BEKLETİCİ MESELE: İMTİYAZIN MEVCUT VE GEÇERLİ OLUP OLMADIĞI ... /iptal davasının bekletici mesele sayılması gerektiği içtihadında bulunmuştur(99). Aynı yönde başka içtihatlar da bulunmaktadır(100). Buna göre bir esas

Efe Dırenisa / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

B. Bekletici Sorun Bekletici sorun da ön sorunun özel bir türü olduğu için yukarıdaki genel ilkeler bekletici sorunlar için de geçerlidir. Şöyle ki, bazı bekletici sorunlar tahkikatın her aşamasında ileri sürülebilirken, bazı bekletici sorunlar tahkikat başlamadan önce ileri sürülmelidir. Örneğin ... anlaşmasının geçerliliğiyle ilgili kararını bekletici sorun yapması gerekir. Tahkim heyetinin kendini görevli görmesi ihtimalinde, mahkemenin ilk itirazı kabul ... . Mahkeme usûle ilişkin bu bekletici sorunu ön inceleme aşamasında incelemeli(717) gerekirse ön inceleme duruşmasını ertelemelidir. (717) Ermenek, Ön

Hakan Pekcanıtez / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

II.Bekletici Sorun Kavramı ve Benzer Kavramlar A.Bekletici Sorun Kavramı 1.Terim Sorunu Meselei müstehire arapçadan dilimize geçmiş bir terimdir. Türkçe karşılığı ise bekletici sorun (mesele) dur(3). Öğreti ve uygulamada, bekletici sorun yerine başka terimler de kullanılmaktadır. Örneğin, öğretide ön mesele(4) bekletici ön mesele(5), durdurucu sorun(6) terimleri, bekletici sorun terimi yerine kullanılmaktadır. Uygulamada ise, bekletici sorun terimi ... ve bekletici sorun, meselei müstehirenin yerleşmiş Türkçe karşılığı olması nedeniyle, biz çalışmamızda bekletici sorun terimini kullanacağız. Öğretide

Süleyman Topak / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

2.13.2. Bekletici Sorun Açılan bir davanın görülmesi sırasında meydana çıkan ve çözümü davaya bakan mahkemeden başka bir mahkeme veya idari makama bağlı olan meselelere bekletici sorun denilmektedir(991). Bir davada hüküm verilmesinin başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ... yapması söz konusu olabilir (HMK. m.165; CMK m.218)(998). Ancak bu şekilde bir bekletici mesele zorunlu değil ise ihtiyari bekletici sorun olarak karşımıza ... davaları bakımından bekletici mesele yapılabilir. Örneğin evliliğin iptali davası boşanma davaları bakımından bekletici sorun teşkil etmektedir(1013). Zira

Burcu İrge Erdoğan / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

2.2.4. Bekletici Sorun Bekletici sorun, bir davada hüküm verilebilmesi görülmekte olan başka davanın sonuçlanmasına bağlı ise mahkeme diğer davanın ... bekletici mesele yapabilir. HMK m. 165’te :“(1) Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir ... görülen davayı bekletici mesele yapması kural olarak zorunlu değildir. Bu husus kanun maddesinin lafzından da anlaşılabilmektedir. Gerçekten de HMK’nın 165. Maddesinin ilk fıkrasında geçen “bekletilebilir” ifadesi buna işaret etmektedir. İstisnai birkaç halde ise, bekletici mesele zorunludur. Bu hallerde, bir

Ercüment Özkaraca / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 485 - 488

e.İşkolu itirazının bekletici mesele sayılmaması, işkolu tespitinin sonraki dönem için geçerli olması Yetki itirazı davalarında işyerinin başka bir ... bekletici mesele yapılmaktaydı. Bu durumu önlemek için 6356 sayılı Kanunda, “Yeni bir toplu iş sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliği ... sürecinin sonuçlanmasını bekletici mesele saymaktaydı. Yüksek Mahkemenin 2021 yılında verdiği bir karara göre, “…işkolu itirazının yetki tespit sürecinde bekletici mesele yapılamayacağına dair kural, yetki tespit başvurusundan sonra ileri sürülen işkolu itirazına ilişkindir. Bununla birlikte yetki tespit