Navdar Kaya / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023, Sayfa: 323 - 324

(3)Sporcunun Dikkat ve Özen Yükümlülüğü Öncelikle belirtilmelidir ki, hukukumuzda, sporcunun dikkat ve özen yükümlülüğüne dair mahkemelerce verilmiş bir karar bulunmamaktadır. Bu sebeple, ulusal bazda genel hükümler ve doktrinde ileri sürülen görüşler ışığında sporcunun dikkat ve özen yükümlülüğünün tespiti yapılacaktır. Uluslararası boyutta ise, sporcunun dikkat ve özen yükümlülüğüne değinilmiş birçok karar bulunmaktadır. Sporcunun dikkat ve özen ... , oyun esnasında sporcunun davranışlarının doğuştan var olduğu, önceden planlanmadığı ve normal sosyal hayatta beklenen dikkat ve özen yükümlülüğü dikkate

Melek Yaşar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023

düzenlendiği 110. maddenin 3. fıkrasında doğrudan taksir denilmemekle birlikte “dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak orman yangınına sebebiyet verenler” ifadesi geçmektedir. Bu ifade, Türk Ceza Kanunu’nun 22. maddesinin 2. fıkrasında “dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun ... değildir. Nitekim dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık taksirin yalnızca bir unsurunu oluşturmakta bu şekilde gerçekleştirilen davranışların aynı zamanda ... bahsedilebilecektir. Öngörmeme veya istememe unsurları dışarıda bırakıldığında dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık tek başına taksir tanımına isabet etmemekle

Şölen Külahçı / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2020

konusu olmaktadır. Burada, failin dikkat ve özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesinde kusurunun olması aranmamaktadır. Fail, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmek konusunda ağır bir yükümlülük altında bulunmaktadır. Türk Hukuku’nda dikkat ve özen yükümlülüğünün söz konusu olduğu hallerde, failin ... olduğunu kanıtlamakla sorumluluktan kurtulmaktadır. KKTC Hukuku’nda ise dikkat ve özen yükümlülüğünün getirildiği her durumda faile kurtuluş kanıtı getirme ... kanıtı getirme imkanı tanınmayan hallerde fail, dikkat ve özen yükümlülüğüne mutlak surette uymakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırı davranması

Sinan Bayındır / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2018

, tecrübeleri, bilgi düzeyi ve içinde bulunduğu koşullar altında, objektif olarak var olan dikkat ve özen yükümlülüğünü öngörebilecek ve yerine getirebilecek ... olayda kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun davranma imkan ve iktidarı yoksa taksirli fiilden kaynaklı bir kusurundan söz edilemeyecektir. Kişinin ... kusurun azalması veya ortadan kalkması söz konusu olacaktır(87). Keza dikkat ve özen yükümlülüğünün içeriğinde hataya düşen kişinin eğer bu yanılgısı kaçılmaz ise kusuru olmadığından cezalandırılmayacaktır(88). TCK m. 22’nin gerekçesinde de belirtildiği gibi kişinin dikkat ve özen yükümlülüğünü

Nurten Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

6. Dikkat ve Özen Yükümlülüğüne Aykırı Hareket Edilmesi a. Dikkat ve Özen Yükümlülüğünün Kaynağı Türk Ceza Kanunu’nun 22/2. maddesinde belirtildiği üzere, taksirli suçtan bahsedilebilmesi için öncelikle objektif dikkat ve özen yükümlülüğüne(351) aykırı bir hareket olması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle istisnai bir haksızlık türü olan taksirin temelini, objektif dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık oluşturmaktadır(352). 765 sayılı Türk Ceza ... riayetsizlik” taksirin başlıca şekilleri olarak ifade edilmiştir. 5237 sayılı TCK’da dikkat ve özen yükümlülüğünün kaynağı ve kapsamına ilişkin bir açıklama

Rahime Erbaş / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

d. Taksirdeki Dikkat ve Özen Yükümlülüğü Kaynaklarını Belirleme Kıstasları ile Karşılaştırma Taksir kavramında haksızlığın dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali üzerine inşa edilmesi, geçmişte(84) olduğu gibi bugün(85) de herkesin benimsediği bir kabul değildir. Ancak TCK, “taksir, dikkat ve özen ... “dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık”, maddede taksirli suçların haksızlığının oluşumunu sağlayan bir unsur olarak genel hükümlerde yer verilmiş ve ... yükümlülüğünün” kaynağın ne olacağı ise, görünüşte ihmali suçlarda olduğu gibi temel bir meseledir(86). Çünkü genel hüküm, “dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık

Nurten Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

çalışan kişiler, farklı dikkat ve özen yükümlülükleri altında bulunmaktadır. Nitekim yukarıda ifade edildiği gibi, şirket yöneticilerinin, işveren ... faaliyet nedeniyle ortaya çıkan taksirli bir suç söz konusu olduğu için ilk olarak, hangi dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlal edildiğinin belirlenmesi(743 ... ne densellik bağının da tespit edilmesi gerekmektedir(744). Dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali suretiyle gerçekleştirilen hareketle meydana gelen ... dikkat ve özen yükümlülüğü/yükümlülükleri tespit edildikten sonra söz konusu yükümlülüğün/yükümlülüklerin kime veya kimlere ait olduğunun tespit edilmesi

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

2. MANEVİ UNSUR Kanun koyucu, madde metninde dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıktan söz etmek suretiyle suçun manevi unsurunu taksir olarak belirlemiştir. Zira taksirin tanımına ilişkin TCK’nın 22. maddesinin 2. fıkrasında taksir, “dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın ... cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli hal olarak düzenlenmiştir. Dikkat ve özen yükümlülüğü; hukuksal normlardan, idari nitelikteki işlemlerden, özel ... , bu işle görevli olanların dikkat ve özen yükümlülükleri tabi oldukları mevzuat yanında, somut olayın özelliklerine göre de belirlenecektir.

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hasan Sınar, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Sinan Altunç, Güçlü Akyürek, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2018

. maddesinde; “Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek ... kaynaklanan(102) ve failin içinde bulunduğu konum veya ortam nedeniyle uymak durumunda olduğu dikkat ve özen yükümlülüğünün somut olayda fail tarafından yerine ... olan hukuk normlarından kaynaklanan dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık “düzenlemelere riayet etmemek”, ortak deneyimlere dayanan yükümlülüğe ... olduğunu, özellikle dikkat ve özen yükümlülüğünün çerçevesinin tanımda gösterilmesinin gerektiğini”(105) ifade etmektedirler. Diğer taksirli suçlarda

Nurten Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

, teknolojik gelişmelerle beraber taksirli davranışların ne şekilde cezalandırılması gerektiği konusu öne çıkmış, taksir ile dikkat ve özen yükümlülüğü konularında yapılan çalışmalarda artış yaşanmıştır(2). Taksirin esasını oluşturan objektif dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık; pozitif hukuk kurallarının ... getirilmesi gerektiğini belirtir. Taksire dayalı ceza sorumluluğun doğabilmesi için, bu kaynaklardan en azından birinin fail için dikkat ve özen yükümlülüğü ... ceza hukukunda taksir, taksirin esası ve türleri incelenecektir. Ayrıca çalışmanın temel konularından olan dikkat ve özen yükümlülüğü, yükümlülüğün

Gülay Balıkçı / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2022

. Böylece Kanun taksirden ne anlaşılması gerektiğini de tanımlayıcı bir norm sevk ederek belirlemiştir. Buna göre taksir, “dikkat ve özen yükümlülüğüne ... unsur olarak, taksirli sorumluluk için dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık olmalıdır. Zira taksirli sorumluluğun özünü dikkat ve özen yükümlülüğüne ... dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması taksirli sorumluluğuna sebebiyet vermektedir(663). Kişiye yüklenen dikkat ve özen yükümlülüğünün kaynağı ... mevzuat işveren vekilinin yetkileri kapsamında göstermesi gereken dikkat ve özen yükümlülüğünün temel dayanaklarını oluşturmaktadır. Başka bir deyişle

Nurten Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

II. CEZAİ SORUMLULUĞUN TESPİTİNDE BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ A. GENEL OLARAK Şirket faaliyeti sırasında işlenen taksirli suçlarda, dikkat ve özen yükümlülüğünün ve söz konusu yükümlülüğün kime/kimlere ait olduğunun tespiti, bu suçlarda cezai sorumluluğun belirlenmesinde temel husus niteliğindedir. Önceki bölümlerde de ifade edildiği gibi, dikkat ve özen yükümlülüğü farklı kaynaklardan kaynaklanabilir ve şirket organizasyonunda, kimin somut olayda taksirli suça neden olan yükümlülüğü almakla yetkili ve görevli olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Ayrıca birden fazla kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı

Cem Şenol / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2019

için, failin suçun maddi konusunu oluşturan bilgiyi, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketiyle açıklaması gerekir(251). Her ne kadar TCK m.22/2’de dikkat ve özen yükümlülüğü sadece suçun netice unsuru ile ilişkilendirilmiş olsa da öğretide isabetle belirtildiği üzere, taksirin varlığı için suçun maddi unsurlarından herhangi birine ilişkin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık yeterlidir(252). Bu sebeple fail, suçun konusunu oluşturan bilginin içeriğini anlamaya ve değerlendirmeye yönelik dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla da suçun taksirli halini gerçekleştirebilir. Örneğin

Nurten Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

b. Dikkat ve Özen Yükümlülüğünün Tespiti ve Sınırı (1) Model Ajan Teorisi Dikkat ve özen yükümlülüğünü belirleyen gerek yazılı kurallar gerekse toplumsal kurallar özen yükümlülüğü kapsamı bakımından genel bir bilgi vermekte ise de yükümlülüğünün sınırlarını kesin olarak belirtmemektedir. Söz konusu ... olmamaktadır(388). Dikkat ve özen yükümlülüğünün belirlenmesi bakımından farklı ölçütler ileri sürülmüştür. Bunlardan biri model ajan teorisidir. Buna göre ... ). Bu şekilde belirlenen model ajanın somut olayda failin davrandığı şekilde davranacağı tespit edilirse artık failin dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

uygulamada dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık olarak kabul edilmektedir(47). (46) Ünver, 586-587. “Haczedilen malların niteliği de dikkate alınarak, İcra Müdürlüğüne herhangi bir bildirimde bulunmayarak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmak suretiyle mahcuzun kaybolmasına ve eksilmesine neden olan ve ... evden ayrıldığı ancak icra müdürlüğüne herhangi bir bildirimde bulunmayarak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmak suretiyle mahcuzların ... evvel işyerinden ayrıldığını, mahcuzların akıbetini bilmediğini beyan eden ve icra müdürlüğüne herhangi bir bildirimde bulunmayarak dikkat ve özen

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

d. Hareket, Netice, Nedensellik Bağı Madde metninde suçun tanımı gözaltına alınan, tutuklu veya hükümlünün, muhafaza veya nakli ile görevli kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmasından yararlanarak kaçması şeklinde tanımlandığından, suçun hareket unsurunu dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı her türlü davranış olarak belirtebiliriz.(34) Buna göre suçun serbest hareketli bir suç olduğu söylenebilecektir. Örneğin, gözaltına alınmış ve ... kaçması gereklidir. Kaçma eyleminin de görevlinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından kaynaklanmış olması gereklidir. (34) Ünver, 648.

Zeynel T. Kangal / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

taşıyan ürünlerin üretilmesi ve piyasaya sürülmesi bakımından çok katı dikkat ve özen yükümlülüğü kuralları kabul edilmektedir. Buna göre özenli bir üretici ... gelmemektedir. İnsanların yapay zekâyı kullanması faydalı ve hatta belki de gerekli sayıldığında, sadece dikkat ve özen yükümlülüğünün basite indirgenmesi çıkar yol olarak kalmaktadır. Dikkat ve özen yükümlülüğünün belirlenmesinde ilgili kişi tarafından bu teknolojinin kullanılmasıyla bağlantılı olarak ... tamamen ilgili kişinin (yazılımcı, üretici vb.) üzerine bırakabilmesi adil olmayacaktır(67). Dikkat ve özen yükümlülüğü kanundan, akdi veya özel kurallar

Nurten Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

suçlarda da uygulanması mümkün olmuştur(456). Failin, objektif dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun davranmasının kendisinden beklenemediği hallerde, taksirle ... ; failin yaşı, akli ve ruhsal durumunun değerlendirildiği kusur yeteneğini haiz olup olmadığı incelenecektir(458). Ayrıca failin objektif dikkat ve özen yükümlülüğünün farkında olması ve dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun davranabilecek konumda olması, başka bir ifadeyle objektif dikkat ve özen yükümlülüğünün ... , eğitim durumu, sosyal ve ekonomik durumu, hayat tecrübesi, yaşı gibi özellikleri dikkate alınarak failin dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirme

E. Eylem Aksoy Retornaz / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2021, Sayfa: 341 - 342

3. Taksir İşlenen Suçlar Bakımından Ceza Sorumluluğu Karayolları bakımından dikkat ve özen yükümlülüğü Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili ... otonom araçlar bakımından araçta yolculuk eden kişinin sisteme müdahale yükümlülüğü, dikkat ve özen yükümlüğünün kaynağı olabilir(33). Otonom araçta ... gelebilir. Programlayıcının da dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılığı halinde taksir sorumluluğu söz konusu olabilir. Tamamen otonom araçlar bakımından üreticinin belirli bir varsayımı öngörmediği ve bu nedenle eksik bir programlama yaptığı için bir kaza meydana geldiği takdirde, üreticinin dikkat ve özen

Mehmet Oral / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2024

özensiz fiilinden dolayı failin bu madde dolayısı ile cezalandırılması mümkün değildir(543). Bu bakımdan somut olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne ... anlatımla üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı için netice meydana geldiği hallerde, istenmeyen neticeden failin taksiri sebebiyle ... 4.Suçun Manevi Unsuru TCK’nın 338. maddesinde düzenlenen suç, taksirle işlenebilen bir suçtur. Taksirden anlaşılması gereken, “dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ve bu hareket sebebiyle de kanuni tipte yer alan neticenin meydana gelmesidir. TCK sisteminde, suçların oluşması kastın varlığına

Nurten Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

ve ekonomik durumu, hayat tecrübesi, yaşı gibi özellikleri dikkate alınarak failin, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirme olanağının olup ... ilkesinin gereği olarak yerinde bir düzenlemedir. Hayatın farklı alanlarında çeşitli dikkat ve özen yükümlülüklerinin olması nedeniyle taksirle işlenen suçlarda özen yükümlülüğünün kaynağına kural olarak, suç tipi içerisinde yer verilmemektedir. Kişilerin dikkat ve özen yükümlülüğünü belirleyen davranış ... organın ne de dikkat ve özen yükümlülüğünün hangi hukuk dalından kaynaklandığının bir önemi olmayıp bu kurallar sözleşmeyle dahi belirlenebilecektir. Ayrıca

Nurten Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

madde katma suçuna göre; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak içilecek sulara veya yenilecek veya içilecek veya kullanılacak veya tüketilecek her ... hükümleriyle iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülükler getirilmiş olmakla birlikte, şirketlerin genel nitelikli dikkat ve özen yükümlülükleri, İş Kanunu ... tespitinde tipe uygun fiilin ve faillerin belirlenebilmesi için kişilere yüklenen dikkat ve özen yükümlülüklerinin tespit edilmesi gerekmektedir. Bu bakımdan belirtmek gerekir ki, işveren niteliğini haiz şirketlerin ve şirket yöneticilerinin dikkat ve özen yükümlülükleri genel olarak, iş hukuku mevzuatında

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

suçtur. Buna göre, fail dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak suç konusu malın kaybolmasına veya bozulmasına yol açmalıdır. Kaybolma, malın bir ... değerini kaybetmesini ifade etmektedir. Malın kaybolması veya bozulması ile failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketi arasında nedensellik bağının bulunması gerekir. Failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketi olmasaydı, mal yine de kaybolacak veya bozulacaktı sonucuna varılabiliyorsa, nedensellik bağından bahsedilemez. Yine malın kaybolması veya bozulması, failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketinden değil de, doğal bir felaket

Sinan Altunç / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2021, Sayfa: 367 - 368

SONUÇ Yapa zekâ ve ceza hukuku sorumluluğu ilişkisi bakımından, günümüz koşullarında yapılacak değerlendirme, daha ziyade yapay zekâlı makinelerin yaratabileceği riskleri ve yapay zekâ algoritmalarının insanların dikkat ve özen yükümlülükleri üzerideki etkisi bağlamında olabilmekte dir. Bu anlamda bilhassa taksirli suçlar bakımından failin dikkat ve özen yükümlülüğü, neticenin öngörülebilirliği hususlarının yeniden gözden geçirilmesi gereklidir. Öte yandan, gelecekte yapay zekâlı makinelere ceza sorumluluğu yüklenmesi de dillendirilme başlamıştır. Günümüz teknolojisi ve hukuku bakımından inanılmaz ve kabul

Nurten Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

hayatında, özellikle şirket faaliyeti sırasında işlenen taksirli suçlarda, birden fazla kişinin dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal etmesi durumunda, ceza ... kişilerin dikkat ve özen yükümlülüğünün tespitiyle bir sonuca ulaşılması gerekmektedir. Taksirle işlenen suçlarda suçun faili, hukuken koruma altına alınan değerlerin ihlal edilmemesi hususunda dikkat ve özen yükümlülüğü altında bulunan kişidir(760). Başka bir ifadeyle, objektif dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı ... buna uygun olarak da dikkat ve özen yükümlülüğünün tespiti gerekmektedir. Yargıtay da verdiği birçok kararda, “işyerinde görevlendirilen veya yetkili