Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 36

IV. EVLATLIK İLİŞKİSİNİN KALDIRILMASINA İLİŞKİN YABANCI HUKUKTAKİ DÜZENLEMELER VE UYGULAMADAN ÖRNEKLER 1. İsviçre Hukukunda Evlatlık ilişkisinin ... ilişkin olmamak koşuluyla çok önemli bir noksanlığın varlığı hâlinde (İMK m. 269a) bunda menfaati olan herkesin evlatlık ilişkisinin kaldırılması için başvuruda bulunmasına olanak tanınmıştır. Türk Medeni Kanunu, mehaz kanundan evlatlık ilişkisinin kaldırılması davası sürelerinin düzenlenmesi yönünden ise farklılık gösterir. İsviçre Medeni Kanunu’nda ilgili dava için tanınan süre, evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına neden olan sebebin öğrenilmesinden itibaren

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 32 - 33

319 Bakımından Anayasa Mahkemesine Yapılan İtiraz Başvurusu Evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkin dava hakkının düzenlendiği TMK m. 318 ve 319, sonradan ortaya çıkan olumsuz olay veya olgular nedeniyle haklı sebeple evlatlık ilişkisini kaldırmaya olanak tanımadığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine ... Mahkemesine yapılan ikinci itiraz ise evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını gerektiren bir sebebin varlığı hâlinde dava açma hakkını, ilgili sebebin ... ilişkisinin kaldırılması davasına başvuru hakkının düzenlenmesine ilişkindir. Söz konusu bu sınırlama neticesinde evlatlık ilişkisinin sürdürülmesinin

Güzide Burcu Günveren / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2020

VII. Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması Gerçek soybağında olduğu gibi evlatlık ilişkisinin de evlat edinme kararının kesinleşmesinden itibaren ortadan kaldırılamaması gerekir(167). Sadece kanunun saydığı bazı istisnai hallerde mahkeme kararı ile evlatlık ilişkisinin kaldırılması mümkündür. Türk ... kaldırılabileceğini hükme bağlamıştır. İlgili maddeler dikkate alındığında, evlatlık ilişkisinin kaldırılmasının istenebileceği hallerin Türk Medeni Kanunu’nda sınırlı ... ortadan kaldırılabilir. Ancak rızanın eksikliği sebebiyle evlat edinme ilişkisinin ortadan kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır derecede zedeleyecekse

Rukiye Feray Durmuş / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

3.8. Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması Davası TMK md. 317 gereğince, evlat edinme ilişkisi kurulduğu sırada, yasal bir sebep bulunmadığı halde, ilgililerin rızası alınmamışsa, rızası alınmayan kişiler hâkimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını talep edebilirler. Yine TMK md. 318 gereğince evlat edinme ... ilişkisinin kaldırılması, sebebin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde istenmelidir(54). Taraflar arasında sözleşmesel nesebe dayalı hukuki statüyü sonlandırdığından, evlatlık ilişkisinin kaldırılması davası yenilik doğuran bir davadır(55). Soybağına ilişkin davada görevli mahkeme aile mahkemesi olup, yetkili

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 36 - 40

2. Alman Hukukunda Alman hukuku incelendiğinde evlatlık ilişkisinin kaldırılması bakımından oldukça ayrıntılı bir düzenleme yapıldığı görülür. Buna ... küçüklerde geçerli olarak kurulan evlatlık ilişkisinin kaldırılması (Türk hukukunda olduğu gibi) gerekli kişilerin rızalarının bulunmadığı (BGB §1760, f. I ... menfaati ve haklı sebeplerin varlığı hâlinde vesayet mahkemesince re’sen veya her ilgilinin başvurusu üzerine(37) evlatlık ilişkisinin kaldırılması mümkün kılınmıştır (BGB §1763). Alman Medeni Kanunu’nda evlatlık ilişkisinin re’sen kaldırılması birtakım özel şartlara bağlanmıştır. Bunlar birlikte evlat

Yasemin Güllüoğlu Altun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021, Sayfa: 154 - 155

VII. EVLATLIK İLİŞKİSİNİN KALDIRILMASI TMK m. 318’e DAYANDIRILARAK SONA ERDİRİLMESİNDE ÇOCUĞUN YARARI Evlatlık ilişkisini kaldıracak sebeplerden bir ... biçimde zedelenmeyecekse, hâkimden evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler” denilmiştir. Bu maddeye göre evlatlık ilişkisi mahkeme kararı ile kaldırılabilir(28). Evlatlık ilişkisinin kaldırılması Evlât edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir. Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlâtlığın menfaatini ağır

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 31 - 32

II. EVLATLIK İLİŞKİSİNİ KALDIRMA HAKKININ KULLANILMASININ SÜREYE BAĞLANMASINA İLİŞKİN 2012 TARİHLİ YASAL DEĞİŞİKLİK TMK yürürlüğe girdikten 2012 yılına kadar dava yoluyla evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını talep hakkı, iliþkinin kaldırılmasını gerektiren sebebin (ilgili kişilerin rızasının alınmaması veya ilişkinin kurulmasında zorunlu bir unsurun eksikliği) dava açma hakkına sahip kişilerce öğrenilmesinden itibaren bir yıllık ve her hâlde evlat edinme kararının kesinleşmesinden itibaren başlayacak beş yıl hak düşürücü süreye tabi idi (TMK m. 319)(27). Ancak Anayasa Mahkemesi, her hâlde evlat

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 25 - 31

Dr. Öğretim Üyesi Aslı AÇIKGÖZ* I. EVLATLIK İLİŞKİSİNİN KALDIRILMASINA İLİŞKİN 743 SAYILI TÜRK KANUNU MEDENİSİ VE 4721 SAYILI TÜRK MEDENİ ... kazanmıştır(8). Yapılan kanuni düzenlemede eTMK m. 258’e yer verilmemiştir(9). Bunun yerine evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını dava yoluyla talep hakkı, küçük veya erginin(10) menfaatinin mevcut evlatlık ilişkisinin kaldırılmasından dolayı ağır bir zarar görmemesi koşuluyla yasal sebep bulunmaksızın rızası ... alınması sırasında sadece usule (şekle) ilişkin bir eksikliğin bulunması evlatlık ilişkisinin kaldırılması için yeterli sebep oluşturmaz(15). Örneğin

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 52 - 54

. Kaya, Cengiz: Türk Hukukunda Evlat Edinme, Beta Yayınevi, İstanbul 2009. Kocabaş, Gediz: Alman Hukukunda Evlatlık İlişkisinin Re’sen Kaldırılması, MÜHF-HAD., C.: 18, S. 3, s. 255-268. Koç, Evren: HMK ve TMK Çerçevesinde Evlat Edinme ve Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması Davasına İlişkin Bazı Tespitler ... . Feyzioğlu, Feyzi Necmeddin: Aile Hukuku, Yeniden Gözden Geçirilmiş, Genişletilmiş, 3. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul 1986. Görgeç, Başak: Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması, EÜHFD 2010, C. XIV, S. 1-2, s. 353-378. Güven, Kudret: Evlat Edinmeye İlişkin Türk Medeni Kanunu Hükümlerinin Değerlendirilmesi, YD

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 25 - 53

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 33 - 34

bakımından mevcut sınırlamanın ölçülü, ulaşılmak istenen amaçla orantılı ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olduğu neticesine varmıştır. Evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkin dava süresinin TMK m. 319’da yalnızca bir yılla kısıtlanmasına ilişkin itirazı ise bu sürenin yeterli, ölçülü ve makul olduğu

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

kaldırılması mirasbıkanla evlatlık arasındaki soybağı kaldırması olduğundan, evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasıyla mirasçılık sıfatı da kendiliğinden sona ereceği ... kurulmamışsa, TMK m. 319’a göre, evlâtlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl içinde dava açılabilir(243). Evlâtlık ilişkisinin ... kurulmasında bir noksanlık bulunsa bile dava açılmazsa veya bir yıllık hak düşürücü süre geçerse, sonradan evlâtlık ilişkisinin kaldırılması istenemez(245). Mirasçıların mirasbırakanın ölümünden sonra evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteme hakkı bulunmamaktadır(246). Çünkü evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını

Ali Haydar Yıldırım, Beyza Aka, Üstün Köprücü / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2025

bulunması hâlinde mümkündür(48). Bunun dışında, evlat edinme işleminden sonra ortaya çıkan sebeplere dayanarak evlatlık ilişkisinin kaldırılması imkânı yoktur(49). Evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkin kararın geçmişe etkili olup olmadığı tartışmalıdır. Bir görüş, evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ... kaldırılması davası varsa, evlatlığın mirasçı sıfatını kazanıp kazanmayacağı, davanın sonunda belli olur. Buna karşılık evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkin kararın ileriye etkili olduğu görüşünün kabul edilmesi durumunda(51), evlatlık ilişkisinin kaldırılması davası, evlatlığın evlat edinene ait esas

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 51 - 52

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 40 - 42

3. Uluslararası Sözleşmeler Evlat edinmeye ilişkin uluslararası düzenlemelere bakıldığında 2008 tarihli “Çocukların Evlat Edinilmesine Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi”(55) m. 8, evlat edinilen çocuğun sonradan tekrar evlat edinilmesini kural olarak yasaklamakla birlikte, önemli gerekçelerle haklı bulunması ve ilk evlatlık ilişkisinin hukuken kaldırılmasının mümkün olmaması hâlinde (m. 8, f./I, e) buna izin vermiştir. Yine aynı sözleşmede ancak yetkili makamlarca çocuğun üstün yararının göz önünde tutulması şartıyla ve hukuka uygun nedenlerle çocuk ergin olana kadar evlatlık ilişkisinin kaldırılabileceği

Fatma Zeynep Altıner Yolcu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024, Sayfa: 168 - 170

herhalde evlat edinme işleminin üzerinden beş yıl…” İbaresinin İptaline İlişkin 27.12.2012 Tarihli Kararı Evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkin ... süre düzenlememiş olmasına işaret etmiştir. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması gereken sebebi beş yıllık üst süre geçtikten sonra öğrenen kişinin, haklı ... gözetilmesi hedeflendiğine işaret edilerek soybağının reddi ve babalık davası ile evlatlık ilişkisinin kaldırılması arasında paralellik gözetilmeye çalışılması ... İlişkisinin Kaldırılması, EÜHFD, C.XIV, S.1-2, 2010, s.373; Gözde ÇAĞLAYAN AKGÜN, Türk Medeni Kanunu’na Göre Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması, Anadolu

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 42 - 46

öncelik verilmesi gerektiği bilinciyle, kanun tarafından evlatlık ilişkisini kaldırma hakkının tanındığı kişilerin bu haklarını kullanmalarına ilişkin ... eksikliğin bulunmasının, örneğin gerekli rızalardan birinin alınmamasının veya bu rızanın tutanağa geçirilmemesinin(61) evlatlık ilişkisinin kaldırılması için ... lehine büyük bir iyileşme olmamışsa(66) usule ilişkin eksikliklerden dolayı evlatlık ilişkisinin kaldırılması söz konusu olabilir. Evlat edinme ... vatandaşlık elde etmek amacıyla hareket ettiğinin olaydan anlaşılması hâlinde evlatlık ilişkisinin kaldırılması yönünde karar vermiştir(69). Evlat edinme

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

kurulmamışsa, TMK m. 319’a göre, evlâtlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl içinde dava açılabilir. Evlâtlık ilişkisinin ... açılmazsa veya bir yıllık hak düşürücü süre geçerse, sonradan evlâtlık ilişkisinin kaldırılması istenemez. Mirasçıların mirasbırakanın ölümünden sonra evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteme hakkı bulunmamaktadır(237). Çünkü evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteme kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olup, bu dava mirasçılara geçmez. Ancak mirasbırakan hayattayken evlâtlık ilişkisinin kaldırılması için dava açmış ve dava devam ederken ölmüşse, bu

Fatma Zeynep Altıner Yolcu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024, Sayfa: 170 - 172

yaptığını belirten Mahkeme, sürenin elverişliliğini incelemiş ve red kararının gerekçesini “…İtiraz konusu kuralda, evlatlık ilişkisinin kaldırılması için bir ... yandan evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkin dava hakkının bir yıl süre ile sınırlandırılması, evlat edinme ile ilgili olarak ortaya çıkacak ... Mahkemesi’nin somut norm denetimi ile çözümlenebilecek bir sorun değildir, çünkü iptal ettiği takdirde, evlatlık ilişkisinin kaldırılması tamamen süreden ... ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden itibaren başlayan bir yıllık süre gerekli hazırlıkların yapılabilmesi ve dava hakkının kullanılabilmesi

Aslı Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 34 - 36

Gamze Turan Başara / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021, Sayfa: 67 - 80

Canberk Gümüş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024

1.2.Soybağına İlişkin Davalarda Hak Düşürücü Süreler 1.2.1.Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması Davasındaki Hak Düşürücü Süreler Anayasa Mahkemesi 2012/203(24) numaralı kararında 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun evlatlık ilişkisinin kaldırılması davası açma hakkını her halde evlat edinme ... Kanunu’nun her ilgili tarafından esasa ilişkin eksiklik dolayısıyla evlatlık ilişkisinin kaldırılmasının istenebileceğini öngören 318. maddesinin birinci fıkrasını ve evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl geçmesiyle evlatlığın kaldırılması davası açma hakkının düşeceğini

İsmail Dede / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2019

, “Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması”, EÜHFD, C. XIV, S. 1-2, Y. 2010, s. 374. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması ile bu ilişkinin hiç değilse miras hukukunda

Semih Yünlü, Tuğçe Tekben / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2020, Sayfa: 564 - 569

kurulması için gerekli rızanın bulunmaması durumunda, rızası aranan kişilerin, hâkimden evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebileceği düzenlenmiştir ... bulunması durumunda, Cumhuriyet savcısı ve her ilgili, evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını talep edebilmektedir. Burada, dava hakkının kullanılması için

Fatma Zeynep Altıner Yolcu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024, Sayfa: 184 - 186

Kanunu’na Göre Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.5, S.2, Temmuz 2019, s.407-431. DURAL, Mustafa/AYAR, Ahmet ... 2020. GÖRGEÇ, Başak: Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.XIV, S.1-2, 2010, s.353-379. HATEMİ, Hüseyin