Umut Akyüz / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025

5.5. Hakkın Kullanılması ve İlgilinin Rızası TCK m.26/1: “Hakkını kullanan kimseye ceza verilmez.” Zira, “hakkın kullanılması suç teşkil etmez.” (iuris enim exercitio non hahet iniuriam)(372). Hak, soyut içeriğine karşılık gelen maddi fiilin tatbikiyle kullanılmış olur. Hakkın kullanımı, hukuk düzeninin yetkilendirmesiyle kişinin gerçekleştirdiği eylem ve işlemleri deyimlemektedir(373). Hakkın dayanağının özel hukuk, kamu hukuku, idari işlem yahut bir yargı kararı olması pekâlâ mümkündür(374). Söz gelimi yukarıda bahsi geçen CMK m.90/1 çerçevesinde geçici, gönüllü ve karşılıksız olarak

Kürşat Üçüncü / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2024

alan bir görüş tarafından hukuka uygunluk nedenleri; kanunun hükmü, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası olarak belirtilmektedir.(126 ... , kanunun hükmü, amirin emri, meşru savunma, zorunluluk hali, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası olmak üzere altı hukuka uygunluk nedeni bulunmaktadır ... , söz konusu suç bakımından uygulama alanı bulabilecek kanunun hükmü, meşru savunma, zorunluluk hali, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası hukuka

Nesrin Yıldız / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

a. Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler TCK md. 24-34 maddeleri arasında şu şekilde düzenlenmiştir: TCK md. 34 kanunun hükmü ve amirin emri, TCK md. 25 meşru savunma ve zorunluluk hâli, TCK md. 26 hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası, TCK md. 28 cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit, TCK md. 29 haksız tahrik, TCK md. 30 hata, TCK md. 31 yaş küçüklüğü, TCK md. 32 akıl hastalığı, TCK md. 33 ... ve amirin emri, meşru savunma ve zorunluluk hâli, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızasının uygulama alanı bulunmamaktadır. Saik suçu olduğu için

Uğur Uruşak / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2010

B. Hak Kavramı 1. TCK’nin 26. Maddesinde Yer Alan Hüküm Hakkın kullanılması, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun “Genel Hükümler” başlıklı birinci kitabının “Ceza Sorumluluğunun Esasları” başlıklı ikinci kısmının “Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler” başlıklı ikinci bölümünde “Hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası” başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiştir. Mağdurun rızası ile aynı maddede düzenlenen hakkın kullanılmasına ilişkin ilke “hakkını kullanan kimseye ceza verilmez” şeklinde ifade edilmiştir.

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Hasan Sınar, Köksal Bayraktar, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Güçlü Akyürek, Fulya Eroğlu Erman, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2018

3. Hakkın Kullanılması ve İlgilinin Rızası Hakkın kullanılması da suçu ortadan kaldıran bir hukuka uygunluk nedenidir (TCK m. 26/1). Burada gazetecilik mesleğinin yerine getirilmesi ve bu bağlamda haber verme hakkı gündeme gelmektedir. Zira gerek Anayasa’da (AY m. 26, 28) gerekse uluslararası düzeyde (AİHS m. 10) korunan bir hak söz konusudur. Uygulama ile öğretinin neredeyse oybirliği ile kabul ettiği ve uzun yıllardır istikrarlı biçimde uygulanan koşullar çerçevesinde değerlendirme yapılmalıdır. Birincisi, yapılan haberin gerçek olması, en azından somut olayda olağan gazetecilik uygulaması

Bahar Karataş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2018

. maddesinde düzenlenen meşru savunma, “Hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası” başlıklı 26. maddesinde düzenlenen hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası

Eylem Aksoy Retornaz / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

III. Hukuka Aykırılık Unsuru Hukuka aylırılık, fiilin hukuk düzeniyle çatışmasını ifade eder. Hukuka uygunluk nedenleri ise, bulunmaları halinde fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldırarak, fiili hukuka uygun hale getiren nedenlerdir(450). Hukuka uygunluk nedenlerinin varlığı halinde fiil hukuka uygun hale geleceğinden suç oluşmayacaktır. Cinsel içerikli görüntüleri rızaya aykırı olarak ifşa etme, yayma, erişilebilir kılma veya üretme suçu bakımından hukuka aykırılık unsuru, kanunun hükmünü yerine getirme, zorunluluk hali, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası açısından incelenmelidir. (450

Büşra Demiral Bakırman / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2017

3. Suçun Hukuka Aykırılık Unsuru Şike suçunun bahsi geçen maddi ve manevi unsurlarının gerçekleşmesi ile birlikte karine olarak hukuka aykırılık da gündeme gelecektir. Ancak bu unsurların gerçekleşmiş olması tek başına yeterli olmayıp olayda herhangi bir hukuka uygunluk nedeninin bulunup bulunmadığının da araştırılması gerekmektedir. Bu suçun kanuni tanımında özel bir hukuka uygunluk sebebi öngörülmediğinden, başta Türk Ceza Kanunu’nda yer alan genel hukuka uygunluk nedenlerinden; kanun hükmünün yerine getirilmesi, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası olmak üzere hukukun diğer

Gürol Herkesecan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

G. HUKUKA UYGUNLUK SEBEPLERİ Hukuka uygunluk nedeni şeklinde kabul gören ve bunların söz konusu olduğu durumlarda failin ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan halleri şu şekilde belirtmek mümkündür; kanunun hükmü ve amirin emri; meşru müdafaa ve zaruret hali; hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası.(222) TCK m. 27’de hüküm altına alınan hukuka uygunluk sebeplerine ilişkin sınırın aşılmasına dair düzenlemenin ise çocukların cinsel istismarı suçunda uygulanma olanağı yoktur. Keza, söz konusu düzenlemede sınırın taksirle aşılması halinde, fiil taksirle de cezalandırılıyor ise bu suç bakımından öngörülen

Şölen Çakıroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2021

) olmakla birlikte güveni kötüye kullanma suçu kapsamında; kanun hükmünü icra, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası incelenecektir. (440

Elif Ergüne, Erkan Sarıtaş / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

Uygunluk Nedeni Olarak ‘Savunma Dokunulmazlığı’”, Ankara Barosu Dergisi, S. 2012/4, ss. 19 - 38, 2012. 524. MERAN, Necati; “Yeni Türk Ceza Kanununda Hakkın Kullanılması ve İlgilinin Rızası”, Adalet Dergisi, S. 24, ss. 86 - 95, 2006. 525. TAŞKIN, Ozan Ercan; “Bir Hukuka Uygunluk Nedeni Olarak Hiciv Hakkı ve

Füsun Ceren Küçük / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2023, Sayfa: 535 - 536

2.Hukuka Uygunluk Nedenleri KVKK’da yer verilen kabahatlerin tipe uygunluğu değerlendirildikten sonra ortada hukuka uygunluk nedeninin bulunup bulunmadığı incelenmektedir. Bu kapsamda ortada hukuka uygunluk nedeni var ise hareketin gerçekleşmesi hukuka uygun kabul edilmektedir.(40) KVKK’da yer alan kabahatler açısından hukuka uygunluk nedenleri KK’nın 12. maddesinde düzenlenen ve TCK’da yer verilen hukuka uygunluk nedenleri olan kanun hükmünü ve amirin emrini yerine getirme, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızasıdır.(41) Bu genel düzenleme ışığında kanun hükmünü yerine getirme hukuka

Gülsün Ayhan Aygörmez / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

ve zorunluluk hâli ve 26. maddesindeki hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası ile diğer kanunların öngördüğü hukuka uygunluk sebepleri ve suçüstü

Oğuzhan Demir / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

IV. HUKUKU UYGUNLUK NEDENLERİ A. Genel Olarak TCK’nın “Genel Hükümler” başlıklı birinci kitabında dört tane hukuka uygunluk nedenine yer verilmiştir. Bunlar; kanun hükmünü yerine getirme, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası şeklinde adlandırılmaktadır. Mezkûr hallerden birinin varlığı halinde artık kişinin hukuku ihlal etmediği kabul edilecektir. Ancak çalışma konumuz açısından yalnızca bu nedenler değil, farklı kanunlarda yer alan hukuka uygunluk nedenleri de incelenecektir(195). Suç örgütüne yardım etme hareketi, meşru savunma ve ilgilinin rızası çerçevesinde

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Hasan Sınar, Köksal Bayraktar, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Güçlü Akyürek, Fulya Eroğlu Erman, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2018

3. Hakkın Yerine Getirilmesi Yasal düzenlemelerde açıkça yer almamasına rağmen, çalışma ve ticari hayatta kişilerin özel bilgileri bilgisayarlara aktarılmakta, güvenlik kameralarına fiziki görüntüleri çekilmekte, personelin kullandığı bilgisayarlar, telefonlar, elektronik postalar incelenebilmektedir. Bu gibi eylemler genellikle TCK’nın 26. maddesinde yer alan hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası hukuka uygunluk sebepleri gereğince hukuka aykırı sayılmamaktadır(78). Aynı çerçevede, kimi kişisel bilgilerin yayılması haber verme hakkı çerçevesinde kabul edilebilmektedir(79). (78) Bkz. Aydın, 157 - 159

Erkin Akbay / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023

3.5.HUKUKA AYKIRILIK Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler TCK madde 24 ve devamında düzenlenmiştir. Kanun lafzına göre bu durumlar kanunun hükmü ve amirin emir (md.24), meşru savunma ve zorunluluk hali (md.25), hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası (md.26), sınırın aşılması (md.27), cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit (md.28), haksız tahrik (md.29), hata (md.30), yaş küçüklüğü (md.31), akıl hastalığı (md.32), sağır ve dilsizlik (md.33), geçici nedenler, alkol ve uyuşturucu madde etkisi altında olmak (md33) olaraktır. Kanun koyucu tarafından hukuka uygunluk nedenleri ve kusurluluğu

Baki Köse / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2024

5.Hukuka Aykırılık Unsuru TCK m. 117/4’te düzenlenen işin devamına engel olma suçuna ilişkin, özel bir hukuka uygunluk sebebi düzenlenmemiştir. Doktrinde genel hükümler arasında yer alan, kanun hükmünün yerine getirilmesi, amirin emrinin icrası, zorunluluk hali, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası hukuka uygunluk sebeplerinin uygulanmasının mümkün olduğu belirtilmiştir(678). Bir hukuk kuralının izin verdiği biçim ve ölçüde, kamu sağlığı veya güvenliği gibi bir nedenle işin devamına engel olunması durumunda; TCK m. 24’te düzenlenen kanun hükmünün icrası veya amirinin emrinin yerine getirilmesine

Ayşan Güneş Kurt / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

emri, meşru savunma ve zorunluluk hali, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızasının vergi mahremiyetini ihlal suçu bakımından geçerli olduğu

Nidanur Soner / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

2.1.3.1.3. Hakkın Kullanılması TCK’nın “Hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası” başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ve hukuka uygunluk nedenlerinden olan hakkın kullanılması “Hakkını kullanan kimseye ceza verilmez.”(475) şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre, kişilere hukuken belirli bir hak tanınmış ve bu hakkın sınırları çerçevesinde kişilerce bir fiil gerçekleştirilmişse bu fiil, kanuni tipe uygun bir fiil olsa dahi hukuka aykırılıktan bahsedilemez(476). Hukuken tanınmış bu hak, bir mesleğin icrasından da kaynaklanabilir(477). Hakkın kullanılması hukuka uygunluk nedeninden bahsedilebilmesi

Melis Kutlu / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

durumun 5237 sayılı Kanun’un hakkın kullanılması ve ilgilinin rızasını düzenleyen 26. maddesinin 2. fıkrası kapsamında çözümlenebilecek olmasına karşın

Nidanur Soner / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızasıdır(417). Bilişim sistemine girme veya sistemde kalmaya devam etme suçu açısından da çeşitli hallerde, TCK’da düzenlenen kanun hükmünü yerine getirme, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası şeklindeki hukuka uygunluk nedenleri uygulama alanı bulur

M. Buhari Çetinkaya / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2021

A. Genel Olarak Kanunun hükmünü yerine getirme, ceza hukukumuzda amirin emrini ifa, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası ile birlikte hukuka uygunluk nedenleri olarak nitelendirilen ceza sorumluluğunu kaldıran hallerden biridir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Genel Hükümler” başlıklı Birinci Kitap, “Ceza Sorumluluğunun Esasları” başlıklı İkinci Kısım, “Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler” başlıklı İkinci Bölüm ... uygunluk nedenleri olarak nitelendirilen kanunun hükmü, amirin emri, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası Fransız hukukundaki temellendirme

Sibel Güzeldağ / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2021

gösterilmemiştir(125). TCK’nın 27’nci maddesinin birinci fıkrası, görevin yerine getirilmesi, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası özgü bir

Eşref Barış Börekçi / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 114 - 116

aslında bu düzenleme halihazırdaki hukuka uygunluk sebeplerinin (kanunun hükmünün yerine getirilmesi, meşru savunma, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası

Zinnur Tunç / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

), hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası (m.26), sınırın aşılması (m.27), cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit (m.28), haksız tahrik (m.29), hata (m.30), yaş