Samim Ünan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2016, Cilt 0, Sayı 29

II.SİGORTA HUKUKUNDA UYGULANMASI GEREKEN İLLİYET BAĞI KURALI Şu husus sürekli tartışılmıştır: Acaba sigorta hukukunda uygulanması gereken illiyet bağı kuralı, Borçlar hukuku alanında geçerli olan illiyet bağı kuralından farklı mıdır? Ayrıntıya girmeksizin şu yanıtı vermek lazımdır: Sigorta hukukunun özellikleri dolayısıyla, bu alanda bazı farklılıkların söz konusu olması gerekmektedir. İlliyet açısından şart kuramı, uygun illiyet bağı, normun amacı, causa proxima (yakın sebep), tarafların anlaşması sigorta hukuku bakımından da özel olarak üzerinde durulması gereken hususlardır.

Samim Ünan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2016, Cilt 0, Sayı 29

Prof. Dr. Samim ÜNAN* I.GİRİŞ İlliyet bağı, hukukun birçok alanında olduğu gibi sigorta hukukunda da önemli işlevler görür. Sigortacı tarafından söz verilen sigorta korumasının işlerlik kazanıp kazanmayacağı belirlenirken bir çok halde illiyet bağı yönünden de inceleme ve değerlendirme yapılır. Sigorta hukukunda illiyet bağı özellikle aşağıdaki açılardan önemlidir: Rizikonun hangi sebepten kaynaklanmış sayılacağı, Sigorta ettirenin görevlerine aykırı davranması durumunda yaptırım uygulanması. Aşağıda bu açılardan inceleme yapacağız. Ancak ilk önce sigorta hukukunda uygulanması gereken illiyet

Zümrüt Esin, İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021, Sayfa: 302 - 306

3. Mantıki İlliyet Bağı ve Uygun İlliyet Bağı Yukarıda da değindiğimiz gibi, hukuk fakültelerinde illiyet bağı konusu bazen tam anlaşılamıyor. Bu ... fırsatı bulduk. Ayrıca başka bir yayın sebebiyle nedensellik bağı üzerine tartıştığımız ve fikirlerine çok değer verdiğimiz tecrübeli bir akademisyen olan ... edilmelidir. Bu aşama uygun illiyet aşamasıdır. Ancak bu iki testin de sonucu olumlu ise uygun nedensellik bağı kurulmuş demektir.” Biz de bu görüşe temelde katılıyoruz, ancak mantıki illiyet bağı ve uygun illiyet bağı arasındaki ilişkinin farklı bir anlatımının da mümkün olduğunu düşünüyoruz. Bu yayını hazırlarken

Gökhan Aydoğan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ağustos 2021

5- İlliyet Bağı A- Genel Olarak Kamuyu aydınlatma belgelerinden hukuki sorumluluğun doğması için gerekli son zorunlu unsuru hukuka aykırı fiil ile zarar arasında illiyet bağının eş deyişle sebep-sonuç ilişkisinin kurulması oluşturmaktadır. Kamuyu aydınlatma ilkesi ve bu ilke gereği öngörülen kurallara aykırılıktan doğan sorumluluğun daha yerleşik olduğu ülkelerde dahi kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan zararda illiyet bağının ispatının güçlüğü ifade edilmiştir. İlliyet bağı bu yönüyle konunun öğreti ve yargı uygulamasında en çok üzerinde durulan noktalarından birini oluşturmuştur. Almanya’da

Zümrüt Esin, İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021, Sayfa: 293

Rekabet Hukuku İhlalleri Nedeniyle Açılan Tazminat Davalarında İlliyet Bağının Tespitine İlişkin Sorunlar* Av. Zümrüt ESİN** Av. Dr. İsmail G. ESİN ... ile rekabet ihlali arasında illiyet bağının varlığının tespitidir. Ancak illiyet bağının tespiti her zaman sanıldığı kadar kolay değildir. Hem zarara yol açan birden çok sebebin varlığı hem de zarar gören birden çok aktörün varlığı illiyet bağını belirlemede birtakım sorunlara yol açabilmektedir. Çalışmamamızda, öncelikle illiyet bağının nasıl belirlendiği ve işlevinin ne olduğuna değinilecek; devamında illiyet bağından kaynaklı sorunlar somut örnekler

Samim Ünan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2016, Cilt 0, Sayı 29

2.Uygun İlliyet Bağı Uygun illiyet bağı kuramı sayesinde, makul ve adil bir sınırlama gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir. Buna göre, sonuca götüren bütün sebepler (zincirin bütün halkaları) değil, bunlar arasında hayat deneyimlerine ve olayların olağan akışına göre o sonucu doğurmaya elverişli olan sebep esas alınacaktır.

Zümrüt Esin, İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021, Sayfa: 301 - 302

III. İLLİYET BAĞI: ANLAMI VE İKİ YÖNLÜ KARAKTERİ 1. Genel Olarak Haksız fiilde tazminat sorumluluğunun doğması için, diğer unsurların varlığının yanında, hukuka aykırı fiil ile zarar arasında bir illiyet bağının bulunması gerekir. Yani rekabetçi piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerden herhangi biri ... edilmesi de mümkün olmayacaktır. Yukarıdaki anlatım ışığında illiyet bağı nedir diye sorulduğunda, kısa ve öz bir şekilde, “illiyet bağı bir neden sonuç ... tazmini gereken zarara sebep olmalıdır. Yani illiyet bağı adeta pil ile ampul arasındaki kablo gibidir. Devreyi kapatınca eğer ampul yanmıyor ise illiyet

Zümrüt Esin, İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021, Sayfa: 302

2. İlliyet Bağına İlişkin İspat Yükü Acaba illiyet bağı, ispat edilmesi gereken bir şey midir, yoksa analiz edilmesi gereken bir şey midir? Bu soru ... önemi büyüktür. İlliyet bağı açısından ispat yükü, ihlal nedeniyle zarara uğradığını ve “mağdur” olduğunu iddia eden davacının omuzlarındadır fakat ... tarafından görevi gereği yani re’sen yapılmalıdır. Birazdan değineceğiz; nedensellik bağının varlığından bahsedebilmek için fiil ile zarar arasında bir “uygun nedensellik” bağı da bulunmalıdır ve uygun nedensellik, mantıki nedensellikten farklıdır. Hukuken önemli olan maddi vakıaların analizinden ibaret olan mantıki

Fulya Erlüle / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2021

V. Nedensellik Bağı Gerçekleşen zarar ile sorumluluğun bağlandığı olay veya fiil arasındaki sebep sonuç ilişkisini ifade eden nedensellik bağı, sorumluluk hukukunun en önemli unsurlarının başında gelir. Nedensellik bağı mantık kuralları çerçevesinde değerlendirildiğinde, hukuka aykırı bir fiil işleyen kişinin, bu fiilinin neden olduğu tüm zarar verici sonuçlardan sorumlu olması gerekir. Mantıkî illiyet olarak nitelendirilen nedensellik bağına ilişkin bu ... hâkim olan teori, uygun nedensellik bağı teorisidir(208). Uygun nedensellik bağı teorisi öğretide(209) somut olayda gerçekleşen türden bir sonucu

Zümrüt Esin, İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021, Sayfa: 306 - 307

4. Uygun İlliyet Bağı ile Normun Koruma Amacı Arasındaki İlişki Yukarıdaki şema üzerinden konuyu açıklamaya devam edersek, ilk çember ile ikinci çember arasında kalan kırmızı alan sorumluluğun doğduğu alandır. Mantıki illiyet, ancak uygun illiyet bağı seviyesine ulaştığı zaman sorumluluk doğurur. Yani şemadaki kırmızı alanın, ilk çember ile kesişim sınırı uygun illiyet bağının da başladığı sınırdır. Kesişim sınırından itibaren mantıki illiyet ... gibi uygun illiyet bağının işlevi zaten bu sorumluluğu sınırlamaktır. Peki uygun illiyet bağı bu sınırı nasıl çizecektir? İşte bu esnada devreye “hukuka

Hilal Daver / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023

E.Uygun Nedensellik Bağı Sorumluluğun kurucu unsurlarından biri de hukuka aykırı fiil ile ortaya çıkan zarar arasında nedensellik (illiyet) bağı bulunmasıdır(521). Türk Borçlar Kanunu diğer temel kavramlar gibi nedensellik bağını da tanımlamamış, kavramın içeriği doktrindeki görüşler ve yargı kararları çerçevesinde belirlenmiştir(522). Doktrinde, gerek kusura dayanan ve dayanmayan sorumlulukta gerekse ceza hukukunda kurucu unsur olan nedensellik bağının, aynı ... sorumluluğun kapsamındadır. Nedensellik bağı, hukuk alanının en tartışmalı konularından biridir. Ancak çalışmamızın kapsamını aştığından bu tartışmalara yer

Cansu Şahin / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2025

nedensellik bağı gerekli bir unsurdur. Danıştay’ın illiyet bağı aramaksızın verdiği kararları doktrinde ağır şekilde eleştirilmiştir. İlliyet bağı bulunmaksızın ... 2.4. İlliyet Bağı 1982 Anayasasının 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden kaynaklı zararı ödemekle yükümlü olduğu hüküm altına ... tutmuştur. İlliyet bağı; zarar ve zararı meydana getiren idari fiil arasında idarenin kusur veya kusursuz sorumluluğunun oluşması bakımından önemlidir.(41) İdarenin kusursuz sorumluluğunun doğması için de nedensellik bağı zorunlu bir unsurdur. Gözler, ortaya çıkan zarar ile idarenin fiili arasında nedensellik

Fahrettin Aral / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1980, Cilt 10, Sayı 3

1) İlliyet bağının kesilmesi Gayrimümeyyiz zarargörenin davranışının illiyet bağını kesip, bir sorumluluktan kurtuluş sebebi olup olmıyacağı konusunda başlıca iki görüş vardır(40) : a) Bazı yazarlara göre(41) temyiz kudretinden yoksun zarargören şahsın davranışı illiyet bağını kesmez. Zira ... sorumluluk ve illiyet bağının kesilmesinin dayanağı olan serbest irade (freie Wille) yoktur. Bu durum gayrimümeyyizin davranışının, illiyet bağının kesilip ... , illiyet bağını kesemez»(43). b) Buna karşılık, başka bir görüşe göre(44) mümeyyiz olma yan şahsın davranışı, gerekli yoğunluğu arzediyorsa, illiyet bağını

Ayşe Şahin / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

D.Uygun İlliyet Bağı Sorumluluğun son şartı bölünmeye katılan kişilerin kusurlu davranışları, yani yükümlülüklerinin ihlali ile meydana gelen zarar arasında doğal nedensellik ve uygun illiyet bağı bulunmasıdır(166). İlliyet bağı konusunda anonim şirketlerde korporatif sorumluluğa ilişkin öğreti ve yargı ... olduğu takdirde doğal nedensellik bağı bulunduğu kabul edilir(167). Ancak doğal nedensellik çok geniş çerçevede sonsuz sayıda olgular ile zarar arasında bağlantı, sebep-sonuç ilişkisi kurabildiğinden genel olarak İsviçre-Türk sorumluluk hukukunda uygun illiyet bağı anlamında bir nedensellik aranır. Yani

Zümrüt Esin, İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021, Sayfa: 309 - 310

1. Nedensellik Bağının Bulunmaması Hukuka aykırı eylem, yani Rekabet Kanunu’nun ihlali ile tazmini talep edilen zarar arasında bir uygun nedensellik bağının bulunması gerekir; bunun eksikliği halinde tazminat talebine cevaz verilemez. Bunun için de öncelikle “hukuka aykırı fiil”in tanımlanması gerekir ... bozan eylemin tanımlanmasıdır. Eğer tazmini talep edilen zarara uygun illiyet bağı anlamında sebep olan şey, Rekabet Kurulu tarafından tanımlanan hukuka ... tazminat talep edebilmelerine izin verilemeyecektir. Zira hukuka aykırı eylem ile meydana geldiği ileri sürülen zarar arasında uygun nedensellik bağı

Ramazan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

III. İlliyet Bağının Kesilmesi A. Genel Olarak İlliyet bağının kesilmesi(494) (Unterbrechung des Kausalzusammenhangs) aslında, uygun olmayan ... olmaması haline uygun illiyet bağının yokluğu yahut uygun olmayan illiyet veya kısaca uygunsuzluk (Inadäquanz) denir. Bir sebep, olayların olağan akışı ve ... edilebilecek olan uygun olmayan illiyet bağı, iki şekilde ortaya çıkacaktır: sebeple sonuç arasında sadece tabiî illiyet bağının bulunduğu ve sorumluluğun ... itilerek sorumluluğun doğmasına engel olunması, yani “illiyet bağının kesilmesi”(495). (494) “İlliyet bağının kesilmesi” teriminin aslında yanlış olduğu

Ece Baş Süzel / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

VI. Nedensellik Bağı İş görenin malvarlığında meydana gelen artış ile iş görme arasında nedensellik bağının varlığı aranmaktadır(232). Nedensellik bağını iş sahibinin ispat etmesi gerekir. Federal Mahkeme’nin uygulaması da aynı yöndedir(233). Nedensellik bağının hangi teoriye göre belirlenmesi gerektiği ise, bu cezai nitelik taşıyan yaptırım için tartışmalıdır(234). Doktrinde baskın görüş, uygun nedensellik bağı teorisine(235) başvurmayı uygun bulmaktadır(236). Uygun nedensellik bağı, olayların olağan akışına ve hayat tecrübesine göre, sebebin, meydana gelen sonucu yaratmaya elverişli olmasıdır(237

Ramazan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

olan mantıkî nedensellik bağı(478) yani illiyet bağı, doktrinde çeşitli sınıflandırmalar yapılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Haksız ihtiyatî tedbir veya ... § 8. İlliyet Bağı I. Genel Olarak Sorumluluğun doğmasını sağlayan unsurlardan biri de illiyet bağıdır. İlliyet bağı sorumluluğun aslî şartı olduğu gibi tazminat hukukunun da temel ilkesidir. İlliyet bağının yokluğu halinde kişilerin sorumlu ol ması -kural olarak- söz konusu değildir(475). Ortaya çıkan zarar ve zararı meydana getiren olay veya davranış arasındaki sebep-sonuç ilişkisi olarak tanımlanabilen illiyet bağı, kusur sorumluluğu ve kusursuz

İbrahim Kaplan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 0, Sayı 11

IV.UYGUN İLLİYET BAĞI UNSURU Banka yönetim kurulu üyelerinin ve müdürlerinin özen borcuna aykırı davranışlarından doğan zararın tazmini için, zarara ... üstlenilen görevlerin gereği gibi yerine getirilmemesi arasında uygun illiyet bağının bulunduğunu ispat etmeleri gerekir. Zarara uğrayan bankadan veya pay sahiplerinden veya banka alacaklılarından, uygun illiyet bağının mutlak ve kesin olarak ispatı pratik olarak talep edilmemektedir. Genel olarak kabul edildiğine göre, uygun illiyet bağının varlığının büyük bir ihtimâl dahilinde olduğunun ispatlanması yeterli bulunmaktadır(82). Buna göre, uygun illiyet bağının

Zümrüt Esin, İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021, Sayfa: 309

IV. İLLİYET BAĞININ TESPİTİNDE YAŞANAN SORUNLAR Yukarıda illiyet bağının iki yönlü karakterine, varlığının nasıl saptanacağına ve nasıl bir işlevi olduğuna ilişkin açıklamalar yaptık. Tahmin edileceği üzere bu bağın tespit edilmesi pratikte, kâğıt üzerinde olduğu kadar kolay değildir. Bu zorluğun temelde iki farklı kaynağı olabilir; ya aynı zarara sebep olan birden çok sebep ya da birden çok zarar gören vardır. Burada ortaya çıkabilecek bazı sorunların neler olduğundan bahsedeceğiz.

Heinrich Honsell / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2004, Cilt 22, Sayı 4

3.İlliyet Bağı Kanun Tasarısı uygun illiyet bağının gerekliliği hususunda açıkça bir değişiklik yapmamaktadır(33). Ancak bu şartı ayrı bir maddede ... bir illiyet bağının mevcudiyetinde tazminatla yükümlüdür". Bu tanım zor anlaşılır olmakla beraber, kendiliğinden anlaşılır bir sonucu içermektedir: Sadece hukukî anlamı olan bir illiyet bağı hukukî anlamda önemlidir. İlliyet bağının ne zaman hukukî anlamda önem arz edeceğine ilişkin önemli soru ise, cevapsız bırakılmıştır(34). Uygunluk bağının veya hukuka aykırılık bağının, ki doğal illiyet bağının sınırlanmasında en çok başvurulan kurumlardır

Zümrüt Esin, İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021, Sayfa: 310 - 312

2. Birden Çok Sebebin Varlığı Aynı zarara sebep olan birden çok sebebin var olması illiyet bağının tespitinde önemli zorluklara yol açabilmektedir ... zaman kolay olmaz. Birden çok sebebin var olduğu durumları üç ana başlıkta toplamak mümkündür:  İlliyet bağını kesen bir sebebin var olduğu durumlar,  Tamamlanmış illiyet bağı ile gerçekleşmemiş illiyet bağının birlikte var olduğu durumlar ve  Ortak - alternatif sebebin var olduğu durumlar. İlk durumu ele ... ortaya çıkan başka bir sebeple gerçekleşmesi durumunda illiyet bağını kesen bir sebebin varlığından bahsedilir. Doktrinde illiyet bağını kesen sebepler

Hayri Domaniç / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023, Sayfa: 24 - 25

C.BK 122’ye Dayalı Ek Zarar İddialarında İlliyet Bağı ve Savunma Nedenleri 1.İlliyet Bağı: Alacaklı, BK 122’ye dayalı tazminat isteğinde bulunabilmek için: •kaynağı ne olursa olsun, evvela bir alacağı olduğunu; •borçlunun direnimde (temerrütte) bulunduğunu; •illiyet bağını, yani bu alacağını ... getirse idi zarar ve kâr yoksunluğunun önleneceğini kanıtlaması, yani illiyet bağını da kurması zorunludur. Borçlu da, bir zarar veya kazanç yoksunluğu söz konusu olsa bile, illiyet bağının bulunmadığını veya kendisinin kusursuz olduğunu savunmak hakkına sahiptir. Mesela: •En basit ve kolay bir şekilde

İlkin Demirtaş / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2023

A.İhlallerden Doğan Sorumlulukta Uygun İlliyet Bağı İlliyet bağı en basit şekliyle zarar ile hukuka aykırı davranış arasındaki sebep-sonuç ilişkisi olarak tanımlanabilir(116). İlliyet bağına ilişkin öğretide çeşitli görüşler bulunmakla birlikte, hukukumuzda zararın tazmini için aranan illiyet derecesi; uygun illiyet bağıdır(117). Uygun illiyet bağı teorisine göre hayatın olağan akışında zarar veren olayı doğurmaya elverişli olan sebep, illiyet bağını ... , zararla uygun illiyet bağını kuran olaylardır(119). İlliyet bağı, haksız fiilin varlığı halinde hukuka aykırı fiil ile zarar arasında aranır. Sorumluluğun

Buğra Kesici / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2017

II. Nedensellik Bağının Rekabet Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi Tazminat sorumluluğunun tesisi adına rekabet hukukunu ihlâl eden bir fiil ile zarar arasındaki nedensellik bağının varlığı zaruri bir unsur görünümündedir. Gerçekten de RKHK md. 57 hükmünün ilk cümlesinde yer alan “… bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur” ifadesi bu açıklamayı teyit eder niteliktedir(641). Nedensellik bağının haksız fiil sorumluluğu açısından ... ). Rekabet hukuku özelinde nedensellik bağı açısından borçlar hukukundaki genel prensip ve kaidelerden ayrılmayı gerektiren bir durum yoktur(643). Bilakis