İhsan Deniz Ay / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025

1.3.1.Kanun Yararına Temyiz Yolu Kanun yararına temyiz yolu, olağanüstü kanun yolları arasında yer almakta; kesin hüküm tesis edildikten sonra söz konusu olmaktadır. Kanun yararına temyiz yoluyla olağan kanun yollarından geçmeksizin kesinleşen ancak hatalı olarak verilmiş kararların hukuk âleminde ... sonuçlarına etkisi olmadığından tam anlamıyla bir kanun yolu olarak adlandırılmasının güç olduğu ileri sürülmektedir.(329) Kanun yararına temyiz yolu, İYUK m ... barındırması halinde, kanun yararına temyiz edilebilir. Ayrıca istinaf veya temyiz kanun yollarından geçmeden kesinleşmiş olan kararlar da bu yol kapsamında

Ayşe Ece Acar / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2022

V.İcra Mahkemesi Kararlarının Kanun Yararına Temyizi Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 363 uyarınca, kanun yararına temyiz, ilk derece mahkemelerinin ... kararlarına karşı başvurulabilecek kanun yoludur. Dolayısıyla kanun yararına temyiz Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda “Temyiz” genel başlığı altında düzenlenmesine karşın, olağan kanun yollarından değildir(305). Kanun yararına temyize, ilgili kararın yürürlükteki hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başvurulabilir. Kanun yararına temyiz kurumu, temel hukuk ilkelerine, akla ve mantığa aykırı kararların

Osman Sarıaslan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

2.1.2.5.2. Kanun Yararına Temyiz Başvurusu Kanun yararına temyiz başvurusu, bir diğer olağan üstü yargı yoludur. Derece mahkemelerince verilip ... Adalet Bakanlığı veya Yargıtay ya da Danıştay Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından Yargıtay veya Danıştay nezdinde kanun yararına temyiz edilmesidir. Kanun yararına temyiz başvurusu, yargılamanın yenilenmesi ile birlikte kesin hüküm (muhkem kaziye) otoritesini hukuk lehine kaldıran istisnai başvurulardan biridir. Kanun yararına temyiz başvurusunun amacı içtihat ve uygulama birliğinin sağlanmasıdır. Ancak farklı hukuki süreçler için farklı sonuçlar

İhsan Baştürk / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

1.2.2.3.1. Medeni Muhakeme Hukukunda Kanun Yararına Temyiz Kesin hüküm haline gelmiş olan bir mahkeme kararı belirli şartların gerçekleşmesi ... “kanun yararına temyiz” kurumuna yer verilen 426. maddesinin konuyla ilgili 6. ve 7. fıkraları şöyle idi: “Kesin olarak verilen hükümlerle niteliği ... üzerine Cumhuriyet Başsavcısı tarafından kanun yararına temyiz olunur. Temyiz isteği Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, hüküm kanun yararına bozulur ... .” 2011 yılında yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(147) (HMK) “kanun yararına temyiz” adıyla söz edilen kurumu benzer şekilde ancak daha

Ozan Alper Demir / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

1.3.5.1.1.2. Kanun Yararına Temyizde Usul İYUK m. 51’te düzenlendiği üzere kanun yararına temyiz talebinde bulunabilecek makam Danıştay ... savcılarının başsavcı yerine bu yetkiyi kullanma olanakları yoktur.(173) Ayrıca davanın tarafları da kanun yararına temyiz başvurusunda bulunulması talebini Danıştay Başsavcısına iletebilirler.(174) Kanun yararına temyiz hükümlerinin açıklandığı İYUK m. 51’de herhangi bir süre belirtilmediğinden dolayı Danıştay Başsavcısı hukuka aykırı kararı öğrendikten sonra, süre sınırına tabi olmadan her zaman kanun yararına temyiz yoluna başvurabilir.(175) (173) Yenice/Yüksel

Ozan Alper Demir / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

Yararına Temyiz Olağanüstü kanun yollarından biri olan kanun yararına temyiz(163) kurumu 2577 sayılı Kanun’un 51. maddesinde düzenlenmektedir. Bu yolun ... belli şartlarla temyiz hakkı olduğundan dolayı kanun yararına temyiz yolunun, temyiz kanun yolunun özel bir türü olduğu şeklinde ifade edilmektedir.(165) Fakat unutulmamalıdır ki kanun yararına temyizde yalnızca kesinleşmiş kararlara karşı başvuru yapılabileceğinden, kanun yararına temyiz olağanüstü kanun ... sayılı kanun değişikliği m. 24 ile birlikte “Kanun Yararına Bozma” şeklindeki madde başlığı “Kanun Yararına Temyiz” olarak değiştirilmiştir. (164) Kara

Ozan Alper Demir / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

1.3.5.1.1.1. Kanun Yararına Temyize Yolunun Kapsamı Kanun yararına temyize konu olan kararlar İYUK m. 51/1’de düzenlenmektedir. Buna göre; “İdare ve ... tarafından kanun yararına temyiz olunabilir.” Kanun yararına temyiz yoluna başvurulabilmesi için ilk derece mahkemelerinin vermiş olduğu kararların istinaf ... yapıldıysa artık kanun yararına temyiz yoluna gidilemeyecektir.(170) Herhangi bir sebepten dolayı istinaf veya temyiz yoluna başvuru yapılmadığı için 30 günlük süre geçtikten sonra kesinleşmiş olan kararlar için de kanun yararına temyiz yoluna başvuru yapılabilmektedir.(171) Bölge idare mahkemesinin

İhsan Baştürk / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

1.2.2.3.2. İdarî Muhakeme Hukukunda Kanun Yararına Temyiz 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu(149) (İYUK) kanun yararına temyiz kurumuna yer vermiştir. İYUK’nin 51. maddesi şöyledir: “Kanun yararına temyiz Madde 51: 1. (Değişik: 5/4/1990-3622/20 md.) İdare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare ... hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz ... kanun yararına temyiz kurumunun temel amacının içtihat birliğini sağlamak olduğu ifade edilmiştir. (150) Danıştaya göre; “…Yasada, kanun yararına bozma

Aslıhan Taşer / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2020

2.1. Kanun Yararına Temyiz Yolunda Ehliyet İYUK’un 51. maddesi: “İdare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği ... edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir.” biçimindedir. Kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere kanun yararına temyiz davanın taraflarının başvurabileceği bir kanun yolu değildir. Bu yola Danıştay başsavcısı; kendiliğinden(23) veya ilgili bakanlığın gerekli görmesi halinde başvurabilmektedir. Diğer bir ifade ile kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisi sadece

Mehmet Aktuna / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020

2.4.1.3. Kanun Yararına Temyiz Aşamasında Kanun yararına temyiz, kanun yollarına başvurmada tarafların sahip olduğu tasarruf yetkisinin kısıtlandığı olağanüstü bir kanun yoludur. Kanun yararına temyizde karar, tarafların iradesi dışında temyiz incelemesine götürülmektedir(279). Şöyle ki, idare ve vergi ... Başsavcısı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir (İYUK m 51/1). Buradaki ilgili bakanlık deyiminden, görev alanı itibariyle o kararın yeniden gözden ... edilmesi kararın hukuka aykırı olmasına sebebiyet verdiğinden söz konusu karar kanun yararına temyiz edilebilir. Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde

Ozan Alper Demir / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

1.3.5.1.1.3. Kanun Yararına Temyizin Hukuki Sonuçları İYUK m. 51/2 “Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur. Bu bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmaz.” Kanun yararına temyize konu olan kararı veren mahkeme veya tarafların, kanun yararına temyiz incelemesi sonucu verilen karara karşı başvurabileceği bir imkan yoktur.(176) Dolayısıyla inceleme sonucu verilecek olan bozma kararı tarafların hukuki durumunu etkilemeyecektir. Bu uygulamanın amacı esas hakkında karar veren merciin uyarılması ve bundan sonraki uygulamalara yön

İhsan Baştürk / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

1.2.2.2.3. Romanya Romanya Temyiz ve Adalet Yüksek Mahkemesi,(139) kanun yararına temyiz başvurularını inceleme konusunda yargı yetkisine sahiptir ... doğurmayacaktır. Kanun yararına temyiz kararı, Romanya Resmi Gazetesi, Bölüm I’de yayımlanacak ve karara bağlanan hukukî sorunların çözümü, kararın Romanya Resmi Gazetesinde yayımlandığı tarihten itibaren bağlayıcı olacaktır. Romanya sisteminde dikkat çeken husus, kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisinin Adalet ... kuşkusuzdur. Bununla birlikte kanun yararına temyiz davası sayılarına bakıldığında 2020 yılında sadece 30 dava için bu yola başvurulması dikkat çekicidir.(141

İhsan Baştürk / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

yararına temyiz” kavramının yerine CMK’de “kanun yararına bozma” kavramının tercih edilmesidir. Bu bağlamda İYUK’nin de önceleri “kanun yararına bozma” terimini kullanırken 2014 yılında 6545 sayılı Kanun değişikliği ile “kanun yararına temyiz” kavramına adeta dönüş yaptığını ifade etmeliyiz. (153) İYUK’de ... ) Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 620. maddesinin kenar başlığı “Kanun Yararına Temyiz Başvurusu” şeklindedir. Aynı Kanun’un 621. maddesinde “Yargıtay ... yer verilerek “kanun yararına temyiz başvurusu” terimi bir kez daha vurgulanmıştır. Benzer şekilde, Romanya Ceza Muhakemesi Kanunu da “kanun yararına

Esma Öztaş / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

1. Kanun yararına temyiz Olağanüstü kanun yollarından birisi olan kanun yararına temyiz, vergi mahkemelerinde aleyhine verilen kararın kesinleşmesi neticesinde davacı ya da davalı tarafça gidilebilecek bir yol olmayıp, bu yola başvurma hakkı yalnızca Danıştay Başsavcısına tanınmıştır. Vergi mahkemeleri ile ... bakımından yürürlükteki hukuka aykırılık teşkil edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabilecektir. Başsavcının bu kararlara karşı temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulacaktır. Ancak bu bozma kararı

Musa Soysal / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023

şartların gerçekleşmesi aranmaktadır. İYUK’ta olağanüstü kanun yolu olarak kanun yararına temyiz ve yargılamanın yenilenmesi düzenlenmektedir. İYUK m.51’e göre kanun yararına temyiz, istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurulmadan kesinleşmiş nihai kararlar bakımından mümkündür. Bu şekilde kesinleşmiş ... tarafından kanun yararına temyiz başvurusu yapılabilmektedir. Yargılanmanın yenilenmesi sebepleri ve usulüyse İYUK m.53 ve m.55’te düzenlenmiştir. Buna göre m ... verilecek kararlar aleyhinde eğer şartlar sağlanmış sa kanun yararına temyiz ve yargılamanın yenilenmesi başvurusu yapılabilecektir. Ancak kamu ihale

İhsan Baştürk / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

olanağı bulunmaktadır...”(178) Danıştay da kanun yararına temyiz denetiminin amacını kararlarında vurgulamıştır: “…kanun yararına temyiz olarak nitelendirilen kanun yolunun kabul ediliş amacı yürürlükteki hukukun ülke düzeyinde birlik içinde uygulanmasını sağlamaktır….”(179) “…kanun yararına temyiz ile ... Yararına Temyiz Kararları (1984-2014). Adalet Yayınevi, Ankara 2014. (180) Danıştay 5. Daire, 2012/6799, 2012/6892 (RG. 26/1/2013, 28540). (Aktaran: YILDIRIM,/ AKKURT, Ali: Danıştay Kanun Yararına Temyiz Kararları (1984-2014). Adalet Yayınevi, Ankara 2014.

Mehmet Akif Gül / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2022

, hukukun gelişimi ve hukuk birliğinin sağlanması amacıyla, HMK’nin 363. maddesinde “kanun yararına temyiz” kurumu kabul edilmiştir. Buna göre, Adalet ... incelemesinden geçmeden kesinleşen kararlar hakkında, kanun yararına temyiz yoluna başvurabilir. Kanun yararına temyiz talebinin yerinde görülmesi hâlinde, karar ... yönüyle, kanun yararına temyiz ve izne bağlı istinaf sistemlerinin birbirinin muadili olmadığı ifade edilebilir. Nitekim, kanun yararına temyiz sistemi, hak ... sistemine benzer özellikler göstermektedir(433). Kanaatimizce, hak arama özgürlüğünün daha etkin sağlanabilmesi amacıyla, kanun yararına temyiz kurumu

İhsan Baştürk / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

oluşmuştur.(122) Fransız ceza muhakemesi hukukunda “du pourvoi dans l’intérêt de la loi (kanun yararına temyiz)” olarak adlandırılan bu denetim yolunun ... mahkemesinin beraat kararına karşı kanun yararına temyiz” düzenlenmiş olup, bizde mevcut olmayan bu kural incelememiz dışındadır. Fransız Ceza Muhakemesi ... yararına temyiz başvurusu” başlığını taşıyan 6. Bölümünde yer almakta ve 620 ila 621. maddelerden oluşmaktadır. Bu normlar şu şekildedir: “Kanun Yararına ... dışında “istinaf mahkemesi kararlarına karşı da kanun yararına temyiz yoluna başvurulabilmesi” dikkat çekmektedir.(130) ii) Kanun yararına temyiz yoluna

Abdulkadir Karaarslan / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

c. İdari Davalar Bakımından 2577 sayılı İYUK’da kanun yolları, istinaf, temyiz, yargılamanın yenilenmesi ve kanun yararına temyiz olarak düzenlenmiştir.(746) Olağan kanun yolları; istinaf ve temyizdir. Olağanüstü kanun yolu ise, yargılamanın yenilenmesi ve kanun yararına temyizdir. 2014 yılında ... kaldırılmıştır. Bunun yanı sıra, olağanüstü kanun yolu olarak kabul edilen kanun yararına bozma kavramı ise kanun yararına temyiz olarak değiştirilmiştir. AİHM ... kesinleşme tarihi olacaktır.(749) İdari yargılama usulünde olağanüstü kanun yolları olarak kabul edilen yargılamanın yenilenmesi ve kanun yararına temyizin

Selin Kandemir / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2023

yargı açısından 2577 sayılı Kanunda yargılamanın yenilenmesi(100) ve kanun yararına temyiz(101) olağanüstü kanun yolları olarak düzenlenmiştir.(102 ... ) Hukuk yargılamalarında kanun yararına temyiz HMK 363’ncü maddesinde düzenlenmiştir. Kanun yararına temyiz yoluna yalnızca Adalet Bakanlığı veya Yargıtay ... ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine, Danıştaya kanun yararına temyiz başvurusunda bulunmaya yetkilidir. Temyiz incelemesinden geçmemiş, nihai ve kesin kararlar aleyhine kanun yararına temyiz başvurusu yapılabilir Kanun yararına temyiz neticesinde hükmedilen karar bağlayıcı nitelik taşımamakta olup

İhsan Deniz Ay / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025

mezkûr yolun kanun yararına temyiz yoluna benzerliğine dikkat çekilmektedir.(515) Ayrıca 2019 yılı öncesi dönemde karar merci DİBK olarak belirlendiğinden içtihatları birleştirme yoluyla da benzerlik kurulmaktadır.(516) Kanun yararına temyiz sebebi, kararın hukuka aykırı bir sonuç barındırmasıdır. Bu itibarla ... aykırılığın giderilmesi yolu, temel amaç içtihat istikrarının sağlanması olduğundan ve incelemeyi yapacak mercii bakımından, kanun yararına temyizden farklılık arz etmektedir. Ancak kanun yararına temyize benzer şekilde aykırılığın giderilmesi kararı da muhatapları açısından herhangi bir sonuç doğurmamaktadır

İhsan Baştürk / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

1.2.2.3.3.2. Normatif Bakımdan Farklılık 1) Kanun yararına bozma (temyiz) sebebi yönünden, CMK’de “hukuka aykırılık” kavramına yer verilirken; HMK “yürürlükteki hukuka aykırılık” İYUK ise “yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etme” kavramını tercih etmiştir. 2) HMK ve İYUK kanun yararına bozma ... belirtilmesine karşın; CMK’de böyle bir kurala yer verilmemiştir. 4) Adalet Bakanlığı dışında “İlgili Bakanlığın” kanun yararına temyiz yoluna başvurabilmesine ... bulunmamaktadır! Kanun yararına bozma (temyiz) yoluyla verilen kararlardaki hukuka aykırılığın dava dosyası içinde kalmayıp bunun kamuoyuna ilan edilmesi ve

Abdulkadir Karaarslan / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

teşkil eden yargılama makamı kararlarına karşı kullanılabilen olağanüstü kanun yolları ise, kanun yararına temyiz ve yargılamanın yenilenmesidir. Hukuk ... uygulanmayacaktır. Bireysel başvuruya konu hukuk yargılamalarında tüketilmesi gerekli olmayan olağanüstü başvuru yolları ise kanun yararına temyiz ve yargılamanın ... veya temyiz) incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlara karşı, kanun yararına temyiz yolu düzenlenmiştir. Bu durumda, aleyhine istinaf veya ... temyiz başvurusunun konusunu oluşturmaktadır. Kanun yararına temyiz yoluna Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından

Mehmet Emin Alpaslan / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

yargılamanın iadesi ve kanun yararına temyiz sayıldıktan sonra, öneriler de global olarak tüm olağanüstü kanun yolları için yapılmıştır(1225). İlk olarak belirtilmelidir ki, kanun yararına temyizin hukukî niteliği noktasında doktrinde farklı yaklaşımlar vardır(1226). Net olan nokta ise, medenî yargıda kanun ... bir yol olduğudur(1227). Kanun yararına temyizin ne şekilde tavsif edildiğinden bağımsız olan ve net olan bir diğer nokta ise, ihlâlin giderimi açısından kanun yararına temyizin neticesinin beklenmesinin hiçbir faydası ve anlamı olmayacağı hususudur. Zira, kanun yararına temyiz neticesinde ihlâlin

İhsan Baştürk / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

1.2.2.3.3. Diğer Alanlardan Temel Farklıklar Medeni muhakemedeki ve idarî muhakemedeki kanun yararına temyiz ile ceza muhakemesindeki kanun yararına bozma, aynı düşüncelere ve temellere dayalı benzer nitelikte kurumlardır. Bununla birlikte aralarında terminoloji başta olmak üzere, normatif bakımdan farklılıklar bulunduğu gibi bu normların muhakeme pratiğine yansıması da değişiklikler göstermektedir.