Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

5. Serserilerin Kişi Özgürlüğünden Yoksun Bırakılması AİHS’in ve Anayasa’nın, kamu düzeninin korunması amacıyla düzenlenen ilgili hükümleri uyarınca kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hukuka uygun kabul edilebileceği son hal, “serseriler”in tutulmasıdır. Sözleşme’de veya Anayasa’da “serseri ... tutulabilirler(526)” . Bununla birlikte “serseri” kavramı dar biçimde anlaşılmalı ve kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının son derece ağır bir tedbir olduğu ... Guzzardi v. İtalya Kararı’nda ifade ettiği üzere, Sözleşme’nin “topluma uyumsuz” kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakılmalarına imkân vermesinin nedeni

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

2. Kişinin Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmasının Ölçülülük İlkesine Uygunluğu Kişinin özgürlüğünden hukuka uygun bir biçimde yoksun bırakıldığından ... , kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasına sebep olabilecek bir durumun varlığı halinde, başvurulabilecek diğer daha hafif nitelikli tedbirlerin gözetilmiş ... ilkelerin çıkarılmasını gerekli kılar(185). “Bir kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması öylesine ağır bir tedbirdir ki, bu tedbir ancak daha hafif ... görülebilir(186)” . AİHM tarafından, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasından önce, kişi hakkında alınabilecek diğer tedbirler değerlendirilmeksizin

Egemen Esen / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2020

anlamında kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması durumu göz ardı edilemeyecek süre belirli bir uzunlukta sürmeli (objektif unsur); bunun yanı sıra kişinin bu duruma rızasının bulunmaması (sübjektif unsur) gerekmektedir(149). Zira Mahkeme kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılıp bırakılmadığına ilişkin ... kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılıp bırakılmadığına ilişkin değerlendirme Mahkeme’nin kendisine ait olmaktadır. Bu alanda bir değerlendirme ve ulusal ... yoksun bırakılan kişinin hakları yer almaktadır. Öncelikle belirtmek gerekir ki Sözleşme’nin 5. maddesinin uygulanabilirliği için kişinin özgürlüğünden

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

4. Kişinin Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmasının Dayanağı ile Tutma Koşulları ve Tutulduğu Yer Arasındaki İlişki Esasında kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı, “tutulma” olgusunun kendisiyle ilgilidir(88). Kişinin tutulma koşulları ise daha çok, AİHS’in 3. maddesinde düzenlenen “işkence veya insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele veya ceza yasağı”na konu teşkil eder(89). Bununla birlikte AİHM, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının dayanağı ile ... kapsamında değerlendirmektedir(90). Kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının dayanağı ile tutulduğu yer arasındaki ilişki, AİHM’in gündemine daha çok

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

. Özgürlük karinesinin ortaya koyduğu bir diğer sonuç, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması kararını alan mercinin, hem bu yoksunluk kararının özgürlük ve ... geçilebilmesi için ise öncelikle kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasında “kanunun öngördüğü usule uygunluk” şartı aranır(11). Gerek AİHS’in 5. maddesinde ... Anayasa’nın 19. maddelerinde yer alan düzenlemeler göz önüne alındığında, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilmesine ilişkin olarak şunların söylenmesi mümkündür. Her şeyden önce kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının kanuni bir temeli olmalıdır(15

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

olarak verilen bir karara uymama nedeniyle kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasıdır(260). AİHS’in 5/1-b maddesinde yer alan düzenleme, kişinin kendisi ... sebebiyle kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının şartları aynı maddenin 3. fıkrası kapsamına girer(275). Anayasa’nın 19. maddesinin 2. fıkrası ... ile ilgili, bireysel başvuru yoluyla önüne gelen somut olayda kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının dayanağı olan mahkeme kararının kanuna ... mahkeme kararının yalnızca kişiye bir şeyi yapmasını veya yapmamasını emrettiği ve bu karar üzerine kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasına idarece karar

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

yoksun bırakma yetkisi vermektedir(283). Söz konusu yükümlülüğün, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasından önce ortaya çıkmış olması(284) ve ... 5/1-b maddesinde yer verilen kanunen öngörülen bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlama amacıyla kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması ... bertaraf edilerek kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması riskini beraberinde getirir(292). Kanunen öngörülen bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak amacıyla kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasına ilişkin olarak vermiş olduğu ilk karar olan Lawless v. İrlanda Kararı’nda AİHM, Komisyon’un da

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

C. Kişiyi Özgürlüğüne Yönelik Keyfi Müdahalelere Karşı Koruyan Diğer Güvenceler 1. Kişinin Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmasının Amaca Uygunluğu ... özgürlüğünden yoksun bırakılabilmesi gelir. Kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının amaca uygunluğu öncelikle, gerek AİHS gerekse Anayasa bakımından kişi ... etmektedir. Kanunda öngörülen sebeplerden birine dayanılması hali tek başına, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasını meşru ve hukuka uygun hale getirmez. Öncelikle kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması, amacına gerçekten uygun olmalıdır(180). Bu anlamda kişi, ilgili iç hukukta ve Sözleşme ile öngörülen hangi

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

Anlamında Kişinin Özgürlüğünden Yoksun Bırakılması Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı anlamında kişi özgürlüğü, yukarıda da ifade ettiğimiz gibi kişinin ... ”, “tutuklama” veya “hapis cezası” gibi kavramlar, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılma hallerinden yalnızca bir kısmını ifade eder(24). Bu anlamda kişinin ... göre, bir kimsenin “kişi özgürlüğü”nden yoksun bırakılıp bırakılmadığını değerlendirirken somut olayın özelliklerinin göz önünde bulundurulması gerekir ... tabi tutulan başvuranın, yoğunluk ve derece esasları kapsamında kişi özgürlüğünden yoksun bırakılıp bırakılmadığını değerlendirmiştir. Başvuruya konu

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

b. Önleyici Tutma Kişinin suç işlediğine dair hakkında duyulan şüphe üzerine kişi özgürlüğünden yoksun bırakılması, kişinin suç işlediğinden ya da ... önleyici nitelikli bir işlemle kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması mümkün değildir. AİHM, Sözleşme’nin 5/1-c maddesinde yer alan kişinin özgürlüğünden ... rağmen, 5/1-c bendi bağlamında kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasında “makul şüphe”den bağımsız bir biçimde “suç işlenmesinin önlenmesi” şeklinde bir ... özgürlüğünden yoksun bırakılması sonucunu doğuran herhangi bir genel düzenleme yapma imkânı tanımamaktadır(343). Önleyici tutmanın iç hukukta dayanağı olsa bile

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

F. Ülkeye İzinsiz Girişin Engellenmesi, Sınırdışı veya İade Amacıyla Kişinin Özgürlüğünden Yoksun Bırakılması 1. Kişinin Ülkeye İzinsiz Girişinin ... da yarar sağlamayı hedeflemektedir. Öte yandan, başvuranın kişi özgürlüğünden yoksun bırakılması, kişinin ülkeye kanun dışı yollardan girmesinin ... edildiği üzere, “Kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması ile ilgili olarak keyfiliğin denetiminde büyük rol oynamış olan Sözleşme’nin 5. maddesinin sosyal ... özgürlüğünden yoksun bırakılmasının, ilgili devletin iç hukukuna uygun bir biçimde gerçekleştirilmiş olması yeterli değildir. Öncelikle söz konusu tutmanın “iyi

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

incelenmesini talep etme hakkına sahiptir(282). AİHM’e göre, Sözleşme’nin 5/4. maddesi kapsamındaki bir denetim, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının her ... kadarki süreçte kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hukukiliğini denetleme yetkisine sahip olmalıdır(286). Nitekim Mahkeme, Chahal v. Birleşik ... B. Tutmanın Hukukiliğinin Denetimi Kişi özgürlüğünden yoksun bırakılan kişinin yargısal makamlara başvuru hakkı, kişiye özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hukukiliğinin incelenmesi imkânını verir(280). AİHM’e göre, Sözleşme’nin 5/4. maddesi çerçevesinde gerçekleştirilecek olan hukukilik denetimi, 5/1

Veli Kafes / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020

özgürlüğünü kısıtlayan fiillerin, artık kötü muamele (m.232) suçunun sınırlarını aşarak, kişiyi özgürlüğünden yoksun bırakma suçunu oluşturacağı belirtilmiştir ... ). İhaleye katılma yeterliğine sahip olan kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması suretiyle ihaleye katılmasının engellenmesi halinde hem TCK’nın 109 hem de ... ). Kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması suretiyle iş ve çalışma özgürlüğünün ihlal edilmesi durumunda TCK’nın 109 ve 117. maddelerindeki suçlar ... işlenmesi süresince olmuşsa farklı neviden fikri içtima söz konusu olur(300). Kanımızca, kişiyi özgürlüğünden yoksun bırakma suçunun kesintisizlik unsurunu

Veli Kafes / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020

. Böylece, 765 sayılı TCK’nın aksine, faillerin iştirak statüleri bakımından ayırım yapılmıştır(567). Kişiyi özgürlüğünden yoksun bırakma suçunun birden ... suçun nitelikli hale dönüşmesi mümkündür(569). Bu nedenle, kişiyi özgürlüğünden yoksun bırakma suçunun müşterek faillerinin, bu süreçte, ancak farklı zamanlarda suça katılmış olmaları sonuca etkili değildir(570). Kişiyi özgürlüğünden yoksun bırakma suçunu işleyen doğrudan failin fiili üzerinde hâkimiyet kurmayan şerikler (fiile azmettiren veya yardım eden olarak katılanlar) bakımından ise bu nitelikli hal uygulanmamalıdır(571). Ancak, kişiyi özgürlüğünden

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

bağlanmıştır(125). Kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmış olduğunun söylenebilmesi için, ilgili tutmaya geçerli bir rıza göstermemiş olması aranır(126). Kişi ... değerlendirilmesinde iki hususu dikkate almaktadır. Bunlardan ilki, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının derecesi ve yoğunluğudur(133). Mahkeme, kişinin ... karinesinin ihlaline neden olur. Oysa kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı anlamında kişinin özgürlüğü asıl, yoksun bırakılması ise istisnadır. Bu nedenle ... büyük bir ihtiyatla karşılanmalı ve kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılıp bırakılmadığının belirlenmesinde kişinin kendi menfaatleri değil, özgürlükten

Ziya Koç / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

hürriyetinden yoksun bırakma suçu, yağma suçunun temel şeklinin işlenmesi amacıyla işlenirse bu suçtan da ceza verilir(858). Yargıtay uygulamasına göre, alacağın tahsili amacıyla tehdit veya cebir kullanılmasının yanında, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçu işlenmiş olabilir. Fail, kasten yaralama veya tehdit suçlarının yanında, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçundan ayrıca cezalandırılmalıdır(859). Kanaatimizce, TCK’nın 150. maddesinin 1. fıkrası ile kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçu arasında bir içtima problemi meydana gelebilir. TCK’nın 109. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, kişi, fiili işlemek için veya

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

tehlikesi nedeniyle kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması durumunda, kişi tarafından işlenmiş bir suçun bulunması ve bu suç sebebiyle hakkında tutuklama ... özgürlüğünden yoksun bırakılmaktadır(235). Tekrar suç işleme tehlikesi nedeniyle kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hukuka uygun kabul edilebilmesi

C. Erdem Umudum / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

yükümlülüğün ihlal edilmesi durumlarında yükümlülüğü yerine getirmek için kişi özgürlüğünden yoksun bırakılabilir(62). Ancak, bu durumlarda da, kişi özgürlüğünden yoksun bırakılmadan söz konusu süreçler işletilebiliyorsa ilgili tedbirlere başvurulmaması gerekecektir(63). Tabii genel düzenleme infaz kurumunda

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

kötü muameleyi oluşturan eylemlerin saptanmasını ve önlenmesini sağlar(104). Burada söz konusu olan denetim, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hukukiliğine ilişkin değerlendirmeleri ve kişinin üzerine atılı suçu işleyip işlemediğine dair makul şüphenin bulunup bulunmadığı hususlarını kapsar(105). AİHM’in Schisser v. İsviçre Kararı’nda belirttiği üzere, hâkim veya kişinin önüne çıkarıldığı görevli, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasına ... gerekliliklere sahip değildir(111). Zira 5. madde ile kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hukuka uygunluğunun denetimini en hızlı bir biçimde sağlamak

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

özellikle ceza muhakemesi hukuku bakımından önemlidir(3). Zira bu hak, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının nedenlerinden haberdar olmasını sağlayan ... faydalanabilmesidir(6). Bu nedenle ilgili hak kapsamında kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasına itirazını mümkün kılabilecek bilgilerle donatılması yeterli olup ... izlenimini vermektedir. Ancak ilgili hükmün, 19. maddenin diğer fıkralarında düzenlenen kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması sonucunu doğuran haller için ... özgürlüğünden yoksun bırakılmasının konu edildiği bir kararında Mahkeme, “5/2. maddede sözü edilen “yakalama”, ceza hukuku kapsamındaki tedbirlerin dışındaki

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

b. Hukuki Dinlenilme İlkesi Kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hukukiliğinin incelenmesine ilişkin ilk temel güvence, özgürlüğünden yoksun bırakılan kişinin, tutmaya karşı başvuruyu inceleyen hâkim tarafından, muhakemenin gidişine etkili olabilmesini sağlayacak şekilde dinlenmesidir(350). “Meram ... , Başvuru No: 27785/95, 17.01.2001, para. 126. (354) Winterwerp v. Hollanda, Başvuru No: 6301/73, 24.10.1979, para. 60. (355) Kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasına ilişkin karar, bir yargılama sonucunda verilirse, özgürlüğünden yoksun bırakılan kişinin ikinci bir mahkemeye başvuru hakkı 5/4. madde hükmünün

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

kurulmasıdır(475). Bu da ancak kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasından başka bir çare olmadığının ortaya konulması suretiyle gerçekleşir. Olayda ise ... kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hukuka uygun kabul edilebilmesi için, 5. madde ile öngörülen kişiyi keyfi müdahalelere karşı koruma amacının ... kısıtlanmasından dolayı pek başvuru gelmemektedir(470). Mahkeme, bulaşıcı hastalıkların yayılmasının önlenmesi nedeniyle kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının hangi şartlar altında hukuka uygun kabul edilebileceğine ilişkin içtihadını, 2005 tarihli Enhorn v. İsveç Kararı ile ortaya koymuştur(471). Enhorn

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

salıverilmelerini keyfi olarak engellemelerine karşı güvencelerin varlığından söz edilebiliyorsa, kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakılmaları AİHS’nin 5/1-e ... Krallık, para. 52. (500) AİHM’nin, ilerleyen zamanlarda geliştireceği içtihatlarla, akıl hastası kişilerin özgürlükten yoksun bırakılmaları durumlarda

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

4. Adil Yargılanma Hakkı İhlal Edilerek Verilmiş Olan Mahkûmiyet Kararları Yetkili bir mahkeme tarafından verilen mahkûmiyet kararına dayalı olarak kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması durumunda yargılama sırasında “adil yargılanma hakkı”na ilişkin temel güvencelerin sağlanmamış olması çok açık bir biçimde gözlemlenebiliyorsa, Sözleşme’nin 5/1-a maddesi anlamında kişinin özgürlüğünden hukuka uygun bir biçimde yoksun bırakıldığı söylenemez(240). AİHM ... yanıyorsa 5/1-a maddesine dayalı olarak kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılması hukuka uygun kabul edilemez(243). AİHM’in, hangi tür uygulamaların çok açık

Bahar Konuk Sommer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

5. Uluslararası Transferler Kaçak konumundaki suçlu veya şüpheli kişilerin, iade ya da sınır dışı edilmeleri amacıyla gerçekleştirilen uluslararası transferler sırasında, kişi özgürlüğünden yoksun bırakılmalarına neden olan tedbirlere maruz kalmaları söz konusu olabilmektedir. Bu durumun, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusu, AİHM tarafından ilgili kararlarında tartışılmıştır(96). Mahkeme’nin bu konuda ... ). AİHM’e göre, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının başvuranın sığındığı devletin hukukuna aykırı olup olmaması meselesi sadece ev sahibi devletin