Merve İrem Yener / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2022, Cilt 38, Sayı 3

III. MÜŞTEREK SİGORTA Müşterek sigorta kenar başlığını haiz TTK m. 1466.1’in lafzı şu şekildedir: “Bir menfaat birden çok sigortacı tarafından aynı ... doktrininde “Bu takdirde” ifadesi ile başlayan ikinci cümlede öngörülen hukukî sonucun müşterek sigorta ile aşkınlık durumunun ortaya çıkması hâlinde uygulanacağı üzerinde görüş birliği bulunduğu söylenebilir(20). Doktrinde üzerinde farklı görüşlerin ileri sürüldüğü husus ise, müşterek sigortadan anlaşılması gerekendir. Baskın görüşe göre, müşterek sigortadan bahsedilebilmesi sigortacıların rizikoyu birlikte üstlenme iradesinin bulunmasına bağlıdır(21). Görüşlerden

Abdülhamid Oğuzhan Hacıömeroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

b.Bilinçli Olmayan Müşterek Sigorta Müşterek sigorta hâlinin hem sigorta ettirenin ve hem de sigortacıların bilgisi dışında ortaya çıkması da ... çıkar. Bu tür müşterek sigorta, tesadüfî müşterek sigorta şeklinde de tesmiye olunabilir(233). Görüldüğü üzere, müşterek sigorta hâlini meydana getiren sigortalardan birinin başkası hesabına sigorta olması hâlinde, bilinçli olmayan (tesadüfî) müşterek sigorta hâli ortaya çıkabilir. Türk Ticaret Kanunu’nun müşterek sigortaya ilişkin kaidelerin ihdas edildiği 1466’ncı maddesinde, müşterek sigorta hâlinin bilinçli veya bilinçli olmayan müşterek sigorta meydana

Abdülhamid Oğuzhan Hacıömeroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

ii.Sigorta Ettiren ile Sigortacıların Bildiği Müşterek Sigorta (Gerçek Anlamda Müşterek Sigorta) Her ne kadar Türk Ticaret Kanunu’nun 1466’ncı maddesinin açık lafzından anlaşılamasa da, olması gereken müşterek sigorta hâli, sigorta ettiren ve sigortacıların bilgisi dâhilinde olanıdır. Fakat, Kanun’un lafzında açıklık olmamasından dolayı, müşterek sigortaya ilişkin hükümler, müşterek sigortanın diğer türleri için de varittir. Müşterek sigortanın bu türünde, sigorta sözleşmelerini akdeden sigorta ettiren, karşısındaki sigortacılara diğer akdettiği sigortaları bildirir. Dolayısıyla, müşterek sigorta

Serap Amasya / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020, Sayfa: 163 - 166

D. MÜŞTEREK SİGORTANIN ÖZELLİKLERİ Müşterek sigortayı düzenleyen TTK madde 1466 (1) uyarınca “Bir menfaat birden çok sigortacı tarafından aynı ... .” Müşterek sigorta öğretide şöyle tanımlanmıştır(19): “Müşterek sigorta, bir menfaatin aynı rizikolara karşı birden fazla sigorta şirketi tarafından aynı ... kavramdır”. Müşterek sigorta dolayısıyla aşkın teminatın ortaya çıkmasına bağlanan hüküm ve sonuçlar TTK madde 1466 (1)’de düzenlenmiştir. Burada benimsenen ... (1) de uygulama alanı bulamayacaktır(20). Aşağıda müşterek sigortanın özellikleri genel hatlarıyla belirtilecektir. 1. Müşterek Sigortada Aynı

Abdülhamid Oğuzhan Hacıömeroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

4.Müşterek Sigortanın Türleri Müşterek sigorta hâli, sigorta ettirenlerin ve sigortacıların bilgisi dahilinde ortaya çıkabileceği gibi, sigortacıların ve hatta sigorta ettirenlerin bilgisi olmaksızın da ortaya çıkabilir. Bu çerçevede değerlendirildiğinde, müşterek sigorta, bilinçli müşterek sigorta ve bilinçli olmayan müşterek sigorta şeklinde ikiye ayrılır(228). (228) Can, M. (2009). s. 116.

Abdülhamid Oğuzhan Hacıömeroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

b.Müşterek Sigortayı Ortaya Çıkaran Sözleşmeler Aynı Risklere Karşı Aynı Süreler için Sigorta Himayesi Bahşeder Müşterek sigorta hâlinin ortaya ... (216). Yani, münâkit sigorta sözleşmelerinde, aynı menfaati tehdit eden riskler farklı farklı belirlenmiş ise, müşterek sigorta hâli ortaya çıkmaz(217 ... müşterek sigorta hâli söz konusu olmaz. Müşterek sigortanın bu başlık altında değerlendireceğimiz bir diğer özelliği ise, münâkit sigorta sözleşmelerinin aynı süreler için sigorta himayesi bahşetmesinin gerekliliğidir. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda, müşterek sigorta bakımından kanun koyucu bu unsuru

Abdülhamid Oğuzhan Hacıömeroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

2.Müşterek Sigortanın Özellikleri a.Müşterek Sigortada Aynı Menfaat Hakkında Değişik Sigortacılarla Birden Çok Sigorta Sözleşmesi Akdedilir Müşterek sigortadan bahsedebilmek için, birden fazla münâkid sigorta sözleşmesinin bulunması ve bu sigorta sözleşmelerinin birbirinden farklı sigortacılar ile akdedilmiş olması gerekmektedir(212). Dolayısıyla, aynı sigortacı ile akdedilmiş bulunan birden fazla sigorta sözleşmesi hakkında müşterek sigorta hükümleri uygulanma kabiliyeti bulmaz(213). Müşterek sigortanın ortaya çıkabilmesi için, ayrıca birden fazla sigortacının akdettiği sözleşmelerin aynı

Abdülhamid Oğuzhan Hacıömeroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

1.Müşterek Sigortanın Tarifi Türk Ticaret Kanunu’nun 1466’ncı maddesinin birinci fıkrasına göre, “bir menfaatin birden çok sigortacı tarafından aynı zamanda, aynı süreler için ve aynı rizikolara karşı sigorta edilmesi ile meydana getirilen aşkın sigorta hâline müşterek sigorta” denir. Müşterek sigorta, Türk Ticaret Kanunu’nda bütün unsurları ile birlikte tarif edilmediğinden, doktrinde müellifler müşterek sigortayı kanuni unsurlarından hareketle tarif etmeye çalışmışlardır. Söz konusu müelliflere göre, müşterek sigorta, zarar sigortaları bakımından bir menfaatin aynı risklere karşı birden fazla sigorta

İlknur Uluğ Cicim / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020, Sayfa: 225 - 226

c) Sağlık Sigortalarında Müşterek Sigortanın Görünümü Müşterek sigorta TTK1466’da düzenlenmiştir. Sigorta konusu menfaatin, birden çok sigortacı tarafından aynı sigorta dönemini kapsar şeklide, aynı rizikolara karşı sigorta edilmesi halinde müştereke sigortadan bahsedilir (TTK1466/1). Müşterek ... sözleşmesinde birden çok sigortacının bulunması, her zaman müşterek sigorta sözleşmesinin var olduğu anlamına gelmez.(36) Ayrıca TTk1466/1. Fıkranın son cümlesine ... üstlenmiş olan sigortacının sorumluluğu dahilinde söz konusu olacaktır. Sağlık sigortası genel şartlarına baktığımızda ise, müşterek sigorta 12. Madde

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 279 - 281

III. Rizikonun Dış Dağıtımına İşlerlik Kazandıran Teknik Müesseseler: 1. Müşterek Sigorta (Koasürans): A. İhtiyari Koasürans: Müşterek Sigorta ... söz konusu olur (Bkz. Bozer, s. 94). Müşterek sigorta, bir rizikonun muhtelif sigortacılar arasında paylaşılması olup, her bir sigortacı rizikonun ... (Bkz. TTK. m. 1285). Müşterek sigorta, genellikle büyük rizikoları karşılamak üzere yapılır. Örnek: Büyük uçakların, gemilerin, fabrikaların, atom ... ). Müşterek sigorta akdinde, sigortacıların “müteselsilen” sorumlu olacakları kaydı konabilir. Bu takdirde, sigorta ettiren kimse, uğradığı zarardan fazla bir

Abdülhamid Oğuzhan Hacıömeroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

3.Müşterek Sigorta Hâlinin Ortaya Çıkması Bakımından Sigorta Sözleşmelerini Akdeden Sigorta Ettirenlerin Aynı Kişi Olması Gerekip Gerekmediği ... , sigorta sözleşmelerinin aynı anda yapılmış sayılmasından ne anlaşılması gerektiğini açıklarken yukarıda vermiş bulunuyoruz. Müşterek sigorta hâlinin ortaya ... Kanunu’nun müşterek sigortayı ihdas eden 1466’ncı maddesine bakarak konuya ilişkin herhangi bir tespit yapılamaz. Kanun’un çifte sigortaya ilişkin 1467’nci ... üzere, çifte sigorta hâlinin ortaya çıkması için sigorta sözleşmelerini yapan kişilerin aynı olması şart değildir. Dolayısıyla, müşterek sigorta hâlinin

Merih Kemal Omağ / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019, Sayfa: 281 - 282

C. Zenginleşme Yasağı Açısından Müşterek Sigorta: Müşterek sigortada kural olarak, sigorta bedeli sigorta değerine eşittir(: Tazmin ilkesi/Zenginleşme yasağı). Bazı hallerde sigorta bedeli sigorta değerini aşabilir. Aynı tarihte yapılan müşterek sigortada, eğer sigorta bedellerinin toplamı sigorta değerini aşıyorsa, aşkın kısım geçersiz sayılır. Her bir sigortacı, sigorta bedellerinin toplamına göre kendi sigorta ettiği bedel nispetinde sorumlu olur ... liraya müştereken sigorta edilmiş olabilir. Yangın sonucu tam ziya halinde, (A) 200.000, (B) 200.000 lira ödemek durumundadır (TTK. m. 1285). Sigorta

Abdülhamid Oğuzhan Hacıömeroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

c.Müşterek Sigortayı Ortaya Çıkaran Sözleşmeler Aynı Zamanda Yapılır Müşterek sigorta hâlinin ortaya çıkması bakımından muhtelif sigortacılar nezdindeki sigorta sözleşmelerinin akdolunma tarihi de önemlidir. Söz konusu sigortaların müşterek sigorta hâline vücut verebilmesi için, inikat tarihlerinin ... olan, fakat en azından belirli bir süre için kesişen sigorta sözleşmelerinin inikat tarihleri aynı ise, bu durum müşterek sigorta hâlinin ortaya çıkması için yeterlidir(223). Peki, müşterek sigorta hâlinin ortaya çıkması için kanun koyucunun açıkça bir şart olarak aradığı birden çok sigorta

Serap Amasya / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020, Sayfa: 156 - 158

II. BİRDEN ÇOK SORUMLULUK SİGORTASINA UYGULANACAK BİRDEN ÇOK SİGORTA TÜRÜ A. BİRDEN ÇOK SORUMLULUK SİGORTASINA MÜŞTEREK SİGORTANIN UYGULANMASI ... ” başlıklı TTK madde 1485’de gösterilmiştir. TTK madde 1485, bu sorunu müşterek sigortaya ilişkin TTK madde 1466 (1) hükmüne yollama yaparak çözüme bağlamıştır ... tür sigortalarda menfaat ve bunun değerinden söz edilip edilemeyeceği ve bununla bağlantılı biçimde müşterek sigortaya ilişkin TTK hükümlerinin ... sigortalarına uygulanacak hükümleri gösteren TTK madde 1485, birden çok sorumluluk sigortasına, müşterek sigortaya ilişkin TTK madde 1466 (1) hükmünün

Kerim Atamer / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 2011, Cilt 27, Sayı 1

bbb- Müşterek Sigorta Birden çok sigortacı ile aynı gün kurulan ve aynı süreler için aynı rizikolara karşı güvence sağlayan “müşterek sigorta” hakkında TTK m. 1285’te yer alan kurallar(195) Y-TTK m. 1466’da tekrar edilmiştir(196). Bu hükümlerin ilk fıkrası, ETK m. 947’de yer alan iki fıkranın birleştirilmesi yoluyla kaleme alınmıştı; ikinci fıkra ise TTK Tasarısı ile eklenmiştir(197). Müşterek sigorta olarak nitelendirilen hâllerde, birden çok ... fıkrasının birinci cümlesinde bu eksiklik giderilmiştir. (195) Müşterek sigorta için bkz. Kender, Sigorta, s. 316 vdm.; Bozer, s. 196 vdm.; Ulaş, Sigorta, s

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1980, Cilt 10, Sayı 3

tarihlerinin farklı olduğu anlaşıldığından ortada müşterek sigorta yoktur. Dolayısıyla, poliçenin üzerine «müşterek sigorta» ibaresinin yazılmış olması da ... Sigorta Şirketine de (1.500.000) liraya müştereken sigortalı müvekkiline ait fabrika ve eşyanın (1.447,852) lira hasar gördüğünü, müşterek sigorta ... yaptırılan sigortalara ait poliçelerin ayrı tarihlerde düzenlendiği gibi aynı süreleri de içerdiğinden olayda TTK. 1285. maddedeki (müşterek sigorta ... belgelere göre ortada TTK. 1285. maddesine uygun bir (müşterek sigorta) bulunduğu görüşü ile davanın aynen kabulüne karar verilmiştir. Karan davalı vekili

Serap Amasya / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020, Sayfa: 158 - 160

çok sigortadan müşterek sigortayı düzenleyen 1466 (1) maddesinin uygulanacağının hüküm altına alındığı ifade edildikten sonra, • Sorumluluk ... gerçekleşmesi halinde müşterek sigorta hükümlerinin sorumluluk sigortaları hakkında da uygulanacağı, müşterek sigortaya ilişkin hükümlerin uygulanabilmesi için ... rizikolara karşı sigorta edilmiş olsa bile bu sözleşmeler farklı günlerde yapılmışsa sorumluluk sigortaları için müşterek sigorta hükümlerinin uygulanamayacağı ... ettirilmişse sorumluluk sigortasında müşterek sigorta uygulamasının, ancak çakışan sürelerde ortaya çıkan rizikolardan doğan zararlar için söz konusu olacağı

Merve İrem Yener / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2022, Cilt 38, Sayı 3

göre ödeneceği düzenlenmiştir(109). Diğer Sigorta Genel Şartlarından İnşaat Sigortası Genel Şartları B.3’te yer alan “Müşterek sigorta halinde ... öder.” şeklindeki ifadeyi incelemek gerekirse; ilgili şartın hükmünü belirlemek kolay değildir. Bu şart ile müşterek sigortada aşkınlık hâline ilişkin hukukî sonucun tüm birden çok sigorta hâllerinde uygulama alanı bulmasının mı amaçlandığı yahut sadece müşterek sigortada aşkınlık hâline ilişkin kanun hükmünün Sigorta Genel Şartı hâline mi getirildiği anlaşılamamaktadır. Bu şartlar ile müşterek sigorta dışındaki birden çok sigortaya ilişkin hükümlerin

Ezgi Damla Saruhan / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

ilişkin sorumluluk sigortasının zorunlu sigorta niteliği taşımadığı değerlendirilmektedir. Sigorta havuzları ise TTK m. 1466’da müşterek sigorta başlığı ... zorunda oldukları bedeller oranındadır.” hükmü kapsamında müşterek sigorta niteliği taşımaktadır. Müşterek sigortada en önemli unsur, aynı riskin birden ... sigortadan bahsedilemez. Müşterek sigortalar açık ve kapalı müşterek sigortalar olmak üzere iki şekilde tesis edilebilir(337). Açık müşterek sigortalarda ... sigortacının riskin belli bir kısmından sorumlu olması koşuluyla sigortalarlar(338). Kapalı müşterek sigortada(339) ise sigorta sözleşmesi sigorta ettiren ve

Serap Amasya / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020, Sayfa: 181

B. MÜŞTEREK SİGORTALARIN GEÇERLİLİK SINIRI TTK madde 1466 (1) uyarınca, müşterek sigortacıların birlikte sorumlu olacakları tutar, sigorta değerini aşamaz; “birden çok sigorta sözleşmesinin hepsi, ancak sigorta olunan menfaatin değerine kadar geçerli sayılır.” Sorumluluk sigortalarında ise, durum ... zararının miktarına kadar geçerli olur, aşkın kısım ise geçersiz sayılır. Müşterek sigortaların sağladığı toplam teminat, kesinleşen tazminat tutarını aşamaz ... tamamı geçerlidir. Zaten bu halde, aşkın teminattan söz edilemeyeceği için, müşterek sigorta da söz konusu olmayacaktır.

Serap Amasya / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020, Sayfa: 192 - 194

V. YASAL DÜZENLEME BOŞLUĞU BULUNAN HUSUSLAR A. SİGORTACILARIN BİRLİKTE HAREKET ETMİŞ OLMAMALARI TTK madde 1466 (1) uyarınca müşterek sigortadan söz ... sigortacılar nezdinde, aynı gün yaptırıldığı durumlarda, sözleşmeler aynı gün akdedilmiş olduğu için, müşterek sigorta hükmünde öngörülen sözleşmelerin aynı ... müşterek sigortaya ilişkin hükmün uygulanıp uygulanmayacağı sorusu gündeme gelmektedir. Sigorta sözleşmelerinin birlikte hareket etmeyen sigortacılar ... ve sigortacıların birlikte sigorta teminatı verme bilinciyle hareket etmeleri koşulu aranmamalıdır. · Öte yandan, gerçek anlamda müşterek sigortanın

Serap Amasya / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020, Sayfa: 160 - 163

C. MÜŞTEREK SİGORTA TÜRLERİ 1. Açık Koasürans (Açık Birlikte Sigorta) Müşterek (birlikte) sigorta, en az iki veya daha fazla sigortacının, birlikte ... sigortacıların birlikte sigortalama bilinciyle hareket ettikleri bu tür müşterek sigortaya “ger çek anlamda müşterek sigorta” da denilmektedir(14). Açık ... sigorta sözleşmesi akdedilmektedir. TTK 1466 (1), müşterek sigortada sigortacıların birlikte hareket ettikleri (açık koasürans) varsayımını öngörmektedir ... bir çoğunlukla açık müşterek sigorta, aşkın teminata yol açmayacak şekilde tam değer üzerinden yapılmaktadır. Tam değer üzerinden yapılan açık

Serap Amasya / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020, Sayfa: 200 - 201

poliçeden daha sonra yapılan sigortalar bu poliçe ile birlikte müşterek sigorta sayılır.” biçiminde klozların yer aldığı görülmektedir(118). Ünan(119) birden fazla sorumluluk sigortası varsa, müşterek sigortaya ilişkin TTK madde 1466 (1) hükmünün uygulanacağını öngören TTK madde 1485 emredici olduğundan ... başka sigortaya ilişkin hiçbir koşul içermeyen B şirketinden tam tazminat elde etmek mümkün bulunmakta olsa dahi, yasaya göre B, yalnızca müşterek sigorta hükümleri uyarınca (kısmen) sorumlu olacaktır(120). Yukarıda belirtildiği üzere, müşterek sigortayı düzenleyen TTK madde 1466 (1) hükmünün uygulanabilmesi

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2007, Cilt 24, Sayı 2

Sigorta Hukuku - Müşterek Sigorta -Çifte Sigorta - Kısmî Sigorta • 17 11 HD, 29.12.2005, E. 2006/2009, K. 2007/6880 TTK m. 1285, 1286, 1287 1- Müşterek sigorta ile kısmî sigortayı çifte sigortadan ayıran en önemli fark, müteaddit sigortacılar tarafından ödenecek sigorta bedelleri toplamının menfaat ... tazminini istemesi gerekmektedir. Müşterek sigorta ile kısmi sigortayı çifte sigortadan ayıran en önemli fark, aslında müteaddit sigortacılar tarafından ödenecek sigorta bedelleri toplamının sigorta menfaat değerini aşmamasıdır. Müşterek sigortada sigorta bedelleri toplamının sigorta menfaat değerini aşması

Samim Ünan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020, Sayfa: 120 - 122

b) Müşterek Sigorta - TTK 1466 Müşterek sigorta hakkındaki TTK 1466 şöyledir: (1)Bir menfaat birden çok sigortacı tarafından aynı zamanda, aynı ... Toplam zararın aynı orandaki kısmı 70/140= 0,5 80 x 0,5 = 40 TL.  B’nin ödeyeceği zarar kısmı da aynıdır. TTK 1466(2), müşterek sigortada ... olduğu rücu hakkı, sigortacıların sigortalıya sözleşme hükümlerine göre ödemek zorunda oldukları bedeller oranındadır. TTK 1466’da düzenlenen müşterek sigorta, uygulamada “açık koasürans” deyimiyle ifade edilen, “sigortacıların birlikte hareket ederek bir rizikoyu üstlenmiş oldukları” hale ilişkindir. Bu