Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

III. SAKLI PAYIN ÖZELLİKLERİ Saklı pay, mirasçının kanunen korunan ve mirasbırakanın üzerinde tasarruf edemeyeceği miras payını ifade etmektedir. Saklı payın bazı özellikleri bulunmaktadır. Bunlardan ilki, mirasbırakanın, mirasçıların saklı payını ihlâl edecek şekilde tasarrufta bulunamamasıdır(440). Örneğin, mirasbırakan, ölüme bağlı tasarrufla saklı pay üzerinde üçüncü kişiye intifa hakkı tanıyamaz. Saklı paylı mirasçı, saklı payını ihlâl eden bu tür tasarruflara karşı tenkis davası açarak saklı paylarını alabilir(441). İkincisi, saklı payın kazanılmasının koşula bağlanamamasıdır(442). Mirasbırakan hiçbir

Selin Sert Sütçü / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019, Sayfa: 411 - 414

E. SAKLI PAY KAVRAMI VE MİRAS BIRAKANIN İRADE ÖZGÜRLÜĞÜ İLE İLİŞKİSİ Türk-İsviçre Hukuk sisteminde miras bırakan ile yasal mirasçılar arasındaki ... , hayat arkadaşını, üvey çocuklarını ve yeğenlerini daha fazla miras payından yararlandırması mümkün hale gelmiştir. Üst soyun saklı payı kaldırılmış, miras sözleşmelerine de geniş yürürlük alanı gelmiştir(31). İngiltere de saklı pay tamamen kaldırılmış, somut maddi gereksinim içerisinde olan yakın hısımlara “en az geçim düzeyi oranında” parasal alacak hakkı tanınmıştır(32). Alman miras hukuku sisteminde ise saklı pay oranları sabittir. BGB §2303’ e göre, saklı pay

Lexpera, Mart 2019

Saklı Paylı Mirasçılık • Tasarruf Serbestisi • Tenkis Davasını Kimler, Ne Zaman Açabilir? • Yargıtay Kararı Çözümü

bağışladığı, bağış yolu ile davalıya yapılan kazındırmanın TMK'nin 565/3. maddesi uyarınca tenkise tabi olduğu saptanarak, davacıların saklı payları oranında

Emrehan İnal / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 554 - 555

3.Türk Medeni Kanunu’nun Saklı Pay Anlayışı Bakımından Türk Medeni Kanunu, miras hukuku alanında, aileyi koruyan sistem ile ferdiyetçi sistem ... ) imkanı tanımış; ancak bir yandan da bu serbestinin sınırı olarak bir kısım mirasçılar için saklı paylar oluşturmak suretiyle bu saklı paylı mirasçıların saklı paylarına koruma getirmiş ve mirasbırakanın saklı payı ihlal eden tasarruflarını “tenkis” yaptırımına bağlamıştır(13). Kanun koyucunun düzenleme tarzı bir bütün olarak incelendiğinde, tenkis davası (ve tenkis def’i) yoluyla saklı paya kesin bir koruma sağlanmış olduğunu; bu suretle saklı paya

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

II. SAKLI PAY ORANLARI A. Altsoy 1. 743 Sayılı Medeni Kanun’a Göre 743 sayılı Medeni Kanun’da altsoyun saklı payı, yasal miras payının 3/4’ü ... iki çocuğu kalmışsa, her birinin yasal miras payı 1/2’şer iken, saklı payları 3/8’erdir. Bu halde terekenin 3/4’ü saklı paylar toplamını oluşturup, mirasbırakan ancak terekesinin 1/4’lük kısmında tasarruf edebilir(451). Altsoyun mirasbırakanın eşiyle birlikte mirasçı olması halinde de altsoyun saklı pay ... yasal miras payı 1/4; kalan 3/4 iki çocuk arasında paylaştırılır ve her bir çocuğun yasal miras payı 3/8, saklı payı ise 9/32’dir. Bu halde saklı paylar

Cüneyt Pekmez / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

III.KAZANDIRMANIN SAKLI PAYI İHLAL ETMESİ A.Genel Olarak TMK m. 565 b.1 kapsamında, kazandırmanın tenkise tabi olabilmesi için, denkleştirmeden kurtulan karşılıksız kazandırmanın saklı paylı mirasçıların saklı payını ihlal etmiş olması gerekir. TMK m. 565 b.1’e tabi kazandırma, genel olarak ... saklı payı ihlal eden kazandırmanın tenkisi için tenkis davası açarak saklı paylarını elde edeceklerdir. Bu halde ifa edilmiş, saklı payı ihlal eden ... , mirasbırakanın saklı payı ihlal etmiş olma iradesi aranmamakta olup, aynı şekilde iradesinin fiktif tereke hesaplanmasıyla ortaya çıkacak tasarruf nisabını aşmaya

Selin Sert Sütçü / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019, Sayfa: 408 - 411

mirasçılık arasındaki dengeyi saklı pay kuralları ile gerçekleştirmeye çalışmıştır. Miras bırakanın tasarruf özgürlüğünün olduğu kabul edilmekle birlikte, bu ... kısım mirasçının zorunlu olarak mirastan pay alabildiklerini, saklı payların dışında kalan kısım için ise kimin mirasçı olacağının belirlenmesi konusunda miras bırakanın iradesine bağlı kalınması gerektiğini kabul etmektedir(27). 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine bakıldığında saklı pay oranlarının azaltıldığı görülmektedir. TMK m. 506 hükmündeki eşin saklı payı hariç diğer saklı paylara ilişkin oranların azaldığı görülmektedir. Saklı payların oranlarının

Cüneyt Pekmez / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

E.Tasarruf Nisabının Aşılması Nedeniyle Saklı Payın Elde Edilememesi 1.Genel Olarak Net terekeye eklenecek tenkise tabi kazandırmalarla birlikte oluşan fiktif tereke değeri üzerinden mirasbırakanın tasarruf nisabı ve tasarruf edebileceği miktar ile saklı paylı mirasçıların saklı pay oranları ve ... nedeniyle saklı paylı mirasçının saklı payını elde edememiş olması gerekir. Diğer deyişle tasarruf nisabının aşılması ile saklı payın ihlal edilmesi arasında illiyet bağı bulunması gerekir. Saklı paylı mirasçıların saklı payını elde edememesi, tasarruf nisabının aşılmasından kaynaklanmıyorsa, kazandırmanın

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

II. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN (VASİYETİN) SAKLI PAYI İHLÂL ETMESİ TMK m. 519/I’de belirli hallerde vasiyetin tenkisinin istenebileceği düzenlenmiştir ... . Normalde kardeşlerin saklı payı yoktur. Saklı paylı mirasçının olmaması halinde mirasbırakan terekesinin tamamı üzerinde tasarruf edebilir. Ancak ... TL’ye düşürülmesini isteyebilir. Üçüncü hal ise, ölüme bağlı tasarrufun saklı payı ihlâl etmesidir(1107). Eğer yapılan kazandırma, saklı paylı mirasçıların saklı payını ihlâl ediyorsa, saklı payı ihlâl edilen mirasçılar tenkis davası açarak, yapılan kazandırmanın saklı payı ihlâl ettiği oranda hükümsüz

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

III. TENKİSİN FERAGAT EDENİN SAKLI PAYINI AŞAN KISIM İÇİN SÖZ KONUSU OLMASI Bir kimsenin miras hakkından tamamıyla feragat etmesi mirasçılık ... edenin saklı payını aşan kısmın tenkise tabi olur (TMK m. 573/I) (3057). Görüldüğü üzere feragat edenin mirasçılık sıfatı sona erse bile, feragat karşılığı yapılan kazandırmalarda saklı paya denk gelen kısım korunmaktadır. Diğer bir ifadeyle, feragat edenin saklı payını denk gelen kısmın tenkisi ... terekede kalan 100.000 TL’lik araba diğer mirasçıların saklı payına denk gelen miktarı karşılamamaktadır. Bu halde O2 ve K, mirasbırakanın tasarruf

Selin Sert Sütçü / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019, Sayfa: 399 - 401

paylaştırma isteğinin karşısında ilk olarak saklı pay kavramının yer aldığı görülmektedir. Saklı pay ve saklı paya ilişkin kurallar miras hukuku gereği özel ... engel oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı miras bırakanın iradesi ile saklı pay kurallarının yani çatışan menfaatlerin arasında bir dengenin sağlanmaya ... iradesine öncelik verilebilecektir. Anahtar Kelimeler: Miras bırakan, mirasçı, irade serbestisi, tenkis, saklı payın ihlali, çatışma. ABSTRACT In private

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

III. SAKLI PAYIN ÖZELLİKLERİ Saklı pay, mirasçının kanunen korunan ve mirasbırakanın üzerinde tasarruf edemeyeceği miras payını ifade etmektedir. Saklı payın bazı özellikleri bulunmaktadır. Bunlardan ilki, mirasbırakanın, mirasçıların saklı payını ihlâl edecek şekilde tasarrufta bulunamamasıdır(458). Örneğin, mirasbırakan, ölüme bağlı tasarrufla saklı pay üzerinde üçüncü kişiye intifa hakkı tanıyamaz. Saklı paylı mirasçı, saklı payını ihlâl eden bu tür tasarruflara karşı tenkis davası açarak saklı paylarını alabilir(459). İkincisi, saklı payın kazanılmasının koşula bağlanamamasıdır(460). Mirasbırakan hiçbir

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

tabidir. TMK m. 561/c. 1’e göre, “Saklı pay sahibi mirasçılara ölüme bağlı tasarrufla yapılan ve tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmaların onların saklı paylarını aşan kısmı orantılı olarak tenkise tâbi olur.”. Görüldüğü üzere, saklı paylı mirasçılara yapılan kazandırmaların tamamı değil, saklı payı aşan kısmı tenkise tabidir(2657). Kanun Koyucu bu düzenlemeyle, saklı payların korunmasından hareket ederek, saklı pay dışındaki kazandırmalara karşı tenkis davası açılabileceğini öngörmüştür(2658). Saklı paylı mirasçılara saklı payı aşan kazandırmalarda bulunulması halinde bu kazandırmaların orantılı

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

tabidir. TMK m. 561/c. 1’e göre, “Saklı pay sahibi mirasçılara ölüme bağlı tasarrufla yapılan ve tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmaların onların saklı paylarını aşan kısmı orantılı olarak tenkise tâbi olur.”. Görüldüğü üzere, saklı paylı mirasçılara yapılan kazandırmaların tamamı değil, saklı payı aşan kısmı tenkise tabidir(2758). Kanun koyucu bu düzenlemeyle, saklı payların korunmasından hareket ederek, saklı pay dışındaki kazandırmalara karşı tenkis davası açılabileceğini öngörmüştür(2759). Saklı paylı mirasçılara saklı payı aşan kazandırmalarda bulunulması halinde bu kazandırmaların orantılı

Aytuğ Ceyhun Çakır / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

Üçüncü Bölüm Sağ Kalan Eşin Saklı Payı ve Tenkis Talebi I. SAĞ KALAN EŞİN SAKLI PAYLI MİRASÇILIĞI A. Saklı Pay Kavramı Mirasbırakanın terekesi üzerindeki tasarruf özgürlüğünün (tasarruf nisabının) sınırlarını oluşturan ve bu sınırın aşılmasına karşı özel olarak korunan miras payları, “saklı pay (Pflichtteil)” olarak ifade edilmektedir(852). Dolayısıyla saklı pay, hukuki niteliği itibariyle yasal miras payının bir kısmıdır(853). Esasında saklı pay ... birbirine zıt iki anlayı şın yerine, uzlaştırıcı nitelikteki saklı pay kurumu tanınmıştır. Böylelikle, bazı yakın mirasçıların yasal miras hakkı ile

Aytuğ Ceyhun Çakır / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

C. Tasarruf Özgürlüğü Miktarı Aşılmamış Olmasına Rağmen Sağ Kalan Eşin Saklı Payının Karşılığını Elde Edemediği Özel Durumlar Çoğu zaman mirasbırakanın tasarruf özgürlüğü miktarını aşmasından ileri geliyor olsa da, sağ kalan eşin saklı payının ihlâl edilmiş olması, muhakkak tasarruf özgürlüğü miktarının aşıldığı anlamına gelmez(990). Zira saklı payın ihlâl edilmesi ile tasarruf özgürlüğü miktarının aşılması birbirine denk kavramlar değildir(991 ... değeri 80.000 TL, buna bağlı olarak sağ kalan eşin saklı payı (1/4) 20.000 TL olacaktır. Net terekenin yasal miras payları oranında paylaşılması

Aytuğ Ceyhun Çakır / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

IV. DEĞERLENDİRME Saklı pay, mirasbırakanın terekesi üzerindeki tasarruf özgürlüğünün sınırlarını oluşturan ve bu sınırın aşılmasına karşı özel olarak korunan miras payı olarak ifade edilebilir. Kıta Avrupası hukuklarında saklı pay kurumundan söz edilebilirken, Anglo - Amerikan hukuklarında mirasbırakanın sınırsız bir tasarruf özgürlüğü vardır. Sağ kalan eşin saklı payı, eşin birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişkenlik gösterir. Yine saklı pay, yasal miras payının tamamı ya da belirli bir kısmı olarak öngörüldüğünden, sağ kalan eşin yasal miras payı da, onun saklı payının belirlenmesinde etkin

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

2. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’na Göre 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre, sağ kalan eşin saklı payı, altsoy veya ana ve baba zümresiyle ... zümre ile birlikte mirasçı olursa, yasal miras payının tamamı aynı zamanda saklı payını oluşturur. Eş, üçüncü zümreyle veya tek başına mirasçı olursa, saklı payı yasal miras payının 3/4’üdür. Eş birinci zümre ile birlikte mirasçı olursa yasal miras payı 1/4’tür. Bu oran sabit ve değişmezdir. Birinci ... ’ünü alır. Eşin saklı payı yasal miras payının tamamı olup 1/4’tür. O’nun saklı payı ise yasal miras payının yarısı olup, 3/8’dir. Bu halde saklı paylar

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

2. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’na Göre 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre, sağ kalan eşin saklı payı, altsoy veya ana ve baba zümresiyle ... zümre ile birlikte mirasçı olursa, yasal miras payının tamamı aynı zamanda saklı payını oluşturur. Eş, üçüncü zümreyle veya tek başına mirasçı olursa, saklı payı yasal miras payının 3/4’üdür. Eş birinci zümre ile birlikte mirasçı olursa yasal miras payı 1/4’tür. Bu oran sabit ve değişmezdir. Birinci ... /4’ünü alır. Eşin saklı payı yasal miras payının tamamı olup 1/4’tür. O’nun saklı payı ise yasal miras payının yarısı olup, 3/8’dir. Bu halde saklı

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

B. Çıkarılan Kişinin Saklı Payı Üzerinde Mirasbırakanın Tasarruf Edebilmesi ve Altsoyun Saklı Payının Korunması Mirasbırakan çıkarılan kişinin ... kişinin saklı paylı altsoyu varsa, saklı payın korunması gerekir. Bu durumu dikkate alan kanun koyucu TMK m. 511/II’de, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebileceğini düzenlemiştir(721). Böylece çıkarılan kimsenin altsoyunun saklı payı korunmuştur. Ancak altsoyun saklı payını isteyebilmesi tenkis davası açmasına bağlıdır. Örneğin bir kimse öldüğünde geride çocukları Ç1 ve Ç2 ile Ç1’in

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

B. Çıkarılan Kişinin Saklı Payı Üzerinde Mirasbırakanın Tasarruf Edebilmesi ve Altsoyun Saklı Payının Korunması Mirasbırakan çıkarılan kişinin miras ... kişinin saklı paylı altsoyu varsa, saklı payın korunması gerekir. Bu durumu dikkate alan Kanun Koyucu TMK m. 511/II’de, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebileceğini düzenlemiştir(690). Böylece çıkarılan kimsenin altsoyunun saklı payı korunmuştur. Ancak altsoyun saklı payını isteyebilmesi tenkis davası açmasına bağlıdır. Örneğin bir kimse öldüğünde geride çocukları Ç1 ve Ç2 ile Ç1’in

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

2. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’na Göre 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda ana ve babanın saklı payı yasal miras payının dörtte biri olarak düzenlenmiştir(457). Saklı payların azaltılması eğilimi ana ve bananın saklı paylarına da yansıtılmıştır. Buna göre bir kimse öldüğünde geride mirasçı olarak ana ve baba kalmışsa, mirasbırakan mirasının saklı paylar dışında kalan kısmı üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir. Örneğin bir kimse öldüğünden geride ana ve babası kalmışsa, ana ve babanın yasal miras payları 1/2’şer iken, saklı payları 1/8’erdir. Bu halde saklı paylar toplamı 1/4 iken, mirasbırakanın

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

2. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’na Göre 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda ana ve babanın saklı payı yasal miras payının dörtte biri olarak düzenlenmiştir(475). Saklı payların azaltılması eğilimi ana ve babanın saklı paylarına da yansıtılmıştır. Buna göre bir kimse öldüğünde geride mirasçı olarak ana ve babası kalmışsa, mirasbırakan mirasının saklı paylar dışında kalan kısmı üzerinde dilediği gibi tasarruf edebilir. Örneğin bir kimse öldüğünde geride ana ve babası kalmışsa, ana ve babanın yasal miras payları 1/2’şer iken, saklı payları 1/8’erdir. Bu halde saklı paylar toplamı 1/4 iken

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

C. Eş 1. 743 Sayılı Medeni Kanun’a Göre 743 sayılı Medeni Kanun’un yürürlükte olduğu dönemde eşin saklı payı altsoy ile birlikte mirasçı olması ... kalmışsa, eşin yasal miras payı 1/4 olup, bunun tamamı aynı zamanda saklı paydır. Çocukların yasal miras payı 3/8’er olup, saklı payları, yasal miras paylarının 3/4’üdür (eMK m. 452/II, b. 1). Bu halde çocukların her birinin saklı payı 9/32’dir. Saklı paylar toplamı 9/32 + 9/32 + 1/4 = 26/32, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısım ise 6/32’dir. Eşin ikinci zümre ile birlikte mirasçı olması halinde saklı payı yasal miras payının yarısıdır. Bir kimse

Selin Sert Sütçü / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019, Sayfa: 406 - 407

kolaylaştırılması ve evlat edinilmese bile beş yıllık bir süre bakım sonrası yasal mirasçı statüsü kazandırılması düşüncesi, son olarak saklı payın azaltılması ve saklı payın genişletilmesi yönündeki diğer eğilimde ise resmi evlilik dışı birlikteliklerde saklı payın artırılması düşüncesi sebebiyle mutlak tasarruf