Buket Karaman / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

2.1.1.2.Manevi Zor Kavramı Polisin müdahale ederken kullanacağı silah ve benzeri maddi zor araçlarının yanı sıra davranış kalıplarının psikolojik ... bir psikolojik eğitim sürecinden geçirilmelerinin şart olduğu açıktır. Kolluğun fiziksel ve maddi güç uygulama yetkisi yanında “manevi zor” kavramını da zor kullanma yetkisi içinde değerlendirmek gerekir. Manevi zor kavramı, zora maruz kalma ihtimali olan bir kişinin polisle olan iletişimi sonrasında ... bulunması, polisin yaptığı söz lü ikazlar manevi zor kapsamında değerlendirilmektedir.(292) Bu bağlamda kolluğun maddi zor kullanma yetkisini kullanmadan

Umut Akyüz / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025

5.6. Maddi ve Manevi Cebir Maddi ve manevi cebir(380), Aristoteles’in yorumlarına kadar uzanır(381). Cebir (zorlama, coercion) altında yapılan ... karar verilecektir. Bu bağlamda sorumluluk, elbette ki cebir uygulayan kimsenin üzerinde olacaktır. Manevi cebir ise TCK’de, tehdit (korku verme, baskı ... maksadıyla mevzubahis öldürme eylemini gerçekleştirmesi durumunda pek tabiidir ki manevi cebir dolayısıyla kusurunun haleldar edildiğine dair savunması itibar ... işleyen kimseye ceza verilmez…” hükmünü içermektedir. Görüldüğü üzere maddi cebir yerine cebir ve şiddet; manevi cebir yerine ise korkutma ve tehdit

Elif Ergüne, Erkan Sarıtaş / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

ve Manevi Cebir, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2011. 641. KÜÇÜKTAŞDEMİR, Özgür; Türk Ceza Hukukunda Maddi ve Manevi Cebir, Ankara, Seçkin, 2012. Bkz. §1, §22, §26.

Ayşe Öncül / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2018

sıklıkla kullanılır.(23) Vis absoluta maddi cebri, vis compulsiva ise manevi cebiri ifade etmektedir.(24) Maddi cebir kişinin iradesini tamamen devre dışı bırakarak onun fiziksel davranışlarını doğrudan doğruya yönlendirmek şeklinde gelişirken manevi cebirde ise kişinin iradesi devre dışı bırakılmaz, uygulanan ... ederek bağlar ve cüzdanını alırsa maddi bir cebir vardır. Hadisede B’nin iradesi yoktur. Tehditte yalnız manevi cebir (vis compulsiva) vardır. Bu cebir ... etkisiyle yönlendirilmesi söz konusu olmayıp, bahsedilen cebir, maddi cebirdir.(27) Son kertede maddi ve manevi cebir kavramlarını birbirinden ayıran esas

Ali Hakan Evik, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Sinan Altunç, Güçlü Akyürek, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

etkilenen bir kimsenin yapmak istediğinden başka bir hareketi yapmasına sebebiyet verecek şekilde maddi veya manevi zor kullanma olarak tanımlanmaktadır(53 ... nüfuzun kaynaklandığı mevzuata göre belirlenecektir(55). TCK m. 250/1. fıkrada yer alan icbar kavramından, manevi cebir anlaşılmalıdır. Manevi cebir ile ... manevi cebir anlaşılmalıdır, failin maddi cebire başvurması durumunda yağma suçu oluşacaktır(57). Mağdurun iradesini etkileyecek manevi cebir de yağma ... maddi cebir kullanarak mağdurun kendisine yarar sağlamasını temin etmesi halinde yağma suçu oluşur(59). Manevi cebir sadece tehdidi değil, diğer manevi

M. Fatih Karabulut / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2021

cebir ve şiddeti benimsemiş olması gerekmektedir. Maddede yer verilen cebrin ise manevi cebir olarak da ortaya çıkabileceği yorumu yapılmıştır. Bu kapsamda manevi cebri amaç olarak benimseyen bir örgütün silahlı örgüt olması zorunlu görülmemiştir. Bu teorik değerlendirmelerden sonra derece mahkemesi ... yönelik manevi cebir derecesine vardığı kabul edilen yayınlar ve bir tüzük bulundurmaları şeklinde gerçekleşen eylemleri nedeniyle terör örgütüne üye olmak ... manevi cebir olarak terör suçunun kurucu unsuru olan “şiddet ve cebir” gerekliliği kapsamına girdiği şeklindeki yargısal yorumu öngörüp

Köksal Bayraktar, Gülşah Kurt, Vesile Sonay Evik / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2017

aa. Cebir, şiddet ve baskı Zor kullanma anlamına gelen(68) cebir, bir kimseye, iradesini zorlayarak bir şeyi yapması ya da yapmaması için maddi veya manevi kuvvet kullanmayı ifade etmektedir(69). Bu bakımdan doktrinde, cebir kavramının maddi ve manevi cebiri kapsayacak şekilde geniş anlaşılması ... aldığı, bu bakımdan TCK’da cebirin maddi ve manevi cebiri kapsayan genel bir ifade olarak kullanıldığı; “şiddet” teriminin maddi cebir karşılığı olan İtalyancadaki “violenza” terimini, “tehdit” teriminin manevi cebir karşılığı olan “minaccia” terimini karşıladığı belirtilmiştir. (Ersoy, 114). (71) Erem

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1971, Cilt 6, Sayı 2

★ 29 TD., 15/XII/1970, E. 70/2151, K. 70/5169 Gayrimenkul Kiralan Hakkında Kanun 7/a Ticari işletmeyi, borç ve alacakları ile devir olan şirketin ilk kira sözleşmesi ile tahliye taahhüdünde bulunması manevi cebir sonucu sayılacağından geçerli değildir (*) YARGITAY KARARI Davacı T. 22.IH.1969 tarihli ilk kira sözleşmesindeki taahhüdü gereğince mecur dükkânı üç ay sonra tahliye etmeyen şirketten, kira bedeli ile cezaî şartın tahsilini dava ... ilk kira sözleşmesiyle davacıya karşı tahliye taahhüdünde bulunması, manevi cebir sonucu sayılacağından hukukan geçerli değildir. Ezcümle davacının

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

C. MANEVİ UNSUR Kasten işlenebilen bir suçtur (TCK md.21/1). Kastın bir türü olarak olası kastla işlenebilir(TCK md. 21/2). Kişi, TCK’nın 28. maddesine göre karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı maddi (şiddet) ve/veya manevi (tehdit) cebir altında suçu işlemişse iradesinin özgürlüğü bu nedenle ortadan kalkmış olduğundan, kusur sorumluluğunun (fail kusurunun) yokluğu nedeniyle fail olamaz. Bu durumda maddi ve/veya manevi cebri uygulayan kişi suçun faili sayılır. Suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmemek kastı ortadan kaldırırsa da (TCK md.30/1) ceza kanunlarını bilmemek mazeret

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

C. MANEVİ UNSUR Kamu görevlisinin suçu bildirmeme suçu da kasten işlenebilen bir suçtur (TCK md.21/1). Kastın bir türü olarak olası kastla işlenebilir(TCK md. 21/2). Kişi, TCK’nın 28. maddesine göre karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı maddi (şiddet) ve/veya manevi (tehdit) cebir altında suçu işlemişse, iradesinin özgürlüğü bu nedenle ortadan kalkmış olduğundan, kusur sorumluluğunun (fail kusurunun) yokluğu nedeniyle fail olamaz. Bu durumda maddi ve/veya manevi cebri uygulayan kişi suçun faili sayılır. Suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmemek kastı ortadan kaldırırsa da (TCK md.30/1

Eylem Baş / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022, Sayfa: 150 - 151

olarak madde metninde yer alan cebir ifadesinden maddi ya da manevi cebrin anlaşılması gerektiği görüşü ağırlıktaysa da bu suç ancak maddi cebirle ... “cebir ve şiddet kullanarak” ibaresine dönüştürülmüş olması bakımından, cebirden manevi cebir değil maddi cebir anlaşılmalıdır. Anayasayı ihlal suçu

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

C. MANEVİ UNSUR Suçu bildirmeme suçu kasten işlenebilen bir suçtur (TCK md.21/1). Suçun kasti şekli yeterince tartışmalıyken bu suçun taksirli şekli doğal olarak düşünülemez. Ancak, kastın bir türü olarak olası kastla işlenebilir(TCK md. 21/2). Kişi, TCK’nın 28. maddesine göre karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı maddi (şiddet) ve/veya manevi (tehdit) cebir altında suçu işlemişse iradesinin özgürlüğü bu nedenle ortadan kalkmış olduğundan, kusur sorumluluğunun (fail kusurunun) yokluğu nedeniyle fail olamaz. Bu durumda maddi ve/veya manevi cebri uygulayan kişi suçun faili sayılır. Suçun kanuni tanımındaki maddi

Buket Karaman / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

3.1.2.3.Zor ve Silah Kullanma Yetkisinin Kullanılmasında Diğer Suç Türleri Zor kullanma manevi zor kullanılarak da icra edilebildiği için kolluk görevlilerinin fiziki zor kullanmaksızın kişide korku yaratarak manevi zor fiilleri tehdit suçuna vücut verebilir. Kolluk görevlilerinin kişiye veya yakınlarına veya malvarlığına bir zarar vereceğinden, öldüreceğinden bahisle tehditte bulunması TCK kapsamında tehdit suçuna vücut verir.(592) Olayda aynı zamanda zor kullanma fiilleri de gerçekleşmişse hem tehdit hem de olayın koşullarına göre zor kullanmaya ilişkin sınırın aşılması veya işkence suçlarından

Emre Köroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

” terimi arasında anlam açısından farklılık bulunmaktadır. Hemen aşağıda da belirttiğimiz üzere(125) “ikrah” terimi ile sadece manevi anlamdaki cebirler kastedilmektedir. “Tehdit” ile “korkutma” terimlerinin kapsamına ise sadece manevi cebirler değil, maddi cebirler de girmektedir(126). Bu bakımdan “tehdit” ile ... bulunmamaktadır. Son olarak ikrah teriminin kapsamına sadece manevi cebirler girdiği için, bu terim kişinin iradesinde ortaya çıkan bozukluğu daha iyi bir şekilde ... . (125) Bkz. Birinci Bölüm, 2., 2.2. (126) Manevi cebir-maddi cebir ayırımı hakkında bu başlık altında aşağıda bilgi verilmiştir. (127) Benzer görüşte

Günce Artantaş / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2025

fiilin anlam ve önemini kavrama yeteneğine sahip olması gerekmektedir. Tipikliği önleyen rızada iradeyi sakatlayan hata, hile ve manevi cebir gibi hallerin ... bulunmayan bir kişinin cinsel ilişkiye gösterdiği rıza üzerine nitelikli cinsel saldırı suçu oluşmamaktadır. Yine ev sahibinin kandırılması veya ona manevi cebir uygulanması suretiyle konutuna girilmesi halinde konut dokunulmazlığı suçu işlenmemektedir. Çünkü hem cinsel özgürlüğe karşı suçlarda hem de konut

Oğuzhan Demir / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

cebirdir(16). Bu manevi cebrin konusu ise bir kimsenin hayatı, vücut bütünlüğü yahut cinsel dokunulmazlığıdır(17). Örneğin terör örgütü yöneticisi C’nin ... faili, artık maddi veya manevi cebri gerçekleştiren kimse sayılacaktır. Diğer bir deyişle yukarıda verilen örneklerde işlenen suçlar açısından failler ... ; Özgür Küçüktaşdemir, Türk Ceza Hukukunda Maddi ve Manevi Cebir, Ankara, Seçkin, 2012, s. 126. (12) Sözüer, Tehdit Suçu, s. 125-129; Özgenç, Genel

Eylem Baş / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022, Sayfa: 124 - 141

yorumlandığı görülmektedir.(42) Cebir kavramı, maddi ve manevi cebir olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Maddi cebrin şiddet, manevi cebrin ise tehdit olarak adlandırılması mümkündür. TCK’da maddi cebir, cebi;, manevi cebir, tehdit olarak ifade edilmektedir.(43) Nitekim TCK m. 106’da tehdit başlığı altında tehdit suçu ... cebirle işlenebileceği öngörülmüştü. Doktrin ve uygulama, ETCK döneminde cebir ifadesinin maddi ve manevi zor kullanma anlamına geldiğini, amaca uygun ve ... kadar zorlayıcı etki yaratan tehdidin dikkate alınmaması anlamına gelecektir.(57) Belirtilen nedenlerle suçun maddi unsuru, maddi ve manevi zor kullanmayı

Ali Hakan Evik, Barış Erman, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Serap Keskin Kiziroğlu, Sinan Altunç, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

III.SUÇLARIN BİRLEŞMESİ VE İŞTİRAK A.SUÇLARIN BİRLEŞMESİ Fail, bilgiyi temin etme neticesine yönelik icra hareketinde maddi veya manevi cebir kullanırsa, ayrıca cebir (TCK m.108) veya tehdit kullanma (TCK m. 106) suçları da işlenmiş olacağı gibi, bilgiyi taşıyan nesnenin gizlice alınması durumunda hırsızlık suçunun (TCK m. 141) oluşmasının yanında cebir birlikte kullanıldığında suç, yağma suçu olur. Eğer fail ayrıca bir örgüt üyesi ise 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 1. maddesinde tanımı yapılan terör suçu niteliği de söz konusu olabilir. Bunun gibi bilgiyi temin etmek için başka suçlar da

Melik Kartal / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

eleştirilmektedir(49). (46) Frank Fechner, Grenzen Polizeilicher Notwehr, Frankfurt am Main, Bern, New York, 1991, s. 166. (47) Özen’in manevi cebir ve kendini

Serkan Taylan Karaç / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2020

7.6.3. Korkutma (İkrah) Korkutma, bir kişinin yapmak istemediği bir hukuksal işlemi, yapmaması durumunda zarara uğrayacağı tehdidiyle yapması halidir. TBK. m. 37’deki hükümde sözü edilen korkutma, manevi cebir niteliğindedir. Zira maddi cebir altında yapılan bir sözleşme, irade beyanlarının uyuşmaması dolayısıyla kurulmamış sayılmaktadır.(337) TBK. m. 38’e göre, korkutmanın ağır ve derhal gerçekleşecek nitelikte bir tehlike arz etmesi gerekmektedir. Ancak sözleşmenin zayıf tarafı olan işçinin, ikale teklifini kabul etmemesi durumunda iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedileceği ve

Ali Hakan Evik, Hamide Zafer, Köksal Bayraktar, Zeynel T. Kangal, Ali Kemal Yıldız, Sinan Altunç, Güçlü Akyürek, Gülşah Bostancı Bozbayındır, Pınar Memiş Kartal, Eylem Aksoy Retornaz, Asuman Aytekin İnceoğlu, Vesile Sonay Evik, Fulya Eroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

oluşacaktır(35). Böyle durumlarda kendisine manevi cebir uygulanan kimse mağdur, irtikap olunan para veya sair yararın sahibi ise suçtan zarar görendir(36

Ziya Koç / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

kullanma olmadığı vurgulanmıştır(543). Ancak Yargıtay’ın nadiren manevi cebri de kabul ettiğine dair kararlara rastlanmaktadır(544). Alman öğretisinde de zor kullanma kavramının manevi cebre doğru genişlediği görülmektedir. Zorlamanın fiziksel etkisinden ziyade mağdurun ruhsal durumu üzerinde zorlama ön

Emre Köroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

manevi cebir (vis compulsiva/ psychische Zwang) olmak üzere ikiye ayrılmaktadır(144). Maddi cebirde, kişi her ne kadar sözleşmeyi yapmış olsa da, iradesi ... ). Manevi cebir durumunda ise, kişi her ne kadar korkutmaya maruz kalsa da bir iradesi bulunmaktadır(149). Yani manevi cebirde kişi, yapılan korkutmanın ... beyan etmektedir. TBK m. 37-38 anlamında korkutmada, korkutulana yönelik manevi bir cebir vardır(150). Örneğin, bir kişi, kendisinin ya da yakınlarından birinin öldürüleceği korkutması ile bir sözleşme yaparsa, manevi cebir vardır ve TBK’ nın 37. ile 38. maddeleri uygulama alanı bulur. TBK m. 37’de

Ezgi Aygün Eşitli / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022, Sayfa: 168 - 169

istisnai bazı hallerdeyse fiilde hata söz konusu olacağından, fail hatasından yararlanabilecektir. Diğer yandan maddi ve manevi cebir ile istenemezlik

Emrah Gökmen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024, Sayfa: 2260 - 2261

etkisi altında manevî cebir sonucu bir hukukî işlemi yapmak zorunda bırakılmaktadır. Bu çalışma ile ikrah özelinde Roma, İslâm ve günümüz Türk hukukları