Cansu Atıcı Kabalak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 253 - 255

MİRAS HUKUKUNDA DENKLEŞTİRME DAVASININ MEDENİ USÛL HUKUKU BAKIMINDAN ELE ALINMASI* Dr. Öğr. Üyesi Cansu ATICI KABALAK** ÖZET Türk Medeni Kanunu’nun 669 ile 675. maddeleri arasında hüküm altına alınan mirasta denkleştirme, mirasbırakanın henüz hayattayken mirasçılarına, miras payına karşılık yaptığı karşılıksız kazandırmaların terekeye iadesini konu edinmektedir. Mirasta denkleştirme, mirasçılar arasındaki eşitliği sağlamak için getirilmiş bir hukuki kurumdur. Mirasta denkleştirmeye ilişkin hükümlerde denkleştirmenin şartları belirtilmiş ancak denkleştirme talebinin ne şekilde ve hangi süre

Baki İlkay Engin / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023, Sayfa: 102

KAYNAKÇA Özuğur, Ali İhsan: Tenkis, Mirasta Denkleştirme ve Muvazaa Davaları, 3. Bası, Adalet, Ankara 2011. Serozan Rona / Engin Baki İlkay: Miras Hukuku, 5. Bası, Seçkin, Ankara, 2018. Yazıcı Hilmi / Atasoy Hasan: Şahıs Aile ve Miras Hukuku İle İlgili Yargıtay Tatbikatı, 1952-1970, Şahsi Yayın, Ankara 1970.

Cansu Atıcı Kabalak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 255 - 257

I.DENKLEŞTİRMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ Türk Medeni Kanunu’nun 669. ile 675. maddeleri arasında düzenlenen mirasta denkleştirme bir yanıyla mirasın paylaştırılması ile yakın ilişki içinde olan, diğer yanıyla da tenkis davası ile sıkı bağları olan bir hukuki kurumdur(2). Mirasta denkleştirme ile yasal ... denkleştirmenin hukuki niteliğine ilişkin olarak öğretide üç görüş, ileri sürülmektedir. Bu görüşlerden ilki mükellefiyet teorisidir. Bu teoriye göre; mirasta ... yükümlüsünün ve denkleştirme alacaklısının miras payları, bu doğrultuda kendiliğinden değir(6). Öğretide ağırlıklı olarak kabul edilen ve bizim de katıldığımız

Aytuğ Ceyhun Çakır / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

III. SAĞ KALAN EŞ AÇISINDAN MİRASTA DENKLEŞTİRME A. Genel Olarak Mirasbırakan, henüz hayattayken yasal mirasçılarından birine veya birkaçına ... önleme amacı taşıyan mirasta denkleştirme (iade(1264)) , mirasbırakanın hayattayken yasal mirasçılarından birine ya da bazılarına miras paylarına mahsuben ... ) mirasta “denkleştirme” yerine, mirasta “iade” kavramı kullanılmıştır. (1265) Necip Kocayusufpaşaoğlu, Mirasta İade Mefhumu ve Murisin İadeye Tabi ... , yalnızca altsoy için söz konusu olabilen mirasta denkleştirmenin konusu, tesis masrafı (Ausstattung) olarak ifade edilen çeyiz ya da altsoyun ekonomik

Cansu Atıcı Kabalak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 301 - 305

SONUÇ Mirasta denkleştirme, mirasçılar arasındaki eşitliğin sağlanması amaçlayan ve miras hukuku uyuşmazlıklarında sıklıkla başvurulan bir hukuki ... halinde davaların yığılması aracılığı ile de istenebilmesi mümkündür. Mirasta denkleştirme davasında kazandırmadan zarar gören denkleştirme alacaklıları ... dava arkadaşlığı bulunmamaktadır. Denkleştirme davasında denkleştirme borçluları, davalı sıfatına sahip olurlar. Mirasta denkleştirme borçluları, altsoy ... açılabil mesinin ise yalnızca mirasın paylaşılması aşamasından önce mümkün olduğunu kabul edilmektedir. Eda davası niteliğindeki mirasta denkleştirme

Cansu Atıcı Kabalak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 296 - 299

olmaması durumunda mirasta denkleştirmenin esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür. Miras hukukunda denkleştirme davasında verilecek hüküm davanın kabulü ya da reddi hakkında olabilir. Hükmü veren mahkeme, hükümde mirasta denkleştirme davasında tarafların iddia ve savunmalarının özetine, anlaştıkları ... olabilir. Taleple bağlılık ilkesi gereğince talep edilmeyen bir şeye karar verilmesi de mümkün olamaz. Örneğin mirasta denkleştirme talebi söz konusuysa ve ... (118). Mirasta denkleştirme talebi kabul edildiği takdirde davalı isterse mirasbırakanın sağlığında kendisine yaptığı karşılıksız kazandırmayı aynen

Baki İlkay Engin / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023, Sayfa: 89 - 120

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

IV. EDİMLERİN DEĞERİNİN MAHSUBUNUN MİRASTA DENKLEŞTİRME KURALLARINA GÖRE YAPILMASI TMK m. 573/II’de, edimlerin değerlerinin mahsubunun, mirasta denkleştirme kurallarına göre yapılacağı düzenlenmiş ve bu hükümle TMK m. 671 vd. hükümlerine atıf yapılmıştır(3059). Öncelikle yapılan kazandırma bakımından feragat edene seçim hakkı verilmiş olup, bu yetki TMK m. 574’de düzenlendiğinden, seçim hakkı bu hüküm kapsamında açıklanacaktır. Burada asıl soru, mirasbırakanın yaptığı kazandırmanın değerinin nasıl belirleneceğidir. TMK m. 673’e göre, denkleştirme, kazandırmanın denkleştirme anındaki değerine göre yapılır

Doruk Gönen / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

C.Mirasta Denkleştirme 1.Mirasta Denkleştirme Kavramı Mirasbırakan hayattayken muhtemel mirasçılarına çeşitli karşılıksız kazandırmalar yapmış ... sermayesi vermiş olabilir. İşte mirasta denkleştirme (mirasta iade, rapport), mirasbırakanın hayattayken, sonradan yasal mirasçısı olan kişilere miras ... denkleştirme, yasal mirasçılığın tamamlayıcısıdır(358). Detaylarını açıklamaya başlamadan önce, mirasta denkleştirmenin ana hatlarını tenkis talebiyle ... hakkına sahip olmak kaydıyla tek mirasçının varlığı yeterlidir. •Denkleştirme mirasın paylaşılmasıyla ilgili bir konu olduğu için, denkleştirmeyle ilgili

Cansu Atıcı Kabalak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 305 - 310

: Mirasta Denkleştirme, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya, 2020. BRAENDLI, Beat: Prozessökonomie im ... Verlag, Basel, 2014. GÜLEŞ, Bedia: “Türk Miras Hukukunda Denkleştirme”, Türkiye Barolar Birliği, Ocak 2018, Sayı: 134, s.355-430. GÜNAY, Erhan: “Miras Davalarında Hükmün Niteliği ve Etkisi”, Terazi Hukuk Dergisi, Cilt: 12, Sayı: 132, (Hüküm), s. 92-99. GÜNAY, Erhan: Mirasta Denkleştirme (İade) Davası ile ... . İNAN, Ali Naim/ERTAŞ, Şeref/ALBAŞ, Hakan: Miras Hukuku, 10. Baskı, Seçkin, Ankara, 2019. KENDİR, Merve: Mirasta Denkleştirme, Yayınlanmamış Yüksek

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2023

kazandırmanın mirasın paylaşılmasında dikkate alınıp alınmayacağı mirasta denkleştirme kurumunu gündeme getirir. Mirasta denkleştirme(1098) kurumu ... kazandırma miras payından düşülmektedir. Mirasta denkleştirme, mirasın paylaştırılmasında yasal mirasçılar arasında mirasbırakanın sağlararası karşılıksız kazandırmaları ile bozulan eşitliğin sağlanmasını amaçlar(1100). Mirasta denkleştirme kurumu TMK m. 669-675 hükümleri arasında düzenlenmiştir(1101). Bu başlık ... . 327; KILIÇOĞLU, Miras, s. 466-467; ÖZUĞUR, Ali İhsan, Açıklamalı-İçtihatlı Tenkis, Mirasta Denkleştirme ve Muvazaa Davaları, 4. Baskı, Ankara 2013, s

Cansu Atıcı Kabalak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 273 - 275

mümkün olduğu kabul edilmektedir(66). Eda davası niteliğindeki mirasta denkleştirme davasının açılma süresine ilişkin farklı görüşler bulunmaktadır ... gerçekleşmesi ne kadar uzun sürerse sürsün denkleştirme davası mirası paylaşmadan önce ya da miras paylaşımı sonuçlanana kadar açılabilecektir. Paylaşma ... . Yargıtay da bazı kararlarında denkleştirme davasının mirasın taksiminden sonra da on yıllık zaman aşımı süresi içerisinde açılabileceğini belirtmektedir(70 ... olması mecburiyeti bulunmamaktadır. Paylaşmadan önce, paylaşma sırasında veya paylaşmadan sonra mirasta iade davası açılabilir. Mirasta denkleştirme istemi

Cansu Atıcı Kabalak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 262 - 267

, denkleştirmenin söz konusu olduğu kazandırmada tenkis yoluna başvurulmaz(31). Mirasta denkleştirme davası da ıslah edilmedikçe, tenkis davasına dönüştürülemez(32 ... açılmamışsa, mirasta denkleştirme davası kendiliğinden tenkis davasına dönüşmez(33). Bununla birlikte Yargıtay eski tarihli kararlarında denkleştirmenin tenkise ... terditli davada yargılamanın konusunu birden fazla talep oluştursa da sadece bu taleplerden bir tanesi kabul edilmektedir. Mirasta denkleştirmenin koşulları oluşursa bu durumda tenkise hükmolunamaz(38). Mirasta denkleştirmenin koşulları oluşmazsa denkleştirme hakkında bir hüküm tesis edilmeli ve sonrasında diğer

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

kazandırmanın mirasın paylaşılmasında dikkate alınıp alınmayacağı mirasta denkleştirme kurumunu gündeme getirir. Mirasta denkleştirme(1063) kurumu ... kazandırma miras payından düşülmektedir. Mirasta denkleştirme, mirasın paylaştırılmasında yasal mirasçılar arasında mirasbırakanın sağlararası karşılıksız kazandırmaları ile bozulan eşitliğin sağlanmasını amaçlar(1065). Mirasta denkleştirme kurumu TMK m. 669-675 hükümleri arasında düzenlenmiştir(1066). Bu başlık ... . 327; KILIÇOĞLU, Miras, s. 466-467; ÖZUĞUR, Ali İhsan, Açıklamalı-İçtihatlı Tenkis, Mirasta Denkleştirme ve Muvazaa Davaları, 4. Baskı, Ankara 2013, s

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2023

ÜÇÜNCÜ AYIRIM - MİRASTA DENKLEŞTİRME §21.MİRASÇILAR ARASINDA DENKLEŞTİRME A. Mirasçılar arasında Madde 669 - Yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları, denkleştirmeyi sağlamak için terekeye geri vermekle birbirlerine karşı yükümlüdürler. Mirasbırakanın çeyiz veya kuruluş sermayesi vermek ya da bir malvarlığını devretmek veya borçtan kurtarmak ve benzerleri gibi karşılık almaksızın altsoyuna yapmış olduğu kazandırmalar, aksi mirasbırakan tarafından açıkça belirtilmiş olmadıkça, denkleştirmeye tâbidir.

Cansu Atıcı Kabalak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 294 - 295

olduğu için, bekletici sorun yapılması mümkün olan halleri de ön sorun olarak kendisi inceleyip karara bağlayabilir. Miras hukukunda denkleştirme ... . maddesi gereğince mirasta denkleştirme davası açtıklarını ve bu davanın yargılamanın sonucunu etkileyeceğinden bekletici mesele yapılmasını istemiştir ... Hukuk Mahkemesinde 2005/169 Esas sayılı dosya ile mirasta denkleştirme davası açmıştır. Açılan bu dava görülmekte olan ortaklığın giderilmesi davasının

Baki İlkay Engin / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023, Sayfa: 100 - 101

. Kararda aksi yöndeki görüşe yer verilip meselenin tartışılmasına girilmemiştir. “Ayrıca, murisin çocukları için yaptığı eğitim ve öğretim giderleri mirasta denkleştirmeye tabi değildir. TMK’nın 674. maddesi gereğince “Çocukların eğitim ve öğrenimi için yapılan giderler sebebiyle geri verme yükümlülüğü, murisin aksini

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

IV. EDİMLERİN DEĞERİNİN MAHSUBUNUN MİRASTA DENKLEŞTİRME KURALLARINA GÖRE YAPILMASI TMK m. 573/II’de, edimlerin değerlerinin mahsubunun, mirasta denkleştirme kurallarına göre yapılacağı düzenlenmiş ve bu hükümle TMK m. 671 vd. hükümlerine atıf yapılmıştır(3175). Öncelikle yapılan kazandırma bakımından feragat edene seçim hakkı verilmiş olup, bu yetki TMK m. 574’te düzenlendiğinden, seçim hakkı bu hüküm kapsamında açıklanacaktır. Burada asıl soru, mirasbırakanın yaptığı kazandırmanın değerinin nasıl belirleneceğidir. TMK m. 673’e göre, denkleştirme, kazandırmanın denkleştirme anındaki değerine göre yapılır

Nihal Coşkun / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

9.1.4.Mirasta Denkleştirme TMK m.669 ile 675 arasında düzenlenmiştir. Buna göre; Yasal mirasçılar, miras bırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlar arası karşılıksız kazandırmaları, birbirlerine karşı denkleştirmeyi sağlamak için terekeye geri vermekle yükümlüdürler. Arabuluculuğa uygundur. (725) (725) Kocayusufpaşaoğlu, Necip, Miras Hukuku, 3. Bası, İstanbul, 1987.

İbrahim Kaplan / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2024, Sayfa: 275

II.MİRAS HUKUKU İLGİLİ TMK’NIN 669 VE 675 HÜKÜMLERİNE GÖRE MİRAS BIRAKANIN DENKLEŞTİRMEDE İADEYE TABİ OLAN VE OLMAYAN KAZANDIRMALARI 1.Genel Olarak Mirasta Denkleştirme Kavramı ve Tabi Olduğu Rejim Denkleştirmeye ilişkin kurallar, TMK’nın 669 ila 675 maddelerinde öngörülmüştür. Miras bırakanın hayatta iken karşılıksız kazandırmalarından hangilerinin hangi şartlar altında denkleştirmeye tabi olduğu düzenlenmiştir. Ancak miras bırakanın üçüncü kişi tüzel kişideki şirketlerinden yaptığı kazandırmaların denkleştirmelerde akıbeti, bu hükümlerde düzenlenmemiştir. Bu kazandırmalar, denkleştirme dışında kalmaktadır

Doruk Gönen / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

2.Mirasta Denkleştirme Alacaklısı Denkleştirme talebi, mirasbırakandan karşılıksız kazandırmayı almış yasal mirasçıya karşı başka bir yasal mirasçı tarafından (yasal mirasçılar arasında) ileri sürülebildiği için, ancak bir yasal mirasçı denkleştirme alacaklısı olabilir. Bu nedenle, atanmış mirasçılar, vasiyet lehtarları ve yüklemeden yararlananlar(361) ile mirasçılıktan çıkarma, mirastan yoksunluk veya feragat ya da mirası ret sebebiyle mirasçı olmayan ... . 2194, 2212; Kocayusufpaşaoğlu, Miras, s. 441-442; Dural / Öz, n. 1376; Ak Çelik, s. 728-729. (363) Mirasta denkleştirmenin sağ kalan eş bakımından

Doruk Gönen / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

3.Mirasta Denkleştirme Borçlusu a.Genel Olarak Mirasta denkleştirme yasal mirasçılar arasında ileri sürülebildiği için, bu talebin haklı olması halinde denkleştirme borçlusu, denkleştirmeye konu kazandırmayı alan yasal mirasçıdır. Yasal mirasçının saklı pay hakkına sahip olup olmaması önemli değildir. Denkleştirme borcunun doğması için, kazandırma lehtarının mirasbırakanın ölümünde yasal mirasçı sıfatının kazanması gerekli ve yeterlidir. Mirasın kabulü yanında, tutulan deftere göre kabulü ve resmi tasfiye halinde de yasal mirasçılık sıfatı kazanılır. Yasal mirasçı olmadıkları için, atanmış

Cüneyt Pekmez / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

sonucu olarak, denkleştirme alacaklısı, mirasın açılmasından mirasın paylaşımına kadar denkleştirme talebini ileri sürülebilecektir. Miras paylaşılmasından sonra ise kural olarak denkleştirme talebi ileri sürülemez. (68) Y. 14. HD. 15900/ 5589 T. 23. 9. 2019 (Lexpera): “…Somut olayda, davacı mirasta denkleştirme talebinde bulunmuş olup, Türk Medeni Kanununun 669. maddesi uyarınca mirasta denkleştirme istemi mirasın paylaşılması tamamlanana kadar gerçekleştirilebilir. Başka bir anlatımla mirasta denkleştirme, mirasın paylaşılmadığı süre boyunca zamanaşımına uğramaz. Mirasın paylaşıldığı ve murisin öldüğü tarihten

Doruk Gönen / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

4.Mirasta Denkleştirme Talebinin Konusu a.Genel Olarak Denkleştirme konusunda ana kuralı ortaya koyan TMK 669 I’e göre denkleştirme talebinin konusunu, yasal mirasçıların, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmalar oluşturur. Bir kazandırmanın denkleştirmeye tabi olması için, sağlararasında yapılmış olmalıdır. Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflar yoluyla yaptığı kazandırmaları, denkleştirmeye değil ... -Ünver, s. 137; Piotet, Traité, s. 285-286. Karma bağışlamaların mirasta denkleştirmeye tabi olması konusunda detaylı açıklamalar için, bkz. Akbıyık, Karma

Doruk Gönen / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

5.Mirasta Denkleştirme Talebinin İleri Sürülmesi Mirasta denkleştirme, denkleştirme borçlusu ile denkleştirme alacaklısı arasında borçlar hukuku anlamında kişisel bir borç ilişkisi meydana getirir(407). Denkleştirmenin yukarıda açıklanan koşullarının gerçekleşmesi, denkleştirme alacağının mirasın ... denkleştirme talebinde bulunulamaz. Denkleştirme konusu kazandırmayı bilen veya bilmesi gereken mirasçının mirasın paylaşılmasında denkleştirme talebinde ... bulunulabilir(415). Bununla birlikte Yargıtay uygulaması, denkleştirme konusu kazandırma bilinsin veya bilinmesin, denkleştirme talebinin mirasın paylaşılmasından