Melike Kaya Karahanlı / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024, Sayfa: 785

2.Nispi Muvazaa Mutlak muvazaanın aksine, nispi muvazaa, bir işlemin gizlenmesi için ikinci bir işlemin yapılmasıyla meydana gelir(41). Görünen işlemin arkasında, tarafların gerçek iradeleriyle oluşturdukları gizlenen işlem bulunur(42). Nispi muvazaa, öğretide nitelikli muvazaa olarak de ifade edilmektedir(43). (41) ANTALYA, s. 349; KILIÇOĞLU, s. 238; OĞUZMAN/ ÖZ, C. 1, s. 134. (42) ANTALYA, s. 349; EREN, s. 398; KILIÇOĞLU, s. 238; YILDIRIM, Abdülkerim: Türk Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 3. Baskı, Ankara, 2015, s. 124; (43) ANTALYA, s. 348; EREN, s. 398.

Şeref Ertaş / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 2645 - 2647

2.Mutlak muvazaa- Nispi Muvazaa Mutlak muvazaada taraflar bir hukuki işlem yapar ve bu yaptıkları işlemin hüküm doğurmayacağı konusunda anlaşılırlar ... nispi muvazaadır. Bu türlü muvazaaya mevsuf muvazaa, katmerli muvazaa da denilmektedir. Burada taraflar, önce görünürde bir işlem yapıp bunun geçerli bir ... gözükmek için görünüşte bir muamale yapmaktadır. Nispi(mevsuf) muvazaada ise tarafların aralarında akdettikleri bir mukaveleyi kendi iradelerine uymayan ve ... (nispi) muvazaa halinde görünüşte yapılan sözleşme tarafların iradesine dayanmadığından geçerli olmayıp, kural olarak gizli sözleşme, yani gerçekten

Semih Akkök / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2020

2. Nisbi Muvazaa Tarafların, hüküm ve sonuç doğurmayacak bir şekilde gerçek iradelerine aykırı olarak, üçüncü kişileri aldatmak maksadıyla ... muvazaa söz konusu olmaktadır(55). TBK’nın 19. maddesi ile getirilen düzenleme de nisbi muvazaaya ilişkin bir düzenlemedir(56). Nisbi muvazaada taraflar, görünürdeki işlemin gerçek iradelerini yansıtmadığı ve hüküm ve sonuç ifade etmeyeceği konusunda anlaşmanın yanı sıra, nisbi muvazaaya özgü bir işlem olan gizli ... gizlemeleri halinde nisbi muvazaa söz konusu olmaktadır. Böyle bir durumda bağışlama sözleşmesi gerçek iradelere uymayan görünürdeki işlem; satış sözleşmesi ise

Serpil Işık / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024

(2)Nispi Muvazaa Nispi muvazaa(269), tarafların aralarında yaptıkları bir sözleşmeyi kendi iradelerine uymayan ve dışarıya karşı gerçekleştirdikleri ... gizli sözleşmenin hükümlerinin geçerli olduğu konusunda anlaşmışlarsa burada nispi muvazaa mevcuttur(271). Nispi muvazaada taraflar, görünürdeki işlem ... yorumu, muvazaalı işlemler” kenar başlıklı düzenlemede, nispi muvazaa hükme bağlanmıştır(275). Kanun koyucu TBK m. 19’da şu şekilde bir düzenleme ... aldatmak amacıyla gerçek (asıl) iradelerine uymayan başkaca bir işlemin arkasına gizlemişlerse nispi muvazaa söz konusudur(276). Nispi muvazaada mutlak

Esra Eviz / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

B. NİSBİ MUVAZAA Nisbi muvazaa, tarafların gerçekte hüküm doğurmasını istedikleri bir işlemi, aralarında hüküm doğurmayacağını kararlaştırdıkları görünüşteki işlemin arkasına gizlemeleri halidir(75). Nisbi muvazaada tarafların gerçekte işlem yapma iradeleri vardır ancak bu işlemi çeşitli saiklerle görünüşteki işlemin arkasına gizlemektedirler. Tarafların nisbi muvazaalı işlem yapmalarının sebebi üçüncü şahısların kanundan veya sözleşmeden doğan ... çıkmasından çekindiği için, muvazaalı satış sözleşmesi ile devretmesi gösterilebilir. Tarafların nisbi muvazaalı işlem yapmasının bir başka sebebi de taşınmaz

Esra Eviz / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

C. NİSBİ MUVAZAANIN GÖRÜNÜM BİÇİMLERİ Nisbi muvazaanın gizli işlemin görünüşteki işlemin arkasına gizlenme biçimine göre farklı görünümleri vardır. Taraflar gizli işlem ile görünüşte yaptıkları sözleşmenin niteliğini, koşullarını veya tarafını değiştirebilirler(80). Aşağıda nisbi muvazaanın bu görünüm biçimlerini inceleyeceğiz. (80) “… Buna karşılık; nispi (mevsuf) muvazaada, taraflar arasında gerçek iradelerine uygun bir hukuki işlem bulunmakla birlikte, bu işlem, kendi iradelerine uymayan, dışa karşı yapılmış bir başka hukuki işlemle gizlenir. Bu muvazaa türü; bir sözleşmenin; niteliğinde, taraflarının

Esra Eviz / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

işlemin de mevcut olduğu muvazaalı işlem. Bu nedenle muvazaa doktrinde(69) mutlak ve nisbi muvazaa olmak üzere ikiye ayrılmıştır(70). Muvazaa türlerine ... , gerek uygulamada muvazaa, mutlak ve nispi muvazaa olarak iki gruba ayrılmaktadır; mutlak muvazaada taraflar herhangi bir hukuki işlem yapmayı ( oluşturmayı ) istemezler, yalnız görünüşte bir hukuki işlem için gerekli irade açıklamasında bulunurlar; nispi muvazaada ise taraflar gerçekten belli bir hukuki ... /Akman/Burcuğlu/Altop, Borçlar Hukuku, s. 410; Aday, s. 3. (70) Mutlak muvazaa için doktrinde adi, basit, yalın muvazaa terimleri; nisbi muvazaa için ise

Semih Akkök / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2020

uygun bir gizli işlem mutlak muvazaa da rastlanılan bir unsur değildir ve yalnızca nisbi muvazaaya özgü bir unsurdur. Tarafların amacı salt yapmış ... mahiyetindedir. Gizli işlem ile muvazaa anlaşması, nisbi muvazaa bakımından çoğu zaman eş zamanlı şekilde yapılmaktaysa da birbirinden farklı kavramlar olup, karıştırılmamaları gerekmektedir(45). Yukarıda da belirtilmiş olduğu üzere, gizli işlem salt nisbi muvazaaya özgü bir unsur olmakla mutlak muvazaa da karşılaşılan bir işlem değildir. Oysa muvazaa anlaşması hem mutlak muvazaa hem de nisbi muvazaa bakımından aranması gereken bir unsurdur. Öte yandan gizli işlem tarafların

Ali Haydar Yıldırım / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2021, Sayı 34

uyumsuzluk her iki tarafın iradesiyle yaratılmaktadır. Muvazaa temelde ikili bir ayrıma tabi tutulur. Bunlar mutlak muvazaa ve nisbi muvazaadır. Mutlak ... uyandırırlar(28). Nisbi muvazaa halindeyse, taraflar görünüşteki işlemin arkasında gerçek iradelerini ortaya koyan bir işlem yapma niyetine sahiptirler. Nisbi ... böyle bir durum söz konusudur(29). Nisbi muvazaanın diğer bir türünü kısmi muvazaa oluşturmaktadır. Bu halde, tarafların görünüşteki işlemi gerçekte yapma ... vergi ödenmesinin sağlanması için satış bedelinin gerçek bedelden daha düşük gösterilmesidir. Diğer bir nisbi muvazaa haliyse tarafların kimliğinde

Davut Armağan / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

anlaşabilirler. İlk durumda mutlak muvazaanın varlığından bahsedilmek gerekirken, ikinci durumda nispi muvazaa söz konusu olur(732). Sözleşmenin muvazaalı olması ... söz konusu olabilir. Bu durumda yapılan ikale sözleşmesi muvazaa sebebiyle kesin hükümsüz olur. İkale sözleşmesinin yapılmasında nispi muvazaa da ... ) olmasına karşın, görünüşte borç ilişkisinin sona erdirilmesine yönelik olarak bir ikale sözleşmesi yapılması durumunda ikale sözleşmesinde nispi muvazaanın ... ) Mutlak ve nispi muvazaa kavramları için bkz. Antalya, Sözleşme, N 1473 vd.; Esener, s. 41 vd.; Saymen / Elbir, s. 251 vd.; Atamulu, s. 46 vd.; Tunçomağ

Furkan Özdemir / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

Simulation) ve nisbi muvazaa (Teilsimulation) olmak üzere ikiye ayrılır(115). Tarafların gerçekte bir işlem yapmayı istememelerine karşın üçüncü kişileri ... başka bir işlem yoktur. Tarafların görünüşte yaptıkları işlemin arkasına gerçekte yapmak istedikleri işlemi gizledikleri durumlarda, nisbi muvazaa mevcuttur(117). Nisbi muvazaada, birbirinden farklı iki işlem bulunur(118). Bunlardan ilki, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla görünüşte yaptıkları ... . Bunlar: görünürdeki işlem (simuliertes Geschäft), muvazaa anlaşması (Simulationsabrede) ve aldatma kastıdır (Täuschungabsicht)(119). Nisbi muvazaa

Emre Köroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

muvazaa ve nispi muvazaa olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Tarafların aslında hiçbir sözleşme yapmak istememelerine rağmen, üçüncü kişileri aldatmak amacıyla ... başka bir sözleşmenin arkasına gizlemelerine nispi muvazaa denir(61). Nispi muvazaada taraflar aslında yapmak istedikleri sözleşmenin üçüncü kişiler tarafından farklı bir şekilde anlaşılmasını istemektedir(62). Nispi muvazaada üç hukuki işlem bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, taraflar arasındaki muvazaa ... ve evin A’da kalmasını sağlamak amacıyla, oğlu A ile anlaşması ve sanki ona evi satmış gibi göstermesi durumunda nispi muvazaa vardır. Çünkü burada A

Esra Eviz / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

II. MUVAZAANIN UNSURLARI Muvazaa, aşağıda açıklayacağımız üzere mutlak ve nisbi muvazaa olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ve nisbi muvazaanın ortak unsurları: görünüşteki işlem, muvazaa anlaşması ve üçüncü şahısları aldatma kastıdır. Nisbi muvazaa türünde ise bu unsurlara ek olarak gizli işlem unsuru bulunmaktadır. Muvazaanın unsurlarının belirtildiği Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun T. 14.3.2012, E. 2011/19-841, K. 2012/144 sayılı kararında şu ifadelere yer verilmiştir(11): “... Muvazaada, daima, görünüşte var olan, ancak taraflarca gerçekte asla istenmeyen, salt üçüncü kişilere yanlış kanaat verip onları

Semih Akkök / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2020

IV. Muvazaa Türleri Muvazaa mutlak muvazaa(46) ve nisbi muvazaa(47) olarak ikili bir ayrıma tabi tutulmaktadır(48). Nisbi muvazaa ise kendi içinde bazı alt türlere ayrılmaktadır. Tarafların görünürdeki işlemin hiç hüküm doğurmayacağını kararlaştırması “mutlak muvazaa”; görünürdeki bu işlemin arkasına, tarafların iradelerine uygun başka bir işlemin gizlenmesinin kararlaştırılması ise “nisbi muvazaa” olarak ifade edilmektedir.(49). Diğer bir ayrım olarak ise muvazaa anlaşmasının görünürdeki işlemin bütününü kapsar şekilde yapılması halinde “tam muvazaa”; bir kısmını kapsar şekilde yapılması

Esra Eviz / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

D. GİZLİ İŞLEM Yalnızca nisbi muvazaada mevcut olan gizli işlem(63) tarafların gerçek iradelerine uymayan, üçüncü kişilere karşı bir görünüş ... gibi görünmek için işlem yapmaları halinde mutlak (basit) muvazaa söz konusu olur. Buna karşılık; nispi (mevsuf) muvazaada, taraflar arasında gerçek ... . 14.03.2012, E. 2011/19-841, K. 2012/144, (Kazancı İçtihat Bankası). Doktrinde bir görüş, gizli işlemi, yalnızca nisbi muvazaada söz konusu olması nedeni ile ... ) Akıntürk/Ateş, s. 56. “… Şu halde, özellikle mevsuf ( nispi ) muvazaada ilke olarak görünüşteki işlemin altına saklanan ve tarafların içerik ve sonuçlarıyla

Semih Akkök / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2020

2. Miras Bırakan Muvazaasının Unsurları Nisbi muvazaanın tipik bir türünü, özel bir uygulamasını teşkil eden miras bırakan muvazaası da muvazaanın ... Şahısları (Mirasçıları) Aldatmak Amacı: Muris muvazaasına bu açıdan bakıldığında, öteki nispi muvazaalardan farkı mirasçıları aldatmak amacıyla yapılmasıdır ... dışında kalan mutlak ve nispi muvazaalarda aldatılmak istenen üçüncü kişinin mirasçı olması şart değildir. Muvazaalı sözleşme yapıldığı sırada mal ... geçerli sözleşmeyi değiştiren ikinci bir sözleşme niteliğini taşır. d-Gizli Sözleşme: Muris muvazaasının son unsuru, tüm nispi muvazaalarda olduğu gibi

Ece Deniz Günay / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

bir işlemi gizlemiş olması, mevsuf (katmerli, nitelikli, nisbî) muvazaadır(8). Nisbî muvazaa; işlemin niteliğinde muvazaa (simulation sur la nature du ... hukuki sonuçlarını doğuracaktır(11). Nisbî muvazaanın sözkonusu olduğu durumlarda, muvazaa anlaşmasına uygun olarak yalnızca görünürde bir işlem yapmakla ... girecektir(13). Örtülü kazanç aktarımı oluşturan ve ilişkili tarafla yapılan bazı işlemleri geniş anlamda nisbî muvazaa dar anlamda kısmî muvazaa olarak nitelendirebiliriz(14). Zira nisbî muvazaada; muvazaa anlaşması, görünürdeki işlem ve gizli işlem unsurlarının yanı sıra, mutlak muvazaada olduğu gibi, muvazaa için

M. Fatih Cengil / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2018

taraflar esasında muvazaalı işlemi yapmak arzusunda değildirler. Muvazaa, mutlak muvazaa ve nispi muvazaa olmak üzere iki temel gruba ayrılmaktadır(8 ... oluşturmaya yöneliktir(10). Buna karşın nispi muvazaada ise taraflar gerçekten belirli bir hukuki işlem yapmak arzusundadırlar(11). Ancak taraflar arzu ettikleri bu hukuki işlemi (Negotium dissimulatum), görünüşteki başka bir hukuki işlemle saklamaktadırlar(12). Gerek mutlak muvazaada gerek nispi muvazaada ... tarafların iradeleri bu görünüşteki işlemin yapılmaması hususunda birleşmektedir. Bununla birlikte nispi muvazaada taraflarca görünüşteki işlemin altına

Görkem Çetin / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

(2) Nisbi Muvazaa Tarafların aralarında yapmış oldukları bir sözleşmeyi gizlemek için, görünürde başka bir sözleşme yaptıkları durumda nisbi muvazaadan bahsedilir(113). Burada, üçüncü kişileri yanıltmak ve tarafların aralarında yapmış oldukları bir sözleşmeyi gizlemek için yapılmış, tarafların ... tarih ve 742/1968 sayılı kararı: “Nisbi muvazaada ise, tarafların aralarında akdettikleri bir mukaveleyi kendi iradelerine uymayan ve dışa karşı ... halde, özellikle mevsuf (nispi) muvazaada ilke olarak görünüşteki işlemin altına saklanan ve tarafların içerik ve sonuçlarıyla birlikte gerçekleştirmek

Ece Deniz Günay / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

kazanç aktarımının hukuki niteliğinin geniş anlamda nisbî muvazaa niteliği göz önüne alındığında, nisbî muvazaada; muvazaa anlaşması, görünürdeki işlem ... nisbî, dar anlamda kısmî muvazaalı işlemler olarak değerlendirilebileceği kanaatindeyiz. Zira nisbî muvazaanın söz konusu olduğu durumlarda, muvazaa ... nitelendirmesinin nisbî muvazaa olarak tespiti; bu işlemlerin muvazaalı olduğunu sözleşmeye taraf olmayan üçüncü kişilerin öne sürüp süremeyeceği hususunun tespitini

Arif Duran / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

anlamda nispi muvazaa dar anlamda kısmi muvazaa olduğunu; örneğin şirkete ait bir taşınmazın satışının gerçek değerinden düşük ya da yüksek yapılması ile ... göstermek amacıyla bir sözleşme yaparlar(631). Nispi muvazaada esasında yapılmak istenen bir sözleşme bulunmakla birlikte taraflar bu sözleşmeyi gizleyerek iradelerine uymayan görünürde başka bir sözleşme yapmaktadırlar. Mutlak muvazaada yalnız görünürde bir işlem bulunurken, nispi muvazaada görünürdeki işlemin ... yönelik olmasına rağmen farklı saiklerle bunu gizleyip görünürde başka işlem yapmaktadırlar(632). Örtülü kazanç aktarımı, mutlak muvazaadan ziyade nispi

Melih Şeker / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2019

muvazaa ve nispi muvazaa olarak ikiye ayrılmaktadır. Gerçekte hiçbir işlem yapılmak istenmediği halde görünüşte bir işlem yapılmışsa mutlak muvazaa, bir işlemin görünüşü altında başka bir işlem yapılmak istenmişse de nispi muvazaadan bahsedilir(139). Mutlak muvazaa ve nispi muvazaaya günümüzde bağlanan ... gibi gösterilen işlem yani muvazaalı işlem gerçekte istenmediği için geçersiz sayılmıştır(146). Nispi muvazaada ise gerçekte istenmiş ancak dış dünyaya

Nagehan Kırkbeşoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

bb.Mevsuf (Nispi) Muvazaa Halinde Taraflar bazı durumlarda resmi şekilde düzenlemiş oldukları taşınmaz satış sözleşmesinin gerçekte hüküm doğurmamasını isteyerek, yalnızca üçüncü kişilere karşı aldatıcı bir görünüş yaratmak amacıyla hareket etmekte ve resmi şekilde düzenledikleri bu sözleşme arkasına aslında gerçekleştirmek istedikleri taşınmaz bağışlama vaadi sözleşmesini gizlemektedirler. Nitelikli (nisbi) muvazaanın uygulamada en sık ... kesin hükümsüz sayılacaktır(476). Dolayısıyla böyle bir satışa binaen önalım hakkının kullanılması da söz konusu olmaz. Nisbi muvazaa türlerinden biri

Esra Eviz / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

koşulunda olduğu için buna kısmi muvazaa da denilmektedir(86). Doktrinde nisbi muvazaanın bu görünüm biçiminde gizli işlem ve görünüşteki işlemin niteliğinin ... koşulları muvazaalı olan tek bir işlem olduğu görüşüne katılmıyoruz. Zira nisbi muvazaada görünüşteki işlem ve gizli işlem birbirinden bağımsız unsurlardır. Dolayısıyla nitelikleri aynı olsa da birbirinden bağımsız iki sözleşmenin varlığının kabulü gerekir. Uygulamada nisbi muvazaanın bu görünüm biçimi genellikle

Melike Kaya Karahanlı / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024, Sayfa: 785 - 787

hukuki işlem olan görünen işlemin geçersizliğin türü hâkim görüşe göre “kesin hükümsüzlük(47)”tür. Bir başka görüşe göre ise “yokluk(48)”tur. Nispi muvazaa ... işlem için ayrı ayrı yapılması gerekir. Nispi muvazaalı işlemlerde ise görünen işlem tam muvazaalı işlemlerdeki görünen işlemle aynı durumdadır. Bu sebeple aynı değerlendirme burada da geçerlidir(50). Dolayısıyla nisbi muvazaalı işlemlerde de görünen işlem, tarafların gerçek iradelerini yansıtmadığı