Ercan Geçgel / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2018

kanuni yedek akçeler ile serbest yedek akçeler öncelikle oluşan zararın mahsubunda kullanılmalıdır. Bu akçelerin zararı karşılamaması halinde, dönem içinde ... yedek akçeler ile serbest yedek akçelerin, oluşan dönem zararından mahsubu sonrasında, bakiye serbest yedek akçe tutarının dağıtılan kâr payı avanslarından indirileceği, indirim işlemi sonucunda dönem içinde dağıtılan kâr payı avansı tutarının bakiye serbest yedek akçe tutarını aşması halinde ise aşan kısmının yönetim organının ihtarı üzerine ortaklar tarafından şirkete iade edileceği hükme bağlanmıştır (KPAD Tebliği m. 6/1-b). Serbest yedek akçelerin

Serdar Hızır / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2013, Cilt 29, Sayı 2

A- Kavramsal Açıdan ve Kaynakları Bakımından “Serbest Yedek Akçe” Anonim şirketler hukukunda yedek akçe; esas sermayeyi aşan net malvarlığı olarak ... zikredilen “serbest yedek akçe” kavramı, TTK’nın diğer bazı düzenlemelerinde de yer almakla birlikte(91) Kanun’da bu kavrama ilişkin herhangi bir tanım hükmü ... yönelik olarak çıkarılan “Kâr Payı Avansı Dağıtımı Hakkında Tebliğ”de(92) serbest yedek akçenin tanımlandığı görülmektedir. Bu Tebliğde serbest yedek akçe ... ayrılmasına karar verilen yedek akçe olarak tanımlanmıştır (m. 4/1- d). Öğretide ise serbest yedek akçe “yedek akçelerin ayrılış amaçlarına göre” yapılan

Kerem Çelikboya / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

akçelerden kâr dağıtımı yapabilir. Buradan hareketle şirketin kâr dağıtımı için kullanabileceği yedek akçeler serbest yedek akçeleri oluşturur. Serbest yedek ... etmektedir. Belirtmek gerekir ki, bu başlık altında ele aldığımız bağlı-serbest yedek akçe ayrımı, bir önceki başlıkta incelenen kanuni-ihtiyari yedek akçe ... akçe niteliğindedir(575). Bazı hallerde, serbest yedek akçeleri de kendi içinde çeşitli gruplara ayırmak mümkündür. Bazı serbest yedek akçeler, ayrılma amaçları itibariyle serbest yedek akçe niteliğindedirler. Örneğin düzenli kâr payı dağıtımının sağlanması amacıyla ayrılan yedek akçeler bakımından durum

Aslı E. Gürbüz Usluel / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2016

yıla ait bilançoda yer alan serbest yedek akçelerden mahsup edileceği hükme bağlanmıştır. Ancak serbest yedek akçeler, dağıtılan kâr payı avansını ... önceki yıla ait bilançoda yer alan genel kanuni yedek akçeler ile serbest yedek akçeleri öncelikle oluşan zararın mahsubunda kullanılmalı, bu akçelerin ... iadesi kabul edilmelidir (KPA Tebliğ m. 6/1/b-1). Genel kanuni yedek akçeler ile serbest yedek akçelerin, oluşan dönem zararından mahsubu sonrasında, bakiye serbest yedek akçe tutarının dağıtılan kâr payı avanslarından indirileceği, indirim işlemi sonucunda dönem içinde dağıtılan kâr payı avansı

Zeynep Şeyma Ceylan / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021, Sayfa: 290 - 291

kalemlerde ödenen bedel tutarında bir azalma meydana gelir(80). Bununla birlikte ödenen bedelin kaynağı serbest yedek akçeler olduğu için pasifte(81) de iktisap bedeli oranında bir azalma meydana gelmektedir(82). İktisabın kaynağı olan yedekler pasifte serbest yedek akçe olarak kaldığı sürece pay sahiplerine ... satılamaması durumunda şirket sermaye azaltılmasına giderek bu payları itfa edecektir (TTK 520/I/c.2). Bu sebeple serbest yedek akçelerin kâr payı olarak dağıtılmasını engellemek için TTK 520/I uyarınca yapılması gereken, iktisabın kaynağı olan serbest yedek akçelerin bağlı yedek akçe haline getirilmesidir. TTK

Aslı E. Gürbüz Usluel / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2016

dağıtılması gerekir. Nitekim kâr payının kaynakları, TTK m. 509/2’de düzenlenmiş ve söz konusu payın net dönem kârından ve serbest yedek akçelerden ... kaynaklarından olan yedek akçeler ve özellikle serbest yedek akçeler üzerinde durulacaktır. Kâr dağıtımının ikinci önemli unsuru olan yedek akçelerle ilgili ... “serbest yedek akçe” ibaresi benimsenmiştir. Bunun gerekçesi olarak, olağanüstü, yani genel kurulun kendi takdiri ile ayırdığı yedek akçeler dahil, şirketin ... (33). Sonuç olarak, TTK m. 509/2 çerçevesinde kâr payı serbest yedek akçelerden de dağıtılabilecektir. Şirketin serbest yedek akçeleri ise genel

Serdar Hızır / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2013, Cilt 29, Sayı 2

D- Serbest Yedek Akçelerle Birlikte Kârın Geçmiş Yıl Zararlarını Karşılayacak Düzeyde Olduğunun Tespit Edilmesi Pay sahibinin TTK m. 358 uygun şekilde şirkete borçlanabilmesi için şirketin serbest yedek akçeleriyle birlikte kârının geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olduğunun doğru şekilde ... katılmamış olacaktır. Oysa şirketin finansal durumu, 2012 yılı bilançosuna göre TTK m. 358’de öngörülen “şirketin serbest yedek akçeleriyle birlikte kârının ... serbest yedek akçelerin geçmiş yıl zararlarından fazla olması şartının, şirkete borçlanılacak miktar bakımından doğal bir sınır oluşturacağı kabul

Zeynep Şeyma Ceylan / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021, Sayfa: 293 - 295

güçlendirir. 4. Şirket iktisap ettiği payların bedeli kadar TTK 520/I uyarınca yedek akçe ayırarak, net dönem kârı ve serbest yedek akçelerin pay sahiplerine ... yedek akçeler olduğu için pasifte de iktisap bedeli oranında bir azalma meydana gelmektedir. İktisabın kaynağı olan yedekler pasifte serbest yedek akçe ... değildir. İktisap edilen payların satılamaması durumunda şirket sermaye azaltılmasına giderek bu payları itfa edecektir. Bu sebeple serbest yedek akçelerin kâr payı olarak dağıtılmasını engellemek için TTK 520/I uyarınca yapılması gereken, iktisabın kaynağı olan serbest yedek akçelerin bağlı yedek akçe

Kerem Çelikboya / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

hakkı bulunup bulunmadığıdır. Daha somut bir ifade ile şirketin genel kanuni yedek akçesine ilaveten serbest yedek akçesinin de bulunması halinde, şirket ... serbest yedek akçelerden değil de kanuni yedek akçeden kapatırsa, takip eden yılda söz konusu kanuni yedek akçeyi telafi etmek zorunda kalabilir. Halbuki, serbest yedek akçe ayırma zorunluluğu bulunmadığından, ser best yedek akçelerden zararın kapatılması, takip eden yıldaki kâr dağıtımı üzerinde bir etkiyi ... dağıtımı yapılamayacağına ilişkin hükmün (TTK m.523 f.1) ruhuna da aykırılık teşkil edecektir. Zira her ne kadar serbest yedek akçeler yerine kanuni yedek

Özlem Karaman Coşgun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020, Sayfa: 189 - 191

serbest yedek akçeler kastedilmektedir. Şirket zararı öncelikle bu yedek akçelerden düşülecek, geri kalan tutarın TTK m. 376’de öngörülen oranlara ulaşıp ... kendiliğinden serbest yedek akçeleri zarardan düşüremeyecek(22) bu suretle şirketin hükmün uygulama alanı dışında kalmasını sağlayamayacaktır. Bu karar ancak genel kurul tarafından alınabilir. Genel kurul kararı ile serbest yedek akçelerden zararın bir kısmı ya da tamamı karşılandığında(23) geriye TTK m. 376’da ... yedek akçenin tanımına ilişkindir. Usul ve Esaslar Tebliği m. 4/f’ye göre serbest yedek akçe: “Kanuni yedek akçelerin sermayenin veya çıkarılmış

Emek Toraman Çolgar / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019

1. Serbest Yedek Akçe Yedek akçeler, TTK’nın 519 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu düzenlemelerde “serbest yedek akçe”nin tanımına yer verilmemiştir. Serbest yedek akçe ifadesine TTK m. 358 hükmü yanında, sadece, kâr payının kaynakları hakkındaki TTK m. 509/2 hükmünde ... miktarının, ancak üye ülke düzenlemelerinin incelenmesi sonucunda belirlenmesi mümkündür(329). TTK’da tanımlanmayan “serbest yedek akçe” kavramına, kâr payı ... Tebliği’nde(330) serbest yedek akçe, “genel kanunî yedek akçelerin sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşan kısmı ile Kanun ve sözleşme gereği

İsmail Kırca, Murat Gürel / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2014, Cilt 30, Sayı 2

ikinci koşul, şirketin serbest yedek akçelerle birlikte kârının, geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olmasıdır. Diğer bir ifadeyle, borcun verildiği anda(17) şirketin zararda olmaması veya zarar miktarının, şirketin serbest yedek akçeleriyle kârı toplamından küçük olması gerekir(18). Acaba bu ... bilânçoya yansıtılmasını gerektirmez. O hâlde, şirketler topluluğunda bağlı şirketin serbest yedek akçeleri ve geçmiş yıl kârıyla kapatılamayan zararı olsa da ... . Böylece, tüketim ödüncü kayıp doğurucu bir nitelik taşımıyorsa, bağlı şirketin serbest yedek akçelerle birlikte kârı geçmiş yıl zararlarını karşılayacak

Serdar Hızır / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2013, Cilt 29, Sayı 2

2. Şirketin Serbest Yedek Akçelerle Birlikte Kârının Geçmiş Yıl Zararlarını Karşılayacak Düzeyde Olması TTK m. 358’de pay sahibinin şirkete borçlanabilmesi için öngörülen ikinci şart, şirketin serbest yedek akçeleri ile kârı geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olmasıdır. Pay sahiplerine, söz konusu düzeyi aşacak nitelikte borç verilmesi, şirkete getirilen sermaye payının iadesi anlamına gelir(87). Bu nedenle, söz konusu şartın taşıdığı unsurların çeşitli açılardan ele alınarak aydınlatılmasında fayda vardır. Ancak öncelikle burada önemli bir hususun altını çizmekte fayda görüyoruz. Şirkete

Özlem Karaman Coşgun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020, Sayfa: 186 - 189

d. Harcanma Yerleri Sınırlı – Serbest Yedek Akçeler: Harcanma yerleri bakımından sınırlama, yedek akçe türlerinin tamamı için söz konusu olabilir ... harcama yeri gösterilmemişse, serbest yedek akçe söz konusudur(12). Genel kanuni yedek akçenin harcanma yeri, belirli bir miktara kadar olmak kaydı ile ... devredilmesi veya yok edilmesi durumunda serbest yedek akçeye dönüşür (TTK m. 520). Bundan önce çözülmesi mümkün değildir. Bu tedbir, şirketin kendi payını ... harcama yerleri gösterilmemiş olsa bile, yedek akçe olarak biriken tutar sermayenin yarısını aşmadıkça serbest yedek akçe olarak değerlendirilemez. Esas

Veliye Yanlı / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 2014, Cilt 30, Sayı 1

düzenlemeye paralel olarak, TTK m.509 f.2’de de, kâr payının ancak “net dönem kârından” ve serbest yedek akçelerden dağıtılabileceği belirtilmiştir. Bu hükmün ... ”, diğeri ise “serbest yedek akçeler”dir. ETTK m.470 f.2’de, kâr payının dağıtılabileceği ikinci kaynak olarak, sadece “bu gaye için ayrılan yedek akçeler”den söz edilmektedir. Halbuki TTK m.509 f.2, bu amaçla ayrılmış olsun olmasın, tüm serbest yedek akçelerin de temettü olarak dağıtılabilmesine imkan ... serbest yedek akçeleri şunlardır: Genel kanuni yedek akçelerin sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşan kısmı (TTK m.519 f.3), belirli bir amaca

Emek Toraman Çolgar / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2019

B. Serbest Yedek Akçeler ile Kârın Zararları Karşılayamaması Şirket ile pay sahibi ve diğer ilişkili kişiler arasında yapılan işlemlerin tamamen yasaklanması, şirketin bu işlemlerden beklediği fayda nedeniyle tercih edilmemektedir. Ancak, verimli olmayan ilişkili kişi işlemlerinin de engellenmesi gereklidir. Bu kapsamda “şartlı sınırlama”(323) yöntemi ile şirket açısından zararlı ilişkili kişi işlemlerinden şirketin korunabileceği kabul edilmektedir ... için şirketin serbest yedek akçeleri ile kârının geçmiş yıl zararlarını karşılayabilecek düzeyde olması gereklidir. Hesaplama, serbest yedek akçeler

Ercan Geçgel / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2018

kâr payı avanslarının varsa bir önceki yıla ait bilanço da yer alan serbest yedek akçelerden mahsup edilmesi hükme bağlanmıştır. Ancak serbest yedek ... edilmesi gerekmektedir (KPAD Tebliği m. 6/1-a). Burada ki serbest yedek akçeler ile kastedilenler, genel kanuni yedek akçelerin sermayenin veya çıkarılmış ... herhangi bir yedek akçesi yoktur. Buna göre, serbest yedek akçe tutarının esas sermayenin yarısını aşan kısmı 10.000 TL’dir (510.000-1.000.000/2). Anonim şirketin net dönem kârını aşan kâr payı avansı ödemesi 50.000 TL’dir (250.000-200.000). 50.000 TL’lik kâr payı avansı ödemesinin 10.000 TL’si serbest yedek

Rifat Cankat / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2022

c. Serbest Yedek Akçeler ile Kârın Zararları Karşılayamaması Ortaklığın pay sahibine borç verebilmesi kendi finansal durumunun belli bir kuvveti ... yedek akçelerle birlikte kârı geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olmadıkça…” şeklinde ifade edilmiştir. Öğretiye göre bu düzey, borçlanma sonrasında dahi mevcut olmalıdır(1444). Hükmün incelemesinde kavramlar önemli yer tutar. Serbest yedek akçe, genel kanuni yedek akçelerin sermayenin yarısını ... ayrılmasına karar verilen serbest yedek akçe olarak tanımlar (s. 267). (1446) Bu konuda detaylı bir çalışma için bkz. Kerem Çelikboya, Anonim Şirketlerde Pay

Zehra Badak / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2018

ancak net dönem kârından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabileceği kabul edilmiştir. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere dağıtılabilir kâr sadece net dönem kârından, sadece serbest yedek akçelerden veya her ikisinden birden oluşabilir. Dolayısıyla şirketin kâr etmediği bir dönemde de kâr dağıtımı ... . 509’da yer verilen serbest yedek akçelerin geniş olarak yorumlanması gerektiği ifade edilmektedir(44). TTK m. 509’da bahsi geçen serbest yedek akçeler

Begüm Kaya / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021, Sayfa: 57 - 58

, intifa hakkı sahiplerine ortaklığın yıllık kârı olmadığı zamanlarda serbest yedek akçelerden kâr dağıtılamayacağının vurgulanması için getirildiği savunulmuştur(50). Öğretide neredeyse görüş birliğine varılmış olan dağıtılabilir kâr kavramından, serbest yedek akçelerin kullanımının yasaklanması anlamını çıkarmak mümkün gözükmese de, net dönem kârının bulunmadığı ancak serbest yedek akçelerin bulunduğu bilançoda kuruculara kâr payı verilmesini beklemenin de ... dağıtılabilir kârın, intifa senetleri kapsamında belirlenen TK m. 503’ten farklı olduğu kabul edilirse ortaklığın net dönem kârı bulunmasa bile serbest yedek

Aydın Çelik, H. Güzin Üçışık / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2018

şirketin isteğiyle ayrılan ser best yedek akçelerden de karşılanabilir. Geçmiş yıllardan gelen zararın şirketin isteğiyle ayrılan serbest yedek akçelerden ... akçelerden mi karşılanacağı hususunun tayini yönetim kuruluna aittir(262). Eğer bir kısım serbest yedek akçeler, kesin “istikrarlı kâr dağıtımı” maksadına ... ) onaylayan genel kurul kararına karşı iptal davası açılabilir (TTK. m. 445, 446, 448). Eğer belirli değil de serbest yedek akçeler için herhangi bir ... edilmediği ve alınan kararın bu sebeple kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir. Eğer serbest yedek akçeler, belirli ve kesin bir maksat hükmüne bağlı olarak

Halil Ali Dural / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021, Sayfa: 917 - 918

. maddeleri uyarınca sorumluluğu gündeme gelebilecektir. Geçmiş yıllar kârının ve serbest yedek akçelerin ödenmesine ilişkin olarak ise 2019 net kârının ödenmesine yönelik olan ikinci fikra gibi açık bir düzenlenme, maddede bulunmamaktadır. Birinci fıkrada, geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçelere ilişkin ... ve serbest yedek akçelerin dağıtımına hem genel kurulun karar veremeyeceğini hem de bunların pay sahiplerine/ortaklara ödenemeyeceğini kapsayacak şekilde geniş anlam taşımaktadır. Bu sebeple 17.04.2020 tarihinden önce dağıtılmasına karar verilmiş olsa bile, geçmiş yıllar kârları ve serbest yedek

Aydın Çelik, H. Güzin Üçışık / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2018

avanslarının varsa bir önceki yıla ait bilançoda yer alan serbest yedek akçelerden mahsup edileceği, serbest yedek akçe tutarının da dağıtılan kâr payı ... genel kanuni yedek akçeler ile serbest yedek akçelerin öncelikle oluşan zararın mahsubunda kullanılacağı, bu akçelerin oluşan zararı karşılayamaması ... yedek akçeler ile serbest yedek akçelerin, oluşan dönem zararından mahsubu sonrasında bakiye serbest yedek akçe tutarının dağıtılan kâr payı avanslarından indirileceği, indirim işlemi sonucunda dönem içinde dağıtılan kâr payı avansı tutarının bakiye serbest yedek akçe tutarını aşması halinde ise aşan kısmının

Zeynep Şeyma Ceylan / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021, Sayfa: 288 - 290

serbest yedek akçelerden ayrılabilir(73). Net dönem kârı ve serbest yedek akçeler, pay sahiplerine kâr payı olarak da dağıtılabilecek kaynaklardır (TTK 509 ... uyarınca yedek akçe ayrılmasıyla -eğer kârdan ayrılmamışsa- serbest yedek akçeler bağlı kanuni yedek akçelere dönüşmüş olur(77). Dolayısıyla TTK 520/I hükmü ... akçeler; ayrılış amaçları bakımından serbest yedek akçe- bağlı yedek akçe; kaynaklarına göre ise kanuni yedek akçe- ihtiyari yedek akçe olarak ikiye

İclal Nihal Baraç Evci / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021, Sayfa: 104 - 106

yedek akçe denilmektedir. Serbest yedek akçenin harcanması konusunda öğretide farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bir görüşe göre böyle bir durumda TTK m ... böyle bir sınırlama yapmak doğru değildir, ortaklığın bu yedek akçeleri kullanmakta serbest olduğunu fakat ilgili maddelerde sayılan hususların yol ... ancak net dönem kârından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabilir.”), sermaye artırımında, yatırımlarda, herhangi bir öncelik sırası olmaksızın ... amacı herhangi bir gerekçe ile ortadan kalkarsa, bu yedek akçe serbest yedek akçe gibi olur(37). Harcama amacının ortadan kalkmasının yanında, harcama