Ahmet Dülger / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

10.Tahkim Süresinin Uzatılması Tahkim yargılamasının, devlet yargısına kıyasla, daha hızlı sonuçlanması genel olarak bilinen, en azından istenen ... tahkim merkezlerinin tahkim kurallarında veya devletlerin tahkim kanunlarındaki süreler de hakem heyetlerinin kararlarını vermek için sahip oldukları zaman ... verilmesinin bir şartıdır. Tahkimde süre sınırının oluşturabileceği bir başka sorun ise tarafların rızasıyla il gilidir. Hakem kararının verilmesi için konulan ... , belirtilen sürede tahkimin bitirilemeyeceğinin anlaşılması durumunda tarafların anlaşarak tahkim süresini uzatması mümkündür. MTK m.10(B)(2)’de olduğu gibi

Sezin Aktepe Artık / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023

C. HAKEM KARARININ TAHKİM SÜRESİ İÇİNDE VERİLMEMESİ 1. Genel Olarak Tahkim Süresi ve Süreye Uyulmamasının Yaptırımı Tahkim süresi, hakem kurulunun ... vermelerini gerektiren tahkim süresi de bu tedbirlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Esasen tahkim süresi ile hakemler üzerinde, davanın öngörülen süreyle ... faydaların en aza indirilmesi amaçlanmaktadır(952). Hakem kararının tahkim süresi içinde verilmemiş olması, bir başka iptal sebebi olarak karşımıza çıkmaktadır. Türk hukukunda diğer hukuk sistemlerinden farklı olarak hakem ya da hakem kurulunun öngörülen tahkim süresi içinde verilmemesi hakem kararlarının

Nagehan Okumuş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

III. KARARIN TAHKİM SÜRESİ İÇİNDE VERİLMEMESİ A. Genel Olarak Tarafları tahkime başvurmaya yönelten en önemli sebeplerin başında, yargılamanın ... yapılan yargılama daha hızlı sonuçlandırılmaktadır. Tahkimin bu özelliği dikkate alındığında tahkim süresinin önem arz eden bir konu olduğu görülmektedir(527). Tahkimin belirli bir süreye bağlı olması, kamu düzenini ilgilendirir(528). Tahkim süresi, tahkimin başlangıcından hakemin karar vermesine kadar geçen süredir(529). Milletlerarası Tahkim Kanunu ile paralellik sağlamak amacıyla HMK’da da tahkim süresi bir yıl olarak düzenlenmiştir (MTK m. 10/ B; HMK

Vural Seven / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021, Sayfa: 207 - 209

II. Tahkim Süresi Tahkim; özel hukuka ilişkin uyuşmazlıkların mahkemeler dışında, hakemler tarafından çözülmesini ifade etmektedir. Bu nedenle bir ... belirlenen süreler dışında, tahkim yargılamasına/hakemlerin yetkisine ilişkin süreler de bulunmaktadır(2). Oysa adli yargıda mahkemeler için hedef süreler ... tahkimde yargılama süresinin kamu düzenine ilişkin olduğu ifade edilmektedir(3). Hatta bu hususun taraflarca ileri sürülmese bile mahkeme tarafından re’sen gözetileceği kabul edilmektedir(4). Bu açıklamalar doğrultusunda belirtmek gerekir ki tahkim süresinin sona ermesi ile taraflar arasındaki tahkim şartı da

Yaşar Karayalçın / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1998, Cilt 19, Sayı 3

36. Tahkim Süresi: Genel olarak tahkim süresinin yasa ile sınırlandırılması, fakat bu sürenin uzatılabileceği kabul edilmektedir. Tahkim süresi ile ilgili düzenleme tarafları korumak amacıyla konulmuş olduğu için tahkim süresi içinde hakem mahkemesi tarafından; karar verilmemiş olması kanaatımca denetim mahkemesi tarafından resen koruma sebebi sayılamaz. İsviçre İç Tahkim Yasasında (Konkordat) tahkim için yasal bir süre tesbit edilmemiş, bu konu ... yetkili mahkeme, karşı tarafı dinledikten sonra, belli bir süre için uzatma kararı vermeye yetkilidir (m. 16). Tarafların sözleşme ile tahkim süresini

Hakan Pekcanıtez / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

III.Kararın Tahkim Süresi İçinde Verilmediği (HMK.m.439 1, C; MTK m.15 A c) Hukuk Muhakemeleri Kanununun 427. maddesine göre taraflarca aksi ... düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde, hakem veya hakem kurulunca karar verilir. Tahkim süresi tarafların anlaşmasıyla; anlaşamamaları halinde ise, taraflardan birinin başvurusu üzerine mahkemece uzatılabilir. Mahkemenin bu konudaki kararı kesindir. Hakemlerin tahkim süresi içinde karar verememiş olmaları Alman veya İsviçre hukuk sisteminde ayrı bir iptal sebebi olarak kabul edilmemiştir. Hatta İsviçre’de iç tahkimde bir süre de yoktur ve bu süreyi

Vural Seven / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021, Sayfa: 209 - 211

III. Sigorta Tahkim Süresinin Özel Durumu 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30’uncu maddesi ile sigorta hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar ... ; Sigorta Tahkim Komisyonu’nun tahkim yetkisini (üyelik başvurusu yaparak yada yapmayarak) kabul etmekte ya da etmemektedir. Sigorta Tahkimde tahkim süresi ... mahkemece halledilir. Ancak, bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatleriyle uzatılabilir…” Konuya sigorta tahkim açısından bakıldığında, tahkim süresine ... olmakla birlikte, tahkim süresinin aşılarak karar verildiği iddiası varsa, yine temyiz imkanı verilmektedir (Sig. K. m. 30/12). Ayrıca, sigorta hakemi

Nagehan Okumuş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

D. Tahkim Süresine İlişkin Özel Durumlar 1. Tahkim Süresinin Uzatılması a. Tahkim Süresinin Taraflarca Uzatılması Tahkim yoluyla çözülecek bazı uyuşmazlıkların, geniş kapsamlı olması sebebiyle bir yıllık tahkim süresi içerisinde çözülmeleri mümkün olmayabilir. Bu husus dikkate alınarak Kanun’da tahkim süresinin uzatılması imkânı düzenlenmiştir. Tahkim süresi, tarafların anlaşmasıyla; anlaşamamaları hâlinde ise taraflardan birinin başvurusu üzerine mahkemece uzatılabilir (HMK m. 427/ 2)(550). Hakem veya hakem kurulu tahkim süresinin uzatılması hakkında karar veremez. Taraflar başlangıçta tahkim süresini belirlemiş

Nagehan Okumuş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

b. Tahkim Süresinin Mahkeme Tarafından Uzatılması Tahkim süresinin uzatılması hakkında tarafların anlaşamadığı durumlarda, süre, taraflardan birinin ... işyeri mahkemesidir. Tahkim süresinin uzatılmasını taraflardan biri talep edebilir. HMK’da hakemlerin tahkim süresinin uzatılması için mahkemeye ... söylenebilir(562). Aynı şekilde hakemler tarafından, tahkim süresinin uzamasına ilişkin bir karar da verilemez(563). Hakemlerin süre uzatımı konusunda yapacağı ... konusunda yetkili olmamaları doktrinde eleştirilmiştir(565). Tahkim süresinin uzatılmasının talep edilebilmesi için, tarafların belirlediği ya da Kanun’da

Sezin Aktepe Artık / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023

bb. Tahkim Süresinin Mahkeme Tarafından Uzatılması Tahkim süresi tarafların anlaşmasıyla; anlaşamamaları halinde ise taraflardan birinin başvurusu üzerine mahkemece uzatılabilir(1039). Tahkim süresinin uzatılması konusunda tahkim sözleşmesinde bir hüküm yoksa ve taraflar arasında bu konuda uzlaşma sağlanamamış ise, taraflardan birinin başvurusu üzerine mahkemece süre uzatılabilir. Belirtmek gerekir ki, tahkim süresinin uzatılması için mahkemelerin yardımı ancak taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa mümkün olabilecektir. Taraflar, tahkim sözleşmesinde ya da daha sonra tahkim süresinin belirlendiği sırada

Sezin Aktepe Artık / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023

b. Tahkim Süresinin Sona Ermesi Tahkim süresi, taraflarca aksi kararlaştırmadıkça, hakem kurulunun ilk toplantı tutanağını düzenlediği veya tek hakemin seçildiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Belirtmek gerekir ki, tahkim süresinin sonu adli tatile rastlasa bile hakem kararı, tahkim ... süreden istifade etmesi söz konusu olmaz(1007). Tahkim süresinin sona ermesinden sonra hakemler yargılama yapmaya ve karar vermeye yetkili değildirler(1008). Tahkim süresinin sona ermesinden sonra hakemlerin yetkisi de sona ereceğinden bundan sonra yargılamayı sona erdirmeleri ve herhangi bir karar

Sezin Aktepe Artık / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023

c. Tahkim Süresinin Uzatılması aa. Tahkim Süresinin Taraflarca Uzatılması Kanunda taraflarca tahkim süresinin farklı şekilde kararlaştırılabileceği ... uzun ya da daha kısa bir süreyi tahkim süresi olarak kararlaştırabileceklerdir(1014). Tahkimin daha kısa sürede sonuçlanması adına uyuşmazlığın niteliğine uygun düşmeyecek bir sürenin öngörülmemiş olmasına dikkat edilmelidir. Taraflarca daha kısa bir süre öngörülmesi tahkim yargılamasının hızlanacağı ... tehlikesini beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla gerekli görüldüğünde tahkim süresinin uzatılması bahsi geçen sakıncaların gerçekleşmesini önleyecek ve hakem

Serpil Işık / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

b. Tahkim Süresi Milletlerarası Tahkim Kanunu’nda tahkim süresi, “bir yıl” olarak öngörülmüştür(452) (MTK m. 10). Kanun koyucu, taraflarca aksi ... bendinde, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim süresinin başlangıcı maddede öngörülen şekilde olacaktır. Bu bakımdan, taraflar serbest iradeleri ile tahkim süresinin başlangıcını belirleyebilecektir(455). Bununla birlikte, taraflarca tahkim, süresinin başlangıcının belirlenmemesi durumunda, “tek ... süresi işlemeye başlayacaktır(456). Belirtmek gerekir ki, bu durumda, tahkim süresinin başlaması için, hakemlerin bir araya gelmeleri gerekli değildir

Sezin Aktepe Artık / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023

a. Tahkim Süresinin Başlangıcı Tahkim süresinin dolmasıyla hakem mahkemesinin yetkisi sona erdiğinden devam eden yargılamalar bakımından yetki aşımı sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu sebeple tahkim süresinin başladığı ve sona erdiği tarihlerin tespiti ayrı bir önem kazanmakta ve gerektiğinde sürenin dolmadan uzatılması sağlanmaktadır. Tahkim süresi aşağıda etraflıca açıklanacağı üzere kural olarak tahkimin başından itibaren hesaplanmaktadır. Buna ... tahkim süresinin duruşmanın bitiminden itibaren işlemeye başladığını kabul eden farklı örneklere de rastlanmaktadır(984). Sürenin başlangıç anını tespit

Hilal Tuğba Öksüzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2019

b. Tahkim Yargılamasını Makul Sürede Sonlandırma GMAA tahkim kuralları m. 5/2 ile hakemlere tahkim süresine ilişkin bir yükümlülük getirilmiştir ... . Görüldüğü üzere, GMAA tahkim kuralları uyarınca tahkim süresi belirli bir zaman dilimi ile sınırlandırılmamış; “makul süre” kriteri getirilmiştir. Lakin bu ... şekilde tahkim süresi için öngörülmüş olan makul sürenin aşılması engellenmiştir. MTK uyarınca ise tahkim yargılaması belirli bir süre ile ... MTK uyarınca tarafların tahkim süresinin işlemeye başladığı anı kararlaştırmaları mümkündür(168). MTK uyarınca tahkim yargılaması süresi için kanun

Nagehan Okumuş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

B. Tahkim Süresinin Başlangıcı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 427’de tahkim süresi düzenlenirken, bu sürenin başlangıcı da belirtilmiştir(535). Buna ... düzenlendiği tarihten itibaren tahkim süresi başlar(536). Ancak tarafların bunun aksini kararlaştırmaları mümkündür. Taraflar tahkim sözleşmesinde, tahkim süresinin başlangıcı olarak daha sonraki bir toplantı tarihini kararlaştırmış olabilirler. Bu durumda tahkim süresi, tahkim sözleşmesinde belirtilen bu ... söz konusu olmayacağı için, kanun tahkim süresinin tek hakemin seçildiği tarihten itibaren başlayacağını düzenlemiştir (HMK m. 427/ 1). Taraflar

Nagehan Okumuş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

2. Tahkim Süresinin Durması Tahkim yargılamasında bazı durumlarda hakemlerin karar vermelerini engelleyen sebepler olabilir. Hakemler, bu sebeplerin varlığı süresince karar veremezler. Tahkim süresinin bu gibi durumlarda işlemeye devam edip etmeyeceği hususu önem taşımaktadır. Tahkim süresini düzenleyen HMK m. 427’de, tahkim süresini durduran herhangi bir düzenleme yer almamaktadır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 421/ 2 hükmüne göre; “Bir veya birden çok hakemin değiştirilmesi için geçen süre tahkim süresinden sayılmaz”. Bu hükme göre, hakemlerden birinin görevinin herhangi bir sebeple sona ermesi durumunda

Sezin Aktepe Artık / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023

2. Tahkim Süresinin Belirlenmesi Bir üst başlıkta incelendiği üzere, tahkim süresi bazı hukuk sistemlerinin tahkim politikaları doğrultusunda tahkim mevzuatlarına eklenmektedir. Ayrıca bazı tahkim merkezlerinin de tahkim süresini açıkça düzenledikleri görülmektedir(974). Taraflar belirli bir kurumsal tahkim merkezinin kurallarına atıf yaparak ilgili kurallarda öngörülen usulün izlenmesini kararlaştırabilirler. Böyle bir durumda tahkim süresi ile ilgili olarak ... . Süre taraflarca kararlaştırılmadığında, tahkim yeri kanununa bakılır. Kanunda tamamlayıcı hüküm niteliğindeki bir hüküm ile tahkim süresi düzenlenmiş ise

Cansu Yener Keskin / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2023

hakkında karar verileceği düzenlenmiştir (m. 10/ B/ 1). Tarafların aksini kararlaştırmaları mümkün olduğu için tahkim anlaşmasında tahkimin süresine ilişkin düzenleme taraflarca yapılabilir. Milletlerarası Tahkim Kanunu’nda tahkim süresinin, tarafların anlaşmasıyla, anlaşamamaları halinde taraflardan birinin başvurusu üzerine asliye hukuk mahkemesince uzatılabileceği; başvurunun reddi halinde tahkim süresinin sonunda yargılamanın sona ereceği, mahkemenin bu yönde vermiş olduğu kararın kesin olacağı belirtilmiştir (m. 10/ B/ 2). Yargıtay tahkim süresinin uzatılmasına itiraz etmeyen tarafın, aleyhine hakem kararı

Nagehan Okumuş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

C. Tahkim Süresinin Sona Ermesi Taraflar aksini kararlaştırmadıkça, bir hakemin görev yapacağı davalarda hakemin seçildiği, birden çok hakemin görev yapacağı davalarda ise hakem kurulunun ilk toplantı tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl sonra tahkim süresi sona erer. Tahkim süresinin sona erdiği tarihin belirlenmesi iptal davası bakımından önemlidir. Zira tahkim süresinin sona ermesinden sonra verilmiş bir hakem kararı var ise, bu karara karşı taraflar iptal davası yoluna başvurabilirler. Hakem kararının tahkim süresi içinde verilmesi gerekir. Bu husus mahkeme tarafından kendiliğinden göz

Murat Ataç, Meltem Yaman / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2022, Sayfa: 848 - 850

C. Kararın Tahkim Süresi İçerisinde Verilmemesi MTK m. 10/B’de, tarafların aksini kararlaştırmadıkça, tek hakemli davalarda hakemin seçildiği(39 ... hakkında karar verileceği, tahkim süresinin, tarafların anlaşmasıyla; anlaşamamaları halinde taraflardan birinin başvurusu üzerine asliye hukuk mahkemesince uzatılabileceği(40) başvurunun reddi halinde tahkim süresi sonunda yargılamanın sona ereceği açıkça düzenlenmiştir. Kanun, bu düzenlemeyle, tahkim yargılamasının hızla sonuçlandırılmasını amaçlamıştır. Tahkim süresi içerisinde yargılamanın sona ermemesi halinde başka bir deyişle öngörülen süre içerisinde hakem

Hilal Tuğba Öksüzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2019

(4) Tahkim Süresinin Belirlenmesi GMAA tahkim kuralları m. 5/2 uyarınca tahkim süresinin belirli bir zaman dilimi ile sınırlandırılmamış olduğu ve ... tahkim kuralları uyarınca yürütülen yargılamalar sonucunda verilen kararların, MTK m. 15’te yer alan kararın tahkim süresi dâhilinde verilmemiş olması ve ... gerekiyor olsa da bu tür tehlikelerin önüne geçmek için, tahkim süresini belirlemek bir gerekliliktir. Zira aksi takdirde hukuki bir risk alınmış olur. Dolayısıyla Türkiye’de kurulması muhtemel olan denizcilik tahkim mahkemesinin tahkim kurallarında belirli bir tahkim süresi yer almalıdır. Deniz ticaretine

Serpil Işık / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

iptal sebebi olarak öngörülmüş değildir. Bununla birlikte, tahkim süresinin açıkça ifade edilmediği İsviçre Federal Medeni Usul Kanunu bakımından, taraflarca Art. 366 Abs. 1 hükmünde öngörülen prensibe riayet edilerek tahkim süresinin kararlaştırılmış olması durumunda, hakem mahkemesince öngörülen bu süreye riayet edilmemesi Art. 393’te öngörülen iptal sebepleri kapsamında iptal davasına konu edilebilecektir. Taraflarca tahkim süresinin kararlaştırılmış ... Tahkim Kanunu’nda gerekse de Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda öngörülen düzenlemeler uyarınca, tahkim süresi içerisinde hakem veya hakem mahkemesince

Nagehan Okumuş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

E. Kararın Tahkim Süresi İçinde Verilmemesinin Sonuçları Hakem veya hakem kurulu bir yıl içinde hakem kararını vermelidir. Bu süreden sonra verilmiş bir hakem kararı var ise, öncelikle taraflar bu karara karşı iptal davası açabilirler. Ancak iptal davasına değinmeden önce, kararın tahkim süresi içerisinde verilmemesinin diğer sonuçları üzerinde de durulmalıdır. Tahkim süresi içerisinde karar verilememesi durumunda hakemin sorumluluğu söz konusu ... sebeple, kararın tahkim süresi içerisinde verilmemesine, hakem veya hakem kurulu sebep olmuşsa hakem sözleşmesi gereğince sorumlulukları söz konusu olur(578

Çiğdem Yazıcı / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

süresinin nasıl belirleneceği farklı cevaplar bulmuştur(1153). Yargıtay konuya ilişkin bir kararında asıl dava ile karşı davanın tahkim süresinin ayrı ayrı hesaplanamayacağını değerlendirmiştir(1154). Diğer bir deyişle her iki davanın da asıl dava bakımından işlemeye başlayan tahkim süresi içerisinde karara bağlanması ... asıl dava ile karşı davanın müstakil birer dava olduğu dikkatten kaçırılmamalıdır. Bu nedenle eğer asıl dava ve karşı dava bakımından tahkim süresi farklı tarihlerde başlamışsa, her bir dava bakımından tahkim süresi ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Aksi durumun kabulü, davaların birisi bakımından tahkim