On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

. 1445. Dengiz, Alinur: Ticari Defterlerin İspat Gücü, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2021. 1446. Polat, İlayda İrem: Ticari Defterlerin Delil Niteliği ... Dergisi, C. 6, S. 1, Nisan 2021, s. 507-528. 1449. Topal, Önder: Medeni Yargılama Hukuku Bağlamında Ticari Defterlerin Delil Niteliği, 2. bası, Ankara, Yetkin Yayınları, 2020. 1450. Topal, Önder: Ticari Defterlerin Delil Niteliği, Ankara, Yetkin Yayınları, 2015. 1451. Tunç Yücel, Müjgan: “HMK m. 222

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

5.HMK m.222/V’e Göre Ticari Defterlerin Delil Niteliği HMK m.222/V hükmü, yalnızca karşı tarafın, yani tacir sıfatını haiz hasmın ticari defterlerine dayanılması suretiyle ispat yapılabilmesini düzenlemektedir. Tacir hasmın defterlerinin ibraz edilmesi hâlinde, bu defterlerde yer alan lehe ve aleyhe kayıtlar, kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde değerlendirilerek dikkate alınacaktır. Bununla birlikte, yukarıdaki ticari defterlerin lehe ve aleyhe delil olabilmesi başlıklarında ifade edilen görüşlerimiz doğrultusunda, söz konusu kayıtların ilgili şartları taşıması hâlinde, bu kayıtların kesin

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

III.TİCARİ DEFTERLERİN DELİL NİTELİĞİ VE TİCARİ DEFTERLERLE İSPAT KURALININ İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN HUKUKİ NİTELİĞİ A.6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU ÖNCESİNDEKİ DÖNEM 1.Öğretide Yer Alan Görüşler Ticari defterlerin delil niteliği, öğretide farklı doktrinsel yaklaşımlarla ele alınmıştır. Bu ... (149). Öğretide baskın olarak kabul edilen görüş uyarınca, ticari defterler kesin delil niteliğine sahiptir. Zira, 865 sayılı eTK’ya nazaran eTTK’da ... başlıklarının kanun metnine dahil olduğu kabulü dikkate alındığında, şartların gerçekleşmesi hâlinde ticari defterlerin kanuni delil niteliği taşıdığı ve hâkimi

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

vermektedir(101). İngiliz hukukunda, medeni usul kuralları çerçevesinde ticari defterlerin delil niteliğine ilişkin bağımsız bir düzenlemeye yer verilmemiş; bu ... , Fransız hukukunda ticari defterler kesin delil niteliğinde kabul edilmemekte; takdiri delil olarak değerlendirilmekte ve hâkim, düzenli bir şekilde tutulan ... ” ifadesine rağmen, müteakip hükümlerde kullanılan dil nedeniyle ticari defterlerin delil niteliği konusunda öğretide farklı değerlendirmeler ortaya çıkmıştır ... taşıdığı ağırlıklı olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte, öğretide ve yargı kararlarında ticari defterlerin delil niteliği değerlendirilirken

Ali Cem Budak / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021, Sayfa: 174 - 175

, 15. Bası, İstanbul, 2017. Gençtürk, Muharrem, Ticari Defterlerin Delil Niteliği, İstanbul, 1997. Karslı, Abdurrahim, Medeni Muhakeme Hukuku, 5. Baskı ... ve Vergi Davalarında Ticari Defterlerin Delil Niteliği, 2. Baskı, Ankara, 1996. Yılmaz, Ejder, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, C. 3, 4. Baskı

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

gerekçelerle HMK m.222’nin kesin delil niteliği taşıdığını savunmaktadır: TTK gerekçesi, ticari defterlerin delil niteliği ve şartlarını düzenlemeyen TTK ... değildir(168). HMK m.222’nin Adalet Komisyonu gerekçesinde yer alan ifadelerden, eTTK döneminde geçerli olan ve ticari defterlere kesin delil niteliği ... ’de yalnızca ticari defterlerin “delil” niteliğine ilişkin genel bir ifade kullanılmıştır. Ancak HMK m.222/III’te, defter kayıtlarının aksinin yalnızca ... olacaktır. Sonuç olarak, bu görüş uyarınca HMK m.222/III hükmüyle birlikte ticari defterlerin delil niteliği hakkındaki öğretideki belirsizliğin büyük ölçüde

Yusuf Demirci / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 2519 - 2520

KAYNAKÇA Baki Kuru, Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, Ankara,2017. Levent Börü/İlker Koçyiğit, Ticari Dava, 2.Bası, Ankara, 2021. Murat Atalı/İbrahim Ermenek/Ersin Erdoğan, Medeni Usul Hukuku, Ankara, 2022. Önder Topal, Medeni Yargılama Hukuku Bağlamında Ticari Defterlerin Delil Niteliği, Ankara, 2020. Şanal Görgün/Levent Börü/Mehmet Kodakoğlu, Medeni Usul Hukuku, Ankara,2022. www.uyap.gov.tr

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

ticari defterlere delil niteliği tanınmaya başlanmıştır. Ticari hayatta meydana gelen uyuşmazlıkların ispatı bakımından tacirlerin başvurabileceği çeşitli ... değişikliklerin, HMK m.222 uyarınca ticari defterlerin delil niteliğinin tespiti bakımından öğretide farklı görüşlerin ileri sürülmesine sebep olmuştur. Bu ... amacıyla, kendi aleyhine dahi kullanılabilecek nitelikte senet veya kambiyo senedi düzenleyebileceği gibi, düzenli olarak tuttuğu ticari defterlerin de delil niteliği taşıdığı kabul edilmelidir. Bu doğrultuda, ticari defterlere özel bir delil niteliği tanınmasının isabetli olacağı kanaatindeyiz. Zira, ticari

Hüseyin Ülgen / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ocak 1967, Cilt 4, Sayı 1

2. Ticarî Defterlerin Sahibi Yararına Delil Olabilmesi İçin Gerekli Şartlar: Ticarî defterlerin «delil» niteliğini kazanabilmeleri için 1 A, B’de ... olarak beş şartın daha varlığını arar lar(8) . Yazarlar doktrinde ticarî defterlerin delil niteliğini kazanabilmeleri için, sadece bizim de yukarda ... ekledikleri diğer şartlar defterlerin sahibi yararına delil olması bakımından önemlidir. Yoksa, bu şartların bulunmaması sebebiyle ticarî defterler delil olma niteliğini yitirmezler; sadece sahibi yararına delil olmazlar. Yazarlar, kendi düşüncelerini haklı göstermek amacıyla «82. maddede ... açık ve seçik olarak

Mehmet F. Şua, Mehmet Bahtiyar / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Kasım 2023, Sayı 35

alınmaktadır(6). (5) Topal, Ö.: Medeni Yargılama Hukuku Bağlamında Ticari Defterlerin Delil Niteliği, Ankara 2020, s. 193. (6) Topal, s. 196.

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

§ 4.HMK m. 222 Çerçevesinde Ticari Defterlerle İspat Kuralının Uygulama Alanı I.HMK m.222 ÇERÇEVESİNDE TİCARİ DEFTER KAVRAMININ KAPSAMI A.SÜBJEKTİF - TARAFLAR BAKIMINDAN 1.Davanın -Uyuşmazlığın Tarafları Ticari defterlerin delil niteliği, HMK m.222 hükmü ile düzenlenmiştir. Anılan maddede, istisnai olarak ticari defterlerin sahibi lehine de delil teşkil edebileceği kabul edilmiştir. Bu bağlamda, defterlerin lehe delil olarak kullanılabilmesi istisnai bir nitelik arz ettiğinden, söz konusu hükmün uygulama alanının sınırlarının belirlenmesi önem taşımaktadır. Zira ticari defterler, kanunda öngörülen

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

verilecektir. Çalışmanın birinci bölümünde, öncelikle ticari defterlere delil niteliği tanınmasının gerekliliği değerlendirilecek ve bu kurala yer verilmesi ... , milletlerarası özel hukuk bağlamında ticari defterlerin delil niteliğinin ayrıca tartışılmasını gerektirmektedir. Ticari defterlerin incelenmesi bakımından HMK m ... maddi hukuk ilişkileri göz önünde bulundurularak ihdas edilmesi, bu kuralların uygulanabilirliğini ve işlevselliğini artıracaktır. Ticari defterlerin delil niteliği, hem maddi hukuk alanı olan ticaret hukuku hem de yargılama hukukunun dinamikleri birlikte gözetilerek değerlendirilmelidir. Ticari

Tuğçe Arslanpınar Tat / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2021

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

ticari defterlerin delil niteliğine ilişkin açık bir tanımlama yapılmamış olmakla birlikte, dönemin yargı uygulamaları ve öğretideki yorumlar doğrultusunda ... Kanûn-u Muvakkati’nde yer verilen düzenleme, ticari defterlerin delil niteliğiyle uyumlu bir yaklaşım sergilemektedir (Özkan, s. 152) Ancak bu döneme ait ... , ticari defterlerin delil niteliği bakımından çeşitli tartışmalara ve farklı görüşlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır (Özkan, s. 211). (53) Ancak ... defterlerin delil niteliğine ilişkin yeni bir hüküm getirilmiştir. Bu farklılık, önceki sistemle içeriksel bir ayrışmaya işaret etmektedir(68). 865 sayılı

Mehmet F. Şua, Mehmet Bahtiyar / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Kasım 2023, Sayı 35

. Topal, Ö.: Medeni Yargılama Hukuku Bağlamında Ticari Defterlerin Delil Niteliği, Ankara 2020. Topal, Ö.: Ticari Defterlerle İspata İlişkin 7251 Sayılı

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

kayıtlarının dayanaklarının muhafaza edilmesi gereği de hüküm altına alınmıştır(748). Bu çerçevede, ticari defterlerin delil niteliği bakımından dayanak ... çıkan görüşlere yer verdikten sonra kanaatimizi açıklamayı uygun görüyoruz. Öğretide savunulan bir görüşe göre, ticari defterlerin delil niteliği ... incelenmelidir; bu belgelerin ibraz edilmemesi halinde ticari defterlerdeki kayıtlar delil niteliğini yitirecektir(756). Mahkeme ibraz kararında ticari defterler

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

istisnai bir kesin delil niteliği taşıyan ticari defterlerle ispat kurumu, 6102 sayılı TTK ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu kapsamda, ticari defterlerle ... başlığında veya metin içeriğinde ticari defterlerin delil niteliğine ilişkin herhangi bir açık ibareye yer verilmemiştir. Ancak buna rağmen, HMK m. 222 ... , TTK’nın getirdiği hükümler dikkate alındığında, yeni teknik imkânlar ve muhasebe standartları çerçevesinde ticari defterlerin delil niteliğinin sürdüğü

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

Şekli: Delil Sözleşmesi). Atalan, Mustafa, “Ticari Defterlerin Delil Niteliği”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler ... 1940 (Atıf Şekli: Deliller). Berberoğlu Yenipınar Filiz/Üstündağ, Mustafa Emir, “Bilanço Usulüne Göre Tutulan Ticari Defterlerin Delil Niteliği ve İspat ... Hukuku, 6. Bası, İstanbul 2022. Büyükay, Ferhat, Menfi Tespit Davası (İİK m. 72), 2024. Ceyhun, Deniz, “Ticari Defterlerin Delil Olma Niteliği

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

sağlama gereği gibi gerekçelerle, genel kurala istisna olarak, tacirin kendi tuttuğu ticari defterlerin delil niteliği taşıması gerektiği ileri sürülmüştür ... koyucunun da bu ihtiyaçları gözeterek, ticari defterlere delil niteliği tanıdığı kabul edilmektedir(21). Ticari defter kayıtlarının birbirine bağlı biçimde

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2019, Cilt 35, Sayı 3

Derleyenler Dr. Ufuk TEKİN* / Ar. Gör. Yasin Barış ÖZELCİ** Ticarî Defterler – Delil Niteliği • 32 11. HD, 10.6.2019, E. 2018/2935, K. 2019/4206 TTK m. 82 Alacaklı ile borçlunun her ikisinin ticarî defterlerindeki kayıtların küsurat farkıyla birbirini teyit etmesi alacağın varlığına karine teşkil eder. Kapanış onayları usulüne göre yapılan defterler alacaklı lehine kesin delil niteliği taşıdığından, alacaklının alacağının varlığını ispat etmesi için başkaca herhangi bir delil ibraz etmesine gerek bulunmamaktadır. YARGITAY KARARI Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 1. Asliye

M. Ceren Erdem / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

3.Ticari Defterlerin Lehe Delil Niteliği Hukukumuzda genel kural, bir kimsenin kendi düzenlediği belgenin kendi lehine delil olarak kullanılamayacağı yönündedir. Ancak HMK m.222/II ve III hükümleriyle bu kurala istisna getirilmiş ve defter tutma yükümlülüğü bulunan tacirlerin, belirli koşullar altında kendi tuttukları ticari defterleri lehlerine delil olarak kullanabilmeleri mümkün kılınmıştır. Bu doğrultuda, tacirler, kendi düzenledikleri ve ... ispatlanmamış olması” şartına yer verilmiş olması, bazı yazarlarca ticari defterlerin kesin delil niteliği taşıdığı şeklinde yorumlanmıştır. Ancak kanaatimizce

Yıldız Diridiri / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2021

). (606) ERDEM, Yeni Davalar, s. 340. (607) SARIKAYA, Dava Yoluyla Korunma, s. 163-164. (608) Ticari defterlerin delil niteliği tartışmalıdır. HMK m

F.Itır Bilgöl / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2023, Cilt 39, Sayı 3

.: Ticari Defterlerin Delil Niteliği, Ankara 2015, s. 33. (48) Bilgili/ Demirkapı, s. 137. (49) Ünal, s. 8. (50) Karahan, s. 110; Özçelik, s. 221. (51

Senai Olgaç, Mustafa Çenberci / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 1965, Cilt 3, Sayı 1

Senai OLGAÇ* - Mustafa ÇENBERCİ** I — GENEL OLARAK A. Ticarî Defterlerin Delil Olarak Nitelikleri: Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 303 üncü maddesi ; ticarî defterlerde yer alan kayıtların hüküm ve güçlerini, Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümlerine bağlı tutmuştur. Türk Ticaret Kanunu’na göre ise, ticarî defterler, belli şartların gerçekleşmesi halinde, kesin delil demektir. Bu yön, Türk Ticaret Kanunu’nun 82 nci maddesinin kenar başlığında, «Ticarî defterlerin ispat kuvveti. 1. - Kat’i delil» sözlerinin yazılı bulunmasından, açıklık ve kesinlikle anlaşılmaktadır. Çünkü anılan Kanun’un 1474 üncü

F.Itır Bilgöl / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2023, Cilt 39, Sayı 3

.: Satım İçin Bırakma Sözleşmesi-Konsinye Satım, Ankara 1989. Topal, Ö.: Ticari Defterlerin Delil Niteliği, Ankara 2015. Toroslu, M. V.: Vergi Usul Kanunu