Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

vedia olarak para bırakır ve aynı zamanda (baştan itibaren) kullanma izni verirsem, vedia yerine karz (mutuum) sözleşmesi kurulmuş olur ve periculum(543) ödünç alana ait olur” Metinden anlaşıldığı kadarıyla Paulus’un konu hakkında görüşü, Ulpianus’un görüşleriyle benzedir. Vedia olarak bırakılan paradan bahse dildiğine göre, burada paranın açık olarak bırakılmadığı anlaşılmaktadır. Baştan itibaren kullanım izni verildiğinde ise Paulus vedia ... . Ulpianus’a göre vedia olarak bırakılan para için baştan itibaren kullanma yetkisi verilmesi durumunda, fiilen kullanıma kadar actio depositum açılabilecektir

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

§ 7.BENZER SÖZLEŞMELERLE KARŞILAŞTIRILMASI I.Adi Vedia (Depositum) Sözleşmesiyle Benzerlikleri ve Farklılıkları Roma Hukukunda vedia sözleşmesi ... . Roma Hukukunda vedia sözleşmesi aynî akit olduğundan sözleşmede saklama konusu malın teslimi kurucu unsur olarak karşımıza çıkmaktadır(823). Saklama ... ne kadar Roma Hukukunun ilerleyen dönemlerinde vedia sözleşmesinin bir türü olarak kabul edilse de aralarında önemli farklar vardı. Bu farkları incelemeden önce sözleşmeler arasındaki benzerliklerin ortaya koyulması yerinde olacaktır. Depositum irregulare ve adi vedia’da sözleşme konusu ancak

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

kanaatindedirler. Yazar Papinianus’un ise bankacılık işlemlerinde para tevdiini vedia sözleşmesinin bir çeşidi olan depositum irregulare olarak kabul ettiği ... yatırmaktan (vedia vermekten) başka nedir? Aynı sikkelerin iade edilmesi isteniyorsa, bu doğrudur (emânet sözleşmesi), ancak yalnızca aynı miktarın (tantundem) ödenmesi gerektiği anlaşılırsa, anlaşma vedia sınırlarını aşmaktadır. Belirtilen durumda, aynı sikkelerin değil, yalnızca aynı tutarın ödenmesine karar ... geri vermede temerrüde düşmeden önce talep edilmesi, iyiniyete ve vedianın doğasına aykırıdır. Ancak, baştan faiz ödenmesi gerektiği konusunda anlaşmaya

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

İKİNCİ BÖLÜM - ROMA HUKUKUNDA DÜZENSİZ VEDİA (DEPOSITUM IRREGULARE) VE BANKACILIK FAALİYETLERİNDEKİ YERİ § 1.TANIM VE TERMİNOLOJİ Roma Hukukunda vedia sözleşmesi, bir kimsenin taşınır bir malı, muhafaza etmesi ve istendiğinde aynen iade etmesi için, ücretsiz olarak bir başkasına vermesiyle kurulurdu(494). Saklayan kişi vedia sözleşmesinde, kendisine bırakılan malları kullanamazdı(495). Ancak saklama konusu mislî mallar ve özellikle de açık ... bıraktığı değeri alabilmesidir. İşte mislî mallar ve özellikle açık paranın vedia olarak verilmesi durumunda, saklayanın bu mislî malları kullanma yetkisinin

İsmail Kırca / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1997, Cilt 19, Sayı 1

A- Escrow Sözleşmesi ve Vedia Sözleşmesi Borçlar Kanunu’nun (BK) 463 vd. maddelerinde düzenlenen vedia, saklatan tarafından verilen bir taşınırın ... saklamaktır. Vedia sözleşmesinde göze çarpan bir diğer önemli husus ise, saklayanın, saklatanın herhangi bir zamanda talep etmesiyle vedia konusu menkulü ona geri vermekle yükümlü olmasıdır (BK 466/I). Bu açıklamalara bakıldığında escrow sözleşmesinin bazı noktalarda vedia sözleşmesine benzediği, bazı noktalar bakımından ise ondan ayrıldığı görülür. Escrow sözleşmesinde, vediada olduğu gibi bir menkulün üçüncü kişiye tevdii ve temel sözleşmenin

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

görülmüştür(607). Yine katıldığımız görüşe göre Klasik Sonrası Dönemde ise artık bankerlere saklanması amacıyla açık para tevdi vedia sözleşmesinin çeşidi olan depositum irregulare olarak kabul ediliyordu(608). Hem karz hem de vedia sözleşmesi Roma Hukukunda ayni sözleşmeler grubunda yer almaktadır. Yani Roma ... Dönemlerinde ise vedia sözleşmesinin bir türü olarak kabul edildiğinden(609) ayni sözleşmeler grubu içerisinde yer alacaktır. Bu nedenle Roma Hukukunda düzensiz vedianın kurulması için consensus yanında res’in de teslimi gerekliydi. (604) EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, Yetkin Yayınları, Ankara-2021, s

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

işleme tabi tutulmayacaktır. Bu doğrudur çünkü ödünç başka, vedia başkadır. ” D.16.3.7.2 (Ulpianus libro 30 ad edictum) “Quotiens foro cedunt nummularii ... depositarii terimlerini kullanmasından yola çıkarak kapalı kutuda veya mühürlenmiş bir torba içinde bir miktar paradan ve adi vedia sözleşmesinden bahsettiğine ... geçen credere (D.42.5.24.2) ifadesi tam olarak ödünç verme anlamında kullanılmıştır(538). Metindeki “ödünç başka vedia başkadır” ifadesi de belirtilen ... .” “Sana vedia olarak on verdim ve sonra onları kullanmana izin verdim; Nerva ve Proculus, siz parayı geri almadan önce bile, mutuum’a bağlı bir

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

parayı, kredi olarak verebilmesi ve bu parayı ekonomiye kazandırabilmesi için kullanması gerekmekteydi. Oysa Roma Hukukunda adi vedia sözleşmesinde mallar ... saklayana bırakıldığı durumlarda düzensiz vedia (depositum irregulare) ortaya çıkardı. Depositum irregulare’de saklatan para üzerindeki mülkiyet hakkını ... . Görüşümüze göre taraf iradelerinin önem kazandığı Klasik Sonrası Dönem ve Iustinianus Döneminde bu anlaşmalar vedia sözleşmesinin bir türü olarak görülmüş ve karz sözleşmesinden ayrılmıştır. Depositum irregulare Roma sözleşmeler sistemi içerisinde bağımsız olarak yer almamış, vedia sözleşmesinin bir türü

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

çıkmaktadır. Bu soruya yanıtım bunun bir para yatırma işlemi olduğudur. Çünkü emânet etmek, o parayı yatırmaktan (vedia vermekten) başka nedir? Aynı sikkelerin iade edilmesi isteniyorsa, bu doğrudur (emânet sözleşmesi), ancak yalnızca aynı miktarın (tantundem) ödenmesi gerektiği anlaşılırsa, anlaşma vedia sınırlarını aşmaktadır. Görüldüğü üzere taraflar arasındaki sözleşmenin konusu paradır. Doktrinde adi vedia sözleşmesi-depositum irregulare bakımından ... bu mektup metni konu bakımından önem arz etmektedir. Burada paranın mühürlü bir torba veya kapalı bir kutu içerisinde bırakılıp bırakılmadığı adi vedia

Tülay Aydın Ünver / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2020, Sayfa: 140 - 144

2. Usulsüz Vedia Sözleşmesi Görüşü Öğretide kabul edilen bir başka görüş ise mevduat hesabı sözleşmesinin TBK m.570’de düzenlenen usulsüz vedia ... değil de mislen iade edildiği için saklama (vedia) sözleşmesi değil, usulsüz vediaya ilişkin hükümlerin uygulanması gerekmektedir. Üstelik mevduat hesabı ... usulsüz vedianın varlığını işaret etmektedir(8). Uygulamada vadesiz mevduat hesaplarına ya hiç faiz verilmediğinden ya da çok düşük faiz verildiğinden ... faiz elde etme imkânına tercih ettiğini göstermektedir(9). Mevduat sözleşmesinin usulsüz vedia niteliğinde olduğu görüşüne karşı yöneltilen ilk

Tülay Aydın Ünver / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2020, Sayfa: 159 - 165

sözleşmenin TBK m.561 ve devamında düzenlenen saklama (vedia) sözleşmesi niteliğinde olup olmadığı değerlendirilmelidir. Saklama sözleşmesinde, saklayan ... edecektir. Bu hususta da saklama sözleşmesinin bir türü olan ve TBK m.570’de düzenlenen misli şeylerin saklanması (usulsüz vedia/usulsüz tevdi) akla ... ile yükümlü olduğu hallerde usulsüz vedia sözleşmesi söz konusu olur(70). Usulsüz vediada da amaç, sözleşmeye konu misli malın güvenli bir şekilde saklanmasıdır(71) ve esasen bu sözleşme saklatan yararına yapılır(72). Ancak usulsüz vediada, saklama sözleşmesinden farklı olarak, sözleşmeye konu para ya da

Tülay Aydın Ünver / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2017

göre, müşterek hesap sözleşmesinde banka ve hesap sahipleri arasında tüketim ödüncü veya usulsüz vedia sözleşmesi mevcuttur(57). Öğretide savunulan bir başka görüşe göre, müşterek hesap sözleşmesi usulsüz vedia ile vekâlet sözleşmesinin unsurlarını içeren bir karma sözleşme niteliği taşımaktadır(58). Bir diğer görüş ise, müşterek hesabın vadeli olması halinde ödünç ve vekâlet sözleşmeleri hükümlerinin; vadesiz olması halinde ise usulsüz vedia ve ... etme amacından ziyade, paranın güvenli şekilde saklanması amacının söz konusu olduğu vadesiz müşterek hesaplarda ise usulsüz vedia ve vekâlet

Ömer Faruk Şenol / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2017

(d) Vedia (Saklama) Sözleşmesi Görüşü Vedia sözleşmesi yeni TBK’da saklama sözleşmesi adı altında düzenlenmiştir. Saklama sözleşmesinin konusu ... para swap sözleşmelerinin niteliğinin vedia sözleşmesi ile açıklanması ilk bakışta kabul edilebilir görünmekle beraber sözleşmelerin amacı itibariyle vedia sözleşmesi ile para swap sözleşmesinin benzer özellikler taşımadığı açıktır. Vedia sözleşmesinde asli borç paranın saklanması iken para swap sözleşmesinde taraflar paranın saklanması saikiyle hareket etmezler. (333) Erdem, Nursal, Roma ve Türk Hukukunda Vedia Sözleşmesi, T.C. Ankara Üniversitesi

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

, yumurta gibi semereler ve daha birçok mislî mallar da depositum irregulare’ye konu olabilmekteydiler. Ancak para dışındaki diğer malların düzensiz vedia’ya konu olmasına oldukça az rastlanması muhtemeldir. Zira düzensiz vedia’nın kullanım alanı esas olarak bankacılık faaliyetleridir. Kaynaklarda karşımıza

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

Vedia (Depositum Irregulare)” başlıklı çalışmasında öncelikle Roma Hukukunda bankacılık faaliyetlerini, Roma ekonomisinin tarihsel gelişimi ve ... faaliyetlerinin ortaya çıkma sebepleri ve sikke darbının bankacılığa etkisi çalışmada yer bulmuştur. Dr. KARAASLAN’ın Roma Hukukunda düzensiz vedianın (depositium

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

mülkiyetinde kalmaya devam eder. İkinci durumda ise üretilen ürünün değeri için bir alacak hakkı ortaya çıkar. Aynı kural vedia için de geçerlidir. Sayılmış ve ... bakımından vedia sözleşmesinde de aynı hususun geçerli olduğu belirtilmiştir. Sayılmış ve mühürlenmemiş veya herhangi bir şeyin içine konulmamış bir miktar ... metinde ifade edilmiştir. Metinde mislî mallar bakımından yapılan tespit sonrasında beklenmeyen şekilde vedia sözleşmesinde de aynı hususun geçerli olduğu

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

malları satıldığında ve imtiyazlı alacaklıların talepleri sonrası, ispat edici belgelere (fides publica(763)) dayalı olarak(güvenerek), bankaya vedia olarak ... doğrudur çünkü ödünç başka, vedia başkadır.” Metinde bankere para tevdiin ivazlı ve ivazsız olarak yapılmasına göre aciz halindeki bankere yürütülecek bir ... hususlar olduğu haliyle bırakılmıştır. Görüşümüze göre “vedia başka ödünç başkadır” kısmı orijinal metne ait bir kısımdır. Ancak Iustinianus Döneminde ise ... ) TEKİNALP bankanın mevduat sahibi adına yaptığı birtakım işlemlerde vekil gibi hareket ettiği görüşünden hareketle vadesiz mevduatlarda düzensiz vedia ve

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

saklama sözleşmesi (vedia-depositum) ücretsiz olarak kurulurdu. Saklama karşılığında bir ücret alınması durumu söz konusu olduğunda bu artık saklama ... karşılığı olarak bir saklama söz konusu ise artık burada saklama sözleşmesi (vedia-depositum) değil, eser (locatio conductio operis) sözleşmesinin kurulduğunu

Ahmet Türkmen / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024, Sayfa: 590 - 591

I.Vedia Akdi/Saklama Sözleşmesi Hakkında Eski adıyla vedia akdi, yeni adıyla saklama sözleşmesi birçok hukuk kurumu/sözleşmesi gibi Roma Hukuku’ndan ... ; mülga Borçlar Kanunu’nun 463-470. Maddeleri arasında “vedia” başlığıyla; yeni Türk Borçlar Kanunu’nda ise 561-580. Maddeleri arasında “saklama sözleşmesi” başlığıyla kendisine yer bulmuştur. Kısaca vedia akdi, vedia veren/saklatan ve vedia alanın/saklayanın bulunduğu, taşınır eşyanın güvenli bir şekilde muhafazasına ilişkin, talep halinde eşyayı iade yükümlülüğü doğuran bir sözleşme olarak doktrinde nitelendirilmektedir.(6) Vedia akdi/saklama

Metin Topçuoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2000, Cilt 20, Sayı 4

Muammer Fatih Öztürk / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2024

3.İslam Hukukundaki Yeri Usulsüz vedia/tevdi akdi İslam hukuku literatüründe ise her ne kadar ismen geçmemiş olsa da Müslümanların yaşadığı ... değerlendirmektedir. Özellikle Zübeyr b. Avvam tarafından yapılan muameleler usulsüz vedia akdi açısından ciddi bir ehemmiyeti haizdir(52). Malum olduğu üzere Zübeyr b ... (53). Zübeyr b. Avvam, kendisine emaneten para bırakılmak istendiğinde mudiye (emanet bırakan kimseye) “her ne kadar sen vedia olarak bıraksan da ben onu karz olarak aldığımı sayıyorum” demekteydi(54). Vedia akdinde kendisi mal tevdi edilen kişinin ihmal ve kastı olmadıkça tazminle mükellef olmaması

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

etmiştik. Bu anlaşmada kural olarak borç saklayanın üzerindedir. Düzensiz vediada esas olan saklatanın menfaatidir ve sözleşmenin amacı tevdi olunan şeyin güvenle saklanmasıdır. Ancak burada genel vedia sözleşmesinden farklı olarak saklayanın para veya diğer mislî malları, mülkiyet hakkı sahibi olarak kullanma ... …” Görüldüğü üzere depositum irregulare’de saklayanın borcu adi vedia sözleşmesinden farklı olarak sadece aynı mislî malların özenle saklanması değil ... ise tıpkı genel vedia sözleşmesinde saklanmak üzere bırakılan malın malikinin izni olmaksızın kullanılması, kiralanması veya satması durumlarında

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

yapabilmek mümkün olmamaktadır(522). Bu açıdan Roma Hukukunda depositum irregulare’nin ne zaman vedia sözleşmesinin bir türü olarak kabul edilerek, uygulanmaya ... yazarlar Helen hukuklarının etkisiyle muhtemelen Klasik Sonrası Dönemde depositum irregulare’nin vedia sözleşmesinin özel bir türü olarak kabul edildiği ... (530). Klasik Sonrası veya Iustinianus Döneminde bu sözleşmenin Roma Hukukunda vedia sözleşmesinin bir türü olarak kabul edildiği görüşünde olan yazarlar

Muzaffer Karaaslan / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2023

.” “...ancak faizin, parayı alarak iyilik yapmış bulunan bir kimseden geri vermekte temerrüde düşmesinden önce talep edilmesi, iyiniyete ve vedianın doğasına ... vedia sözleşmesinin doğasına aykırı bulunmuştur. Dolayısıyla metinden temerrüt sonrası faiz talep edilebileceği anlaşılmaktadır. Bu yerinde olacaktır zira

Ali Selkor Atak / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

müsait ve ödünç isteyeceği kişiye ait olan bir miktar şeyi zaten elinde bulundurması halidir(106). Buna örnek olarak ödünç istenecek kişiden önceden vedia (depositum) olarak bir miktar para alınmış olmasını gösterebiliriz(107). Bu durumda ödünç verme niyetinde olan kişi, ödünç isteyen vedia alana ödünç konusu olarak tekrar bir miktar para vermek yerine, vedia olarak saklaması için vermiş olduğu parayı ödünç olarak kullanmasını sağlayabilirdi(108). Burada tarafların vedia sözleşmesi yapma niyetlerini ödünç sözleşmesi yapma niyetine dönüştürdükleri görülmektedir(109). Tarafların vedia alanın almış olduğu parayı