Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

varlığının inkâr edilmesine yol açtığı da belirtilmiştir(18). Nihayet iki görüşü birleştiren görüşe göre ise, aynî hak eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet ... sürülebilmesi eşya üzerinde doğrudan doğruya sağlanan hâkimiyetin sonucudur. Zira eşya üzerinde hâkimiyet sağlanırken belirli bir kişi ile hukukî ilişki ... , yani malik, eşya üzerinde doğrudan doğruya kurduğu hâkimiyet sonucunda eşya üzerindeki hakkını kimse araya girmeden, aracısız olarak kullanabilir(24 ... hakkı eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlayan ve herkese karşı ileri sürülebilen bir aynî hak olarak mal varlığı hakları arasında yer alır

Yusuf Güneş / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

: Klasik görüşe göre ayni hak; malike eşya üzerinde doğrudan doğruya bir hakimiyet sağlayan haktır. Fakat bu tanım, bir kişi ile bir eşya arasında bir hukuki ... ilkelerinin olduğunu belirtmek gerekir.(20) (11) Oğuzman ve diğerlerine göre (a.g.e., 2015 s. 1), “eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlayan haklara ... üzerinde bir kimseye doğrudan doğruya hakimiyet sağlayan ve bu sebeple herkese karşı ileri sürülebilen bir haktır. Bu hakkın eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlaması, eşyanın bir pasif süje sayılması değildir. Eşya bu hakkın bir süjesi değil, başlı başına konusunu oluşturmaktadır.”(15) Taşınmaz

Güray Türker / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2024, Sayfa: 82 - 83

sağlayan ve bu sebeple de herkese karşı ileri sürülebilen mutlak hak (absolute Recht) olarak tanımlanmaktadır(19). Eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyetin ... konusunu eşyanın oluşturması ve bu hakkın eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlaması, mülkiyet hakkını aynî hak niteliğine kavuşturmaktadır(21

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

b.İstihkak Davası (1)Genel Olarak İstihkak Davası, Davanın Amacı ve Hukukî Niteliği Mülkiyet hakkı, bir aynî hak olarak, eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlar ve herkese karşı ileri sürülebilecek en geniş yetkileri verir. Eşya üzerinde sağlanan doğrudan doğruya hâkimiyet nedeniyle malikin malı zilyetliğinde bulundurma yetkisi vardır. Böylelikle malik eşya üzerindeki yetkilerini kimsenin aracılık yapmasına ihtiyaç duymadan kullanabilir. Mülkiyet hakkına yapılacak müdahale ile malikin zilyetliğine son verilmesi halinde ise her ne kadar mülkiyet hakkı devam etse de bu haktan doğan yetkilerin

Lexpera, Kasım 2018

Eşya Kavramı ve Özellikleri • Eşya Üzerinde Doğrudan Doğruya Hakimiyet • Ayni haklar, Ayni Hak-Alacak Hakkı Ayrımı, Ayni Hakkın Eşya Üzerinde Doğrudan Hakimiyet Sağlaması • Ayni Haklara Hâkim Olan İlkeler

Ali Suphi Kurşun / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

, mutlak hak statüsüne getirmediği gibi(376) eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlamaz ve herkese karşı ileri sürülebilir kılmaz. Bu açıklamalar ... nispi hak, şerh edilmiş olsa dahi, herkese karşı ileri sürülemez ve eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlamaz(381). Satış vaadi alacaklısının

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

d.Sınırlı Aynî Hak Sahipleri Sınırlı aynî haklar mülkiyet hakkının içeriğindeki kullanma, yararlanma veya tüketme yetkilerinden bir ya da birkaçını hak sahibine veren ve verdiği bu yetkiler bağlamında hak sahibine eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlayan aynî haklardır(333). Sınırlı aynî haklar da aynî hak niteliğinde olduğundan mülkiyet hakkında olduğu gibi, hak sahibi hakkını ihlal eden herkese karşı ileri sürebilir. Sınırlı aynî hak sahiplerinin de hakkın sağlamış olduğu yetkilerin ihlal edilmesi halinde, elatmanın önlenmesi davası açabileceği kabul edilmektedir(334). Bu kabul sınırlı aynî

Nagehan Kırkbeşoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

hakkının kullanılması halinde önem taşımaktadır. Mülkiyet hakkı, sahibine en geniş yetki veren, herkese karşı ileri sürülebilen ve eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlayan ayni bir haktır. Mülkiyetin konusu eşya basit eşya olabileceği gibi birleşik eşya da olabilir. Mülkiyetin konusu olan eşyanın

Muhammet Özekes / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2023

13 151. Eşya ile ilgili olarak aynî hak ne demektir? Eşya üzerinde sürekli bir hâkimiyet tesis eden mutlak haklara, aynî hak denilmektedir. Buna göre;  Aynî haklar sadece eşya üzerinde kurulur.  Aynî haklar eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlar.  Aynî haklar, söz konusu hâkimiyet sebebiyle herkese karşı ileri sürülebilir (mutlak haktır). Aynî haklar, sınırlı sayı ilkesine tâbidir. Başka bir ifadeyle, tarafların sözleşme özgürlüğü çerçevesinde aynî hak ortaya çıkarması mümkün değildir. Ayrıca, aynî hakların zamanaşımına uğraması veya belli bir süre kullanılmaması sebebiyle düşmesi mümkün

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

B. Ayni Hak Görüşü Ayni haklar, bir mal üzerinde hiçbir aracıya (vasıtaya) gerek duyulmadan doğrudan doğruya hâkimiyet sağlayan, kanunda sayılanlarla sınırlı ve herkese karşı ileri sürülebilen mutlak haklardır(308). Zira eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağladığı için hak sahibi, hakkın ihlâl edilmemesini ve hakkına saygı gösterilmesini herkesten talep edebilir. Bu nedenle ayni haklar, mutlak hak niteliğindedir(309). Ayni haklara ... girmesine ve aracılık yapmasına ihtiyaç duymadan (araya bir vasıta girmeksizin) hakkın konusu eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet kurarak bundan

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

de sahibine eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet imkânı veren haklar, aynî hak olarak nitelendirilirler(9). Aynî hak niteliğine sahip olmanın

Nagehan Kırkbeşoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

a.Ayni Hak Teorisi Ayni hak; “bir eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlayan ve bu sebeple herkes karşı ileri sürülebilen hak” olarak tanımlanabilir. Ayni haklara hakim olan prensipler, belirlilik, kamuya açıklık, inancın korunması, sınırlı sayı ve tipe bağlılık hak düşürücü süre ve zamanaşımının işlememesi olarak sıralanabilir. Öğretide ayni hak görüşünü savunanlar, ayni haklara hakim olan genel prensiplerden, herkese karşı ileri sürülebilme, sınırlı sayı ve tipe bağlılık, süreklilik özelliklerinin önalım hakkında da bulunduğunu belirtmektedir(42). Yargıtay da yasal önalım hakkının bir ayni hak

Baver Mazlum Mert / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

haklardır. “Ayn” kelimesi eski hukukta eşyayı ifade etmek için kullanılmaktadır.(61) Günümüzde ise ayni haklar, bir kimseye bir mal (eşya) üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlayan ve bu sebeple herkese karşı ileri sürülebilen haklar olarak tanımlanmaktadır.(62) Ayni hak, mutlak ve geniş kapsamlı veya sınırlı

Gülen Sinem Tek / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2017

, N. 2838. (182) Yapma borcunun irtifak hakkına konu olamaması aslında irtifaklara özgü bir durum değildir. Ayni haklar eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağladıklarından ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebildiklerinden, yapma borcu aslında hiçbir ayni hakka konu değildir. Yapma borcu içerip

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

e.Aynî Hak Sahibi Olmayan Kişiler Mülkiyet hakkı eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlaması ve herkese karşı ileri sürülebilmesi sebebiyle aynî nitelikte bir haktır. Eşya üzerindeki doğrudan doğruya sahip olunan hâkimiyet herkes tarafından ihlale açık olduğundan herkese karşı da koruma sağlayacak bir dava gerektirir. Elatmanın önlenmesi davası da mülkiyet hakkının koruyucu yetkileri arasında yer alan(335), mülkiyet hakkına yapılan müdahaleleri bertaraf etmeye yönelik aynî nitelikte(336) bir dava olarak bu ihtiyacı karşılar. Kanunda da açıkça ifade edildiği üzere bu dava maliklere, mülkiyet

Onur Kaplan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2017

haklar olduğu, eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağladığı ve bu sebeple herkese karşı ileri sürülebildiği anlaşılır.” OĞUZMAN, Kemal/BARLAS, Nami

Güleda Özdemir Uzun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

) Zira ayni haklar; sahibine eşya üzerinde doğrudan doğruya egemenlik sağlayan mutlak haklar olarak tanımlanmıştır. Buluş eşya olmadığından, buluş

İlhan Helvacı / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

incelemesinin gerekli olup olmadığına da değinmek gerekir. Ayni haklar, kişilere belli bir eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlayan ve herkese karşı

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

, kiraya verenin dolaylı zilyetliğini inkâr ettiği takdirde kiraya verenin zilyetliği sona erer. Malik eşya üzerindeki doğrudan doğruya hâkimiyetini

Gülen Sinem Tek / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2017

a) Hak Sahibine Sağladığı Yetkinin Mülkiyete Oranla Sınırlı Olması Sınırlı ayni haklar, nitelik itibari ile ayni haktır. Dolayısıyla hak sahibine eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlar ve bu hakkı ihlal edebilecek herkese karşı hakkını ileri sürülebilir. Sınırlı ayni hakların mülkiyet hakkından farkı, hak sahibine tanınmış yetkinin içeriğinin mülkiyet hakkına oranla daha dar kapsamlı ve sınırlı olmasında kendisini gösterir(76). Mülkiyet hakkından farklı olarak sınırlı ayni hak sahibi, hakkı üzerinde istediği gibi değil, sadece hakkın niteliğinin izin verdiği ölçüde, yani sınırlı ve belirli

Hayrettin Kurt / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2019, Sayfa: 764 - 769

III. Maden Ruhsatı ile Maden Sicilinin Hukuksal Etkileşimi Maden ruhsatlarının hukuki niteliği, meselenin özel hukuk ya da idare hukuku alanına ne kadar girdiğinden hareketle değerlendirilmesi gereken bir husustur. Maden ruhsatlarını aynî hak olarak değerlendiren Yargıtay, verilen imtiyazların bir aynî hak olduğunu kabul etmiştir. Bu karar, doktrinde eleştirilmiştir(13). Maden Kanunu hükümlerine göre verilen ruhsatların “aynî hak” olarak verilmesi, bunların hukuksal niteliğine uygun düşmemektedir. Aynî hak, sahibine eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet bahşeden haklardır(14). Oysa maden ruhsatı

Hilal Rabia Yıldız / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2024

ilişkin hükümler bünyesine uygun düştüğü ölçüde alacak rehni bakımından da uygulama alanı bulur. (3) Eşya üzerinde kurulan rehin hakkı sahibine eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlar. Taşınır rehninde bu hakimiyet rehin alanın zilyet kılınmasıyla, taşınmaz rehninde ise sicil zilyetliği ile

Aslıhan Sevinç Kuyucu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

b.Eşyanın Teslim Alındığı İkrarı TTK m. 1228/1’e göre konşimento eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını (tesellüm konşimentosu(45)) veya gemiye yüklendiğini (yükleme konşimentosu(46)) gösterir. Konşimentonun taşıyanın eşyayı konşimentoda yazılı olduğu gibi teslim aldığına dair ikrarını içermesi konşimentonun makbuz işlevi olarak anılmaktadır(47). Teslim alma, taşıyanın taşımak amacıyla eşya üzerinde dolaysız (eşya üzerinde doğrudan doğruya fiili hâkimiyete sahip olarak) veya dolaylı zilyetliği (eşya üzerinde fiili hâkimiyeti başka bir kişi aracılığıyla sürdürerek) elde etmesidir(48

Müge Çetin / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2023

. Eşya üzerindeki mutlak haklar ayni hak görünümünde ortaya çıkarlar(156). Ayni hak, sahibine konusu olan eşya üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet yetkisi

Can Yöney / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2024

taşımakta olup bir kimseye bir eşya üzerinde doğrudan doğruya hâkimiyet sağlar. Bu özellikleri dolayısıyla da erga omnes nitelik taşırlar, bir başka deyişle