Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

B.Elbirliği Mülkiyetinin Hukukî Yapısına İlişkin Görüşler Elbirliği mülkiyetinde hakkın yapısına ilişkin çok çeşitli görüşler ileri sürülmüştür(146). Bu bağlamda yapılmış olan esas ayrım, elbirliği mülkiyeti olarak isimlendirilen mülkiyet hakkının sahipleri arasında bölünüp bölünmediğine ilişkindir ... görüşe göre elbirliği mülkiyetini doğuran ilişkide ortaklar, mülkiyet hakkına paylar hâlinde sahiptir ancak bu paylar mülkiyet hakkını doğuran hukukî ilişkinin varlığı sebebiyle sahibine tasarrufta bulunma imkânı vermez(147). Bu görüşte olan yazarlardan elbirliği mülkiyetiyle paylı mülkiyet arasında esasen

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

oluşan consortium(123) ilişkisi, elbirliği mülkiyetine benzetilse de (societas ercto non cito(124)) bu kurumun daha sonraları kaynaklardan kaybolduğu ve mirasçılar arasındaki ilişkinin communio incidens(125) olarak isimlendirildiği ifade edilmektedir(126). Elbirliği mülkiyetinin kaynağının ise Cermen miras ve aile hukuku olduğu ifade edilmektedir(127). Tarihsel olarak Cermen hukukunda da elbirliği mülkiyetinin ilk görünümü, Roma hukukundaki “consortium ... bakımından aile malları ortaklığında) kendisini gösterir(128). Elbirliği mülkiyetinin tarihi gelişim içerisinde çeşitli görünümleri söz konusu olmuştur. Bu

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

Sonuç Elbirliği mülkiyetinde eşyanın kullanılmasının ve korunmasının incelendiği bu çalışmanın sonucunda ulaşılan genel sonuçlar şu şekilde sıralanabilir: 1. Türk hukukunda paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyeti olmak üzere iki çeşit birlikte mülkiyet türü vardır. Kanun koyucu, paylı mülkiyetin ortaya çıkışı bakımından belirli bir sınırlama öngörmemiş iken elbirliği mülkiyetinin ortaya çıkışını belirli koşullara bağlamıştır. TMK m. 701/f. 1’e göre elbirliği mülkiyeti, ancak kanun veya kanunda öngörülmüş sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla bir eşyaya mâlik olanların mülkiyetidir. Buna göre

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

1.Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyetten Ayrılan Yönleri Elbirliği mülkiyeti ile paylı mülkiyet arasındaki ayırım, hak sahipleri arasındaki ilişkinin oluşum tarzına ve hak sahiplerinin eşya üzerindeki hukukî konumlarının niteliğine göre yapılır(161). TMK m. 701’e göre elbirliği mülkiyeti, ancak ... bahsetmemiştir. Bu sebeple ki paylı mülkiyet hukuka uygun her türlü sâik ve yöntemle meydana gelebilirken elbirliği mülkiyeti, kanunî veya kanunda öngörülmüş bir ... öngörülmemiş bir kişisel ilişkiye elbirliği mülkiyeti sonucu bağlaması bu sebeple mümkün değildir(164). Paylı mülkiyet rejimi, sadece söz konusu olduğu eşya

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

bulunulamaz. Hüküm ile esasen elbirliği mülkiyeti ve hak sahiplerinin içinde bulunduğu kişisel ilişki arasındaki bağ vurgulanmaktadır. TMK m. 702/f. 3 hükmünün farklı hususları ifade etmesi nedeniyle ikiye ayrılarak incelenmesi gerekir. Fıkranın ilk kısmına(71) göre hak sahipleri arasındaki elbirliği mülkiyetini doğuran kişisel ilişki devam ettikçe eşya üzerindeki elbirliği mülkiyeti devam eder ve hak sahipleri, kişisel ilişki ile bağlı kalıp elbirliği ile hak ... . Önceki kanunun “iştirak”, mehaz kanunun ise “gemeinschaft (topluluk/birlik)” kavramını kullanması sebebiyle burada elbirliği mülkiyetini doğuran her hukukî

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

C.Elbirliği Mülkiyetinin Benzer Hukukî Yapılardan Ayrılan Yönleri Bir önceki kısımda görüleceği üzere elbirliği mülkiyetinde hakkın yapısına ilişkin ... gereken diğer bir husus ise elbirliği mülkiyetinde hakkın yapısına ilişkin çoğu açıklamanın elbirliği mülkiyetinin çeşitli açılardan benzerlik gösterdiği ... elbirliği mülkiyeti ile benzerlik gösterdiği hukukî yapılar arasındaki farkların açıklanması gerekir. Bu bakımdan ayrılan yönlerden bahsedilirken elbirliği mülkiyetine ilişkin genel esaslar da ayrılan yönler ile birlikte belirtilecek olup böylece elbirliği mülkiyetinin yapısı izah edilecek ve her bir görünüm

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

b.Elbirliği Mülkiyeti Elbirliği, kavram olarak esasen sadece mülkiyet ve sınırlı aynî haklara ilişkin bir kavram değildir. Şahsî haklar bakımından ... koyucu, TMK m. 701’de elbirliği mülkiyetinin ne olduğuna ilişkin bir tanım vermiştir. Buna göre elbirliği mülkiyeti, kanun veya kanunda öngörülen ... kavram tercihi, önceki kanun ve yürürlükteki kanun bakımından mehaz kanun ile uyumlu değildir. ZGB Art. 652’de elbirliği mülkiyeti doğrudan ... . Türk kanun koyucusu, hak sahiplerinin sıfatını TMK m. 701/f. 2’de “ortak” ifadesi ile belirlemiştir. Elbirliği mülkiyetini doğuran hukukî ilişkiler

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

D.Elbirliği Mülkiyetinin Görünüm Şekilleri Elbirliği mülkiyetine ilişkin hükümler, genel olarak iki ayrı grup altında toplanabilir. İlk grup ... koyucu, elbirliği mülkiyetinin kaynağına, niteliğine, hükümlerine ve sona ermesine ilişkin genel esasları düzenlemiştir. TMK m. 701’e göre elbirliği mülkiyetinin ancak Kanun veya Kanunda öngörülmüş sözleşme uyarınca gündeme gelebilmesi(194), elbirliği mülkiyetini doğuran hukukî ilişkiler hakkında münferit ve birbirlerinden bağımsız kanun hükümlerinin düzenlenmesi sonucunu doğurur. Söz konusu olan bu ikinci grup hükümler, her elbirliği mülkiyeti doğuran ilişkiye özgü

Melek Bilgin Yüce / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019, Sayfa: 344 - 349

I. ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİ Mülkiyet kavramına, eşya üzerindeki hak sahibi sayısı bakımından bakıldığında karşımıza tek kişi mülkiyeti ve birlikte mülkiyet kavramları çıkar. Paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyeti, birlikte mülkiyetin iki türüdür(1). Elbirliği mülkiyetini düzenleyen TMK m.701’e göre, “Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir. / Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.”. Buna göre elbirliği

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

esaslarını burada kısaca zikretmek gerekir. Zira çalışma kapsamında görüleceği üzere elbirliği mülkiyetinde bu esaslar, diğer mülkiyet hâllerinden farklı ... ihlâl eden herkese karşı ileri sürülebilen haklardır(11). Bu sebeple çalışmanın ilk bölümünde elbirliği mülkiyeti kavramı, eşya ve mülkiyet kavramları çerçevesinde anlamlandırılmaya çalışılacaktır. Bu amaçla önce eşya kavramı ve mülkiyet kavramı tanımlanacak ve her ikisinin elbirliği mülkiyeti bakımından önem arz eden türlerinden bahsedilecektir. Akabinde elbirliği mülkiyeti kavramı münhasıran ele alınarak tarihçesi ve yapısı üzerine ileri sürülen görüşler

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

çalışma, kavramların etimolojik ve tarihsel kökeninden başlamak üzere derin bilimsel bilgilerle doludur. Elbirliği mülkiyeti, farklı görünüm biçimleri dolayısıyla geniş yelpazeye yayılmış zor bir konudur; öyle ki elbirliği mülkiyeti kavramının ne olduğu dahi öğretide tartışmalıdır. Yazar, akıcı üslubu ile ... , elbirliği mülkiyetinin özel görünüm biçimleri belirli yönleriyle incelenmiştir. Bu durumun başlıca sebebi, elbirliği mülkiyeti doğuran hukukî ilişkilerin ... biçimlerinden birini değil, bizzat hakkın kendisini esas alarak sınırlandırılmıştır. Böylece çalışmanın konusu, elbirliği mülkiyetinde eşyanın kullanılması ve

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

kanun koyucu, lafzî olarak elbirliği mülkiyeti adını zikretmemiş olsa da getirdiği esaslar elbirliği mülkiyetine ilişkin esaslardır ve bu nedenle mal ortaklığı mal rejimi kapsamındaki eşya üzerindeki mülkiyet hakkı, elbirliği mülkiyetidir(241). TMK m. 203’e göre mal rejimine ilişkin sözleşmeler (mal rejimi ... taşınmaz eşya üzerinde elbirliği mülkiyetinin doğma/kazanılma ânı arasındaki durumun aydınlatılması gerekir. Taşınmaz eşya bakımından elbirliği mülkiyetinin ... eşya üzerindeki elbirliği mülkiyeti, evliliğin kurulduğu anda doğar(244). Mal ortaklığı mal rejimine ilişkin sözleşmenin evlenmeden sonra kurulması

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

2.Elbirliği Mülkiyetinin Tüzel Kişilikten Ayrılan Yönleri Elbirliği mülkiyetinde hak sahiplerinin oluşturduğu birlik (ortaklık), tüzel kişiliği haiz olmaması nedeniyle hak sahiplerinden (ortaklardan) bağımsız olarak mülkiyet hakkına sahip değildir(181). Elbirliği mülkiyetini doğuran hukukî ilişkiden ... mülkiyetinde ise kişilerin amaçlarının birliğinden söz edilebilirse de örgütlenmelerinden söz etmek mümkün değildir(185). Elbirliği mülkiyetine konu eşyanın ... oluşturan gerçek kişilere ait değildir. Son olarak elbirliği mülkiyeti ve tüzel kişilik arasındaki ilişkide bahsedilmesi gereken husus 743 sayılı Türk Kanunu

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

düzenlemelere bakılmalıdır(25). Bu kural, elbirliği mülkiyetini doğuran hukukî ilişkilerin çeşitliliğine uygun olarak düzenlenmiştir. Zira elbirliği mülkiyetini ... gereklilik arz eder(26). Bunun sonucunda elbirliği mülkiyetinin doğuran hukukî ilişkiye öncelikle kendisine özgü düzenlenmiş hükümlerin uygulanması gerektiği ifade edilmelidir(27). Elbirliği mülkiyeti doğuran hukukî ilişki hakkında özel hükümlerde somut bir düzenleme bulunmadığı hâllerde öncelikle elbirliği ... kavramın anlamlandırılmasıdır. İkinci yol ise mehaz kanun ve önceki kanun hükmünden hareket ederek kavramın elbirliği mülkiyetini esas alarak

Muhammet Emin Bingöl / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2022

D.Kural: Elbirliği Mülkiyet (Gesamteigentum/Gesamthandeiguntum) TMK’da mülkiyetin tek bir kişiye ait olması ve birden fazla kişiye ait olmasına göre bir ayrım yapılmıştır. Mülkiyetin birden fazla kişiye ait olan hâller de Kanun’da paylı mülkiyet (Bruchteilseiguntum) ile elbirliği ile mülkiyet(271) (Gesamteigentums/Gesamthandeiguntum) şeklinde tasnif edilmiştir(272)’(273). TMK’da elbirliği ile mülkiyete ilişkin yalnızca üç hüküm bulunmaktadır. Söz konusu hükümler, elbirliği mülkiyetin kaynağına ve niteliğine ilişkin TMK’nın 701. maddesi, elbirliği ile mülkiyetin hükümlerine ilişkin TMK’nın 702. maddesi ve son

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

TMK m. 701/f. 2’de elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş paylara sahip olmayıp her birinin hakkının ortaklığa giren malların tamamına yaygın ... lafzı ise anlam olarak mehaz kanun ile uyuşmamaktadır. Mehaz kanun hükmünün anlamı, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyet gibi eşyanın tamamına yaygın ... elbirliği mülkiyetini doğuran hukukî ilişkinin (birliğin) tarafı olan herkese, herhangi bir belirlenmiş pay söz konusu olmaksızın, birlikte ait olduğunun anlaşılması gerekir(21). TMK m. 701/f. 2 lafzı ise ilk bakışta, elbirliği mülkiyetinin birden fazla eşyayı kapsar nitelikte hepsine yaygın olduğunu ve böylece

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

. Mirasçıların terekeye dâhil eşyaya elbirliği mülkiyeti ile sahip olmasının Cermen kavimlerinin örf ve adetlerinde benimsenmiş bir prensip olduğu ifade ... çıkan aynı ihtiyaçların benzer çözümleri doğurduğu ifade edilebilir(201). Medenî Kanunun iktibasından önce hukukumuzda elbirliği mülkiyeti söz konusu ... Kanunları’nda mirasçıların terekeye dâhil eşya üzerindeki mülkiyet hakkının elbirliği mülkiyeti olduğu kabul edilmektedir(203). Elbirliği mülkiyetinin doğması ... dâhil taşınır ve taşınmaz eşya üzerinde elbirliği mülkiyeti söz konusu olur(211). Miras ortaklığında elbirliği mülkiyetinin doğumu, hak sahibinin

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

2.Paylı Mülkiyet-Elbirliği Mülkiyeti Eşya üzerindeki mülkiyet hakkı, yukarıda belirttiğimiz üzere taşınır veya taşınmaz üzerinde olmaktan başka ... -700) ve elbirliği mülkiyeti (TMK m. 701-703) olarak ikiye ayırmıştır(88). Birlikte mülkiyetin söz konusu görünümlerinden paylı mülkiyetin esas görünüm ... elbirliği mülkiyeti iddiasında bulunana ait olduğu doktrinde belirtilmektedir(89). (84) Coşar, Mülkiyet Çeşitleri I, s. 507; Tekinay/Akman/Burcuoğlu/Altop ... ) Bu durum elbirliği mülkiyetinin ancak kanunun öngördüğü hâllerde söz konusu olması, açıkça kanunun kapsamında olmadıkça elbirliği mülkiyetinin

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

, elbirliği mülkiyetinde eşyanın korunması ve dolayısıyla hakkın korunması kapsamında oldukça önem arz eder. Zira elbirliği mülkiyetinde eşyanın kullanılması ... olumsuz içeriği veya pasif/koruyucu yetki) için de aynı kuralın geçerli olup olmadığının belirlenmesi gerekir. 743 sayılı Kanun’da elbirliği mülkiyeti ... gerekçelerle de olsa elbirliği mülkiyetinde eşyanın korunması bakımından hak sahiplerinden her birinin eşyanın korunmasını sağlayabileceğini ifade etmekteydi(22). Yargıtay, 11.10.1982 T., 1982/3 E. ve 1982/2 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararı(23) ile elbirliği mülkiyetinde eşyanın korunmasına

Mehmet Şengül, Etem Sabâ Özmen / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2018

II. Elbirliği Mülkiyetinde Bir önceki başlıkta paylı mülkiyete ilişkin varılan sonuçlar elbirliği mülkiyetinde de geçerli olacaktır. Konuya ilişkin tek fark elbirliği mülkiyetinde yararlanma ve yönetim konusunda karar türlerine yer verilmemiş olmasıdır. “Ortakların hakları ve yükümlülükleri, topluluğu doğuran kanun veya sözleşme hükümleri ile belirlenir. Kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, gerek yönetim, gerek tasarruf işlemleri ... elbirliği mülkiyet ilişkisi bakımından da geçerli olacaktır. Özlüce, elbirliği mülkiyetine ilişkin sonuç belirtmek gerekirse; elbirliği mülkiyetinde

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

değerlendirilmelidir. Öncelikle taşınmaz eşya bakımından elbirliği mülkiyetinin tapu siciline tescil edildiği ve tescil edilmediği ihtimâller değerlendirilmelidir. Taşınmaz eşya üzerindeki elbirliği mülkiyetinin tapu siciline tescil edilmemiş olduğu ihtimâlde miras ortaklığı ve mal ortaklığı mal rejimi bakımından elbirliği mülkiyeti tescil öncesinde de doğmuştur ancak durum sicile yansımadığı için mâlikler TMK m. 992/f. 1’den doğrudan yararlanamazlar(71) ve zilyetliğin ... hâlinde de her bir zilyet, üçüncü kişilere karşı zilyetliğin gasbından doğan dava açma hakkını haizdir(72). Elbirliği mülkiyetinin taşınmaz eşyada sicile

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

ise bir taşınmaz eşya üzerinde birden fazla kişilerin bir arada oldukları paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyeti hâllerinde taşınmaz eşya üzerinde fiilî hâkimiyet sahibi olan kim ise onun hem diğer mâliklere hem de üçüncü kişilere karşı korunması esastır ve paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyeti ... bakımından ilk fıkranın tekrarı niteliğinde bir hüküm getirilmiş; taşınmaz eşyanın miras yoluyla birden çok mirasçının elbirliği mülkiyetine tâbi olması ... (dolaysız zilyet) olan mâlikin diğer mâliklere karşı bu imkânı kullanabileceğini ifade etmek yerinde olur(56). Elbirliği mülkiyetine tâbi bir taşınmaz eşya

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

kazanılmasının gerçekleştiği tarih sonrasında istihkak davasının açılabilmesi mümkündür(120). Elbirliği mülkiyetindeki mâliklerin hareket imkânı bakımından ... hakların korunması niteliğindedir. Bu nedenle elbirliği mülkiyetine tâbi bir eşyayı haksız olarak elinde bulunduran kişilere karşı her bir elbirliğiyle ... . Elbirliği mülkiyetini doğuran diğer hukukî ilişkiler bakımından ilgili özel hükümlerde tek başına hareket etme serbestisi veren bir hüküm mevcut değildir. Ancak TMK m. 702/f. 4’ün genel nitelikli hüküm olması karşısında ayrıca düzenlenmiş özel bir hükme ihtiyaç yoktur. Söz konusu elbirliği mülkiyeti doğuran

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

). Elbirliği mülkiyetinde elbirliği ile mâliklerden her birinin üçüncü kişilere karşı elatmanın önlenmesi davası açıp açamayacağını belirlenme si önem arz eder ... davası açma imkânını haiz olduğu ifade edilmelidir(145). Nitekim Yargıtay da son yıllardaki kararlarında elbirliği mülkiyetinde mâliklerden birinin diğer ... elbirliği mülkiyetinin gerektirdiği sınırların içerisine geri döndürülmesi gerekir. Bu hâlde davalı mâlikin dava konusu eşya üzerindeki hâkimiyetine tamamen ... önlenmesi davasının elbirliği mülkiyetinden bağımsız detaylarına ilişkin bkz. Kurşun , s. 107-172. (137) Bertan, s. 280. (138) Akipek/Akıntürk/Ateş, Eşya

Melek Bilgin Yüce / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019, Sayfa: 357 - 358

elbirliği mülkiyetinde söz konusudur. Kavram, paylı mülkiyette TMK m.693/III hükmünde yer alırken; elbirliği mülkiyetinde TMK m.702/IV hükmü ile düzenlenmiştir. 2002 öncesinde TMK m.702’yi karşılayan eMK m.630 üç fıkradan oluşmakta, elbirliği mülkiyetinde ortak menfaatin korunmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmamakta idi. Bununla birlikte öğretide bazı yazarlar, paylı mülkiyete ilişkin hükmün kıyas yoluyla elbirliği mülkiyeti için de uygulanabileceğini savunmakta idiler(8). 4721 sayılı TMK ile söz konusu hükme dördüncü bir fıkra eklenerek elbirliği mülkiyetinde de ortak menfaati koruma yetkisi yasa