Hilal Albal Ulaş / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2025

“Gerçekten bilmek, nedenleri bilmektir.” Francis Bacon “Nedensellik kavramı tehlikeli bir sirendir. İnceliğinin baştan çıkardıklarını ve en mahrem gizemlerine nüfuz etmeye çalışanları seve seve yolundan saptırır”. Noël Dejean de la Bâti 1.GİRİŞ Nedensellik bağı, sorumluluk hukukunun en temel ve aynı ... yalnızca hukukçuların değil, filozofların, doğa bilimcilerin ve sosyal bilimcilerin de ilgi alanında yer almıştır. Özellikle idare hukukunda nedensellik bağı ... karmaşık bileşenini oluşturmaktadır. Kavramın soyut niteliği ile somut olaylara yön veren teknik gerçeklik arasındaki gerilim, nedensellik analizini diğer

İlgili Bölümleri Listele (38)

Zümrüt Esin, İsmail G. Esin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021, Sayfa: 293 - 320

4. Uygun İlliyet Bağı ile Normun Koruma Amacı Arasındaki İlişki Yukarıdaki şema üzerinden konuyu açıklamaya devam edersek, ilk çember ile ikinci çember arasında kalan kırmızı alan sorumluluğun doğduğu alandır. Mantıki illiyet, ancak uygun illiyet bağı seviyesine ulaştığı zaman sorumluluk doğurur. Yani şemadaki kırmızı alanın, ilk çember ile kesişim sınırı uygun illiyet bağının da başladığı sınırdır. Kesişim sınırından itibaren mantıki illiyet uygun illiyet seviyesine ulaşmıştır ve hukuka aykırı fiilden sorumluluk doğmuştur. Ancak bu sorumluluk sonsuz değildir. Zira az yukarıda bahsettiğimiz

Yargı Bilgiç / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2025

3.Nedensellik Bağı a.Genel Olarak Genel anlamda sorumluluk hukukunda zarar ile zarara sebebiyet veren davranış veyahut olay arasında var olan sebep sonuç ilişkisi nedensellik bağı veya illiyet bağı olarak adlandırılır(550). Bir tazminat sorumluluğunun meydana gelebilmesi için en başta nedensellik bağının varlığı gereklidir, zarar ile zararlandırıcı olay arasında herhangi bir nedensellik bağının kurulamadığı hallerde zaten ortada bir tazminat ... bu ortak kavramda, nedensellik bağı ya da diğer bir anlatımla illiyet bağı kaynağını felsefe ve tabii bilimlerde bulmakta olup bu kavram gerçek olaylar

İlgili Bölümleri Listele (39)

Samim Ünan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2016, Cilt 0, Sayı 29

II.SİGORTA HUKUKUNDA UYGULANMASI GEREKEN İLLİYET BAĞI KURALI Şu husus sürekli tartışılmıştır: Acaba sigorta hukukunda uygulanması gereken illiyet bağı kuralı, Borçlar hukuku alanında geçerli olan illiyet bağı kuralından farklı mıdır? Ayrıntıya girmeksizin şu yanıtı vermek lazımdır: Sigorta hukukunun özellikleri dolayısıyla, bu alanda bazı farklılıkların söz konusu olması gerekmektedir. İlliyet açısından şart kuramı, uygun illiyet bağı, normun amacı, causa proxima (yakın sebep), tarafların anlaşması sigorta hukuku bakımından da özel olarak üzerinde durulması gereken hususlardır.

Gökhan Aydoğan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ağustos 2021

5- İlliyet Bağı A- Genel Olarak Kamuyu aydınlatma belgelerinden hukuki sorumluluğun doğması için gerekli son zorunlu unsuru hukuka aykırı fiil ile zarar arasında illiyet bağının eş deyişle sebep-sonuç ilişkisinin kurulması oluşturmaktadır. Kamuyu aydınlatma ilkesi ve bu ilke gereği öngörülen kurallara aykırılıktan doğan sorumluluğun daha yerleşik olduğu ülkelerde dahi kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan zararda illiyet bağının ispatının güçlüğü ifade edilmiştir. İlliyet bağı bu yönüyle konunun öğreti ve yargı uygulamasında en çok üzerinde durulan noktalarından birini oluşturmuştur. Almanya’da

İlgili Bölümleri Listele (48)

Ayşe Şahin / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

D.Uygun İlliyet Bağı Sorumluluğun son şartı bölünmeye katılan kişilerin kusurlu davranışları, yani yükümlülüklerinin ihlali ile meydana gelen zarar arasında doğal nedensellik ve uygun illiyet bağı bulunmasıdır(166). İlliyet bağı konusunda anonim şirketlerde korporatif sorumluluğa ilişkin öğreti ve yargı ... bağlantı, sebep-sonuç ilişkisi kurabildiğinden genel olarak İsviçre-Türk sorumluluk hukukunda uygun illiyet bağı anlamında bir nedensellik aranır. Yani ... sonucunda meydana gelmeyecek türden olup somut olayda meydana gelmiş olan istisnai haller uygun illiyet dışında kalır. Bkz. von Tuhr, s.90; Doğal nedensellik

İlgili Bölümleri Listele (12)

Nagehan Çakır / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2025

mantıksal bir illiyete dayanır. Öte yandan yapılan bu değerlendirme sonucu kurulan illiyetin hukuka doğrudan uygulanması mantıksal olarak nedensellik bağının ... 5.3. İlliyet Bağı 5.3.1. İlliyet Bağı Kavramı ve Teorileri İlliyet bağı doktrinde zarar ile sorumluluğu doğuran olay veya davranış arasındaki sebep-sonuç ilişkisi olarak tanımlanmaktadır(276). İlliyet bağı, sorumluluk hukukunun temel yapı taşlarından biri olup bir kimsenin hukuki sorumluluğunun doğabilmesi için zarar ile bu zarara yol açan fiil ya da olay arasında uygun bir nedensellik ilişkisinin bulunmasını zorunlu kılar. Bu bağ kurulamadığı takdirde

İlgili Bölümleri Listele (33)

Fulya Erlüle / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2021

V. Nedensellik Bağı Gerçekleşen zarar ile sorumluluğun bağlandığı olay veya fiil arasındaki sebep sonuç ilişkisini ifade eden nedensellik bağı, sorumluluk hukukunun en önemli unsurlarının başında gelir. Nedensellik bağı mantık kuralları çerçevesinde değerlendirildiğinde, hukuka aykırı bir fiil işleyen kişinin, bu fiilinin neden olduğu tüm zarar verici sonuçlardan sorumlu olması gerekir. Mantıkî illiyet olarak nitelendirilen nedensellik bağına ilişkin bu yaklaşım, fiille mantıkî illiyeti bulunan bütün zararlardan zarar görenin, sorumlu tutulması şeklinde aşırı ve adil olmayan sonuçlara neden olduğu için

İlgili Bölümleri Listele (20)

İlkin Demirtaş / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2023

A.İhlallerden Doğan Sorumlulukta Uygun İlliyet Bağı İlliyet bağı en basit şekliyle zarar ile hukuka aykırı davranış arasındaki sebep-sonuç ilişkisi olarak tanımlanabilir(116). İlliyet bağına ilişkin öğretide çeşitli görüşler bulunmakla birlikte, hukukumuzda zararın tazmini için aranan illiyet derecesi; uygun illiyet bağıdır(117). Uygun illiyet bağı teorisine göre hayatın olağan akışında zarar veren olayı doğurmaya elverişli olan sebep, illiyet bağını ... , zararla uygun illiyet bağını kuran olaylardır(119). İlliyet bağı, haksız fiilin varlığı halinde hukuka aykırı fiil ile zarar arasında aranır. Sorumluluğun

İlgili Bölümleri Listele (25)

Ramazan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

III. İlliyet Bağının Kesilmesi A. Genel Olarak İlliyet bağının kesilmesi(494) (Unterbrechung des Kausalzusammenhangs) aslında, uygun olmayan illiyet kavramının ortaya çıkış hallerinden yalnızca birisidir. Zararı ortaya çıkaran olay veya davranış ile ortaya çıkan zarar arasındaki bağın uygun olmaması haline uygun illiyet bağının yokluğu yahut uygun olmayan illiyet veya kısaca uygunsuzluk (Inadäquanz) denir. Bir sebep, olayların olağan akışı ve ... itilmişse uygun olmayan illiyet söz konusu olur. En basit haliyle, sebeple sonuç arasındaki uygunsuzluk (Inadäquanz des Kausalzusammenhangs) olarak da tarif

İlgili Bölümleri Listele (27)

Hilal Daver / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2023

E.Uygun Nedensellik Bağı Sorumluluğun kurucu unsurlarından biri de hukuka aykırı fiil ile ortaya çıkan zarar arasında nedensellik (illiyet) bağı bulunmasıdır(521). Türk Borçlar Kanunu diğer temel kavramlar gibi nedensellik bağını da tanımlamamış, kavramın içeriği doktrindeki görüşler ve yargı kararları çerçevesinde belirlenmiştir(522). Doktrinde, gerek kusura dayanan ve dayanmayan sorumlulukta gerekse ceza hukukunda kurucu unsur olan nedensellik bağının, aynı ... sorumluluğun kapsamındadır. Nedensellik bağı, hukuk alanının en tartışmalı konularından biridir. Ancak çalışmamızın kapsamını aştığından bu tartışmalara yer

İlgili Bölümleri Listele (35)

Ejder Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 3655 - 3680

4.UYGUN NEDENSELLİK (İLLİYET) BAĞI Uygun nedensellik bağı, hukuka aykırı fiil ile zarar arasındaki sebep-sonuç ilişkisidir. Rekabet ihlâli nedeniyle ortaya çıkan zarar ile rekabet hukuku bakımından yapılan ve yasak olan anlaşma, uyumlu eylem ve karar arasında sebep-sonuç ilişkisi varsa, uygun nedensellik (illiyet) bağı şartı gerçekleşmiş olur.

Ece Baş Süzel / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

VI. Nedensellik Bağı İş görenin malvarlığında meydana gelen artış ile iş görme arasında nedensellik bağının varlığı aranmaktadır(232). Nedensellik bağını iş sahibinin ispat etmesi gerekir. Federal Mahkeme’nin uygulaması da aynı yöndedir(233). Nedensellik bağının hangi teoriye göre belirlenmesi gerektiği ise, bu cezai nitelik taşıyan yaptırım için tartışmalıdır(234). Doktrinde baskın görüş, uygun nedensellik bağı teorisine(235) başvurmayı uygun bulmaktadır(236). Uygun nedensellik bağı, olayların olağan akışına ve hayat tecrübesine göre, sebebin, meydana gelen sonucu yaratmaya elverişli olmasıdır(237

İlgili Bölümleri Listele (19)

Başak Görgeç, Kemal Bahriyeli, Halit Yavuzer / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2025, Sayfa: 293 - 336

B.Uygun Nedensellik Bağının Yokluğu Uygunluğun yokluğu, sebeple sonuç arasında sadece tabii illiyet bağının olmamasıdır(75). Bu bağ uygun nedensellik bağının kabulü için yeterli olmadığından zararlı sonuçtan sorumlu tutulmaya neden olmaz(76). Uygunluğun yokluğu temelde sebebin zararlı sonucun meydana gelmesinde etken olsa da uygun nedensellik içinde olmamasıdır. Diğer bir ifade ile sebep tek başına zararın meydana gelmesine neden olmamaktadır ... , Sorumluluk Hukuku Açısından Uygun İlliyet Bağı Teorisi, s. 211; Yıldız, “Haksız Fiil Hukukunda Nedensellik Bağının Belirlenmesi”, s. 1154. (76) Başak Baysal

Cansu Şahin / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2025

nedensellik bağı gerekli bir unsurdur. Danıştay’ın illiyet bağı aramaksızın verdiği kararları doktrinde ağır şekilde eleştirilmiştir. İlliyet bağı bulunmaksızın ... 2.4. İlliyet Bağı 1982 Anayasasının 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden kaynaklı zararı ödemekle yükümlü olduğu hüküm altına ... tutmuştur. İlliyet bağı; zarar ve zararı meydana getiren idari fiil arasında idarenin kusur veya kusursuz sorumluluğunun oluşması bakımından önemlidir.(41) İdarenin kusursuz sorumluluğunun doğması için de nedensellik bağı zorunlu bir unsurdur. Gözler, ortaya çıkan zarar ile idarenin fiili arasında nedensellik

İlgili Bölümleri Listele (35)

Umut Akyüz / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025

3.1. Ceza Hukukunda Nedensellik Bağı ve Objektif İsnadiyet Nedensellik prensibi felsefe ve müspet ilimlerin yanı sıra hukukta da başat kavramlardan biridir(477). Hukuk uygulamalarında nedensellik bağı (sebebiyet alakası, illiyet rabıtası) hayati bir önemi haizdir. Bunu, YCGK’nin 04.10.1993 tarihli, E ... , sorumluluk için hareket ile sonuç arasında nedensellik (illiyet) bağının kurulabilmesi koşuldur. Nedensellik bağı kurulamadığı takdirde, fail sonuçtan sorumlu tutulamayacak, nedensellik bağının kurulabildiği hallerde ise suçun diğer unsurları olan hukuka aykırılık ve kusurluluğun mevcut olup olmadığı araştırılacaktır

İlgili Bölümleri Listele (28)

Buğra Kesici / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2017

§5. UYGUN NEDENSELLİK BAĞI I. Genel Olarak Haksız fiil sorumluluğunun tesisi için aranan bir diğer koşul, zararlı sonuç ile fiil arasında nedensellik bağının bulunmasıdır(628). Nedensellik kavramı en kısa ifadesiyle, iki olay arasındaki neden-sonuç ilişkisini ifade eder. Haksız fiil hukuku açısından bu durum fiil ile zararlı sonuç arasındaki ilişki olarak ortaya çıkmaktadır(629). Nitekim, TBK md. 49 hükmünün 1 ve 2. fıkralarında nedensellik bağının gerekliliğine temas edildiği görülmektedir(630). Buna karşılık, TBK’da nedensellik bağının tarifi ile ilgili herhangi bir açıklama yer almamaktadır

İlgili Bölümleri Listele (39)

Alican Çalışkan / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

III.Gıdadaki Uygunsuzluk ile Zarar Arasında Nedensellik Bağı Bulunması ÜGTDK m. 6/2 hükmüne göre ürün sorumluluğunun söz konusu olması için uygunsuzluk ile zarar arasında nedensellik bağı bulunması gerekir ve bu nedensellik bağının da zarar gören tarafından ispat edilmesi zorunludur(159). Buna göre gıda üreticisinin gidermekle yükümlü olduğu zararlar, gıdadaki uygunsuzluk ile nedensellik bağı içerisindeki zararlar ile sınırlıdır. Bu açıdan ÜGTDK ... sorumluluğu sisteminde(161) nedensellik bağının ispatı zarar gören üzerine bırakılmıştır. ÜGTDK m. 6/2 hükmü de bu kuralı takip etmiştir. Fakat belirtmek

İlgili Bölümleri Listele (18)

Fahrettin Aral / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1980, Cilt 10, Sayı 3

1) İlliyet bağının kesilmesi Gayrimümeyyiz zarargörenin davranışının illiyet bağını kesip, bir sorumluluktan kurtuluş sebebi olup olmıyacağı konusunda başlıca iki görüş vardır(40) : a) Bazı yazarlara göre(41) temyiz kudretinden yoksun zarargören şahsın davranışı illiyet bağını kesmez. Zira ... sorumluluk ve illiyet bağının kesilmesinin dayanağı olan serbest irade (freie Wille) yoktur. Bu durum gayrimümeyyizin davranışının, illiyet bağının kesilip ... , illiyet bağını kesemez»(43). b) Buna karşılık, başka bir görüşe göre(44) mümeyyiz olma yan şahsın davranışı, gerekli yoğunluğu arzediyorsa, illiyet bağını

İpek Çevik, Sema Aydın / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2025, Sayfa: 1133 - 1180

C.Uygun İlliyet Bağı Haksız fiiller bakımından tazmini istenebilecek zararlar, zarar verici fiil ile arasında uygun bir illiyet bağı içerisinde olan zararlardır. Bu ba kımdan nedensellik bağının önemi iki noktada kendisini göstermektedir: Bunlardan ilki, nedensellik bağının sorumluluğu kurma konusundaki oynadığı rol iken, diğeri ise sorumluluğun sınırlandırılması noktasındaki rolüdür(124). Haksız fiil hukuku alanında illiyet bağını açıklamak bakımından ... yetersiz kabul edilmektedir(126). Günümüz itibariyle hakim görüş olarak kabul edilen diğer teori ise, uygun illiyet bağı teorisidir. Uygun illiyet bağı

Nihan Koyuncu Aktaş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020

IV. İlliyet Bağı Hekimin sözleşmesel sorumluluğunun mevcut olması için gerekli son şart hekimin borca aykırı davranışı ile zarar arasında illiyet bağı bulunmasıdır. Sorumluluğun kurucu şartlarından biri olan illiyet bağı üzerine çeşitli teoriler mevcuttur. Bu teorilerden şart teorisine göre ... illiyet bağı teorisine göre ise meydana gelen olayın arkasındaki tüm şartlar değil sadece hayatın olağan akışına göre zararı doğurmaya elverişli olan ... artırmakta ya da kolaylaştırmaktaysa bu şart ile zarar arasında uygun illiyet bağının mevcudiyeti kabul edilecektir. Böylece sorumluluğu sınırlayan bu teori

İlgili Bölümleri Listele (13)

İbrahim Kaplan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1994, Cilt 0, Sayı 11

IV.UYGUN İLLİYET BAĞI UNSURU Banka yönetim kurulu üyelerinin ve müdürlerinin özen borcuna aykırı davranışlarından doğan zararın tazmini için, zarara ... üstlenilen görevlerin gereği gibi yerine getirilmemesi arasında uygun illiyet bağının bulunduğunu ispat etmeleri gerekir. Zarara uğrayan bankadan veya pay sahiplerinden veya banka alacaklılarından, uygun illiyet bağının mutlak ve kesin olarak ispatı pratik olarak talep edilmemektedir. Genel olarak kabul edildiğine göre, uygun illiyet bağının varlığının büyük bir ihtimâl dahilinde olduğunun ispatlanması yeterli bulunmaktadır(82). Buna göre, uygun illiyet bağının

Kerem Cem Sanlı, Buğra Kesici, Cihan Doğan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2018, Cilt 34, Sayı 4

3. Nedensellik Bağı Rekabet hukukunun ihlalinden kaynaklanan tazminat sorumluluğu bağlamında, nedensellik bağını kesen sebepler haricinde, konunun tartışma konusu haline getirilen ve ciddi ölçekte özellik arz eden bir yönü yoktur(119). Bunun la birlikte, nedensellik bağının sorumluluğun kurucu unsurlarından biri olması dolayısıyla ihlalde bulunan bankanın hukuka aykırı eylemi ile zarar arasındaki nedensellik bağının ortaya konulması zorunludur. Buna ... mantıki nedensellik şartı ortaya konulmalıdır. İkinci aşamada ise, davalı banka veya bankaların hukuka aykırı eylemlerinin söz konusu zararı ortaya

Heinrich Honsell / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2004, Cilt 22, Sayı 4

3.İlliyet Bağı Kanun Tasarısı uygun illiyet bağının gerekliliği hususunda açıkça bir değişiklik yapmamaktadır(33). Ancak bu şartı ayrı bir maddede ... bir illiyet bağının mevcudiyetinde tazminatla yükümlüdür". Bu tanım zor anlaşılır olmakla beraber, kendiliğinden anlaşılır bir sonucu içermektedir: Sadece hukukî anlamı olan bir illiyet bağı hukukî anlamda önemlidir. İlliyet bağının ne zaman hukukî anlamda önem arz edeceğine ilişkin önemli soru ise, cevapsız bırakılmıştır(34). Uygunluk bağının veya hukuka aykırılık bağının, ki doğal illiyet bağının sınırlanmasında en çok başvurulan kurumlardır

Hayri Domaniç / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023, Sayfa: 1 - 36

C.BK 122’ye Dayalı Ek Zarar İddialarında İlliyet Bağı ve Savunma Nedenleri 1.İlliyet Bağı: Alacaklı, BK 122’ye dayalı tazminat isteğinde bulunabilmek için: •kaynağı ne olursa olsun, evvela bir alacağı olduğunu; •borçlunun direnimde (temerrütte) bulunduğunu; •illiyet bağını, yani bu alacağını ... getirse idi zarar ve kâr yoksunluğunun önleneceğini kanıtlaması, yani illiyet bağını da kurması zorunludur. Borçlu da, bir zarar veya kazanç yoksunluğu söz konusu olsa bile, illiyet bağının bulunmadığını veya kendisinin kusursuz olduğunu savunmak hakkına sahiptir. Mesela: •En basit ve kolay bir şekilde