Lexpera, Kasım 2017

Süreler • Adli Tatil • Eski Hale Getirme • Tebligat

masrafı yatırması için (A)’ya iki haftalık süre vermiştir. Ancak (A), bu süre içinde masrafı yatıramamıştır. Bunun üzerine mahkemece sürenin bir hafta daha uzatılmasına karar verilmiştir. Fakat ekonomik sıkıntılar içinde olan (A), bu sürede de masrafları yatıramamıştır. Yargılama sonunda hâkim kurduğu hükümde, iki haftalık istinaf yoluna başvuru süresini sehven bir ay olarak göstermiştir. SORULAR/CEVAPLAR 1. (A)’nın hâkimin reddini sözlü olarak talep etmesinin hukukî niteliği nedir? Bu işlemin geçerliliğini tartışınız. 2. (B), (A)’nın açtığı davaya delil ve belgelerin toplanmasının zaman alacağı gerekçesiyle süresinde

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 929 - 932

önceden feragat yasağı, ayıptan sorumluluk rejiminde öngörülen zamanaşımı süreleri (TBK m. 231 ve m. 244 f. III) bakımından da geçerlidir. İsviçre Federal ... ” şeklinde anlaşılmalıdır. Öte yandan, zamanaşımından henüz süre dolmadan veya işlemeden de feragat etmek mümkündür. Şayet, süre dolduktan sonra feragat edilecek olursa, zamanaşımı def’iden feragat; süre dolmadan feragat edilecek olursa, zamanaşımı süresinden feragat söz konusu olur. Öte yandan, İsviçre Federal Mahkemesi’nin aksine, zamanaşımı süresinin uzunluğuna bakılmaksızın, on yıl için zamanaşımından feragat edilebilmesi, kanımızca isabetli bir sonuç

Mesut Öcal / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

V. Yoksulluk Nafakası Süresinin Daha İyi Takdir Edilebilmesi İçin Önerilerimiz Yoksulluk nafakası süresi ile ilgili daha sağlıklı değerlendirmelerin yapılabilmesi için çalışmanın üçüncü bölümünde ilk olarak yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yasal düzenlemelerin tarihsel gelişimine değinilmiştir ... incelenmiş ve Türk hukukundaki uygulama ile farklılıkları üzerinde durulmuştur. Daha sonra kısaca yoksulluk nafakasının süresine değinilerek bu hususta hâkimin takdir yetkisi Yargıtay’ın görüşü etrafında tartışılmış, yoksulluk nafakasının süresi bakımından doktrinde dile getirilen eleştirilere ve Anayasa

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 927 - 929

C. Ayıp Bildirim Süresinden Feragatin Sonuçları Satıcı ayıp bildirim süresinden belirli bir süre için feragat edebileceği gibi, bildirim külfetinden de tamamen feragat edebilir. Örneğin, TTK m. 23 f. I b. c hükmünde düzenlenen “iki ve sekiz” günlük sürelerden, satıcının kendi takdirine göre, iki ... bildirim süresinden veya bildirim külfetinden feragati, ikrar anlamına geleceğinden, ayıptan doğan zamanaşımı sürelerinin kesilmesi ve yeniden işlemeye başlaması sonucunu doğurur(106). Şayet, ayıp bildirim süresinden feragat, açıkça zamanaşımı süresinden daha uzun bir süre (örneğin üç yıl) için yapılacak

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 916 - 919

C. Zamanaşımından Feragat Edilebilecek Süre Zamanaşımı süresinden, belirli bir süre için de feragat etmek mümkündür(67). O halde, zamanaşımının ne kadar süre için yeniden canlandığı, ilk olarak borçlunun irade beyanına göre belirlenir. Ancak, bu süre İsviçre Federal Mahkemesi’ne(68) ve öğretideki hâkim görüşe göre, on yıllık üst sınırı aşamaz(69). Aksi takdirde, daha uzun bir süre için yapılan feragat, kısmi hükümsüzlük yaptırımına tabi tutularak ... alacağın tabi olduğu başlangıçtaki sürenin yeniden işlemeye başlaması daha isabetli bir neticedir. O halde, feragat için üst sınır, TBK m. 231 f. I

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 922 - 925

A. Ayıp Bildirim Süresinin Niteliği İlk olarak belirtmek gerekir ki, TBK m. 223 ve TTK m. 23 hükmünde düzenlenen ayıp bildirim süresi, her ne kadar belirsiz bir zaman dilimini ifade ediyor olsa da, hak düşürücü süre niteliğindedir(88). TBK m. 223 hükmü ile TTK m. 23 f. I b. c hükmünde düzenlenen ayıp bildirim süresinin hak düşürücü süre niteliğinde olduğu nazara alınarak, bu sürenin dolması üzerine meydana gelecek etki konusunda öğretide görüş birliği ... alınacaktır. Nitekim, Yargıtay, önceki kararlarında, ayıp bildirim süresine uyulmaması durumunda, ayıptan doğan hakların sona erdiğini, bu durumun aksinin ispat

Mesut Öcal / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

IV. Türk Hukukunda Yoksulluk Nafakasının Süresine İlişkin Eleştiri ve Görüşler A. Doktrinde Yoksulluk Nafakasının Süresine İlişkin Değerlendirmeler ... süresizliği ve süresi konusunda hâkimin takdir yetkisiyle ilişkili olarak taleple bağlılık ilkesi konularında toplanmaktadır. Doktrinde bir görüş yoksulluk nafakasının süresinin mutlaka sınırlandırılması(228) gerektiği savunurken, bir başka görüş(229) ise yoksulluk nafakasının süresiz ödenmesinin doğru uygulama ... vermektedir(231). Medeni Kanunu iktibas ettiğimiz İsviçre’de (boşanma sonrası nafaka bir istisna halini alsa da, özellikle uzun süren evlilikler bakımından hala

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 903 - 912

kararlarında, feragat yasağının yalnızca kanunun ikinci ayırımında düzenlenen ve değişiklik yasağına tabi olan süreler için geçerli olduğunu savunmaktaydı(20). Zira, Federal Mahkeme’ye göre sürelerin de ğiştirilemeyeceğini öngören CO art. 129 (TBK m. 148) hükmüyle, feragat yasağını düzenleyen CO art. 141 (TBK m. 160) arasında bir bağlantı mevcuttu. Zamanaşımından önceden feragat edilememesi, zamanaşımı sürelerinin sözleşmeyle değiştirilmesi yasağının arkadan ... alan sürelerden, henüz bu süreler işlemeden feragat edilemeyecekti. O halde, “önceden” feragat edilememe şeklinde ifade edilen hükmün, “zamanaşımının

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 925 - 927

B. Ayıp Bildirim Süresinden Feragatin Şartları Hak düşürücü sürelerden feragat konusunda, öncelikle emredici nitelik taşıyan sürelerden feragat ... düşürücü sürelerden feragat edilebileceği haklı olarak savunulmaktadır(97). O halde, bir hak düşürücü süreden feragat edebilmek için, ilk olarak, söz konusu sürenin taraf menfaatlerinden daha önemli ve yüksek bir menfaati (örneğin kamusal menfaatleri) korumaya yönelmemiş olması gerekir(98). Ayrıca, bu durumda ... bildirim süresini belirli bir zaman dilimi şeklinde düzenlemeleri, bu süreyi uzatıp tamamen ortadan kaldırmaları mümkün görünmektedir(100). Dolayısıyla, ayıp

Mesut Öcal / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

B. Türk Hukukunda Yoksulluk Nafakasının Süresi Bakımından Hâkimin Takdir Yetkisi Türk hukukunda yoksulluk nafakası isteminde süre hususunda hâkimin takdir yetkisine yer verilmemiştir(211). Öyle ki, yoksulluk nafakası talebi süreli olarak sunuldu ise hâkim ancak istenilen süre kadar yoksulluk nafakasına hükmedebilir(212). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 17.11.2009 tarihli bir içtihadında, davacının 1 yıl süreyle yoksulluk nafakası talep etmesine karşın istek dışında ... olmasından ötürü yerel mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermiştir(213). Bu gibi yoksulluk nafakasının belirli bir süreyle sınırlı olarak talep

Mustafa Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

BİRİNCİ BÖLÜM ÇALIŞMA SÜRESİ KAVRAMI VE ÇALIŞMA SÜRESİNDEN SAYILAN HALLER I.ÇALIŞMA SÜRESİ KAVRAMI A.GENEL OLARAK İş sözleşmesinin yapılması ile ... iken iş yapılan süredeki kişi ve geçen zamanın önemi yoktur. Vekalet sözleşmesinde de vekilin ücrete hak kazanması sözleşme ile ya da teamülen ... , zamanı ve biçimi üç temel unsur olarak sıralanabilecektir. İş görme ediminin zamansal boyutu çalışma süreleri olarak adlandırılabilecektir(5). Çalışma sürelerinin biri sosyal diğeri ekonomik açıdan olmak üzere iki temel önemi bulunmaktadır. İlk olarak çalışma sürelerinden kalan zamanın işçilerin kendilerine ve

Mustafa Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

C.GÜNLÜK VE HAFTALIK ÇALIŞMA SÜRESİ İşçinin sosyal hayatını planlaması, kişisel gelişimi için vakit ayırabilmesi ile iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması gereksinimleri nedeniyle çalışma süreleri mutlaka sınırlandırılmalıdır. Bu gereksinimlerden ötürü çalışma sürelerinin sınırlandırılması iş hukuku alanında en çok düzenleme getirilen hususlardan birini oluşturmaktadır. Söz konusu düzenlemelerle özellikle Batı’da çalışma süreleri zamanla kısalarak ortalama haftalık çalışma süresinin 35 saat düzeylerine inilmesine kadar süreç devam etmiştir. Bununla birlikte başta küreselleşme kaynaklı olmak üzere yoğun

Mustafa Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

B.YOLDA GEÇEN SÜRELER 4857 sayılı İş Kanunu 66. maddeye göre “ İşçilerin işveren tarafından işyerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler” de çalışma süresinden sayılmaktadır. Örneğin işçinin, işveren tarafından müşteri ile toplantı yapması için farklı bir yere gönderilmesi halinde söz konusu yere gitmek için yolda geçirilen süreler çalışma süresinden sayılmaktadır. Doktrinde yer alan bir görüşe göre olağan çalışma saatleri sonrası başka bir yere giden işçinin bu süresi, işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi neticesinde geçen süre olduğundan

Mesut Öcal / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

2. Süreli Yoksulluk Nafakalarında Sürenin Bitimi TMK.’nun 175. maddesine istem üzerine hâkim, kural olarak yoksulluk nafakasına süresiz hükmeder. Yoksulluk nafakası istemi sınırlı bir süre belirtilerek yapılmışsa hâkim, taleple bağlı kalarak yoksulluk nafakasına ancak sınırlı süreli olarak hükmedebilir(185). Buna karşılık yoksulluk nafakası isteminde sınırlı bir süre belirtilmemişse bu kez hâkim takdir yetkisini kullanarak yoksulluk nafakasının sınırlı bir süre boyunca ödenmesine karar veremez, süresiz olarak hükmetmelidir(186). İşte bu hususta önemle belirtmek gerekir ki kanun koyucu yoksulluk

Mustafa Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

C.ÇIKACAK İŞİ BEKLERKEN BOŞTA GEÇEN SÜRELER 4857 sayılı İş Kanunu 66. madde gereği “İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler” çalışma süresinden sayılmaktadır. Bu durumda hazır olmasına rağmen işçinin çalıştırılmaması nedeniyle işverenin temerrüde düştüğü kabul edilir. İşverenin temerrüdü nedeniyle boşta geçen süre çalışma süresinden sayılacaktır(302). Örneğin itfaiyeci, acil serviste çalışan doktor, hemşire, makam şoförü gibi işçilerin çıkacak işi beklerken geçirdikleri süre de çalışma süresinden sayılır(303). Yine

Mesut Öcal / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

Üçüncü Bölüm Yoksulluk Nafakasının Süresi I. Yoksulluk Nafakası Süresi Bakımından Yasal Düzenlemelerin Tarihsel Gelişimi Günümüzde 4721 sayılı ... surette bir sene müddetle nafaka itasına mahkûm edilebilir.” denmekteydi. Türk Kanunu Medenisi’nin yürürlüğe girmesinden 1988 tarihinde 3444 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğe değin bu hüküm uygulanmıştır. Hükme göre yoksulluk nafakası ancak bir yıl süre ile verilebiliyordu. Bu sınırlama, yoksulluk ... ve yeterliliği yoksa dilenmeye mahkûm olacağını bu nedenle de 144. maddedeki süre sınırlamasının kaldırılmasının yerinde olacağını ifade etmiştir(2

Mustafa Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

F.DENKLEŞTİRME DÖNEMİNDE ORTALAMA ÇALIŞMA SÜRESİNİN HAFTALIK NORMAL ÇALIŞMA SÜRESİNİ AŞMASI 4857 sayılı İş Kanununda haftalık çalışma süresi 45 saat olarak düzenlense de denkleştirme uygulaması işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresine göre düzenlenecektir. Kanunun 63. maddesinde “…Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz.” hükmü yer almaktadır. Bu nedenle örneğin haftalık normal çalışma süresinin 40 saat olarak belirlendiği bir işyerinde 4 haftalık bir denkleştirme uygulanması halinde haftalık ortalama 40 saati aşmayacak

Mustafa Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

a.Ara Dinlenmesi 4857 sayılı İş Kanunu’nun ara dinlenme sürelerini düzenleyen 68. maddesinde ‘‘Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o ... dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir. Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir. Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden ... olan günlük çalışma sürelerinde ara dinlenme süresinin ne kadar olduğuna ilişkindir. Yüksek yargı kararlarında 24 saatlik çalışmada işçiye kaç saat ara

Leyla Müjde Kurt / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 2011, Cilt 27, Sayı 1

D- Teslim Süresinin Nasıl ve Ne Kadar Uzayacağı Meselesi Eserin teslimindeki gecikmeye(134) iş sahibinin risk alanına dâhil olan bir durumun sebep ... olarak çalışmasını hızlandırarak eseri vadeye yetiştirmek zorunda değildir(135). Bu durumda sözleşme süresi, taraflar aksini kararlaştırmış olmadıkça, kendiliğinden uzar(136). Sürenin kendiliğinden uzaması, eserin teslim süresinin, iş sahibinin yüklenicinin süre uzatımı talebini kabul etmesi veya bu konuda bir ... durumlarda teslim süresinin ne kadar uzayacağı konusu, eser sözleşmesinde düzenlenmiş olabileceği gibi, taraflar gecikme meydana geldikten sonra da sürenin ne

Mustafa Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

SONUÇ İş hayatındaki bir insan için en önemli hususlardan biri işte geçirdiği süredir. Zira iş dışındaki süre aslında insanın kendisine ayırdığı süre olarak adlandırılabilecektir. Bu nedenle çalışma süreleri büyük önem taşımaktadır. Çalışma süresinin tanımı mevzuatımızda “İş Kanununa İlişkin Çalışma süreleri Yönetmeliği” 3. maddede yer almaktadır. Bu maddede çalışma süresi “işçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği süre” olarak tanımlanmıştır. Aynı maddede “İş Kanununun 66. maddesinin birinci fıkrasında yazılı süreler de çalışma süresinden sayılır. Aynı Kanunun 68. maddesi uyarınca verilen ara

Leyla Müjde Kurt / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 2011, Cilt 27, Sayı 1

3. Değişen Sürelerin Belirlenmesi Süre uzatımını gerektiren durumlar gerçekleştiğinde eserin yeni teslim süresinin nasıl tespit edileceği eser sözleşmesinde düzenlenmişse, yeni teslim vadesi tarafların bu konuda getirdikleri düzenlemeye göre belirlenir. Örneğin sözleşmedeki süre uzatımı hükmünde süre değişikliğini gerektiren olay gerçekleştiğinde eserin teslim süresinin ne kadar uzayacağı da belirtilmişse, bu durumda teslim süresi kendiliğinden sözleşmede belirtilen ek süre kadar uzar. Yahut taraflar eser sözleşmesinde süre uzatımını gerektiren bir durum meydana geldiğinde yüklenicinin süre uzatımı talebinde

Mustafa Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

B.FAZLA SÜRELERLE ÇALIŞMA Kanun koyucu haftalık 45 saat üzerinden çalışma yapılmasına yasal olarak bir engel olmayan işlerde sözleşmelerle haftalık çalışma süresinin daha az belirlenmesi halinde 45 saate kadar yapılan çalışmaların “fazla sürelerle çalışma” olarak değerlendirileceğini ve bunun karşılığında saat ücretinin yüzde yirmi beş zamlı hali ile ödeme yapılacağını düzenlemiştir. İşçiye olağan çalışma sürelerini aşan çalışması için yapılacak ödemelerin yalnızca bu durumda fazla sürelerle çalışma şeklinde olabileceği kanaatini taşımaktayız. Haftalık yasal çalışma süresi olan 45 saatten, işyerinde

Mesut Öcal / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

8. Süre Bakımından TMK.’nun 175. maddesinde yoksulluk nafakasının süresiz olarak istenebileceği hükme bağlanmıştır. Öte yandan Yargıtay ... zorunlu olarak süresiz yoksulluk nafakasına karar verecektir. Süreli yoksulluk nafakası talebinde de hâkim talebi ya reddedebilir ya da istenilen süre ile bağlı kalmak koşuluyla yoksulluk nafakası ödenmesine karar verebilir(195). Bu bilgiler ışığında Türk hukukunda yoksulluk nafakasının süresi hususunda ... ’sine 5 yıldan az, %37’sine 5-10 yıl aralığında, %20’sine ise 10 yıldan fazla bir nafaka süresi öngörülmüştür(200). Bu eğilim, revizyon sonrası dönemde

Mustafa Şentürk / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

VII.HAFTALIK İŞ GÜNLERİNE BÖLÜNEMEYEN İŞLERDE (ŞOFÖR VB. ) ÇALIŞMA SÜRELERİ Başta şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığı görevini yapan şoförler olmak üzere özel nitelikteki bazı işler için Haftalık İş Günlerine Bölünemeyen Çalışma Süreleri Yönetmeliği çerçevesinde düzenlemeler getirilmiştir. Bu doğrultuda ilgili Yönetmeliğin 3. maddesinde “haftalık iş günleri; bir haftalık süre içinde çalışılan günlerin toplamı, çalışma dönemi; işin yapılmasının gerektirdiği en az iki, en çok altı aylık bir denkleştirme süresi, çalışma süresi ise bir çalışma dönemindeki toplam iş süresi” olarak tanımlanmıştır. 4857

Doğan Kara / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 921 - 922

III. AYIP BİLDİRİM SÜRESİNDEN FERAGAT Ayıptan sorumluluk konusunda gündeme gelebilecek diğer bir sorun, satıcının zamanaşımı süresi açısından olduğu gibi, bir hak düşürücü süre niteliğinde olan ayıp bildirim süresinden (délai d’avis - Rügefrist) de feragat edip edemeyeceği hususudur(87). Zira, ayıp bildirim süresi de esasen zamanaşımı gibi, satıcı lehine işleyen ve satıcının ayıptan sorumluluğunu zamansal açıdan sınırlandıran bir süredir. Bu durumda, satıcının, hiç veya zamanında yapılmamış olan ayıp bildirim süresinden feragat edip edemeyeceğinin belirlenmesi gerekmektedir. (87) Hak düşürücü sürelerden