Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

§72. TENKİSE TABİ SAĞLARARASI KAZANDIRMALAR (m. 565) 3. Sağlararası Kazandırmalar a. Tenkise Tabi Kazandırmalar Madde 565 - Aşağıdaki karşılıksız kazandırmalar, ölüme bağlı tasarruflar gibi tenkise tâbidir: 1. Mirasbırakanın, mirasçılık sıfatını kaybeden yasal mirasçıya miras payına mahsuben yapmış olduğu sağlararası kazandırmalar, geri verilmemek kaydıyla altsoyuna malvarlığı devri veya borçtan kurtarma yoluyla yaptığı kazandırmalar ya da alışılmışın dışında verilen çeyiz ve kuruluş sermayesi, 2. Miras haklarının ölümden önce tasfiyesi maksadıyla yapılan kazandırmalar, 3. Mirasbırakanın

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

§72. TENKİSE TABİ SAĞLARARASI KAZANDIRMALAR (m. 565) 3. Sağlararası Kazandırmalar a. Tenkise Tabi Kazandırmalar Madde 565 - Aşağıdaki karşılıksız kazandırmalar, ölüme bağlı tasarruflar gibi tenkise tâbidir: 1. Mirasbırakanın, mirasçılık sıfatını kaybeden yasal mirasçıya miras payına mahsuben yapmış olduğu sağlararası kazandırmalar, geri verilmemek kaydıyla altsoyuna malvarlığı devri veya borçtan kurtarma yoluyla yaptığı kazandırmalar ya da alışılmışın dışında verilen çeyiz ve kuruluş sermayesi, 2. Miras haklarının ölümden önce tasfiyesi maksadıyla yapılan kazandırmalar, 3. Mirasbırakanın

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

I. GENEL OLARAK Miras Hukuku’nda mirasbırakanın yapmış olduğu bazı sağlararası karşılıksız kazandırmaların, tenkise tabi olduğu ölçüde, tasarruf edilebilir kısmın hesabında terekeye ekleneceği düzenlenmiştir. Aslında sağlararası kazandırmaların tenkise tabi olmaması asıldır. Miras Hukuku’nun konusunu ... belirlenirken, terekenin aktifine farazi olarak eklenmektedir. Tenkise tabi sağlararası kazandırmaların terekeye eklenmesi onları geçersiz hale getirmemekte veya ... davasının açılması da zorunlu değildir(580). Tenkise tabi sağlararası kazandırmaların terekeye eklenmesinin amacı mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

I. GENEL OLARAK Miras Hukuku’nda mirasbırakanın yapmış olduğu bazı sağlararası karşılıksız kazandırmaların, tenkise tabi olduğu ölçüde, tasarruf edilebilir kısmın hesabında terekeye ekleneceği düzenlenmiştir. Aslında sağlararası kazandırmaların tenkise tabi olmaması asıldır. Miras Hukuku’nun konusunu ... , tıpkı ölüme bağlı tasarruflarda olduğu gibi tenkise tabi tutmuştur. TMK m. 508’de açıkça ifade edildiği üzere tenkise tabi sağlararası kazandırmalar, net ... farazi olarak eklenmektedir. Tenkise tabi sağlararası kazandırmaların terekeye eklenmesi onları geçersiz hale getirmemekte veya söz konusu eşya ya da

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

II. TENKİSE TABİ SAĞLARARASI KAZANDIRMALARIN ÖZELLİKLERİ TMK m. 565’de düzenlenen tenkise tabi sağlararası kazandırmaların bazı ortak özellikleri bulunmaktadır. Bunlardan ilki, sağlararası kazandırmaların ivazsız olmasıdır(2875). İvazlı kazandırmalar tenkise tabi olmayıp, terekenin hesabında dikkate alınmazlar(2876). Çünkü ivazlı kazandırmalarda malvarlığından çıkan değerler yerine başka bir şey girdiğinden, mirasçıların bu tür kazandırmalardan zarar görmesi söz konusu değildir(2877). İkincisi ise kazandırmanın hukuken geçerli olmasıdır(2878). Tenkise konu sağlararası kazandırma, mirasbırakanın

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

etmesini engellediği sıklıkla görülmektedir. Sağlararası kazandırmaların tenkise tabi olmaması saklı payların gerçek anlamda korunmasını engeller. Bu ... tutmuş ve saklı paylı mirasçılara sağlararası işlemler bakımından sınırlı bir koruma getirmiştir(2872). Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar TMK m. 565 ... değildir(2873). Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar, hayattayken mirasbırakanın malvarlığından çıkan, ölümüyle birlikte terekenin hesaplanmasında ... saklı payı ihlâl ediyorsa, saklı paylı mirasçı dilerse bu kazandırmalara karşı tenkis davası açabilir. Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar MK m. 565

Cüneyt Pekmez / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

C.TMK m. 565 b. 1’e Tabi Kazandırmaların TMK m. 565’ e Göre Tenkise Tabi Sağlararası Diğer Kazandırmalarla İlişki 1.Genel Olarak TMK m. 565 dört bent halinde tenkise tabi sağlararası kazandırmaları saymıştır. Denkleştirmeden kurtulan ancak tenkise tabi olan sağlararası karşılıksız kazandırmaların, diğer tenkise tabi sağlararası karşılıksız kazandırmalardan farklarının ortaya konulması, ilgili kazandırmaların özelliğinin pekiştirilmesi bakımından önem arz etmektedir. TMK m. 565’e göre; “Madde 565- Aşağıdaki karşılıksız kazandırmalar, ölüme bağlı tasarruflar gibi tenkise tâbidir: 1

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

mirasçılara sağlararası işlemler bakımından sınırlı bir koruma getirmiştir(2767). Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar TMK m. 565’de sayılan işlemlerle ... ifadeyle terekeye eklenen kazandırmalardır. TMK m. 508’de ifade edildiği üzere, mirasbırakanın sağlararası karşılıksız kazandırmaları, tenkise tâbi oldukları ... paylı mirasçı dilerse bu kazandırmalara karşı tenkis davası açabilir. TMK m. 565’de düzenlenen tenkise tabi sağlararası kazandırmaların bazı ortak ... (TMK m. 1025) açarak taşınmazın şeklen de terekeye dönmesini sağlayabilir. Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar MK m. 565 hükmünde dört bent halinde

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

V. TEREKEYE EKLENECEK DEĞERLER Terekeye eklenecek değerler bu başlığın konusunu oluşturmayıp, ayrıntılı açıklamaların bir kısmına TMK m. 565 kapsamında yer verilecektir(577). Terekeye eklenecek üç değer bulunmaktadır. Bunlar, tenkise tabi sağlararası kazandırmalar (TMK m. 565), denkleştirmeye tabi kazandırmalar (TMK m. 669-675) ile üçüncü kişi yararına hayat sigortası alım bedelidir (TMK m. 509, 567)(578). Net tereke hesaplanırken tereke mevcuduna tenkise tabi sağlararası kazandırmalar, denkleştirmeye tabi kazandırmalar ile üçüncü kişi yararına hayat sigortası alım bedeli eklenecek, TMK m. 507/II öngörülen

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

V. TEREKEYE EKLENECEK DEĞERLER Terekeye eklenecek değerler bu başlığın konusunu oluşturmayıp, ayrıntılı açıklamaların bir kısmına TMK m. 565 kapsamında yer verilecektir(551). Terekeye eklenecek üç değer bulunmaktadır. Bunlar, tenkise tabi sağlararası kazandırmalar (TMK m. 565), denkleştirmeye tabi ka zandırmalar (TMK m. 669-675) ile üçüncü kişi yararına hayat sigortası alım bedelidir (TMK m. 509, 567)(552). Net tereke hesaplanırken tereke mevcuduna tenkise tabi sağlararası kazandırmalar, denkleştirmeye tabi kazandırmalar ile üçüncü kişi yararına hayat sigortası alım bedeli eklenecek, TMK m. 507

Cüneyt Pekmez / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

imkânı olmayacaktır. Ancak denkleştirmeden kurtulan ancak tenkise tabi olan sağlararası kazandırma mirasbırakanın ölümü öncesi borçlandırıcı işlem ... . Tenkise tabi sağlararası kazandırmanın borçlandırıcı işlem niteliğinde olduğu mirasbırakanın ölümünden önce ifasının gerçekleşmediği durumda, lehtarın ifa ... bağlı tasarruf niteliğinde olduğundan, bu nevi kazandırmanın sağlararası kazandırma niteliğiyle tenkise tabi olmadığına dikkat etmek gerekir. Ancak herhalde ister ölüme bağlı tasarruf olsun isterse tenkise tabi sağlararası kazandırma olsun, tenkise tabi kazandırma konusunun verilmesini talep eden lehtara

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2023

. Ancak terekenin borçlarının ödenmesinde tenkise tabi sağlararası kazandırmalar dikkate alınmaz. Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar mirasbırakanın ... tanınmıştır. Tereke alacaklılar tenkise tabi sağlararası kazandırmalara başvurarak alacağını elde edemez. Oysa saklı paylı mirasçı, resmî tasfiyeye rağmen, bu

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

tenkise tabi sağlararası kazandırmalar dikkate alınmaz. Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar mirasbırakanın malvarlığından çıkmış olan geçerli kazan dırmalardır. Bu tür kazandırmalara karşı sadece saklı paylı mirasçılar ile mirasçının alacaklılarına dava açma hakkı tanınmıştır. Tereke alacaklılar tenkise tabi sağlararası kazandırmalara başvurarak alacağını elde edemez. Oysa saklı paylı mirasçı, resmî tasfiyeye rağmen, bu tür kazandırmalara karşı tenkis

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

IV. KAZANDIRMANIN MİRASBIRAKANIN ÖLÜM TARİHİNDEKİ DEĞERLERİNİN DİKKATE ALINMASI Tenkise tabi sağlararası kazandırmaların terekeye eklenmesi ve tenkise konu olmasında kazandırmanın yapıldığı anın mı yoksa mirasın açıldığı anın mı dikkate alınacağı, gerek net terekenin belirlenmesi gerekse tenkis davasının konusu bakımından önem arz etmektedir. TMK m. 507/I’de, tasarruf edilebilir kısım, terekenin mirasbırakanın ölümü günündeki durumuna göre hesaplanacağı düzenlendiğinden(2632) tenkise tabi sağlararası kazandırmanın terekenin hesabında mirasın açıldığı andaki değerinin dikkate alınması gerekir(2633

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

II. TENKİSE TABİ SAĞLARARASI KAZANDIRMALAR A. Denkleştirmeden Kurtulan Kazandırmalar 1. Mirasbırakanın Yasal Mirasçılık Sıfatını Kaybeden Mirasçısına Miras Payına Mahsuben Yapmış Olduğu Kazandırmalar Tenkise tabi sağlararası kazandırmalardan ilki, mirasbırakanın yasal mirasçılık sıfatını kaybeden yasal mirasçısına miras payına mahsuben yapmış olduğu kazandırmalardır (TMK m. 565/b. 1)(2775). Denkleştirmeye tabi kazandırmalar, mirasbırakanın yasal mirasçısına miras payına mahsuben yapmış olduğu kazandırmalardır. Denkleştirmeye tabi kazandırmayla mirasbırakan, yasal mirasçısına karşılıksız bir kazandırmada

Cüneyt Pekmez / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

payının tespitinde esas alınacak terekedir. Net terekeye eklenecek değerler, tenkise tabi sağlararası kazandırmalar ve denkleştirmeye tabi kazandırmalardır ... . Denkleştirmeye tabi kazandırmaların yanında eklenecek değerler arasında, tenkise tabi sağlararası kazandırma olması hasebiyle denkleştirmeden kurtulan ancak tenkise tabi olan kazandırmalar da yer alır. TMK m. 508’e göre, tenkise tabi sağlararası kazandırmaların net terekeye ekleneceği belirtildiğinden TMK m. 565

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

tarafından terekeye iade edilmesi gerekir ve bu kazandırmalar terekenin aktifine eklenir(2027). Oysa tenkise tabi sağlararası kazandırmalar net terekenin hesaplanmasında dikkate alınsa da terekenin resmî defterinin tutulmasında dikkate alınmaz. Bundan dolayı tenkise tabi sağlararası kazandırmalar resmî defterde

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

I. GENEL OLARAK Mirastan feragat sözleşmesinin ivazlı olarak yapılması mümkün olup, mirasbırakanın feragat edene ödemiş olduğu ivazın, tasarruf edebileceği kısmı aşması mümkündür. Aslında TMK m. 565/b. 2’de, tenkise tabi sağlararası kazandırmalar arasında, miras haklarının ölümden önce tasfiyesi amacıyla yapılan kazandırmalar (ivazlı mirastan feragat sözleşmesi)(3170) da sayılmıştır. Buna göre, mirasbırakan, saklı paylı mirasçılarından biriyle feragat sözleşmesi yapmış ve feragat edene bir karşılık vermişse, bu kazandırmalar da terekeye artı değer olarak eklenir ve toplam değer üzerinden

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

I. GENEL OLARAK Mirastan feragat sözleşmesinin ivazlı olarak yapılması mümkün olup, mirasbırakanın feragat edene ödemiş olduğu ivazın, tasarruf edebileceği kısmı aşması mümkündür. Aslında TMK m. 565/b. 2’de, tenkise tabi sağlararası kazandırmalar arasında, miras haklarının ölümden önce tasfiyesi amacıyla yapılan kazandırmalar (ivazlı mirastan feragat sözleşmesi)(3054) da sayılmıştır. Buna göre, mirasbırakan, saklı paylı mirasçılarından biriyle feragat sözleşmesi yapmış ve feragat edene bir karşılık vermişse, bu kazandırmalar da terekeye artı değer olarak eklenir ve toplam değer üzerinden

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

III. TENKİSE TABİ SAĞLARARASI KAZANDIRMALAR A. Denkleştirmeden Kurtulan Kazandırmalar 1. Mirasbırakanın Yasal Mirasçılık Sıfatını Kaybeden Mirasçısına Miras Payına Mahsuben Yapmış Olduğu Kazandırmalar Tenkise tabi sağlararası kazandırmalardan ilki, mirasbırakanın yasal mirasçılık sıfatını kaybeden yasal mirasçısına miras payına mahsuben yapmış olduğu kazandırmalardır (TMK m. 565/b. 1)(2880). Denkleştirmeye tabi kazandırmalar, mirasbırakanın yasal mirasçısına miras payına mahsuben yapmış olduğu kazandırmalardır (TMK m. 669). Denkleştirmeye tabi kazandırmayla mirasbırakan, yasal mirasçısına

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

yine terekeye eklenir(140). Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar da mirasbırakanın malvarlığında olmamasına rağmen terekesinde yer alan hukukî ... eklenmekle birlikte, ancak saklı payı ihlâl etmeleri halinde tenkise konu olabilirler. (141) TMK m. 508’de mirasbırakanın sağlararası karşılıksız kazandırmaları, tenkise tâbi oldukları ölçüde, tasarruf edilebilir kısmın hesabında terekeye ekleneceği düzenlenmiştir. Bundan dolayı TMK m. 565’de düzenlenen tenkise tabi sağlararası kazandırmalar terekeye artı değer olarak eklenecek ve terekenin hesabında dikkate alınacaktır. (142) KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, s. 38

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

IV. BÖLÜNMEZ MAL VASİYETİNİN TENKİSİNE İLİŞKİN KURALLARIN SAĞLARARASI TASARRUFLARA DA UYGULANMASI TMK m. 564/I ve II’de bölünmez mal vasiyetinin tenkisine ilişkin kurallar getirilmiş, aynı hükmün üçüncü fıkrasında ise bu kuralların sağlararası kazandırmaların tenkisinde de uygulanacağı düzenlenmiştir. Buna göre mirasbırakanın sağlararası tenkise tabi kazandırmaları bölünmez mal niteliğindeyse, seçim hakkı tenkis yükümlüsüne ait olup, dilerse tenkisi ... denk gelen bedelin kendisine verilmesini isteyebilir(2764). Tenkise tabi sağlararası kazandırmalarda tenkis yükümlüsünün malı başkasına devretme

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

IV. BÖLÜNMEZ MAL VASİYETİNİN TENKİSİNE İLİŞKİN KURALLARIN SAĞLARARASI TASARRUFLARA DA UYGULANMASI TMK m. 564/I ve II’de bölünmez mal vasiyetinin tenkisine ilişkin kurallar getirilmiş, aynı hükmün üçüncü fıkrasında ise bu kuralların sağlararası kazandırmaların tenkisinde de uygulanacağı düzenlenmiştir. Buna göre mirasbırakanın sağlararası tenkise tabi kazandırmaları bölünmez mal niteliğindeyse, seçim hakkı tenkis yükümlüsüne ait olup, dilerse tenkisi ... denk gelen bedelin kendisine verilmesini isteyebilir(2869). Tenkise tabi sağlararası kazandırmalarda tenkis yükümlüsünün malı başkasına devretme

Özgür Güvenç / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2024, Sayfa: 41 - 42

, ölüme bağlı tasarruf (veya tenkise tâbi sağlararası kazandırma) yapmak suretiyle, saklı pay engeliyle karşılaşmaksızın, sağ kalan eşin miras payını

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

yine terekeye eklenir(128). Tenkise tabi sağlararası kazandırmalar da mirasbırakanın malvarlığında olmamasına rağmen terekesinde yer alan hukukî ... eklenmekle birlikte, ancak saklı payı ihlâl etmeleri halinde tenkise konu olabilirler. (129) TMK m. 508’de mirasbırakanın sağlararası karşılıksız kazandırmaları, tenkise tâbi oldukları ölçüde, tasarruf edilebilir kısmın hesabında terekeye ekleneceği düzenlenmiştir. Bundan dolayı TMK m. 565’de düzenlenen tenkise tabi sağlararası kazandırmalar terekeye artı değer olarak eklenecek ve terekenin hesabında dikkate alınacaktır. (130) KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, s. 38