Lexpera, July 2019

Yasal Önalım Hakkı • Yasal Önalım Hakkının Niteliği, Kullanılması • Yasal Önalım Olayı ve Buna İlişkin Örnekler • Paylı Mülkiyet • Taşınmazda Pay Devri • Muvazaa

payı cebri artırma yoluyla satılmış olsaydı davacı yasal önalım hakkını kullanabilir miydi? Soru 4: Somut olayda dava dışı İ.Y. söz konusu taşınmazdaki payını başka bir hukuki ilişkiden doğan para borcunun yerine devretmiş olsaydı, yasal önalım hakkı kullanılabilir miydi? Soru 5: Somut olayda dava dışı İ.Y., üçüncü bir kişiye alım hakkı tanımış olsaydı yasal önalım hakkı kullanılabilir miydi? Yanıtınız olumlu ise yasal önalım hakkı hangi anda ... yasal önalım hakkı kullanılabilir mi? Açıklayınız. Soru 7: Somut olaydaki satış sözleşmesinin yapıldığı sırada İ.Y.’nin iradesinin hata nedeniyle

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, February 2022

dd. Paydaşlık (Paylı Mülkiyet) İlişkisine Dayalı Yasal Önalım Hakkı ile Sınırdaşlık İlişkisine Dayalı Yasal (Tarımsal) Önalım Hakkı Arasındaki Farklar Her iki yasal önalım hakkı arasındaki farkları şu şekilde özetlemek mümkündür. Paydaşlık ilişkisine dayalı yasal önalım hakkı, TMK da düzenlenmiştir. Buna karşılık sınırdaşlık ilişkisine dayalı yasal (tarımsal) önalım hakkı, 6537 sayılı Kanun ile değişiklik yapılan 5403 sayılı TKAKK da düzenlenmiştir (m. 8/İ-II). Paydaşlık ilişkisine dayalı yasal önalım hakkının konusu, müşterek mülkiyetin olduğu bir taşınmazdaki payın üçüncü kişilere

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, February 2022

. 1186; KÖYLÜOĞLU, s. 13-14; GÜNAY, Önalım, s. 29; SEZER, Ahmet, “Yasal Önalım (Şufa) Hakkının Mahiyeti ve Önalım Hakkının Kullanılamayacağı Durumlar ... bulundurularak düzenlenmiştir(81). Diğer bir ifadeyle gerek sözleşmeden gerekse kanundan doğan (yasal) önalım hakkının konusu, taşınmazlardır(82). Buna karşılık, yasal önalım hakkından farklı olarak önalım sözleşmesinin hem taşınır hem de taşınmaz bir mala ilişkin yapılabileceği öğretide kabul edilmektedir(83). Türk Medeni Kanunu’nda önalım hakkı, dört madde halinde düzenlenmiştir. İlk önce, yasal önalım hakkı düzenlenmiştir (TMK m. 732, m. 733 ve m. 734)(84

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, February 2022

bb. Paylı Mülkiyete Dayalı Yasal Önalım Hakkı Paylı mülkiyete dayalı yasal önalım hakkının tanımı, konuyla ilgili TMK m. 732-734’de yer almamaktadır ... ” şeklinde ifade edilmiştir(197). Yargıtay ise paylı mülkiyete dayalı yasal önalım hakkınım tanımı ve özelliklerini şu şekilde belirtmiştir: “Önalım hakkı ... bulunmayan pay temliklerinde yasal önalım hakkı doğmayacaktır…”(199). (196) ERKAN, Vehbi Umut, “Anayasa Mahkemesi’nin 12.12.2007 Tarihli E. 2003/34 ve K. 2007/94 Sayılı Kararı Üzerine: Türk Medeni Kanun’da Yasal Önalım Hakkının Hukuki Niteliği ve Kullanılması”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi

Ömer Arbek / On İki Levha Yayıncılık, October 2025, Sayfa: 485 - 486

II.Sinai Haklara İlişkin Yasal Önalım Hakkı Kavramının Tanımı ve Hukuki Niteliği A.Tanımı Sınai haklara ilişkin yasal önalım hakkını, bir sınai ... bir hak olarak tanımlamak mümkündür(34). Bu tanım, doğal olarak paylı taşınmaz mülkiyetine ilişkin yasal önalım hakkının tanımıyla paralellik göstermektedir(35). Zira her iki yasal önalım hakkı da mutlak nitelikteki bir hakkın bahşettiği devir yetkisini kısıtlamaktadır. Bu kısıtlama yasal önalım hakkının ... ilişkin yasal önalım hakkı bakımından yapılmıştır. Geniş bilgi için bkz., Erkan, Vehbi/Merhacı; Selin, Özden, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na Göre

Ömer Arbek / On İki Levha Yayıncılık, October 2025, Sayfa: 497

VII.Önalım Hakkının Değiştirilimesi Sınai Mülkiyet Kanunu’nda, Türk Medeni Kanunu’nun aksine (TMK. m. 733/III) yasal önalım hakkının değiştirilmesine ilişkin herhangi bir hüküm yer almamaktadır. Lakin bu konuda bir düzenlemenin olmaması, sınai haklara ilişkin yasal önalım hakkına ilişkin bir ... hükümler düzenleyici niteliktedir. Dolayısıyla sınai hak üzerinde yasal önalım hakkı olan paydaşlar yasal düzelemeden farklı olarak, aralarında anlaşarak yasal önalım hakkının şartlarını sözleşme özgürlüğü çerçevesinde değiştirebilirler. Yasal önalım hakkının değiştirilmesi hukuki niteliği itibariyle bir

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, February 2022

b. Yasal Önalım Hakkı aa. Genel Olarak Yasal önalım hakkı(191) TKAKK ve TMK’da değişiklik yapan 6537 sayılı Kanun yürürlüğe girinceye kadar, TMK m ... kişilere satılması halinde, bu arazilere sınırı olan (sınırdaş) olan diğer tarımsal arazi malikleri kanundan doğan (yasal) tarımsal önalım hakkına sahip olmaktadır. Hakkın doğumu, kullanılma şartları, süresi ve sona ermesi ile ilgili olarak paylı mülkiyete ilişkin yasal önalım hakkı hükümleri uygulanacaktır (TKAKK m. 8/f. III)(194). Kanun koyucu, paylı mülkiyete (paydaşlık ilişkisine) dayalı yasal önalım hakkı ile ilgili hükümlere (TMK m. 732-734) doğrudan

Ömer Arbek / On İki Levha Yayıncılık, October 2025, Sayfa: 487

III.Sınai Haklara İlişkin Yasal Önalım Hakkının Doğumu Sınai haklara ilişkin yasal önalım hakkı, tıpkı taşınmazlara ilişkin yasal önalım hakkında olduğu gibi, herhangi bir hukuki işleme gerek kalmadan, yasa gereği sınai hakkın yasal bir kısıtlaması olarak kendiliğinden doğar. Diğer bir ifadeyle bu ... varsayılır(39). Yasal önalım hakkının doğum anıyla hakkın kullanılması anı birbirinden farklıdır. Sınai haklara ilişkin yasal önalım hakkının kullanılması için ... Kanunu’ndaki bu düzenleme, Türk Medeni Kanunu’ndan farklıdır. Türk Medeni Kanunu’nda taşınmazlara ilişkin yasal önalım hakkını ancak dava yoluyla kullanılır (TMK

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, February 2022

eski görüşlerden birisidir(312). Bu görüş taraftarlarına göre, yasal önalım hakkı belirli bir malın gelecekte kazanılmasını sağlayan intizarî (beklemece ... , sınırlı sayıda olma, tipe bağlılık ve süreklilik özellikleri yasal önalım hakkında da mevcuttur(314). Önalım hakkı sahibi, önalım konusu şeyi iyiniyet ... ). Oysa yasal önalım hakkı, herkese karşı ileri sürülebilen bir hak değildir. Ayni hakların herkese karşı ileri sürülebilmesi şeklindeki ifadede geçen “herkes” kavramı, hak sahibinin hakkına zarar veren ve hakkın kullanılmasını engelleyen kişiler anlamına gelir. Yasal önalım hakkı ise sadece önalım konusu

Osman Açıkgöz / On İki Levha Yayıncılık, February 2022

II. TARIM ARAZİLERİNDE YASAL ÖNALIM HAKKININ HUKUKİ NİTELİĞİ A. Genel Olarak Önalım hakkının hukuki niteliğinin belirlenmesi, hakkın genel ... açıklamaktan ziyade önalım sözleşmesinin hukuki niteliğini açıklamaya yönelik teorilerdir(305). Dolayısıyla yasal önalım hakkının hukuki niteliğini doğrudan ... . Yasal önalım hakkının doğrudan hukuki niteliğiyle ilgili olarak iki görüş ileri sürülmüştür. Bunlardan ilki, “ayni hak görüşü” diğeri ise “yenilik doğuran ... ” ileri sürülmüştür(307). Tarımsal önalım hakkı, yasal önalım hakkının bir türü olduğu için çalışmamızda sadece bu çerçevede ileri sürülen görüşlere yer