Lexpera, Ekim 2017

Görevli mahkeme • Yetkili mahkeme • Adil yargılanma hakkı • Hakimin reddi

sözleşmesinin bir maddesine de bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar için Ankara mahkemelerinin yetkili olacağı yönünde bir hüküm derç etmişlerdir. Mehmet

Başak Baysal / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

I. YETKİLİ MAHKEME HMK m. 16 hükmü haksız fiilden doğan davalarda yetkiyi düzenlemekte ve bu konuda özel bir yetki kuralı öngörmektedir. Bununla birlikte bu özel yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olmadığı için kesin olmayan bir özel yetki kuralıdır ve genel yetkili mahkemenin yetkisini kaldırmaz (HMK m. 6), davacı dilerse davasını genel yetkili mahkemede açmak hakkına sahiptir(31). HMK m. 16’da öngörülen özel yetki kuralı, HUMK m. 21 hükmü ile ... hazırlık hareketlerinin yapıldığı yer ise yetkili mahkeme sayılamaz(33). Haksız fiilden doğan davalar için yetkili mahkemeler şu şekilde sıralanmıştır(34

Tolga Akkaya / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2024

B.Görevli ve Yetkili Mahkeme İcra ve İflas Kanunu görevli mahkemeyi açıkça düzenlememiştir. İhtiyati haciz kararı dava açılmadan önce davanın esası ... veya ihtiyatî haciz kararı verilmesi istemiyle yetkili mahkemenin yardımını isteyebilir (MTK m. 6). Milletlerarası Tahkim Kanunu’na göre, görevli mahkeme ... yetkili tüketici mahkemesinden talep edilmelidir. Benzer biçimde sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen ... görev yaptığından, ihtiyati haciz kararı vermesinin mümkün olmadığı kabul edilmelidir. İhtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi bakımından ikili

Murat Bildir / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 424 - 426

B.Görevli ve Yetkili Mahkeme MTK’da (m. 12/B), delillerin toplanmasında asliye hukuk mahkemesinden yardım istenebileceği düzenlenmiştir. Ancak ... karışıklıklara yol açmaya da müsaittir. Bu sebeplerle yazar, yetkili mahkemenin tahkim yeri mahkemeleri, tahkim yeri Türkiye’de olmamakla birlikte MTK seçildiği ... , yetkili mahkeme olarak tahkim yeri mahkemelerini belirledikten sonra, tahkim yerinin belirlenmemiş olması hâlinde ancak o zaman davalının yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri kriterlerine gidilebileceğini ifade etmiştir. Yetkili mahkemenin davalıya göre belirlenmesi usûlü, HMK’da kısmen de olsa devam

Hüseyin Bulut / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

III. YOKSULLUK NAFAKASINDA YETKİLİ MAHKEME Yoksulluk nafakası boşanma davasında talep edilmişse yetkili mahkeme boşanma davasına bakan mahkemedir(64). Aynı mahkemede nafaka da talep edilebilmektedir. TMK m. 168’e göre “Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya ... sonra açılacak müstakil bir nafaka davasında yetkili mahkeme nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir(66). TMK m. 177’de “Yetki” başlığı altında ... nafakasının kaldırılması, azaltılması veya artırılması taleplerinde yetkili mahkeme konusunda da yukarıdaki kurallar geçerlidir. Yani mesela nafakanın

Ramazan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

II. Yetkili Mahkeme A. İhtiyatî Tedbir Bakımından Tazminat davasında yetkili mahkemeyi belirlerken görevli mahkemeyi de belirleyen aynı hükümden ... , özel yetkiyi düzenleyen Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 8’de “…bulundukları yer mahkemesi de yetkilidir.”, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 9’da “…bulunduğu ... ise, yetki konusundaki genel kurallara göre bu dâva için yetkili olan mahkemede yahut, yetkili mahkemeler birden çok ise, onlardan birinde açılır ... talebinde bulunan esas davanın davacısı, birden fazla yetkili mahkeme söz konusu olduğunda bu mahkemelerden birini seçerek talepte bulunabilir. Tazminat

Gülşah Sinem Aydın / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

§ 12.YETKİLİ MAHKEME Eşler arasındaki mal rejimine ilişkin genel hükümler ayırımında mal rejiminin tasfiyesi davalarında yetki hususunu düzenleyen TMK m. 214 hükmüne göre; “Eşler veya mirasçılar arasında bir mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda, aşağıdaki mahkemeler yetkilidir: 1. Mal ... verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan mahkeme, 3. Diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi.” Kanunda bu madde dışında, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi veya değer artış payına ilişkin davalar özelinde yetkili mahkeme konusu ayrıca düzenlenmemiştir. Şu hâlde değer artış

Seda Özmumcu / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2024, Sayfa: 1667 - 1668

2.Yetkili Mahkeme İİK.md.331 hükmünde düzenlenen mevcudu eksilme suçunda yetkili mahkeme, İİK.md.348 hükmü gereğince, “icra takibinin yapıldığı ... yapıldığı yer belirlenip, icra takibi başladıktan sonra, bu yer aynı zamanda mevcudu eksiltme suçuna ilişkin olarak yetkili mahkemenin bulunduğu yer olarak ... olması halinde bile, yetkili mahkemenin icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi olduğuna işaret edilmiştir.(125) Bu çerçevede mevcudu eksiltme suçunda yetkili mahkemenin, alacaklının alacağını almak maksadıyla, borçlu hakkında başlattığı icra takibinin yapıldığı yerdeki icra (ceza) mahkemesi olduğu

Gözde Zeytin Çağrı / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

5.2.Yetkili Mahkeme Görevli mahkemeyi belirledikten sonra davanın hangi yerdeki mahkemede açılacağını tespit etmek gerekmektedir Yetkili mahkeme kavramı ile bir davanın hangi yerdeki mahkeme tarafından çözümlenmesi gerektiği anlatılmaktadır(10). Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6/I maddesinde genel yetkili mahkeme yer almaktadır. Maddeye göre, “davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” Genel kural bu olmakla beraber Türk Medenî Kanunu boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkemeyi ayrıca belirleyerek hüküm altına almıştır. Aile Hukukundan doğan

Nuri Aziz Midyat / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2023

2.Yetkili Mahkeme Eş tarafından açılacak mal ayrılığına geçiş davasında yetkili mahkeme eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesidir. Yetkili Mahkemenin Medeni Usul Kanunu yerine Medeni Kanun’da düzenlenmesinin sebebi bu düzenlemelerin yapıldığı sırada İsviçre Hukuku’nda henüz tüm ülkede geçerli federal bir usul kanunun bulunmuyor olmasıdır. 2011 yılında İsviçre Medeni Usul Kanunu’nun yürürlüğe girmesinin ardından Medeni Kanun’da yer alan usul hükümleri kaldırılarak bu kanuna alınmıştır. Aşağıda mal rejiminin tasfiyesi davalarında yetki konusunu düzenleyen MK 214 hükmü incelenirken bu

Mustafa Balcı / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

III. YETKİLİ MAHKEME Düzeltme-şikâyet başvurularının reddi sonrasında şikâyet başvurusunun reddi işlemine karşı Hazine ve Maliye Bakanlığına(408 ... uyarınca düzeltme-şikâyet başvurularının reddi sonrasında şikâyet başvurusunun reddi işlemine karşı açılacak davada yetkili vergi mahkemesi; düzeltme şikâyet ... işlemi olarak kabul edilmekle birlikte, kanun koyucu tarafından yetkili vergi mahkeme konusunda -dava konusu yapılabilecek işlem olan- şikâyet başvurusunun ... yükümü tarh ve tahakkuk ettiren dairenin bulunduğu yer vergi mahkemesini(410) yetkili mahkeme olarak belirlenmiştir. Bu bendin uygulamasında kanun

Vahit Doğan / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2018, Sayfa: 11 - 12

III. Yetkili Mahkemenin Tespiti Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, iç hukukun yer itibarıyla yetki kurallarına tâbi tutulmuştur. Haksız ... edilmiştir Haksız fiiller alanında, zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili mahkeme olarak kabul edilmiştir. Bu hüküm ile genel yetki kuralından ayrık bir düzenlemeye yer verilmiştir. HMK m.6’da davalının yerleşim yeri mahkemesi genel yetkili mahkeme olarak kabul edilmiştir. Haksız fiile ilişkin yetki kuralı HMK m.6’da tespit edilen genel yetkili mahkemenin yetkisini bertaraf etmeyecektir. Başka bir ifade ile haksız fiilden zarar gören kişi

İlyas Gölcüklü / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2020, Sayfa: 9 - 10

aleyhine devre dışı bırakacak şekilde yetkili mahkeme seçimi yapılamayacaktır. Böyle bir durumda taşıyıcı firmanın yetki itirazında bulunması durumunda ... incelemekle yükümlüdür. Öğretide emredici şekilde yetkili mahkemelerin taraf devlet sınırlarında bulunmasını isteyen düzenlemenin temelinde, uyuşmazlıkların ... zorunlu olduğu, Montreal Protokolünün 33. maddesindeki yetki düzenlemesinin ülke bakımından yetkiyi belirlediği, tarafların yetkili ülkeler dışında yetkili mahkeme belirlemesinin geçerli olmayacağı ancak tarafların yetkili olan ülke içerisinde geçerli olmak üzere yetki sözleşmesi yapmalarına engel bir durumun

Barış Mesci / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2024

H.Konvansiyon Kapsamındaki Uyuşmazlıklarda Yetkili Mahkeme Cape Town Konvansiyonu m.42 vd. hükümleri, Konvansiyon kapsamındaki uyuşmazlıklarda âkit ... m.43’te, Konvansiyon’da yer alan ihtiyati tedbirlere(1229) karar verme bakımından yetkili mahkemeler gösterilmektedir. Konvansiyon m.44’te ise, Sicil Mercii aleyhine açılacak davalar bakımından Sicil Mercii’nin idare merkezinin bulunduğu yer mahkemeleri münhasıran yetkili kılınmıştır. Konvansiyon’un yetkili mahkemeye ilişkin hükümlerinin aciz usulleri bakımından uygulanmayacağı Konvansiyon’un 45. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla, aciz

Meliha Sermin Paksoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2018

IV. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME Sözleşmeyi ihlale yöneltmenin Ticaret Kanunu çerçevesinde haksız rekabet teşkil ettiği hâllerde mutlak bir ticari ... işçisi ise ve haksız rekabet iş sözleşmesinin ihlal edilmesi suretiyle gerçekleştirilmişse görevli mahkeme, iş mahkemesi olacaktır. Yetkili mahkeme ise HMK ... olacaktır(123). Yetkili mahkeme ise HMK m. 6 ve m. 16’a göre tespit edilecektir. Öğretide ve yargı kararlarında davalı tarafta yer alan kişilere göre İşK m ... ). Eski işverenin talebini hem yeni işverene hem de işçiye yönelttiği hâllerde yetkili mahkeme, İş Mahkemeleri Kanunu madde 5’e göre tespit edilecektir. Tek

Barış Mesci / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2024

B.Uyuşmazlığın Esası Hakkında Yetkili Mahkeme İç hukukumuzun yer itibarıyla yetki kuralları arasında hava araçları üzerindeki ayni hak uyuşmazlıkları bakımından özel yahut kesin nitelikte bir yetki kuralı mevcut değildir. Dolayısıyla, bu uyuşmazlıkların esası hakkında yetkili mahkeme HMK’nın genel ... halinde, üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri konular hakkında bir veya birden fazla Türk mahkemesini yetkili kılmaları mümkündür. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava münhasıran, sözleşmeyle belirlenen mahkeme(ler)de açılır(1267). Türk mahkemelerini yetkili kılan bir yetki anlaşmasının geçerli olabilmesi için

Büşra Yalın Aydın / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2024

J.GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME TTK madde 202(1)(e)(c.1) uyarınca kısmi hâkimiyet hâlinde, yönlendirmeye istinaden yapılan işlemin sebep olduğu zararın ... madde 561’e atıf yapmaktadır. TTK madde 561 hükmünde görevli mahkeme olarak asliye ticaret mahkemesi, yetkili mahkeme olarak “şirketin merkezinin bulunduğu yer” mahkemesi gösterilmiştir. Bu noktada, yetkili mahkemenin hâkim şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi mi yoksa bağlı şirketin bulunduğu ... davaları bakımından görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi, TTK madde 202(1)’den farklılaşmaktadır. TTK madde 202(2) hükmünde, TTK madde 561’e atıf

Nagehan Okumuş / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

II. YETKİLİ MAHKEME İptal davasında yetkili mahkeme HMK m. 439/ 1’de belirtilmiştir. Bu hükme göre, “İptal davası tahkim yeri bölge adliye ... Kanunu m. 410/ 2’de tahkim yerinin belirlenmediği durumlarda, yetkili mahkeme, davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesi ... böyle bir belirleme yapmamışlarsa tahkim yerinin bulunduğu bölgedeki Eyalet Yüksek Mahkemesi yetkilidir (bkz. dZPO § 1061/ 1, IV). Tahkim yerinin ... bulunduğu yerdeki veya önlemin alındığı yerle yakından ilgili olan yerdeki Eyalet Yüksek Mahkemesi yetkilidir. Aksi takdirde Berlin Eyalet Yüksek Mahkemesi

Ufuk Tekin / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

3.Yetkili Mahkeme HMK m. 6’ya göre, genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Haksız rekabetin haksız fiil niteliği sebebiyle yetkili mahkeme belirlenirken HMK m. 16 da göz önünde bulundurulmalıdır. Buna göre, tüketiciler tarafından açılan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir(689). (689) Keza bkz. tüketici davalarının tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceğine ilişkin TKHK m

Doğukan Algan / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2019

II. Görevli ve Yetkili Mahkeme Tedbir talebinin ileri sürülebilmesi için belirlenmesi gereken ilk husus görevli ve yetkili mahkemedir. Görev, bir ... düzenlenmektedir. İhtiyatî tedbir yargılamasında görevli ve yetkili mahkeme, HMK m. 390/1’deki hüküm temel alınarak belirlenmektedir. Bu hükme göre, dava açılmadan önce tedbir talep edilirse bu talebin esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeye yöneltilmesi gerekir. Dava açıldıktan sonra tedbir talep edilmesi ... değildir. Bu sebeple, genel kurul kararının butlanının tespiti talepli davalarda pay sahipleri açısından yetkili mahkemenin belirlenebilmesi için, HMK m. 14

İsmail Demir / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2017, Cilt 33, Sayı 3

V. CEBRÎ SATIŞA İTİRAZ VE YETKİLİ MAHKEME Sözleşme’nin 7(3) maddesinde, cebrî satışa karşı açılacak davalarda münhasıran yetkili olacak mahkeme gösterilmektedir(95). Bu maddeye göre bir gemi, cebrî icra yoluyla satıldığında cebrî satışa karşı sadece cebrî satış devletinin yetkili mahkemelerinde dava açılabilir. Cebrî satış devletinin yetkili mahkemelerinden başka hiçbir mahkemede dava açılamaz(96). Cebrî satış devleti, hangi yerdeki mahkemelerinin yetkili ... verilecek kararlar, uyuşmazlığı daha da derinleştirebilir. Cebrî satış devletinin mahkemelerinin münhasıran yetkili olması, yetkili mahkemeye dair sorunları

Ali Suphi Kurşun / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

II. YETKİLİ MAHKEME Yetkili mahkeme, hangi yerdeki görevli mahkemenin davayı görebileceğini belirtir(683). Yetki kuralları, genel yetki ve özel ... , taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.” Şu hâlde, taşınmazı konu edinen elatmanın önlenmesi davalarında yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer ... gelirse, öğretide, dosyanın yeni yetkili mahkemeye gönderilmesi gerektiği ancak bu durumda bir yetkisizlik kararı olmadığından iki haftalık başvuru süresi ... sayılı kararına göre; “Dava, komşuluk hukukuna dayalı el atmanın önlenmesi ve tazminat istemine ilişkindir. Bu tür davalarda yetkili mahkeme, HMK. 12/1

Mehtap Şahin / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 3299

7.Görevli ve Yetkili Mahkeme RKHK’da, rekabet ihlâline dayalı tazminat davalarında görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle görevli ve yetkili mahkeme genel hükümler esas alınarak belirlenmektedir(164). RKHK’nın ihlâli nedeniyle oluşan zararın giderimi talebiyle zarar görenlerce açılan tazminat davalarında yetkili mahkeme, genel kural gereğince davalının ikametgâhı mahkemesidir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(165) m. 6). Rekabet ihlâlinin üçüncü kişiler bakımından haksız fiil oluşturması nedeniyle dava ayrıca haksız fiilin vuku bulduğu yer

Onur Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2023

C.Esas Hakkında Takip veya Dava Açıldıktan Sonra Yetkili Mahkeme 1.İcra Takibi Yapılması Esas hakkında icra takibinden sonra gemi üzerinde ihtiyati haciz talep edilmesi hâlinde, bu talebin hangi yetkili mahkemeye yapılacağı konusunda Kanunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır. TTK m. 1357 hükmü, sadece dava açılmasından sonra ihtiyati haciz konusunda yetkili mahkemeye ilişkin olarak TTK m. 1354 ve 1355 hükümlerinden farklı bir rejim öngörmüş, icra ... çevrilmesi yoluyla takip başlattıktan sonra, TTK’nın 1354 ve 1355. maddelerine göre yetkili olan mahkemeye başvurarak geminin ihtiyaten haczini talep

Bayram Volkan Alan / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2024

2.Görevli ve Yetkili Mahkeme Görev, bir davaya aynı yargı kolundaki mahkemelerden hangisi tarafından bakılacağını belirtir(197). 6100 sayılı Hukuk ... ifade etmektedir(199). HMK m. 6’da genel yetki kuralı öngörülmüştür. Bu genel yetki kuralı uyarınca, genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel ... Medeni Kanunu hükümlerinin esas alınması gerekmektedir. HMK m. 6 uyarınca, kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme, kiracının veya kiraya verenin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Ayrıca HMK m. 10’da sözleşmenin ifa yeri mahkemesinin de yetkili olduğu