TR
EN
Biz burada Borçlar Kanunumuzun hükümleri karşısında cezaî şartın mahiyetinin ne olduğu…
-
Go to
: -
Favorites
-
Display setting:
A⇡ Enlarge font
ᴀ⇣ Reduce font
ᴀ⇣ Reduce font
Hide page number
Links
Publication
Publisher:
Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Release date: June 1962
Volume:: 1 Issue:: 4
Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Release date: June 1962
Volume:: 1 Issue:: 4
Author:
Kenan Tunçomağ
You only have rights to document if you have Profesyonel + package.
Sayfa 558
Dr. KENAN TUNÇOMAĞ*…
Kanunumuzun cezaî şartla ilgili hükümleri —160/2, 161/2 birinci cümle, 161/3 fıkralar…
I — Cezai Şartın Sırf Ceza Olduğu Görüşü :…
Burada cezaî şart tamamen bir ceza mahiyetinde düşünülmektedir. Borçlu vaad ettiği…
Nazarî yönden bu görüşü savunan bazı müellifler vardır. Onu savunanlardan Staudinger,…
II — Cezaî Şartın Sigorta Olduğu Görüşü :…
Hiç bir kusur bulunmasa bile, borçlu taahhüdünü ifa edememesi sebebiyle doğan zararlardan…
Bazı hukukçular tarafından ortaya atılan cezaî şartın bu mahiyeti, en kuvvetli müdafîini…
III — Cezaî Şartın Tazminat Olduğu Görüşü :…
1) Dumoulin tarafından ortaya atılan prensibi takiben eski fransız mahkeme içtihatları…
2) Götürü tazminat mahiyetindeki cezaî şart. Diğer bazı müellifler ise, cezaî şartta…
Nihayet sırf ceza mahiyetindeki cezaî şartla götürü mahiyetteki cezaî şart arasındaki…
Bu mahiyetteki cezaî şart götürü olduğu için ne bir zararın mevcudiyetini aramaya…
IV — Cezaî Şartın Ceza - Tazminat Karışımı Olduğu Görüşü :…
Geçen asrın son senelerinde alman nazariyatı tarafından ortaya atılan bu görüş gerek…
Diğer bazı hukukçular da ayni görüştedirler. Onlara göre de, cezaî şartta hem tazminat…
V — Borçlar Kanunumuzun Benimsediği Görüş :…
Yukarıda cezaî şartın mahiyeti konusunda ileri sürülmüş çeşitli görüşleri kısaca…
1) Sırf ceza mahiyetinin tenkidi: Müelliflerin çoğunluğu onun cezaî bir tesir yaptığını kabul etmekle birlikte, kanunî mahiyetinin ceza olmadığını ileri sürerler. Meselâ, Mauler cezaî şartta zorlama unsurunun önemli bir yer tuttuğunu, onun tamamen ihmâl olunamayacağım ve fakat kanunun onu kolayca, da mevcut farzedemiyeceğini ileri sürmektedir.(13)…
Hemen söyliyelim ki, adına rağmen bu anlaşmanın cezaî mahiyeti münakaşalıdır. Münakaşalı…
Fakat taraflar ona ceza mahiyeti vermekten tamamen serbesttirler. Nitekim muhtelif…
2) Sigorta mahiyetinin tenkidi: Ihering’in savunmağa çalıştığı bu görüş ne nazari ne de kanunî bir tasvibe mazhar olabilir(21)…
Şüphesiz o kusur mes’elesi üzerindeki çekişmeleri önlemekle çok tatbikî bir fayda…
Alacaklı geleceğin bütün zararlı olayları karşısında korunmuştur, ama borçlunun iktisaden…
Nihayet sigorta mahiyetindeki cezaî şart sayesinde küçük sanayicinin büyük sanayici…
Nazarî bakımdan müdafaa edilemeyen bu görüş kanunî bakımdan evleviyetle müdafaa olunamaz.…
3) Muhtelit mahiyetin tenkidi: Facio, cezaî şartın asla muhtelit bir mahiyete sahip olamıyacağını iddia etmektedir. O’na göre, hem tazminî ve hem de cezaî mahiyette bir cezaî şart düşünülemez; zira bu iki mefhumun bir arada bulunmasına imkân yoktur; birinin varlığı diğerini daima uzaklaştıracaktır. Başka bir deyimle, tazmin fikrinin özü zararla tazminat olarak tayin olunan miktar arasında bir muadelet tesisindden ibaret iken, ceza fikrinin özünde mütecaviz zarar verene herhangi terhibi bir tarz veya mükellefiyet yükleme fikri bulunmaktadır.(25)…
Facio’ya göre, taahhüt olunan borcun ihlâli halinde diğer tarafa yükletilen zararın…
Netice olarak müellif, ceza fikri ile tazminat fikrinin birbiri içine sokulamıyacağını;…
Facio yeni müelliflerden Giorgi’nin zımmen, Ruggiero’nun ise daha açık bir şekilde…
Nihayet Facio’ya göre, madem ki bu iki nev’i müeyyidenin mekanizması birbirinden…
4) Tazminat mahiyetinin tenkidi :…
a — Muhtemel zarar - ziyanın takdiri mahiyeti, cezaî şarta verilebilecek olan muhtelif…
Nazarî bakımdan müdafaa edilemiyen cezaî şartın bu mahiyetine kanunumuz da iltifat…
b — Götürü tazminat mahiyetindeki cezaî şarta gelince, bu mahiyetteki cezaî şartta…
Bunun cezaî şartın normal mahiyeti olabileceği gerek nazarî, gerekse kanunî yönden…
Borçlar Kanunumuz yönünden de cezaî şartın bu mahiyetini kuvvetle savunmak mümkündür.…
Miktarın götürü olması, onun yargıç tarafından değiştirilememesi sonucunu doğurmalıydı.…
Fakat cezaî şartın götürü bir tazminat mahiyetinde olması onun borçlu üzerinde bir…
