Sayfa 69İKİNCİ BÖLÜM ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUK (Haksız Fiil Sorumluluğu)
§ 9. GENEL BİLGİLER
I. ROMA SÖZLEŞMELERİ SİSTEMİ…
1) 1933 Roma Sözleşmesi…
Uçaklar tarafından yeryüzündeki üçüncü kişilere verilen zararlardan doğan sorumluluğa…
Kısaca belirtmemiz gerikir ise, bu Sözleşme’de temel ilke olarak uçağın işleteni…
2) 1952 Roma Sözleşmesi…
a — Roma’da 7 Ekim 1952 tarihinde imzalanmış bulunan «Yabancı Uçaklar Tarafından Yeryüzündeki Üçüncü Kişilere Verilen Zararlar Hakkında Sözleşme» hemen…
b — Bu Sözleşme, âkit devletlerden birinin siciline kayıtlı bulunan bir uçağın, bir…
Roma Sözleşmesi haksız fiil sorumluluğuna dayanmaktadır. Varşova/La Haye Rejimi taşıyanın taşıma sözleşmesinden doğan sorumluluğunu düzenlerken, Roma Sözleşmesi uçak işleticisinin üçüncü…
İşletenin sorumluluğu kusursuz sorumluluktur. Bu sorumluluk, kural olarak sınırlı sorumluluk olup,…
3) 1978 Montreal Protokolü …
1952 Roma Sözleşmesi'nin bazı hükümleri 23 Eylül 1978 tarihinde Montreal’de imzalanan…
II. TÜRK HUKUKU…
TSHK Dördüncü Kısım, İkinci Bölüm’de 133’den 140’a kadar olan maddelerinin hükümleri…
Roma Sözleşmesi’ne taraf olmadığımız için oradaki hükümlerin uygulanması olanaksızdır.…
Halbuki, Kanun metninde Tasarı’nın 142. maddesine yer verilmediği gibi, bölüm başlığından…
III. HÜKÜMLERİN UYGULAMA ALANI…
1) Gendi Olarak…
1952 Roma Sözleşmesi, bir âkit devletin siciline kayıtlı bir uçağın, diğer bir âkit…
TSHK da uçaklar tarafından üçüncü kişilere verilen zararlar ile ilgili hükümler getirmekte…
Şu halde, söz konusu hükümlerin uygulama alanının saptanabilmesi için öncelikle işleten…
2) İşleten - Kural Olarak…
a — TSHK’nun 133/I hükmü işleteni, bir uçağı «...kendi adına bizzat kullanan veya…
Kanaatımızca, istihdam edenin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerde, «yardımcıları»…
Yine m. 133/I hükmünde Kanun sanki uçağın fiilen havada uçurulması anlamında kullanılmasını…
Bu bakımlardan, işletenin tanımı bizce şöyle yapılmış olmalı idi: «Bir uçağı kendi adına bizzat veya adamları marifeti ile kullanan kişi işletendir…
b — Burada önemli olan, işletmenin kişinin kendi adına yapılmakta olmasıdır. Diğer…
3) İşleten - Karineler…
a — Esas olarak, zararın meydana geldiği sırada uçağı kullanan kişi onun işletenidir
TSHK’nun 133/II hükmüne göre, uçağı fiilen kullanmakta olan kişi, velev bu faaliyeti…
Bu hükmün uygulanmasında bakılması gereken, işletmenin ekonomik yönden kimin egemenliği…
TSHK m. 133/II, kullanma hakkının dolaylı olarak devir alınması halini de öngörmüştür.…
b — TSHK m. 133/III hükmüne göre, sicilde uçağın maliki sıfatı ile kayıtlı bulunan…
Kanımızca, mülkiyet hakkı sona ermekle beraber, sicilde ismi kayıtlı duran kişi,…
TSHK m. 133/III, Roma Sözleşmesi m. 2/3 hükmüne göre biraz farklıdır. Roma Sözleşmesi’nde…
TR
EN
