Şarta Bağlı Hüküm Kavramı ve Verilip Verilemeyeceği Sorunu

Kanımızca, şarta bağlı dava açılamaması kuralına(16) paralel bir biçimde, şarta bağlı olarak hüküm de verilemez. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunumuzun 388. maddesinin ikinci fıkrasında ve 389. maddesinde yer alan düzenlemelerin, son derece açık olan metinleri gözetildiğinde, hukukumuz bağlamında, şüphe ve tereddüt işareti olan şarta bağlı hüküm kavramına yer vermeye imkân yoktur. Öte yandan, şarta bağlı hükümler, nihaî kararlara özgü bir nitelik olarak beliren maddî anlamda kesin hüküm gücü (HUMK m. 237) ile açıklık ve netlikten de uzaktırlar. Ayrıca, şüphe ve tereddüt içermeleri sebebiyle, cebrî icra bağlamında icra edilememe riski ile karşı karşıya kalabilirler ya da potansiyel olarak sorunların yoğunluk kazanacağı alanlardan biri durumundadırlar. Bunlardan başka, hükmün hukukî sonuçlar doğurabilmesinin veya doğurduğu sonuçların ortadan kalkmasının, tarafların iradesine muhakemeye tamamen yabancı olan bir olaya bağlanması, devletin yargılama ve adalet dağıtma işlevleri ile bağdaşmayacağı gibi, medenî usul hukukunun gerçeği belirleme şeklinde beliren temel amacı ve işleviyle de bağdaşmaz(17).

İşaret edilen tüm bu gerekçelerle, hukukumuz bağlamında şarta bağlı olarak hüküm…