GİRİŞ
Sınırların dışına taşma çağı olarak tanımlayabileceğimiz içinde bulunduğumuz bu yeni…
Bir yandan, öbür ülke hukuklarından; diğer yandan, ulusalüstü hukuksal oluşumlardan…
Bu gelişmelerin içinde, bireyleri uluslararası hukuk süjesi kılan ilerlemeler başta…
Temel haklara saygı gösterilmesini isteme hakkının kullanımı, bireysel başvuru yolunda…
Ulusal hukukta mevcut, “dava ehliyeti”, “hukuki yarar” gibi kavramlara yakın olmakla birlikte, uluslararası hukukta, farklı özelliklere sahip olan “başvuru ehliyeti”…
Özellikle, ulusal mevzuatımızda yapılan değişikliklerin sonucu olarak, bireysel başvuru…
“Bireysel başvuru” kavramı, uluslararası insan hakları hukukunda, bireylerin hak…
Avrupa Konseyi İnsan Ticaretine Karşı Eylem Sözleşmesi örneğinde olduğu gibi, bazı…
Uluslararası hukukta ilgisi doğrudan olmamakla birlikte, bireysel başvuru yolu ile…
Uluslararası hukukta, bireysel başvuru yolu dışında, mağduru ilgilendiren diğer yargılama…
Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin uluslararası hukukta mevcut en ağır suçları yargılama…
Uluslararası ceza mahkemeleri ile insan hakları mahkemeleri ve diğer bölgesel nitelikli…
Uluslararası ceza mahkemeleri önünde mağdurların mahkemelere bireysel başvuru imkanları…
Uluslararası hukukta, özellikle bölgesel nitelikli olan hukuk düzenleri içinde mağdurları…
Bu farklı hukuk düzenleri içinde, özellikle yargılama mekanizmaları dahilinde ele…
Benzer olarak, örneğin, Avrupa Serbest Ticaret Birliği kurucu Andlaşması’na (“Convention instituant l’Association Européenne de Libre-Echange”, “AELE”)…
Bu çalışma kapsamında bireysel başvuru yolu dahilinde mağdur kavramı, bir uluslararası…
“Başvuru” ve bunun “bireysel olması” bu yolun asli özellikleri olarak öne çıktığından,…
1. MAĞDUR KAVRAMININ GENEL ÖZELLİKLERİ
Uluslararası hukuktaki adlandırmasıyla bireysel başvuru…
Hak ile Devlet kavramlarının merkeze oturduğu haklar teoriği…
Mağdur, genel anlamıyla haksızlığa uğramış, hak kaybına maruz kalmış olan kimseyi…
Diğer yandan, “zarar”, “hak kaybı”, “mağduriyet” gibi mağdur terimini açıklayıcı…
Suç ve mağdur kavramlarının birbiriyle olan yakın bağı ve karşıtlıklıklar içinde…
Mağdur, bir suçun mağduru, bir idari eylemin veya işlemin mağduru, bir özel hukuk…
Mağdur olma kavramı, yargısal süreç içinde, korunmayı talep etme başta gelmek üzere,…
Dolayısıyla, kimi zaman farklı terimlerin kullanılmış olması bizi gerçekte “mağdur”…
İnsan haklarının sübjektif olma özelliği, yani kişiler için ve kişilere bağlı olma…
1.1. Mağdur kavramının sübjektif ve objektif haklarla olan bağlantısı
Hakların nitelendirilmesi konusunda kullanılan ölçütlerden biri olan, objektif veya…
Sayın Aydın ve Rona AYBAY’ın da belirttiği gibi…
1.1.1. Felsefede sübjektif ve objektif hak ayrımı
Gerçekten de, sübjektif/objektif hak teorileri sadece dilsel yönden “hak” ve “hukuk” olarak yapılacak ikili bir ayrım ile özetlenemezler. İnsan hakları hukukunu oluşturan hakların sübjektif olma…
İnsan haklarının sübjektif olma özelliği hakların sübjektifliği ile eş anlamlı kabul…
Çağa ve yazara, yazarın kendini tanımladığı ekole göre farklı anlamlar yüklenmiş,…
1.1.2. Objektif-sübjektif hak ayrımında belirleyici unsur: birey
Locke’in izinden giderek sübjektif hakkı, geçmişteki görünümlerinde, salt kişi özgürlüklerine bağlamak hatalı bir yaklaşım olacaktır. Subjektif hak kavramı, kimi zaman birbiriyle çelişkili olan anlamlara sahip olarak düzensiz bir gelişim göstermiştir. Bireyleri (iradelerini) tahakküme zorlayan iki tür kural, “sübjektif hak” olarak Romalı Hukukçular tarafından adlandırılmışlardır: “Imperium”…
Görüldüğü gibi, ünlü Fransız kamu hukukçusu Léon DUGUIT…
Sübjektivite üzerine bu teoriler içinde tek ortak nokta olarak beliren özne “kişi”dir,…
1.2. Haklar ve hak süjesi anlayışında değişim: “bağımsız” ve “evrensel insan”
Hakların kullanımı ve korunmasında hâkim olan ilkelere dikkat edildiğinde, haklar…
Tamamen birey gelişimini hedefleyen ve bu amaca ulaşmada insanın, türdeşleri tarafından,…
Çıkış alanı felsefe olan haklar teorisinde, hukukun, felsefenin etkisi altında kalarak…
“İnsan hakları kataloğunu oluşturan hakların ortak özelliği, bu hakların sübjektif…
Diğer yandan, insan haklarının genel özelliklerini belirten tanımlamalar içinde,…
Oysaki “objektif” ifadesiyle, nitelendirilmeye çalışılan, hakkın kişiye dönük olması…
2. HAKLARIN OBJEKTİF VE SÜBJEKTİF ÖZELLİKLERİNİN HAKLARIN KULLANIMINA ETKİSİ
Temel bir hakkın korunması amacıyla tesis edilmiş bir denetim mekanizmasına başvuru…
Uluslararası hukukta temel bir hakkın ihlali halinde başvuru yapabilme yetkisine…
1.1. Genişletici ölçüt olarak hakların objektifliği, erga omnes kurallar
Felsefi düzeyde gerçekleşen objektif/sübjektif hak ayrımının en belirgin özelliği,…
René CASSIN’nin yapmış olduğu, “temel hakların ihlali söz konusu olduğunda, dava ehliyetinin doğrudan zarar görene ait olması kuralında istisnaların az olduğu” saptamasının üzerinden yaklaşık elli yıl geçmiş olmasına karşın, uluslararası hukukta bu konuda fazla bir değişim gözlemlenmemektedir. Uluslararası hukukta, uluslararası topluluğa karşı sorumlulukların, bir Devlet tarafından ağır ihlali halinde, Devletler arasında erga omnes yükümlülükler…
TR
EN
