Mehmet Akif Gül / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2022

§ 10.Çekişmesiz Yargı Çekişmesiz yargı, HMK’nin 382 ve devamındaki maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nin 382/1. maddesinde üç ölçüte yer verilmiş; bu ölçütlerden bir ya da birkaçının varlığı hâlinde çekişmesiz yargı işinden bahsedileceği ifade edilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında ise uzun bir liste hâlinde ve örnekleyici olarak bazı çekişmesiz yargı işleri sayılmıştır. HMK’nin 382. maddesi kapsamındaki bir işin varlığı durumunda, teknik anlamda bir davadan değil, çekişmesiz yargı işinden bahsedilecektir(1069). Nitekim çekişmesiz yargıda, davadan farklı şekilde, kural olarak uyuşmazlık ve sübjektif hak

İlker Koçyiğit, Levent Börü / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 2012, Cilt 28, Sayı 1

Dr. Levent BORÜ* İlker KOÇYİĞİT** I- GENEL DEĞERLENDİRME Medeni yargı, kendi içinde ikiye ayrılır: 1- Çekişmeli yargı 2- Çekişmesiz yargı ... işi” olarak adlandırılır(1). Bu sebeple, çekişmesiz yargı, çekişmeli yargıdan farklı özellikleri bulunan bir yargı çeşididir. Zira, bazı (örneğin Almanya, Avusturya) ülkelerde, çekişmesiz yargı işleri için, ayrı (özel) bir yasal düzenleme bulunmaktadır(2). Buna karşın, eski 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda (HUMK), çekişmesiz yargıya ilişkin hükümler bulunmamakta idi; yalnız çekişmeli yargı düzenlenmişti(3). Yeterli bir düzenleme bulunmaması

On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

§ 19. ÇEKİŞMESİZ YARGI 1627. Akgün, Şükran: Vasi Tayininde Yargılama Usulü, İstanbul, Der Yayınları, 2021. 1628. Akil, Cenk: “Vesayete İlişkin Olanlar Dışında Türk Medeni Kanunu’nda Yer Alan Çekişmesiz Yargı İşleri”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 62, S. 4, 2013, s. 923-969. 1629 ... Çerçevesinde Çekişmesiz Yargı İşlerinde Uygulanacak Yargılama Usulü”, Medenî Usûl ve İcra-İflâs Hukukçuları Toplantısı-XVII: “Özel Mahkemeler ve Özel Mahkemelerdeki Yargılama Usulü”, 4-5 Ekim 2019/ Antalya, Adalet Bakanlığı Yayınları, Ankara, Haziran 2021, s. 111-140. 1631. Aras, Aslı: Çekişmesiz Yargıda

Alper Tunga Küçük / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

Üçüncü Bölüm Çekişmesiz Yargıda, Tüketici Hakem Heyetinde, Arabuluculukta ve Tahkimde Vakıaların İleri Sürülmesi I. Çekişmesiz Yargıda Vakıaların İleri Sürülmesi A. Genel Olarak Çekişmesiz Yargı Medenî yargı, çekişmeli yargı ve çekişmesiz yargı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır(1). Çekişmesiz yargıya ilişkin hükümler, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun çekişmesiz yargı başlığını taşıyan dokuzuncu kısmında yer almaktadır(2). Bir yargılamanın çekişmeli mi yoksa çekişmesiz yargı alanına mı girdiğinin tespiti yapılırken çeşitli ölçütlerden yararlanılmaktadır (HMK m. 382, I). Bu ölçütlerden ilki

Çiğdem Yazıcı / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

§19. ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞİNE KARŞI DAVA Medenî yargının bir türü olan çekişmesiz yargı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Dokuzuncu Kısmında 382 ilâ 388. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Kanun’un 382. maddesinde çekişmesiz yargıya ilişkin ölçütler belirlendikten sonra çekişmesiz yargı işi sayılan işler yine aynı hükümde sayılmıştır (HMK m. 382)(1218). Kanun’un 382. maddenin birinci fıkrasına göre, çekişmesiz yargı, ilgililer arasında çekişme bulunmaması ... olmadığı durumda karşı taraf da bulunmamaktadır(1219). Bu nedenle çekişmesiz yargıda davaya ilişkin kavramlar olan davacı ve davalı yerine talepte bulunan

İsmail Aydın / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2022

A. Çekişmesiz Yargı İşleri Uyuşmazlığın olmadığı ancak yine de bir işin görülmesi için mahkeme kararına ihtiyaç duyulduğu hallerde, ilgili kişi bu talebini mahkemeye iletir. Bu durumda ortada bir uyuşmazlık ve taraflar bulunmadığı için çekişmesiz yargı işi gündeme gelir. HMK’ndan önce dava niteliğinde olmayan ancak mahkemede görülen işlere, davalar açısından öngörülen hükümler uygulanmaktaydı(952). HMK ile çekişmesiz yargı işleri, davalar bakımından öngörülen usulden bağımsız bazı düzenlemelere kavuşmuştur. HMK’nun 382. maddesinde, bir işin hangi hallerde çekişmesiz yargı işi sayılacağına ilişkin ölçütler

Aslı Aykutalp Kabaağaçlı / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 351 - 354

II.TÜRK TİCARET KANUNU MADDE 412 KAPSAMINDA MAHKEMECE YAPILACAK İNCELEMENİN ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞİ Mİ YOKSA DAVA MI OLDUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ A.GENEL OLARAK Türk medeni yargılama hukuku, çekişmeli ve çekişmesiz yargı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır(47). Çekişmeli yargının faaliyet alanı davalar ... yargıda karşılıklı iki taraf arasında bir uyuşmazlık, bir çekişme bulunmaktadır(49). Çekişmesiz yargıda ise kural olarak uyuşmazlık ve sübjektif hak ihlâli ... yargıda taraf kavramı yerine ilgili kavramı bulunmaktadır(51). Çekişmesiz yargı kavramı açıklanırken şekli anlamda çekişmesiz yargı ve maddi anlamda

Nur Bolayır / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2019

III. Çekişmesiz Yargıda Hâkimin Hukuku Re’sen Uygulaması İlkesinin İncelenmesi Çekişmesiz yargıya ilişkin düzenleme getiren Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 382 ve devamındaki maddelerinde çekişmesiz yargıda hukuk kurallarının uygulanmasına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Kanun’un 33. maddesinde yargılamaya hâkim olan ilkeler başlığı altında yer alan hâkimin hukuku re’sen uygulaması ilkesi, gerek çekişmeli yargıda, gerekse çekişmesiz yargıda uygulama alanına sahip olan genel bir ilkedir. Dolayısıyla, çekişmesiz yargı bakımından da söz konusu ilke geçerliliğini koruyacaktır(902). Kanun’un 385

Efe Dırenisa / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

VI. Çekişmesiz Yargı İşleri Bakımından Basit Yargılama Usûlünün Gösterdiği Özellikler Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 385. maddesinin 1. fıkrasına göre, çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, basit yargılama usûlü uygulanır. Çekişmesiz yargı işlerinin ne olduğu Kanun’un 382. maddesinde sayılmıştır. Çekişmesiz yargı işleri, teknik anlamda bir dava değildir. Bununla birlikte Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 385. maddesinin 1. fıkrasında basit yargılama usulüne ilişkin hükümlerin, uygun düştükleri ölçüde çekişmesiz yargı işlerine de uygulanacağı öngörüldüğünden, ön inceleme aşaması

Aslı Aykutalp Kabaağaçlı / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 356 - 359

birlikte HMK’daki üç ölçütten herhangi birine göre çekişmesiz yargı alanına giren işler > bulunmaktadır. Bu anlamda ilk olarak inceleme konumuzun HMK’da yapılan örnekseyici sayım arasında yer almadığı ifade edilmelidir. Bununla birlikte, TTK m. 412’de, HMK’daki çekişmesiz yargıya ilişkin hükümlerin ... değerlendirilmiştir. II. Çekişmesiz yargıda ilgililer arasında bir ihtilaf [=uyuşmazlık, çekişme] bulunmaması gerektiği kabul edilir. Dolayısıyla azınlığın genel ... nedenle bahse konu davanın eda davası niteliğinde olduğunun kabulü gerektiği düşüncesindeyiz. III. Çekişmeli yargı ile çekişmesiz yargı, yargılama usulleri

Burcu Erdinç Tavil / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

3.2.1.Çekişmesiz Yargıda Verilen Kararlar ve Yargısal Emir 3.2.1.1.Çekişmesiz yargıda verilen kararların niteliği Çekişmesiz yargı, mahkemeler ... harekete geçtiği hâllerde hukukun uygulanmasını ifade eder.(539) Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 383’e göre, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme aksine bir hüküm bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesidir. Medeni yargılamada kullanılan bu usul, bir yargılama usulüdür. Çekişmesiz yargı usulü ... Muhakemeleri Kanunu’nda çekişmesiz yargı işleri ilk kez açıkça sayılmıştır.(540) Sayılan işler, çekişme siz yargı işi olduğu konusunda üzerinde uzlaşı bulunan

Gözde Engin Günay / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2018

III. Mahkemeye Yapılan Özel Denetim İsteminin Çekişmesiz Yargı İşi Niteliği A. Özel Denetim İsteminin Genel Kurulda Kabul Edilmesi Halinde Özel ... , mahkemeden özel denetçinin atanmasını istemesi gerekmektedir. Zira TTK m.438/2, hâkimin re’sen (kendiliğinden) harekete geçtiği çekişmesiz yargı işi değildir. Burada çekişmesiz yargının takibi talebe bağlı olan bir durumu söz konusudur. Talepte bulunan ilgililer (pay sahipleri) şirkete karşı herhangi bir ... incelemesine izin verilmesinin çekişmesiz yargı olarak nitelendirilmesinin nedeni HMK m.382/1-a uyarınca ilgililer arasında uyuşmazlığın söz konusu olmamasıdır

Vildan Peksöz / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2022

I. Çekişmesiz Yargıda Adi Ortaklık İlgililer arasında uyuşmazlık bulunmayan, ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkın bulunmadığı veya hâkimin re’sen harekete geçtiği hâllerde, çekişmesiz yargı işinin olduğu kabul edilir (HMK m. 382, I). Çekişmesiz yargıya başvuran ilgililerin ilgili olma ehliyeti, çekişmeli yargıdaki taraf ehliyetinin karşılığını oluşturur(1). Dolayısıyla çekişmesiz yargıda ilgili olma ehliyeti, çekişmeli yargıda taraf ehliyetine ilişkin kurallara göre belirlenir(2). Öyleyse medeni hukuka göre hak ehliyetine sahip olanlar, çekişmesiz yargıda ilgili olma ehliyetine sahiptir(3

Vildan Peksöz / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

I. Çekişmesiz Yargıda Adi Ortaklık İlgililer arasında uyuşmazlık bulunmayan, ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkın bulunmadığı veya hâkimin re’sen harekete geçtiği hâllerde, çekişmesiz yargı işinin olduğu kabul edilir (HMK m. 382, I). Çekişmesiz yargıya başvuran ilgililerin ilgili olma ehliyeti, çekişmeli yargıdaki taraf ehliyetinin karşılığını oluşturur(1). Dolayısıyla çekişmesiz yargıda ilgili olma ehliyeti, çekişmeli yargıda taraf ehliyetine ilişkin kurallara göre belirlenir(2). Öyleyse medeni hukuka göre hak ehliyetine sahip olanlar, çekişmesiz yargıda ilgili olma ehliyetine sahiptir(3

S. Hilal Üçüncü / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2019

§2. ÇEKİŞMESİZ YARGIDA KİŞİSEL VERİLERİN VE SIRLARIN KORUNMASI I. GENEL OLARAK Çekişmesiz yargı, şeklen mahkemelerde görüldüğü için yargılama ... çekişmesiz yargı işleri, Alman hukuku (FamFG) ve Avusturya hukukunda (AußStrG) olduğu gibi ayrı bir kanunla düzenlenmek yerine, İsviçre hukukunda olduğu gibi ... edilmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 382’nci maddesinin ikinci fıkrasında, çekişmesiz yargıya giren işler tereddütlerin giderilmesi amacıyla tek tek sayılmıştır. Çekişmesiz yargı işlerinin konusu, genellikle ilgililerin gizli tutmak istedikleri veya eşyanın doğası gereği gizli tutulması gereken kişi sel

İlker Koçyiğit, Levent Börü / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 2012, Cilt 28, Sayı 1

HMK.nın 382. maddesine göre çekişmesiz yargı davası niteliğinde olup, çek iptali davalarının TTK.da düzenlenmiş olması ve HMK.nın 4. maddesinde bu ... sayılı HMK.nun 382.nci maddesinde, “çekişmesiz yargı işleri” düzenlenmiş, aynı maddenin 2. fıkrasının (e) bendinde, “Ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri” başlığı altında 6. madde olarak “kıymetli evrakın iptali”ne ilişkin taleplerin çekişmesiz yargı “işi” olduğu belirtilmiş, aynı yasanın 383. maddesinde de, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesi olacağı hükmüne yer verilmiştir

Alper Tunga Küçük / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

B. Çekişmesiz Yargıda Vakıaların İleri Sürülme Şekli Çekişmesiz yargıda ilgilinin iddiasının dayanağını oluşturan vakıaları ileri sürme şeklini belirlemek için hangi yargılama usûlünün geçerli olduğunu tespit etmek gerekir. Çekişmesiz yargı işlerinin pek çoğu nitelik olarak birbirinden farklı olduğu için(11) söz konusu işlerin tamamı bakımından ortak bir yargılama usûlü belirlenmesi mümkün değildir(12). Bu nedenle kanun koyucu çekişmesiz yargıda uygulanacak yargılama usûlüne dair genel bir çerçeve çizmiştir. Buna göre, çekişmesiz yargı bakımından niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usûlü

Pınar Koçyiğit / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

2.Çekişmesiz Yargı İşlerinde Tüketici Mahkemelerinin Görevi Çekişmesiz yargı işi kavramı ilk defa HMK’de tanımlanarak(313) tabi olduğu usûl genel ilkeler halinde ortaya konulmuştur(314). Çekişmesiz yargı işi, henüz HMK’nin yürürlüğe girmediği dönemde doktrinde yapılan tanım dikkate alınmak suretiyle ... ölçütlerinden en az birine uyan işler” olarak ifade edilmiştir(315). Ancak çekişmesiz yargı işi kavramının sınırlarının belirlenmesindeki zorluğu da dikkate alan kanun koyucu, sadece genel bir çekişmesiz yargı işi tanımı vermekle yetinmemiş ayrıca hangi işlerin çekişmesiz yargı işi olarak nitelendirileceğini, HMK m

Cenk Akil / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Eylül 2012, Cilt 28, Sayı 3

1. Çekişmesiz Yargıda Çekişmesiz yargıda verilmiş bulunan karara itiraz etme hakkı tüm ilgililere aittir. Ne var ki, bir ilgilinin verilen karara ... itiraz edenin hukuki düşüncesine uygun düşmemesi ona itiraz hakkı vermez. Şu halde, çekişmesiz yargıda kanun yoluna başvurabilecek olanlar menfaati ihlal edilmiş bulunan ilgililerdir(74). HMK'nun 362. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde bölge adliye mahkemelerinin çekişmesiz yargı işlerine ilişkin ... değerlendirme neticesinde çekişmesiz yargı işlerinde verilecek kararlara karşı tek bir kanun yolu ile yetinmiş ve sadece istinafa başvurulabileceğini (HMK m. 387

Meltem Ercan Özler / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2019

VI. Çekişmesiz Yargıdaki “Talep” Kavramı İle Karşılaştırılması Medenî yargı, Roma Hukuku’ndan(632) bu yana çekişmeli ve çekişmesiz yargı olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Çekişmesiz yargı, Alman(633) ve Avusturya(634) hukuk sistemlerinde ayrı kanunlar ile İsviçre’de(635) ise Federal Usul Kanunu içerisinde ... bireyselleştirilmektedir(637). Adli yargıda yer almakla birlikte bir dava içermeyen yargı türü ise çekişmesiz yargıdır(638). Bu nedenle çekişmesiz yargı bakımından yürütülen yargısal faaliyete “çekişmesiz yargı işi” denilmektedir(639). Çekişmesiz yargı da amaç, sübjektif hakkın veya taraflar arasında uyuşmazlığın olmadığı veyahut

Servet Kantarcıoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

sayılan dava şartlarının, niteliğine uygun düştüğü takdirde, çekişmesiz yargı işlerinde, geçici hukukî koruma taleplerinde, icra veya iflâs yoluyla ... sakınca bulunmamaktadır. Dava şartları özellikle çekişmesiz yargı işleri bağlamında değerlendirmeye de alınmıştır. Bu bağlamda çekişmesiz yargıda da işin ... , çekişmesiz yargıda yargılama şartlarını iki açıdan incelemiştir. Yazar çekişmesiz yargı işlerini, resen takip edilen çekişmesiz yargı işleri ve takibi talebe bağlı çekişmesiz yargı işleri olarak iki kısma ayırmıştır. Resen takip edilen çekişmesiz yargı işleri; resen harekete geçilen, tasarruf ikkesinin uygulama

Aslı Aykutalp Kabaağaçlı / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 348 - 349

” ifadesinden yola çıkılarak söz konusu uyuşmazlığın dava ya da çekişmesiz yargı işi olup olmadığının yorumuyla ilgili farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bazı ... yapılan başvurunun çekişmesiz yargı işi olduğunu ve mahkemenin taraf teşkil etmeksizin evrak üzerinden inceleme yaparak sonuca göre karar vermesinin yeterli ... yargı işlerinden olduğu ifade edilmiştir(38) (39). Son olarak öğretide, burada takibi talebe bağlı bir çekişmesiz yargı işi olduğu belirtilmiştir(40 ... bkz. YILDIRIM, Kamil, “Alman Hukukunda Çekişmesiz Yargı”, MİHBİR Toplantısı-IV, TBB Yayınları, Ankara, 2006, s. 37. (38) BÖRÜ, Levent/ KOÇYİĞİT, İlker

Elif Irmak Büyük / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

C. Çekişmesiz Yargıda Verilen İnşai Kararlar İnşai sonuç doğuran mahkeme kararları yalnızca çekişmeli yargıya tabi davalara mahsus değildir. Çekişmesiz yargı işlerinde de çok defa yeni bir hukuki durum kuran mahkeme kararlarına hükmedilir. Bu kararlar doğurdukları inşai etki bakımından ortak olsalar da çekişmeli yargı faaliyeti ile çekişmesiz yargı arasındaki temelden farklılıklar sebebiyle yargılama usulü ve verilen kararın bağlayıcılığı gibi konularda ayrışırlar. Aşağıda çekişmesiz yargıdan ve çekişmeli yargıyla arasındaki farklılıklardan temel hatlarıyla bahsedilirken inşai davalar ve inşai

Birce Arslandoğan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

3. Açılacak Bir Davaya İlişkin Olarak Talep Edilen Delil Tespitinin Dâhil Olduğu Yargılama Türü a. Çekişmesiz Yargı Bir yargılama faaliyeti olan çekişmesiz yargı(28) medeni yargılamanın alt türlerinden birini ifade etmektedir(29). Doktrinde çekişmesiz yargıya ilişkin bir tanım vermenin, bu tanımın çekişmesiz yargının hizmet ettiği birden fazla amacı kapsayamayacak olması sebebiyle mümkün olmadığı, ancak çekişmesiz yargıya dâhil edilecek işleri gruplandırmak suretiyle böyle bir tarife varılabileceği ifade edilmektedir(30). Çekişmesiz yargı işleri, homojen bir kategori teşkil etmediğinden, bir faaliyetin

Fatih Tahiroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

B. Çekişmesiz Yargıda 1. Genel Olarak Çekişmesiz yargı; ilgililer arasında çekişme olmaması, ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkının ... /1)(280). Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 382. maddesinin ikinci fıkrasında çekişmesiz yargı işlerinin bir kısmı örnek olarak sayılmıştır(281). Ancak Kanun’da açıkça sayılmamakla birlikte, çekişmesiz yargı ölçütlerinden birine veya birkaçına giren işler de çekişmesiz yargı işi olarak kabul edilir. Çekişmesiz yargının hukukî niteliği konusunda çeşitli görüşler ileri sürülmüştür(282). Bir görüşe göre, çekişmesiz yargı idarî bir faaliyettir(283). Diğer bir