Gülsün Ayhan Aygörmez / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

1.Soruşturma evresinin başlangıcı: Başlangıç şüphesi ve diğer şüphe türleri Şüphe bir olay hakkında duyulan kuşku ve belirsizlik duygusu, insanın genel hayat tecrübelerine göre olaylar hakkında aldığı tavır olarak nitelendirilmektedir.(44) Bu şüphenin bir suçla ilişkilendirilmesi ile ilk aşamada başlangıç şüphesi ya da basit şüphe(45) denilen kavram ile karşılaşılmaktadır. Ancak ceza muhakemesi hukuku sadece başlangıç şüphesi değil, daha birçok şüphe türü tanımaktadır. CMK sisteminin ortaya çıkardığı derecelendirilmiş şüphe kavramları, delillerin daha doğrusu delillendirmeyle elde edilen kanaatin

Gizem Çoşğun Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

B.BORCA BATIKLIK ŞÜPHESİ Şüphe, bir olguyla ilgili gerçeğin ne olduğunu kestirememekten doğan kararsızlık, kuşku hali anlamına gelir(726). Borca batıklığın tespitinin öncelikle borca batıklık şüphesinin doğmasına dayanması, süreç içinde belirli problemleri de barındırır. Zira gerçeğin ne olduğunu tespit etmeye çalışırken o gerçeğe dair kuşku olgusundan yola çıkılması, objektif kriterler belirleyebilmek ve şüphenin ne olduğunu gösterebilmek açısından süreci ... , vergi ve sigorta borçlarının ödenememesi gibi halleri, borca batıklık için şüphe uyandırıcı işaret şeklinde değerlendirmektedir(727). Bu görüş, eTTK m

Ezgi Çırak / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2022, Sayfa: 305 - 308

1.Şüphe Bakımından Gizli soruşturmacı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Koruma Tedbirleri” başlıklı dördüncü kısmının “Gizli Soruşturmacı ve ... bir koruma tedbirine karar verilebilmesi için ortada suç şüphesinin bulunması gerekir(25). Bu bakımdan ön alan soruşturması evresinde(26) gizli ... olarak ceza muhakemesinin başlangıcı için gerekli olan şüphe koruma tedbirlerine başvurulması için de gereklidir. Ancak mahiyeti gereği bazı koruma tedbirleri için aranan şüphe derecesi temel hak ve özgürlüklere getirdiği müdahalenin yoğunluğuna göre farklılık gösterebilmektedir. CMK madde 139’a göre gizli

K. Ahmet Sevimli / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 279 - 282

5.2.5.Şüphe Feshi İşçinin gerçekleştirdiğinden şüphe duyulan eylemi, gerçekleştiğinin sabit olması halinde haklı nedenle feshe imkân verecek nitelikte ise ve işverenin tüm çabasına rağmen objektif ve somut olgularla desteklenmiş güçlü şüphe ortadan kaldırılamamışsa, şüphe feshi gündeme gelir [Doğan Yenisey, K. (2008). “Şüphe Feshi” Sicil İş Hukuku Dergisi, S. 11, s. 65-72: 68-69; Baysal, U. (2016). “Şüphe Feshi Kavramı ve Şüphe Feshine İlişkin Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi” Sicil İş Hukuku Dergisi, S. 35, s. 83-97: 86, 88-90]. Yargıtaya göre de şüphe feshinin söz konusu olabilmesi için iş ilişkisinin

Fülürya Yusufoğlu Bilgin, Sıtkı Anlam Altay / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 1489 - 1490

a. Ceza Hukukunda Makul Şüphe Makul şüphe esasen bir ceza hukuku terimidir. Makul şüphe CMK md. 116’da şüpheli ve sanık ile ilgili arama bağlamında düzenlenmiş, ancak makul şüpheye ilişkin bir tanım vermemiştir. Söz konusu hükme göre “yakalanabileceği veya suç delillerini elde edebileceği hususunda makul şüphe varsa; şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler aranabilir.” Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğin 6. maddesine göre makul şüphe, hayatın akışına göre somut olaylar karşısında genellikle duyulan şüphedir. Makul şüphe, aramanın yapılacağı zaman, yer ve ilgili

Başak Şit İmamoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2020

C- AYIP OLARAK ŞÜPHE Alıcılar; örneğin basında veya iFixit gibi kendi kendine yardım sitelerinde çıkan haberler üzerine, ellerindeki henüz garanti ... satın aldıkları bir malın ayıplı olduğu şüphesine kapılabilir ve bu şüphe, malın satılmasını belirsizleştireceğinden ayrıca sakıncalıdır. Planlı eskitme ... varsa, “ayıp olarak şüphe”ye (Verdacht als Mangel veya Verdachtmangel) ilişkin olarak geliştirilen Alman yargı kararlarından(1) yararlanılabilir(2). Buna göre, satın alınan malın niteliklerinde bir noksanlık görülmemekle birlikte, malın ayıplı olduğu şüphesi makûl bir şekilde ortadan kaldırılamadığı için

Ercan Yaşar / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023, Sayfa: 142 - 144

D.Seri muhakeme usulünde yeterli şüpheye dayanarak mahkûmiyet hükmü verilmesi, şüpheden sanık yararlanır ilkesi ile örtüşmekte midir? Seri muhakemede yeterli şüphe derecesini mahkûmiyet için yeterli kabul ettiğimizde, şüpheden sanık/şüpheli yararlanır ilkesini ihlal etmiş olacağız. Kişinin suçu işlememiş olabileceğine ilişkin şüphenin varlığı halinde şüpheden sanık (şüpheli) yararlanır ilkesi gereği, kişi hakkında mahkûmiyet hükmü verilemez. Kişi ... yürütülürse yürütülsün, kişinin ilgili suçu işlediği her türlü şüpheden arındırılmış şekilde ortaya konmadıkça hakkında mahkûmiyet kararı verilemeyecektir (CMK

Gülsün Ayhan Aygörmez / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

III.Soruşturma evresi: Suç şüphesinin öğrenilmesi CMK m. 160 I gereği “Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği ... ) göre CMK 160. maddesinde, geçen “izlenim” kavramı şüphe kavramına denk gelmektedir ve bunun kuvvet derecesini belirtir de bir sıfata normda yer verilmediğinden buradaki izlenim yani şüphe derecesi “basit derece” olarak kabul edilmelidir. Bu basit dereceli şüphe, şüphenin en alt derecesi olup, bunun altında şüpheden bahsedilemeyecek, dolayısı ile soruşturma da başlatılamayacaktır.(43) Şu hâlde soruşturma aşamasının meşruluk temeli, kökü CMK m. 160 I’e dayanan

Fülürya Yusufoğlu Bilgin, Sıtkı Anlam Altay / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 1490 - 1491

b. Danıştay Kararlarında “Makul Şüphenin Ötesinde” Standardı “Makul şüphe” kavramı İdare Hukukuna yabancı bir terimdir. Ancak yaptığımız incelemede bir Danıştay kararında “makul şüphenin ötesinde” standardının kullanıldığı görülmüştür. Makul şüphenin ötesinde standardı, başta Amerika Birleşik ... edilmiştir. Makul şüphenin ötesinde standardı uyarınca sanığın suçluluğu hakkında hüküm tesis etmeye yetkili merciin en az %90 oranında kesin kanaate sahip olması gereklidir(29). Danıştay’ın bazı kararlarında “makul şüphenin ötesinde” standardının arandığı görülmektedir. Danıştay 13. HD’nin, E. 2016/4049, K

Ercan Yaşar / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023, Sayfa: 138 - 139

VI.Seri Muhakemede Aranacak Yeterli Şüphe, Aklanma Hakkı, Masumiyet Karinesi ve Etkin Soruşturma Gerekliliği A.Yeterli Şüphe Şüphenin derecelere ayrıldığını ve basit şüphenin soruşturmayı başlatmak ve kovuşturmaya yer olmadığı kararını vermek için, yeterli şüphenin iddianame düzenlemek için ve kuvvetli şüphenin tutukluluk için arandığı söylenebilir. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250. maddesi, seri muhakeme usulünün uygulanması için yeterli şüphenin aranıp aranmadığından söz etmemiştir. Ancak CMK’nın 250. maddesinin 1. fıkrasının atfıyla CMK’nın 171. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen yeterli şüphenin burada da

Fülürya Yusufoğlu Bilgin, Sıtkı Anlam Altay / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 1491 - 1492

c. Geri Çekme Yönetmeliğine Göre Şüphe Kavramı Geri Çekme Yönetmeliğinin 9.maddesine göre, bir ilacın piyasadan geri çekilmesi için, hatalı veya hatalı olduğundan şüphe edilen ürünün tüketici sağlığına zarar verme riski ve hatanın niteliği değerlendirilerek belirlenir. Bu hükme baktığımızda, ilk başta “şüphenin” tek başına bir geri çekme sebebi olduğu hususu akıllara gelebilir. Oysa, Yönetmeliği bir bütün olarak incelediğimizde, şüphe kavramının ... , tüketicinin sağlığı ve emniyeti açısından, hatalı olduğundan şüphe edilen, hatalı bulunan ya da kullanılmasında sakınca görülen ürünlerin araştırılması, ayrıca

Fülürya Yusufoğlu Bilgin, Sıtkı Anlam Altay / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023, Sayfa: 1492 - 1493

d. Şüphenin Kaldırılması Yükümlülüğü, Ancak Gerçek Anlamda Şüphe Uyandıracak Bir Vakıanın Bulunması Durumunda Söz Konusu Olabilir Eğer ilaçların güvenliği ve etkinliği hakkında yapılan bir farmakovijilans tespiti yoksa, ruhsata konu ilaçla ilgili şüpheleri ortadan kaldırmak ruhsat sahibinin sorumluluğunda değildir. Zira veri bulunmaksızın, sadece “makul şüpheye” dayalı olarak verilen bir kararın aksinin ispatının ruhsat sahibine yüklenmesi hukuken ... alındığı tarihlerde, ilaçlarla ilgili şüpheye yol açabilecek herhangi bir tespit veya şikayet yoksa, ceza hukukunda uygulanan “makul şüphe” terminolojisinin

Ezgi Çetiner / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

2.3.1. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi Kaynağını pozitif hukukta Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 6/2 ve Anayasa m. 38/4 ile tanımlı masumiyet karinesinden aldığı kabul edilen ilke uyarınca suçluluğu şüpheye yer bırakmayacak biçimde ispatla namayan kimseye ceza verilemez(136). Şüpheden sanık yararlanır ... yargılamasında ispat hâkimde kanaat oluşturma faaliyeti olduğundan şüpheyi yenmesi gereken kişi de hâkimdir(138). Bu bağlamda, mahkûmiyet hükmünün hâkimin “bu ... olgularla çizilidir(140). Bu nedenle hukuk normuna ilişkin bir şüphe mevcut ise sorun yorum kuralları ile çözülmelidir(141). İlke uyarınca kastedilen, akla

Çetin Arslan, Sefa Ata / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2024, Sayfa: 29 - 31

yeterli olan şüphe derecesini ifade eder. Bu şüphenin, hukuka uygun olarak elde edilmiş her türlü delile dayanması gerektiğinde kuşku yoktur. Cumhuriyet ... 1.Seri Muhakeme Usulünün Uygulanabilmesi İçin Gerekli Ön Şartlar a.Suçun İşlendiğine İlişkin Yeterli Şüphe Bulunması Ceza muhakemesinin amacı ... birlikte, seri muhakeme usulü kapsamındaki suçlarla ilgili soruşturmanın başlaması ve kamu davasının açılmasındaki şüphe eşiğinde bir fark bulunmamaktadır. Bu bağlamda anılan suçlarla ilgili soruşturmanın başlaması için “basit şüphe (CMK md. 160/1)”nin, kamu davasının açılması için ise “yeterli şüphe

Can Canpolat / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

D.Soruşturma Evresi Sonunda, Yeterli Şüpheye Ulaşılmış Olmalıdır 1.Genel Olarak CMK m. 250/1’de yer verilen katalogdaki suçlara ilişkin ceza ... usulün, soruşturma evresi sonunda uygulanacağı belirtilmiştir(783). Bir düşünceye göre, kanunda yeterli şüphe kriterine yer verilmemesi bir eksikliktir(784). Bir başka görüş ise, kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilebilmesi için zaten yeterli şüpheye ulaşılmasının gerekli olduğuna işaret etmiştir. Buna göre seri muhakemeden evvel, ertelemenin şartlarının öncelikle değerlendirilmesi zorunluluğu, seri muhakeme uygulanmadan yeterli şüpheye

Olgu Özdemir / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2024

C.İhlal Tespitine Yönelik Yerinde İncelemeler Bakımından Ek Şart: “Şüphe” RKHK, Kurulun yerinde inceleme yetkisini kullanabilmesi için şüphe şartı ... edildiğine dair somut bir şüphenin varlığı(424) ve/veya yerinde inceleme yapılacak yerde ihlali ispatlayacak delillerin bulunmasının muhtemel olması gibi şartların sağlanmış olması gerekti ğini ileri süren yazarlar bulunmaktadır.(425) Kanaatimce şüphe şartı, bütün yerinde incelemeler bakımından değil ihlal ... mahremiyet düzeyinin arttığı dijital veriler alanında inceleme yapılabilmesi için daha yüksek bir şüphe standardının sağlanmış olması gerektiği kanısındayım

Ergün Dilaveroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2024

C.Masumiyet Karinesi ve Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi Masumiyet karinesi, suçu mahkeme kararı ile sabit oluncaya kadar kişinin suçlu olarak kabul edilmemesi gerektiğine işaret etmektedir(34). Şüpheden sanık yararlanır ilkesi ise suçu işlemiş olduğu düşünülen kişinin eylemi gerçekleştirdiği konusunda kesin ve inandırıcı delillerin ortaya konulamaması durumunda kişinin ortaya çıkan bu şüpheden yararlanması esasına dayanmaktadır. Bir başka deyişle şüpheden sanık yararlanır ilkesi kapsamında, bir kimsenin bir suç işleyip işlemediği konusunda tereddüt hasıl olması durumunda kişinin suçlu olarak

Abdurrahman Burak Karahan / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

a. Ceza Muhakemesi Hukuku’nda Şüphe Türleri Ceza muhakemesi süreci şüphe üzerine kurulu bir süreçtir. Dolayısıyla ceza muhakemesinde, muhakeme işlemlerinin yapılabilmesi için “şüphe”nin varlığı gerekmektedir. Bu bakımdan şüphe ve şüphenin kuvvet derecesi ceza muhakemesinin her safhasında önem arz etmektedir. Zira soruşturma şüphe ile başlamakta, şüphe belirli bir yoğunluğa ulaştığında kovuşturma evresine geçilmekte(83) ve kural olarak şüphe yerini belirlilik ve kesinliğe bıraktığında ise yargılama sona ermektedir(84). Ceza muhakemesinde şüphe yalnızca zihni bir süreçten ibaret olmayıp, delillerle

Can İşeri / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

3.1.3.2. Tutuklamanın maddi koşulları 3.1.3.2.1. Şüphe Şüphe kavramı hukuk sözlüklerinde; “Kuşku, zan, sanı, zihnin bir konuda kesin sonuca ... gelmektedir. Türk Dil Kurumu’nun Güncel Türkçe Sözlüğü’nde ise şüphe kavramı; “kuşku” (isim), “kuruntu” (mecaz) manalarına gelmektedir(203). Şüphe kavramının mevcudiyeti ve kuvvet derecesi ceza muhakamesi bakımından çok önemlidir. Nitekim ceza muhakemesi süreci, bir suçun işlendiğine dair bir şüphe ile başlar. CMK hükümlerine göre soruşturma evresinin başlatılması, iddianamenin düzenlenmesi, koruma tedbirlerinin uygulanması gibi önemli muhakeme işlemleri şüphenin

Elif Ergüne / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2024

2.Şüphe Dereceleri Şüphe kavramı, ceza muhakemesinin âdeta tam merkezinde bulunmaktadır. Bu çerçevede “şüphesiz”, “şüpheden uzak”, “basit şüphe”, “makul şüphe”, “yeterli şüphe”, “kuvvetli şüphe” kavramları kullanılmaktadır(128). Diğer bir deyişle ceza muhakemesinde şüphe; yanılmanın payına göre basit, makul, yeterli ve kuvvetli şüphe şeklinde derecelendirilmektedir(129). Basit şüphe, şüphe derecelerinin en altındadır. Suçun işlendiğine ilişkin somut iz ve emarelerin mevcut olması halinde, basit şüpheden söz edilir. Aksi halde basit şüphenin dâhi var olmadığı soyut tahmin ve iddialardan ibaret bir

Yalım Yarkın Özbalcı / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025

yaratıyorsa, ki buna örnek olarak suçüstü halinin yanı sıra CMK 140 da verilmektedir, bu durumda, kuvvetli şüphenin varlığından söz edilmektedir(1209). Bu kapsamda Sözüer/Sevdiren ise bu ibareyi suçun işlendiğine ilişkin kuvvetli şüphe olarak kabul etmektedir(1210). Kuvvetli şüphe sebebini, “somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi” olarak tadil eden 6526 sayılı kanunun madde gerekçesinde de, şüphe sebebi gibi bir kavrama ayrıca vurgu yapılmadığı, iradenin “kuvvetli şüphe” kavramı üzerine yoğunlaştığını tespit etmek gerekir(1211). Belirtmek gerekir ki Yargıtay’ın da bu görüşü savunduğu kararlara rastlanabilir

Elif Ergüne / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2024

şüphe ve kuşku farklı kavramlarıdır. Bu iki kavramın sözlük anlamlarındaki yakınlık nedeniyle birbirlerinin yerine kullanıldığı görülmektedir(109). Oysaki sanığın aleyhine olan hususlarda şüphe, hüküm aşamasında sanığın lehine olacak durumlarda ise kuşku kavramının kullanılmasının daha yerinde olduğu ... Muhakemesinde Belirsizlik Kuşkudan Sanık Yararlanır İlkesi “in dubio pro reo”, s.173. Şüphe ve kuşku ayrımını bir örnekle izah eden Yazar’a göre, sanığın ... III.ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİ A.Şüphe Kavramı ve Dereceleri 1.Kavram Suç şüphesi, kısaca suçun işlenip işlenmediği hususundaki tereddüttür

Yalım Yarkın Özbalcı / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025

(2)Kanaatimiz Tartışmanın bir bölümünün kanunun lafzı üzerinden şekillendiğini gözeterek, bu aşamada CMK’nın lafzen kuvvetli şüphe/kuvvetli şüphe ... kuvvetli şüphe sebepleri” ibaresi belirli suçlara ilişkin tutuklama nedeninin varlığının aranmayacağını düzenleyen CMK m. 100/3’te, taşınmazlara, hak ve ... yönetimi için kayyım tayinini düzenleyen CMK m. 133’te ise kuvvetli şüphe sebepleri aranmakla birlikte somut delillere dayanmak şeklinde bir ibare bulunmamaktadır. Gözlem altına alınmayı düzenleyen CMK m. 74 ise “fiili işlediği yolunda kuvvetli şüpheler” bulunması, tutuklama nedenlerine ilişkin CMK m. 100/2-b

Haluk Paftalı / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021

b. Makul Şüphe Muhtemel nedenin yanında incelenmesi gereken bir başka şüphe türü de makul şüphedir. Bu şüphe türü Yüksek Mahkeme’nin içtihadıyla ... , müdahale ile müdahaleye sebebiyet veren şüphe derecesi arasında doğru orantı vardır.(409) Müdahale hakka daha basit bir sınırlandırma getiriyorsa dayanması gereken şüphe derecesi de doğru orantılı olarak azalır. Makul şüphe ilk olarak Terry v. Ohio(410) kararında kabul edilmiştir. Kararda, kolluğun hayatın olağan akışı içinde karşılaştığı fakat muhtemel nedenden daha az yoğunluktaki bir şüpheye sahip olduğu durumlarda, makul şüpheye dayalı olarak durdurma ve

Gülsün Ayhan Aygörmez / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

c.Şüphe derecesi Şüpheli/sanığın yakalanabileceği ya da suç delillerinin elde edilebileceği konusunda makul şüphe(393) bulunmalıdır. Adlî ve Önleme Aramaları Yönetmeliği (AramaY) m. 6 I makul şüpheyi, hayatın akışına göre somut olaylar karşısında genellikle duyulan şüphe olarak tanımlamaktadır. Aranan kişi ya da delilin aranacak yerde bulunduğuna dair duyulan şüphe (gayeye yönelik umma)(394), basit tahminlere ya da varsayımlara değil,(395) yeterinde açık somut verilere dayanıyorsa(396) makul şüpheden söz edilir. Arama sonunda belirli bir şeyin bulunacağını veya belirli bir kişinin yakalanacağını