Beril Taşkın Kapusuzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

SONUÇ TCK’da benimsenen bağlılık kuralına yönelik yapılan eleştirilerin temeli, suça katılanın meydana getirdiği haksızlığın sorumluluk dışı ... kuralına yönelik ilk eleştiri, suça katılanın sorumlu tutulması için failin kasten hareket etmesinin aranmasına yani sınırlı bağlılık kuralının niteliksel ... iştirakin mümkün olmaması bağlılık kuralına dayanmaktadır. Kast başlığı altında somut örnekler vererek incelediğimiz üzere şerikin kasıtlı olarak failin ... bağlılık kuralıyla çözülemez. Zira sınırlı bağlılık kuralına göre taksirli fiile iştirak mümkün değildir. Somut olayları incelediğimizde suça katılanın

Beril Taşkın Kapusuzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

arasındaki bu ilişkiye ise bağlılık kuralı adı verilmektedir. İşte çalışmamızın konusunu oluşturan bağlılık kuralı, suçun işlenmesine katkı sağlayan, ancak bu ... uygulanan kurallar değerlendirilecektir. Batı ve Türk hukuk tarihi kronolojik olarak incelenerek bu kuralların bağlılık kuralıyla benzerlikleri ve ... sınıflandırılacaktır. Teklik sistemi ve ikilik sistemi açıklanacak ve bu sistemlerin bağlılık kuralı ile ilişkisi irdelenecektir. Çalışmamızın devamında çözüm aradığımız ... nedenine ilişkin öğretide yer alan teoriler incelenecek ve bu teorilerinin bağlılık kuralı ile ilişkileri ele alınacaktır. İkinci bölümün sonunda şerikin

Beril Taşkın Kapusuzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM BAĞLILIK KURALI Bağlılık kuralı; suça iştirakte sorumluluğun sahiplerini ve kapsamını belirlerken faillik ile şerikliği birbirinden ... kişiyi sorumlu tutmak için hukuki değer ihlaline katkı yeterli olduğundan, iştirak hükümlerine ve dolayısıyla bağlılık kuralına ihtiyaç yoktur. Aynı ... aşamasında suça katılanlar arasında ayrım yapılmamasının tabi sonucu olarak da teklik sisteminde bağlılık kuralının uygulanmasını gerektirecek bir durum ... sorumlu tutulacaktır. İşte bu son durumda şerikin sorumluluğunu belirlemek için bağlılık kuralına ihtiyaç duyulmaktadır. Gerçekten, şerik gerçekleşen kanuni

Beril Taşkın Kapusuzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

§2. BAĞLILIK KURALININ İŞLEVİ Kanunun oluşması için birden fazla kişinin katılımı şartı koyduğu az sayıda çok failli suç dışında ceza kanunlarının ... hukuk düzeniyle çatışanların da cezalandırılmaları şarttır. Bağlılık kuralı ikilik sistemi esas alınarak faillik ile şeriklik arasında ayrım yapılan ... oluşturmasına katkı sağlamaktadır(123). Bu nedenle şeriklerin sorumluluğu ancak bağlılık kuralı vasıtasıyla failin fiiliyle ilişkilendirilerek sağlanmaktadır. Öğretide bağlılık kuralının haksızlığa katkı sağlayan ancak fiil üzerindeki hâkimiyeti fail olarak nitelendirilmeye yeterli olmayanların sorumluluklarının

Beril Taşkın Kapusuzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

BİRİNCİ BÖLÜM BAĞLILIK KAVRAMI VE BAĞLILIK KURALININ TARİHSEL GELİŞİMİ §1. BAĞLILIK KAVRAMI Bağlılık terimi mevzuatımıza 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 40. madde başlığı ile girmiştir. Maddenin içeriği ve gerekçesinden bunun Alman öğretisindeki “Akzessorietät” kavramını karşıladığı anlaşılmaktadır. Akzessorietät kelimesi Latince “accedere” fiilinden türemiştir. Bu fiilin yaklaşmak, yanaşmak, girmek ve katılmak, bütünlemek gibi anlamları olmakla birlikte bağlamak ya da bağlanmak gibi bir anlamı yoktur. Fiil modern dillerde de -örneğin İngilizcedeki to accede (katılmak) ve to access (erişmek)- anlamını

Muhammed Demirel / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2017

olmayacağından, dolayısıyla da bağlılık kuralı kabul edilmeyeceğinden bağlılık kuralının temeli olan faillik-şeriklik ayrımı ve bu konuda ileri sürülen teorilere

Tülay Kitapçıoğlu Yüksel / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2021

3. Özgü Suç İle Bağlılık Kuralı Arasındaki İlişki Özgü suçta faillik alanında yer almayan kişilerin fail olarak sorumlu olabilmeleri mümkün değilse ... iştirake ilişkin belirlenecek kurallara bağlıdır. Bağlılık kuralının özgü suçlarda iştirak bakımından bir etkisinin olup olmaması yönünden farklı görüşler bulunmaktadır. Bir görüşe göre, bağlılık kuralının özgü suçlarda özel faillik niteliğini haiz olmayan kimseler yönünden bir etkisi bulunmamaktadır, “extraneus”un özgü suçtan fail olarak sorumlu tutulmaması, bu kişilerin ancak şerik olarak sorumlu tutulması bağlılık kuralının bir işlevi olmayıp özgü suçun doğal

Beril Taşkın Kapusuzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

bir başkasının kasıtlı haksızlığını desteklemesi olarak tanımlamıştır(100). Öğretide ağırlıklı olarak kabul edilen bağlılık kuralına dayalı nedensellik ... failin haksızlığına hem de suça katılanın kendi haksızlığına bağlıdır. Bağlılık kuralı nedeniyle suça katılan ancak failin hareketinin kasten ve hukuka ... ortada bağlılık kuralı açısından bir sıkıntı yoktur. Kasten ve hukuka aykırı olarak işlenmiş bir fiil söz konusudur. Ancak provokatör burada korunan hukuki ... esas fiili gerçekleştirenin haksızlığıdır. Suça katılan bu haksızlığa nedensel olarak katkı sağladığı için cezalandırılır(101). Kanunda bağlılık

Tülay Kitapçıoğlu Yüksel / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2021

2. Kişisel Sebeplerin Sirayeti İle Bağlılık Kuralı Arasındaki İlişki Özgü suça iştirakte kişisel sebeplerin sirayeti ile bağlılık kuralı arasında ... önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır. TCK’nın 40.maddesinin gerekçesine göre, bağlılık kuralına yer verildiğinden dolayı ... mevcut düzenlemeyi eksik duruma getirmektedir(405). Bu yöndeki bir görüşe göre de, TCK’da bağlılık kuralı düzenlemesi, bağlılık kuralını yansıtmamakta, bu ... ilişkin bir düzenleme içermemektedir(406). Bağlılık kuralının nitelikli hallerin sirayeti hususunda bir yardımı bulunmamaktadır, bağlılık kuralına

Yağız Yavuz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023

4.Meselenin Bağlılık Kuralı Üzerinden Çözümlenmesi Nedeniyle Doğan Adaletsiz Sonuçlar Öğretide, şeriklerin sorumluluğunun bağlılık kuralı üzerinden ... almaktadır (TCK m.81)(200). Görüldüğü gibi bağlılık kuralı üzerinden yapılan çözümlemede, kişinin mağdurla arasındaki yakın akrabalık ilişkisi değişiklik arz ... düzenlendiği suçlarda, kişinin akrabasına karşı ilgili suçu fail olarak işlemek yerine başkasını bu suçu işlemeye azmettirmesi, bağlılık kuralından hareketle ... (201). Şeriklerin sorumluluğunun tayininde bağlılık kuralının dikkate alınmasının yarattığı adaletsiz sonuçlara farklı örnekler de verilmektedir. Buna

Muhammed Demirel / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2017

İkinci Bölüm ŞERİKLİK VE BAĞLILIK KURALI I. ŞERİKLİĞİN HUKUKİ TEMELİ Faillik-şeriklik ayrımı kabul edilip bunun da kural olarak fiil hakimiyeti ... Alman doktrininde oldukça eski dönemlerden itibaren farklı görüşler ileri sürülmüş, bu minvalde şeriklik öğretileri ve en önemlisi de bağlılık kuralı hususunda önemli gelişmeler ortaya çıkmıştır. Zaten şeriklerin cezalandırılma nedeni, bağlılık kuralıyla o denli iç içedir ki bu çerçevede ileri sürülen ... şerikin faili kusuruna bulaştırdığından hareket eden bu teorinin katı bağlılık kuralının kabul edildiği 1943 yılı öncesi Alman ceza hukuku döneminde kabul

Yağız Yavuz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023

5.Alman Uygulamasında Şahsi Nitelikli Unsurların Sirayetinde Bağlılık Kuralının Geçerli Olmaması a.Genel Olarak Yukarıdaki başlıkta verilen örneklerden anlaşılabileceği üzere, nitelikli unsurların suç ortakları arasında salt bağlılık kuralı vasıtasıyla sirayet ettirilmesi, kimi durumlarda suç ... sirayeti meselesi bağlılık kuralı ile çözümlenmeye çalışılmıştır. Buna karşılık Alman CK’da, fiili-şahsi nitelikli unsur ayrımı yapılmakta ve yalnızca fiili nitelikli unsurların sirayeti bağlılık kuralı aracılığıyla gerçekleşmektedir. Şahsi nitelikli unsurların sirayeti meselesi ise Alman CK §28/2’de ayrıca

Yağız Yavuz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023

3.5237 Sayılı TCK’da Meselenin Bağlılık Kuralı Üzerinden Çözümlenmesi İştirak halinde işlenen suçlarda cezayı artıran veya azaltan nitelikli ... , nitelikli unsurların sirayeti meselesi ortaya çıkmaz(174). TCK’nın 40. maddesinin 1. fıkrasının ilk cümlesinde (sınırlı) bağlılık kuralına yer verilmiştir ... . Bağlılık kuralı, şeriklerin suç tipine uygun olmayan (atipik) hareketlerinin, fail tarafından gerçekleştirilen ve suç tipi ile doğrudan temas eden harekete ... tipik, kasıtlı ve hukuka aykırı bir hareketin (asıl suçun) varlığına bağlıdır. Bu sınırlı bağlılık kuralı olarak adlandırılır. Bu bağlılık, hukuki sonucun

Beril Taşkın Kapusuzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

§2. BAĞLILIK KURALININ TARİHSEL GELİŞİMİ I. Batı Hukuku Tarihi 1. Roma Hukuku Yaklaşık iki bin yıl önce Roma İmparatorluğu içinde oluşan ve ... hükümlerinin ve bağlılık kuralının uygulandığı görülmüştür(13). Yalnız 5237 sayılı Kanun’da yardım etmek olarak düzenlenen “suçun nasıl işleneceği konusunda yol ... tamamlamasına bağlı olduğu, bir başka ifade ile eski Roma’da niceliksel bağlılık kuralının uygulandığı sonucuna ulaşabiliriz. Ancak failin fiili tamamlamasıyla ... hususunda açıklama yapılamamaktadır. Modern ceza hukukunda suça katılanların sorumluluğu bağlılık kuralına dayanarak belirlenmekte ve failin fiili gerekli

Tülay Kitapçıoğlu Yüksel / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2021

4. Özgü Suçlarda Fail Olabilme Koşulunun ve Bağlılık Kuralının İstisnası Özgü suçlarda bağlılık kuralının istisnası, TCK m.94’de yer alan “işkence ... edilmektedir(388). Esasen bu düzenlemeye yönelik olarak doktrinde “bağlılık kuralının istisnası” adlandırması yapılmakta, Yargıtay kararlarında “özgü suçlarda bağlılık kuralının istisnasını oluşturan özel düzenleme” ifadesi kullanılmaktadır(389). Düşüncemize göre, “özgü suçlarda fail olabilme koşulunun ve bağlılık kuralının istisnası” olarak adlandırılması daha uygun olacaktır. Çünkü bu düzenleme ile hem bağlılık kuralına hem de özgü suçtan fail olarak sorumlu olabilme

Yağız Yavuz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023

). Türk öğretisinde ağırlıklı olarak, iştirak halinde işlenen suçlarda nitelikli unsurların suç ortaklarına sirayeti meselesinin bağlılık kuralı ile ... yandan, azınlıkta kalan kimi görüşler ise nitelikli unsurların suç ortaklarına sirayeti meselesinin çözümünde hem bağlılık kuralından ileri gelen mevcut ... . Böylelikle, şerikin kendisinde bulunan nitelikli unsurdan bağlılık kuralı nedeniyle sorumlu tutulamamasının önüne geçilecektir. Ayrıca, şerikte bulunan ... , bağlılık kuralının, nitelikli unsurların suç ortakları arasında sirayeti meselesine çözüm getirme gibi bir iddiası bulunmaz. Bu kuralın varlık nedeni

Büşra Demiral Bakırman / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2023

katılanların cezai sorumluluğunun ne şekilde belirleneceği sorusu akla gelmektedir. Bu hususa ilişkin yol gösterici olan kural bağlılık kuralı olarak adlandırılmaktadır(82). Bağlılık kuralının asgari bağlılık, sınırlı(limit) bağlılık, aşırı bağlılık ve katı bağlılık olmak üzere dört görünüm şekli bulunmaktadır: Asgari bağlılık kuralında şeriklerin cezalandırılabilmesi için tipik fiilin gerçekleşmiş olması gerekli ve yeterlidir. Sınırlı bağlılık kuralına göre şeriklerin cezalandırılabilmesi için kasten ve hukuka aykırı bir fiilin gerçekleşmiş olması gerekir. Aşırı bağlılık kuralında ise şeriklerin

Tülay Kitapçıoğlu Yüksel / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2021

B. Bağlılık Kuralı 1. Genel Açıklamalar 765 sayılı TCK’da bağlılık kuralına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktaydı. Kanunda nitelikli hallerin şeriklere sirayeti düzenlenmiş bulunmaktaydı. 5327 sayılı TCK m.40’da ise, bağlılık kuralı düzenlenmiştir. Bu hükme göre, “(1) Suça iştirak için kasten ve ... ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir”. Bu hüküm ile bağlılık kuralı dolayısı ile şeriklerin ceza sorumluluklarının belirlenmesi ... getirilmesi için asıl fiilin kasten ve hukuka aykırı gerçekleştirilmesi ve asıl fiilin icrasına başlanmış olması gereklidir(293). Bağlılık kuralı, şerikin

Yağız Yavuz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2023

c.Alman CK §28/2 Hükmünün Nitelikli Unsurların Sirayetine Etkisi Suça iştirakin sınırlı bağlılık kuralı Alman CK §28 hükmü ile kısmen gevşetilmiş (fıkra 1) kısmen ise delinmiştir (fıkra 2). Bağlılık kuralına bir sınırlama getirilmesi düşüncesi, şerikin cezalandırılmasını engellemeyi amaçlamaz ... . Bağlılık kuralını sınırlama düşüncesi daha ziyade, şerikin alacağı cezanın ağırlığı ile ilintilidir. Bireysel olarak daha adil bir cezalandırmanın ... , bağlılık kuralı gevşemeleri ve delinmeleri öngören, özel bir kanuni düzenlemedir. Bu suretle, şerikin sorumluluğunun kapsamının bağlılık kuralına göre

Zafer İçer / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

). Şeriklerin cezalandırılmasına imkân veren ve şerikin sorumluluğunun esaslarını belirleyen bu kurala “bağlılık kuralı” (Akzessorietätprinzip) denir(89). Bağlılık kuralı, failin haksızlık teşkil eden fiili dolayısıyla, şeriklerin cezalandırılmasına imkan veren bir işleve sahiptir. Diğer taraftan, özgü suçlarda, özel faillik niteliğini taşımayan kimselerin şerik olarak cezalandırılmasına olanak tanıyan bağlılık kuralı, bu yönüyle “çifte fonksiyona” sahiptir(90). Şeriklerin cezalandırılmasının esasını oluşturan bağlılık kuralı, farklı içeriklerde ortaya çıkmaktadır. “Asgari bağlılık kuralı” (minimale Akzessorietät

Ziya Koç / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019

tespit etmek için nitelikli hallerin geçişi meselesi ve TCK’nın 40. maddesinde düzenlenen bağlılık kuralı hakkında açıklamalar yapmak ve bu hükümlerin konumuz ile ilgisini belirtmekte fayda vardır. Bağlılık kuralı TCK’nın 40. maddesinde düzenlenmektedir. Suça iştirak edenlerin kişisel nedenlerden dolayı ... göre cezalandırılır.”. Bağlılık kuralı, şeriklerin bir suçun işlenmesine katkıda bulunmaları hâlinde cezalandırılabilmelerinin hukuki temelini oluşturur. Azmettirenin ve yardım edenin suça katkısı nedeniyle sorumlu tutulabilmesi bağlılık kuralına tabidir. TCK’nın 40. maddesi suçun işlenmesi ile gerçekleşen

Beril Taşkın Kapusuzoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2017

bir suç için ayrı ayrı cezalandırılmaları gerekmektedir. Bağlılık kuralı gereği şerikin cezalandırılma nedeni failin fiiline katkı sağlamaktır ve

Oğuz Bandır / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

benzer şeyleri söylemek mümkündür. Şeriklerin cezai sorumluluğu bağlılık kuralı kapsamında kastla belirlenir. Şeriklerin kast bakımından sorumluluğu için ... Ceza Hukuku Genel Hükümler, 19. Baskı, Ankara, Seçkin Yayınevi, 2023, s.634; Akbulut, Bağlılık Kuralı, s.191; Öztürk, Erdem, Uygulama Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku, kn. 773; Koca, Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, s. 499; Balcı, Ceza Hukukunda Bağlılık Kuralı Kapsamında Azmettirme, s.335-336; Demirel, Suça İştirakte Bağlılık Kuralı, s. 388. (73) Aynı yönde bkz. Öztürk, Erdem, Uygulama Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku, kn

Ziya Koç / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

gerektiği anlaşılmaktadır. Bağlılık kuralı gereğince alacaklı sıfatına sahip olmayan kişilerin nitelikli halden yararlanmaları mümkün değildir(842). İster ... olmadığından daha az ceza verilmesini gerektiren halden yararlandırılamaz. Doktrinde bu hususta izah edilen görüşler yerindedir. Bağlılık kuralı gereğince alacak ... fıkra hükümlerinden yararlandırılmalarına dair kararlar, bağlılık kuralı gereğince TCK’nın genel hükümleri ile bağdaşmamaktadır. Alacaklının azmettirmesi ... gerekir(845). Azmettirme, iştirak ilişkisinde şeriklik niteliğindedir; şerik ise failin fiiline bağlıdır. Bağlılık kuralı gereğince, alacağı tahsil amacıyla

Tülay Kitapçıoğlu Yüksel / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2021

ilişkin sorundur. Özgü suça iştirakte kişisel sebeplerin sirayeti meselesinin bağlılık kuralı ile çözüldüğüne ilişkin görüşe yukarıda yer vermiştik. Bu ... öldürme suçuna yardım etmekten sorumlu olmaz(459). Böylece bağlılık kuralı gereğince failden kaynaklanan sebep şerike sirayet etmektedir. Bu görüşe göre ... sirayeti meselesi üzerinde de durmak gereklidir. Şerikten faile nitelikli halin sirayeti bağlılık kuralı gereğince mümkün değildir. Ancak Yargıtay’ın bu ... edilmemektedir. Buradaki problem, suçun nitelikli halinin şerikten faile sirayet etmesi değil (çünkü bağlılık kuralına tamamen aykırılık teşkil etmektedir)(465