İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1972, Cilt 6, Sayı 3

İSMAİL DOĞANAY* I. GİRİŞ VE KIYMETLİ EVRAKTA TECESSÜM EDEN HAKKIN MAHİYETİ Ticaret hukukunda kıymetli evrak veya kambiyo senedi olarak tavsif edilen emre muharrer senet (bono), poliçe ve çekde tecessüm eden hak(1) senetten ayrı olarak dermeyan edilemiyeceği gibi senet olmadan da bir başkasına devir olunamaz (TK. 557). Bu itibarla, kıymetli evrakın borçlusu olan kimse, ancak, borçlusu bulunduğu senedin hamil tarafından kendisine ibraz (TK. 620 ... ) "...ve hak emre muharrer senette tecessüm eylediğinden, senette tecessüm eden bu hakkın istimali ve senet bedelinin ödenmesi ancak senedin ibrazına bağlı

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1972, Cilt 6, Sayı 3

V. PROTESTODAN SONRA YAPILAN CİRONUN HUKUKİ NETİCESİ Malûm olduğu veçhile, poliçe veya emre muharrer (bono) senette tecessüm eden bir hakkın diğer bir şahsa intikali için mutlaka o senedin ciro edilip teslim edilmesi lâzımdır. Ciro, poliçe veya emre muharrer senetten doğan haklan bir şahsa devretmek maksadiyle senet hamilinin imzası ile teyid ettiği bir beyandır. Ciro muamelesi ile hamil, poliçede yazılı aynı şartlar altında, ciro edilen lehine ... ciro muamelesi, ancak vâdenin hulûlüne kadar mevzuubahis olur. TK.’nun 602 nci maddesi hükmüne tevfikan, poliçe veya emre muharrer senedin vâdesi ile

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1972, Cilt 6, Sayı 3

maddelerinin tanzim gayesine aykırı bir görünüşü benimsemiş oluruz. Meselâ emre muharrer senet hamili tarafından kanunî süresi içerisinde notere tevdi etmemiş ... borçluları için ehemmiyeti haizdir. TK.’nun 599 uncu maddesi hükmüne göre, poliçe veya emre muharrer senetten dolayı kendisine müracaat olunan kimse senedin ... . E. 1012, K. 1553. (11) "Dâvacı bankanın dâvasına mesnet ittihaz eylediği emre muharrer senedin 20.2.1960 vadeli bulunmasına rağmen dâvacı hamil ... iktisap eden şahsa da dermeyan edebilir(13). TK.’nun 642 nci maddesi hükmü gereğince hamilin müracaat hakkı şu hallerde düşer: 1. Poliçe ve emre muharrer

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1972, Cilt 6, Sayı 3

II. KIYMETLİ EVRAKIN VÂDESİNDE ÖDENMEMESİ HALİ Emre muharrer senet veya poliçe, belirli bir sürenin sona ermesini müteakip veyahut da görüldüğünde veya görüldüğünden itibaren muayyen bir müddet sonra, ödenmek üzere keşide edilir (TK. 615). Görüldüğünde ödenmek üzere ihdâs edilen bir senet, borçlusuna ibraz edildiği anda ödenir. Hilâfı kararlaştırılmış olmadıkca, böyle bir senedin, keşide gününden itibaren nihayet bir yıl içinde ödenmek üzere ibrazı lâzımdır (TK. 616). Kıymetli evrakta, vâdenin hulûl etmesiyle senet bedeli muaccel hale gelir, ayrıca ihtara lüzum ve zaruret yoktur. Vâdesi tesbit

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1964, Cilt 2, Sayı 4

dilekçesiyle, müvekkilinin ciro yolu ile hâmili bulunduğu 3 emre muharrer senet karşılığı 5950 lira alacağını senetlerin borçlusu dâvalının vâdesinde ... zayi olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, dâvacı, dâva konusu emre muharrer senetlerin zıyaı sebebiyle Türk Ticaret Kanunu’nun 563 ve sonraki maddeleri ... paranın tahsilini isteme hakkım bahşetmez; dâvalı senetleri inkâr etmemekle de dâvayı kabul etmiş sayılmaz. Dâvam, kanun hükmünce, emre muharrer senette mündemiç hakkı senetten ayrı olarak dermeyan edemez. Bu sebeplerle dâva konusu kayıp emre muharrer senetler muhteviyatının tahsiline ilişkin hükmün bozulması

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1971, Cilt 6, Sayı 2

karşı birlikte dava açılabilir. YARGITAY KARARI I. Olayda davacı, emre muharrer senetlerdeki borçlu imzasının kendisine ait bulunmadığını, sahte ... Akbank altı adet emre muharrer senetten beşinin (teminat), ve birinin (tahsil) cirosu ile hamilidir. İhtilâf, bir adet emre muharrer senede, tahsil cirosu ... ciranta ile hamil arasındaki münasebetin, TK.'nun 690. maddesi delâletiyle emre muharrer senetler hakkında da uygulanan 600. maddesinin ilk fıkrası hükmü ... cirosu ile fiilî hamil olan şahıs cirantanın vekili ve mümessili sıfatiyle hareket eder; emre muharrer senedin mülkiyetini, senette mündemiç haklan iktisap

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 1966, Cilt 3, Sayı 3

muharrer mahiyette olup 3 senelik zaman aşımı tahakkuk ettiğinden bu sebeple dâvanın reddini istemiş, mahkemece de, senet emre muharrer olup 3 senelik zaman ... emre muharrer olmayıp âdi mahiyette olduğunu ileri sürmüş ise de, senet bütün kanunî şartlan haiz emre muharrer bir senettir. Hernekadar senette «emre ... içtihadlarına göre senette «emrü havale» kelimelerinin bulunması senede tedavül kabiliyeti vermek için kâfi olup, mücerret senet metninde «emre muharrer senet ... ifade etmediğinden ilâve edilen bu kayıtlar senedin cirosuna mâni olmaz ve emre muharrer vasfını bertaraf etmez. Bu sebeplerle senedin emre muharrer

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1972, Cilt 6, Sayı 3

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ocak 1962, Cilt 1, Sayı 3

31 Tic. D. T/22/I/1960. E/1959/3445. K/187 T.T.K. m-688 Tanzim tarihini ihtiva etmiyen bir emre muharrer senet, hernekadar ticarî senet vasfını ... emre muharrer senedin karşılıksız ve hatır için verildiğini iddia ederek, haksız yere ödemek mecburiyetinde kaldığı paranın istirdadını istemiş bulunmaktadır. Emre muharrer senedin vâde tarihini ihtiva etmemesi halinde görüldüğünde ödenmesi şarttır. Tanzim edildiği tarihi ihtiva etmeyen emre muharrer ... kalkmış olması dahi senedi delil olmaktan çıkartmaz. Dâva: N... M... vekili tarafından dâvalının bankaya ciro etmek suretiyle tahsil ettiği emre muharrer

Osman Fazıl Berki / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mayıs 1961, Cilt 1, Sayı 2

emre muharrer senetler hakkında 1910 ve 1912 tarihli La Haye, 1 Ocak,1957 de yürürlüğe giren 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun Poliçe ve emre muharrer ... , çek ve emre muharrer senetlerin «Bono» tevlit edebileceği bütün kanun ihtilâflarını değil, bunların yalnız ehliyete müteallik olanlarını gözden geçireceğiz. Türk Ticaret Kanununun Poliçe, Çek ve emre muharrer senetlerde ehliyetten doğacak kanun ihtilâfları mevzuunda kabul ettiği «bir kimsenin poliçe ... tatbik olduğu zikrigeçen kanunlarda sarahaten beyan olunmaktadır. Vazıı kanun, poliçe, çek ve emre muharrer senetlerde ehliyeti, borçlanan, yani taahhüt

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1975, Cilt 8, Sayı 2

poliçe niteliğinde olup olmaması değil emre muharrer senet vasfında olup olmaması söz konusudur. Kaldı ki emre muharrer senetler hakkında da uygulanan ... bu nedenle emre muharrer senet niteliği taşımadığı için adi senet sayılan senetlere müstenit uyuşmazlıkların temyizen inceleme mercii Dairemiz değildir. Dava dilekçesinde dahi dayanılan senedin emre muharrer senet vasfında olmadığı kabul edildiği gibi mahkemenin kararındaki tevsifi de bu yoldadır. Bundan

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ocak 1962, Cilt 1, Sayı 3

30 Tic. D. T/7/I/1960. E/959/3301, K/27 T.T.K. m -575. 690. 671. Bir emre muharrer senedin, meşru hâmili olduğunu iddia eden şahıs tarafından, zayi ... atrafından, müvekkilinin muntazam cirolarla hâmili bulunduğu 28/VI/1959 ve 19/VII/1959 vâdeli iki adet emre muharrer senedi 8/IV/1959 tarihinde zayi ettiğinden ... A... S... olan 28/VI/1959 ve 19/VII/1959 hulûlü vâde tarihli 8500 er liralık iki adet emre muharrer senedin, muntazam cirolarla hâmili bulunan ... : C... E... (senet borçlusu). TEMYİZ KARARI Emre muharrer senedin muntazam cirolara istinaden hâmili olduğunu iddia eden şahıs tarafından zayi

Sıtkı Akyazan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 1970, Cilt 5, Sayı 3

A. Maddî Olay: 1) Borçlusu (N) alacaklısı (ö) Kollektif Ortaklığı olan iki emre muharrer senet, alacaklı ortaklık tarafından aradaki sözleşmeye ... kabulü ile merhum gayrimenkulün paraya çevrilmek suretiyle 445,40 lira banka alacağının tahsiline; birinci kalem yani iki emre muharrer senet tutan 16.000 ... 100.000 liraya kadar munzam teminat olarak ipotek etmiştir. (U) dâvacı Bankaya biri 20.000 diğeri de 3.550 lira olmak üzere iki emre muharrer senet ciro ... )’nun bankaya ciro ettiği emre muharrer senetlerden dolayı tahakkuk eden alacaklarını adlan geçenlerden tahsil edemediğinden dâvalının bankaya munzam

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 1964, Cilt 2, Sayı 3

41 Tic. D. T/15/III/1962, E/4022, K/962/1067 TTK. 690, 596, 598, 599 Mahkemece, emre muharrer senedin, ciro olmadan, sadece teslim ile hâmile ... /XI/1960 vâde tarihli 5 bin liralık emre muharrer senedin iptâline, muarazanın men’ine ve mahkeme masrafları ile vekâlet ücretinin davalılara tahmiline ... 3/XI/1960 vâde tarihli 5 bin liralık emre muharrer senet üzerinde, dâvalılardan H... T... ile N... N...’ın muarazalarının men’iyle bu senedin ... karar verildiğini nâtıkdır. Temyiz eden : Davalılar TEMYİZ KARARI Mahkeme, Türk Ticaret Kanunu’na göre emre muharrer senetlerde ciro ve teslim ile

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1962, Cilt 1, Sayı 4

43 Tic. D. T/30/VI/1961 E/1881 K/2265 T.T.K. m - 589 E.T.K. m -607, 595, 606, İc. ve İf. K. m – 67 1. Emre muharrer senedin altındaki iki imzadan birinin sahte olduğunun anlaşılması diğer imza sahibinin borcun tamamını ödemek mükellefiyetine tesir etmez. 2. Hâkim, iş icra safhasında iken takip hukuku ... emre muharrer senetle müvekkiline borçlu bulundukları 1050 lirayı ihtara rağmen ödemedikleri gibi, icrada inkâr etmiş olduklarından mezkûr meblağın icra ... Ticaret Kanunu’nun 607. maddesi hükmünce emre muharrer senedi imza eden kimse bir poliçeyi kabul eden şahıs gibi mesuldür. Dâva konusu emre muharrer senet

Zühtü Aytaç / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1988, Cilt 14, Sayı 3

III — TANIM Banka Bonoları ve Banka Garantili Bonolar kavramları Türk hukukunda ilk defa kullanılmaktadır. TTK. nunun emre muharrer senetleri düzenleyen hükümlerinde ve Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerinde bu kavramlar yer almamaktadır. Hatta, Bankalar Kanunu’nun ilgili maddelerinde dahi sadece «bono ... açıklanmaktadır : Banka bonoları, bankanın borçlu sıfatıyla düzenlediği emre muharrer senetlerden, Kurul’ca verilen izin çerçevesinde halka arz yolu ile ... , alacaklı bankaya verdikleri emre muharrer senetlerden, bu krediyi kullandırmış olan bankaca kendi garantisi altında ve Kurul'ca verilen izin çerçevesinde

Abuzer Kendigelen / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2016

III. Bonoya ilişkin maddeler 1. Unsurlar (TK 776) TK 776’da, “bono” anlamına gelen “emre muharrer senet” terimi yerine “emre yazılı senet” terimi tercih edilmiş ve kullanılmıştır. Üstelik yapılan bu değişiklik ile esasen TK 824’te düzenlenen “emre yazılı senet / kıymetli evrak” ile bir karışıklığa ... nedenle TK 829’un madde metnine müdahale edilerek, eTK 741’deki “emre muharrer senet” ibaresi yerine TK 829’da “emre yazılı senetlerden bonolar” gibi garip bir ifadeye yer vermek zorunda kalınmıştır. Oysa “emre muharrer senet” terimi artık uygulamada da pek kullanılmadığından, pekâlâ tamamen

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1972, Cilt 6, Sayı 3

muharrer senetleri elinde tutan davacı bankayı kural olarak haklı hamil saymak, borç tahsil olunmayıp alacağı davalı zimmetinde kabul etmek lazım gelir. Buna karşılık tediye def’ini ileri süren davalıyı savunmasını usulen ispatlamak külfeti ile yükümlü tutmak gerekir. Emre muharrer senetlerdeki alacağı ödenmesi ... emre muharrer senetler alacaklısı M.S.’nin Bayındır İş Bankası nezdindeki yukarıda işaret olunan kredi hesabından ayrı 30034 sayılı ikinci bir hesaptan çek karşılığı aldığı paralarla davalının borçlusu bulunduğu emre muharrer senetler tutarını tamamen hamil bankaya ödediği anlaşılmıştır. TK. nun 84

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ocak 1961, Cilt 1, Sayı 1

7 Tic. D. T/23-10-1958. E/2735, K/2509. Emre muharrer senette bedelsizlik iddiası— Tapuda müseccel gayrimenkullerin harici alım satımları muteber olmadığına göre, böyle bir tasarruf neticesi bir gayrimenkul satın alarak borçlanan bir kimsenin, borcuna mukabil imzalayıp verdiği emre muharrer senedin tediyesi talebine karşı, onun bedelsiz olduğunu dermeyan ve ödememeğe hakkı vardır. Dâva: Dâvacı, dâvalı arsa bedelinden borçlu bulunduğu 1001 lirayı 1955 ... natıktır. Temyiz eden: Dâvalı. TEMYİZ KARARI ... Dâva mevzuu 21/1/1955 tarihli emre muharrer senette borcun sebebi satılan tarla bedeli olarak zikredilmiş

Sahir Erman / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1981, Cilt 11, Sayı 2

şarttır. Bu keyfiyet çekle emre muharrer senet arasındaki farkı da göstermek açısından ilgi çekicidir: Çek mevcut bir parayı temsil eder; emre muharrer senet ise gelecekte, yani bononun vâdesinde ödenecek parayı ifade eder. Bu itibarla, henüz ödeme kabiliyeti olmadığı halde, emre muharrer bir senet veren ... aynı şekilde korunan çekle emre muharrer senet arasında, temsil ettikleri değerler açısından fark vardır ve bu durum karşılıksız çekle vâdesinde ... — Çekle emre muharrer senet arasındaki bu esaslı farklar, karşılıksız çekin ceza hukuku açısından ayrı bir düzenlemeye tâbi tutulmasına ve bir çekin sırf

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ocak 1961, Cilt 1, Sayı 1

6 Tic. D. T/9-10-1958, E/2595, K/2351. TTK. m-595, 596,598. Beyaz ciro yoluyla devredilmiş bir emre muharrer senet hamili, bunu, tekrar beyaz ciro yoluyla ve senede hiç bir şey yazmadan ve imza etmeden başkasına devredebilir. Bu takdirde cirolarda teselsül bulunmadığı ancak son hâmilin kötü niyetli olması veya senedi iktisabında ağır kusurunun bulunması halinde düşünülebilir. Dâva: Dâvacı, 25/8/1957 tarihli emre muharrer senedin kendisine ciro ... . Hâdise zamanında mer’i 6762 sayılı kanunun emre muharrer senetlerde kabili tatbik 596 ncı maddesinde izah edildiği gibi beyaz ciroyu doldurmaksızın ve

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1972, Cilt 6, Sayı 3

kısımda etraflıca açıklanacağı veçhile, poliçe ve emre muharrer senet protestoları, bunları keşide eden bankalarca, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasına ve

Zühtü Aytaç / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1988, Cilt 14, Sayı 3

. nunun emre muharrer senedi şeklinde düzenlenmektedir ve bu senetlerin TTK. nunun 688. maddesindeki unsurları taşımaları şarttır. Ancak, sermaye piyasası ... ve BGB’ler emre muharrer senet niteliğinde olduklarından ve bunlara bono hükümleri uygulanacağından, TTK. nunun 688. maddede yer alan unsurları taşımaları zorunludur (Tebliğ md. 2/1). Buna göre; — Bono veya emre muharrer senet kelimesi(3) , — Belirli bir melblağı kayıtsız şartsız ödeme vaadi ... düşünülemez. Emre muharrer senet veya bono olarak düzenleme zorunluluğunun bir sonucu olarak BB ve BGB’lerde şu hususlar gündeme gelecektir: — Hamiline yazılı

İsmail Doğanay / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1972, Cilt 6, Sayı 3

gerekir. Bu görüşü bir misalle izah etmek istersek diyebiliriz ki, vâdesi cumartesi gününe rastlayan bir poliçe veya emre muharrer senedin protesto müddeti

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Temmuz 1967, Cilt 4, Sayı 2

. Asliye 2. Ticaret Mahkemesince görülerek dört adet emre muharrer senet bedeli 2.960 liradan ödenmediği sabit olan 2.817,50 liranın 21.XII.1960 tarihinden ... ; M. N. S. tarafından alınan mallara karşlıık imzalanıp verilen emre muharrer senetlerde davalının imzası bulunmadığından kefil sayılamayacağı gibi ... yapmadıklarını kabul ve ikrar etmiş bulunduğu; 21.II.1959 tarihli mektubun M. N. S.’e mal verilmesi hususunda bir kaydı taşımadığı ve davalının emre muharrer senetlere bağlanan borçtan dolayı sorumlu tutulmayıp davacının alacağını M. N. S.’den isteyebileceği gerekçeleri ile davanın reddine dair verilen 28.X.1961