Abdüssamet Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

I. HAPİS HAKKININ ŞARTLARI Hapis hakkı, TMK m. 950 ve 951’de yer alan şartların gerçekleşmesi ile kendiliğinden doğmakta olup hapis hakkının kurulması için ayrıca bir işleme gerek yoktur. Dolayısıyla hapis hakkının doğumu bakımından somut olayda incelenmesi gereken, kanuni şartların gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Çalışmamızın bu kısmında hapis hakkının doğumuna ilişkin şartları, anonim ortaklık pay senetleri bağlamında ele alarak, olumlu şartlar ve olumsuz şartlar olmak üzere iki ana başlık altında inceleyeceğiz.

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

5.Şartları 5.1.Genel Olarak Hapis hakkının şartları, TMK m. 950 ve devamında, hapis hakkının nasıl kullanılacağından yola çıkarak düzenlenmektedir ... devamındaki maddelerden yola çıkılarak hapis hakkının şartları incelenmektedir. Hapis hakkının şartları konusunda Yargıtay’ın örnek niteliğindeki bir kararına göre: “Hapis hakkının şartlarından birincisi, borçlunun taşınır eşyasına veya kıymetli evrakına alacaklının zilyet olması, ikinci şart, taşınır eşyanın ... , altıncı şart ise, kanunda öngörülmüş olmasıdır.”(48) Belirtmek gerekir ki doktrinde genel olarak hapis hakkının şartları, olumlu ve olumsuz şartlar olarak

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

İKİNCİ BÖLÜM - AVUKATIN HAPİS HAKKININ ŞARTLARI VE KULLANILMASI I.Avukatın Hapis Hakkının Şartları 1.Genel Olarak 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nda düzenlenen avukatın hapis hakkının, TMK m. 950 ve devamında düzenlenen genel hapis hakkına oranla özel bir hapis hakkı olduğuna, dolayısıyla avukatın hapis ... bulunmaktadır. Avukatın hapis hakkının şartlarına başlamadan bir hususa daha değinmekte fayda görmekteyiz. Yargıtay, avukatın hapis hakkıyla ilgili verdiği neredeyse tüm kararlarında, AvK’nin 166/1, 34 ve AMK’nin 43 ile 45. maddelerine değinerek avukatın hapis hakkının şartlarını genel olarak aynı şekilde ifade

Doğuş Taylan Türkel / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2018, Cilt 34, Sayı 2

3. Hapis Hakkının Şartları A- Taşıyanın Eşyayı Teslim Borcunun Hapis Hakkının Doğumuna Engel Teşkil Etmemesi MK m. 951 II uyarınca alacaklının üstlendiği yükümlülük ile bağdaşmayan hâllerde hapis hakkı kullanılamaz(27). Taşıyan navlun sözleşmesi uyarınca varma limanında eşyayı gönderilene teslim etmek borcu altındadır. Bu borç ile eşyayı teslim etmekten kaçınma hakkı veren hapis hakkı açıkça bağdaşmaz(28). Ancak TTK m. 1201 I 1’in MK m. 950-953’e yaptığı atıfta MK m. 951 II’de yer alan bu ayrık kural uygulanamaz. Çünkü, aksi hâlde, taşıyanın hiçbir hâlde eşya üzerinde hapis hakkını kullanması mümkün

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

alacakla birlikte üçüncü bir kişiye temlik edilebilmesi mümkün olmalıdır. Avukatın, hapis hakkının şartları oluşmamasına rağmen hapis hakkını kullanması ... gerekmektedir. AvK m. 39/2’nin tanıdığı hak ise, paraya çevrilebilir nitelikte olmayan evraklar üzerinde bir alıkoyma hakkıdır. Avukatın hapis hakkının şartlarına gelince, ilk olarak, avukat, m. 166/1’de düzenlenen hapis hakkını sadece akdi ve karşı yan avukatlık ücreti ve yaptığı giderler, müvekkilin

Ali Hulki Cihan, Saibe Oktay Özdemir, Atilla Altop, Ceyda Süral Efeçınar / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2025, Sayfa: 78 - 79

10.Bağlama ücreti ödenmediğinde, marinanın tekneyi hapis hakkı var mıdır? Bağlanma ücretinin ödenmediği durumlarda, sözleşmede yer alan hapis hakkı fiilen nasıl uygulanır? Seyirden men kararı alınana kadar hapis hakkı nasıl kullanılabilir? (Prof. Dr. Saibe Oktay Özdemir) Hapis hakkı, kanuni şartların gerçekleşmesi halinde, alacaklıya zilyetliğinde bulunan ve geri verilmesi gerekli olan borçluya ait taşınır mallar ve kıymetli evrakı geri vermeyerek alacağının ... rehin kendiliğinden doğar. Tekne üzerinde rehin olsa bile doğum şartları önce ise hapis hakkı rehinden önce gelir. Hapis hakkının şartları aşağıdaki

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

arasında bağlantı şartı gerçekleşmediğinden hapis hakkı doğmamaktadır. Ancak hapis hakkına konu eşya, emre veya hamiline yazılı senet ise hapis hakkının ... hapis hakkının da temlik alana geçmeyeceği” ileri sürülse de, hapis hakkı, şartların gerçekleşmesiyle kanun gereği alacağa bağlı olarak kendiliğinden ... da temlik edilebilecek hapis hakkının kapsamı ile gerekçeleri noktasında birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Kimi yazarlar(185), hapis hakkının şartlarının temlik alanda aranmaması gerektiğini, nitekim kanun gereği şartların temlik anından itibaren devralana geçtiğini, alacağın temliki halinde alacak

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

3.Avukatın Hapis Hakkının Doğduğu An ve Kullanılması 3.1.Genel Olarak Avukat, AvK m. 166/1 ve bu maddede düzenlenmeyen hallerde TMK m. 950’deki şartların gerçekleştiği anda hapis hakkını kullanabilecektir. Ancak, avukatın hapis hakkının şartları her zaman ve her durumda aynı şekilde sağlanamamaktadır. Örneğin, müvekkil ile karşı yanın sulh olması halinde aksi kararlaştırılmamışsa avukatlık ücretinin muaccel olduğu tarih değişmekte, bu da hapis hakkının doğduğu ve kullanılacağı anı etkilemektedir. Dolayısıyla, konumuzun sınırlarını aşmayacak şekilde sadece uygulamada sıkça rastlanılan ve hapis hakkının

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

yapılmak yerine, hapis hakkının şartlarından yola çıkılarak hapis hakkının nasıl kullanılacağı belirtilmektedir. Anılan hükme göre, “Alacaklı, borçluya ait ... fazla tanımı ortaya çıksa da yapılan tanımlar, esasında birbirine benzemektedir. Oğuzman, Seliçi ve Özdemir’e göre(3), hapis hakkı, kanuni şartların

Abdüssamet Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

sözleşme ilişkisinden kaynaklanmaktayken, hapis hakkı şartların gerçekleşmesi halinde kanun gereği kendiliğinden kurulmaktadır(17). Hapis hakkı ile ödemezlik

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

çevirme işlemine girişmeden önce, müvekkiline söz konusu bildirimi mutlaka yazılı olarak yapması gerekmektedir. Avukatın hapis hakkının şartları anlatırken

Abdüssamet Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

uyuşmazlıkta da hâkim bu talep çerçevesinde hapis hakkının şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğine karar verecektir(78). Hapis hakkı asıl alacağı ve

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

tarafından 25.3.2009 tarihli ihtarla azledilmiş olması da haklı azil niteliğindedir.”(586) Yargıtay diğer bir kararında da hapis hakkının şartları ... suçu gündeme gelebilecektir. Örneğin, hapis hakkının şartları oluşmamasına rağmen, müvekkilin parasının uhdesinde tutan avukat, yargı görevi yaptığı

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

ve dava sonunda da söz konusu malı karşı yandan teslim almışsa, bu mal üzerinde de şartları varsa hapis hakkını kullanabilecektir. Avukatın, para ... sürülen bir görüş(213), avukatın para üzerinde hapis hakkının olmadığını, nitekim paranın hapis hakkının şartlarından biri olan “paraya çevrilebilir ... olacaktır. (206) Belirtmek gerekir ki, zilyet olunan şeylerin mal, para veya diğer her türlü kıymet olması, avukatın hapis hakkının şartlarından biri olduğu

Abuzer Kendigelen / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 1997, Cilt 19, Sayı 1

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

kullanma yolunu seçen avukat, hapis hakkının şartlarının gerçekleşmesi halinde hapis hakkını usulüne uygun bir şekilde kullanabilmektedir. Avukatın AvK m

Melih Işık / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2019

Hakkı, İstanbul 2010, s. 26 vd. (166) Oğuzman/Seliçi/Oktay-Özdemir, Eşya, s. 1030-1034. Doktrinde hapis hakkının şartları olumlu ve olumsuz şartlar

Rona Serozan, Başak Baysal, Kerem Cem Sanlı / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

ayni hapis hakkının koşulları (en başta da başkasına ait “taşınır” eşyaya zilyet bulunma koşulu) her zaman gerçekleşmez. Geride anılan dolaylı temsil

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

olması, hapis hakkının kapsamı çevresinde orantılı bir şekilde kullanması gibi hapis hakkının şartları konularında gerekli özeni göstermesi gerekmektedir

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

4.Avukatın Hapis Hakkının Genel Hapis Hakkı ve Vekilin Hapis Hakkıyla Karşılaştırılması 4.1.Genel Hapis Hakkıyla Karşılaştırılması TMK m. 950 ilâ 953 arasında düzenlenen hapis hakkı ile AvK m. 166/1’de düzenlenen hapis hakkının şartları birbirine paralellik göstermektedir. Avukatın hapis hakkında da, alacaklı (avukat), kural olarak borçluya (müvekkiline) ait paraya çevrilebilir nitelikte olan bir şey üzerinde borçlunun rızasıyla zilyet olmalı, alacaklının muaccel bir alacağı olmalı, alacak ile zilyet olunan şey arasında bir doğal veya hukukî bir bağlantı olmalı olmalıdır. Genel hapis hakkında

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

, avukatın hapis hakkının şartları ve kullanılması konusunda ayrıntılı bilgi verilerek avukatın bu hakkının usulüne uygun olarak kullanması için gereken

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

. 943/2). Zilyetliği kaybeden avukatın, zilyetliği tekrar elde etmesi durumunda avukatın yeni zilyetliği için hapis hakkının şartları tekrardan

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

gösterilmesinin hapis hakkını sona erdirdiğini belirten yeni tarihli bir BAM kararına göre de: “…Ancak hapis hakkının şartlarında noksanlığa sebep olan ya da

Şerafettin Ekici / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2019

lehine hapis hakkı koşullarının gerçekleştiği, davalının kira alacağı ödenmediği için dava konusu mısırı iade etmek veya bedelini ödemek zorunda olmadığı

Cüneyt Pekmez / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

, taşıyan, defi ileri sürmek suretiyle kaçınmaz. Bu hallerde şartları varsa hapis hakkının kullanılabilirliğinden bahsedilebilir(97). Bu örneklerde de ... .236; Kaniti, s. 66, ancak bu durumdan zarar görmüş ise kiracı, hapis hakkının şartları varsa, genel hapis hakkına (MK m. 950) dayanarak şeyi elinde