Özgür Arıkan / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024, Sayfa: 50 - 52

buluş, hizmet buluşudur. Öğrenciler ve ücretsiz olarak belirli bir süreye bağlı olmaksızın hizmet gören stajyerler hakkında çalışanlara ilişkin hükümler ... ve kuruluşlarında çalışanların buluşları hakkında da uygulanır. (SMK m. 113) Yukarıda açıklanana hizmet buluşunun dışında kalan buluş, serbest buluş olarak kabul edilir. Çalışan, bir hizmet buluşu yaptığında, bu buluşunu yazılı olarak ve geciktirmeksizin işverene bildirmekle yükümlüdür. Buluş birden ... veya kişilere gecikmeksizin ve yazılı olarak bildirir. Çalışan, hizmet buluşunu, serbest buluş niteliği kazanmadığı sürece gizli tutmakla yükümlüdür

Şükrü Yıldız / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2018, Sayfa: 359 - 360

a. Hizmet Buluşu Hizmet buluşları, işçinin bir işletme veya kamu idaresinde yükümlü olduğu faaliyeti gereği gerçekleştirdiği veya işletmenin veya kamu idaresinin büyük ölçüde deneyim ve çalışmalarına dayanan ve işçinin iş ilişkisi sırasında yaptığı buluşlardır (m.17/1-2). Hizmet buluşu, gerçek buluş sahibi ilkesi gereği, önce işçinin kişiliğinde ve malvarlığında doğar(6). Ancak işverenin hizmet buluşunu tamamen veya kısmen devralmak hakkı vardır. Zira işçi veya memur bir hizmet buluşu yaptığı takdirde, bu buluşu gecikmeksizin yazılı ve usulüne uygun olarak işverene ya da ilgili kamu kurumuna

Beste Gemici Filiz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

Kanunu m.427 hükmü uyarınca, ¨Hizmet buluşları üzerinde işçinin ve işverenin hakları, bunların kazanılması ile diğer sınaî ve fikrî mülkiyet hakları konusunda özel kanun hükümleri uygulanır¨. SMK m.113 hükmünde hizmet buluşu ¨çalışanın, bir işletme veya kamu idaresinde yükümlü olduğu faaliyeti gereği ... ). Burada belirtilen hizmet buluşları dışında kalan buluşlar ise serbest buluş olarak değerlendirilecektir (m.113/2)(331). Belirtmiş olduğumuz Kanun’un ... çalışanların buluşları bakımından söz konusu Kanun hükümleri uygulama alanı bulacaktır(332). Bu noktada ifade edelim ki, bir buluşun hizmet buluşu olarak

Fatih Eraslan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024

B.Serbest Buluş Serbest buluş, Sınai Mülkiyet Kanunu’nda “hizmet buluşu kapsamı dışında meydana getirilen” buluş olarak tanımlanmıştır (SMK m. 113/2 ... öngörülen bazı hâllerde aslında hizmet buluşu niteliğindeki bir buluşun serbest buluşa dönüşeceği öngörülmüştür. •İşveren hizmet buluşu niteliğindeki bir buluş için tam veya kısmi hak talebinde bulunmazsa (SMK m. 115/1) •İşveren hizmet buluşu niteliğinde bir buluş için süresinde tam veya kısmi hak talebi bildiriminde bulunmazsa (SMK m. 115/1) •İşveren, hizmet buluşuna ilişkin kısmi hak talebinde bulunursa (SMK m. 115/3) •İşveren, tam hak talebinde bulunduğu

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

2. Zamanı Bir hizmet buluşu gerçekleştiren çalışanın, hizmet buluşuna ilişkin yapacağı bildirimi geciktirmeksizin yapması gerekmektedir (SMK m. 114/1)(92). Hizmet buluşuna yönelik olarak, “Çalışan bir hizmet buluşu yaptığında …” (SMK m. 114/1) dendiğinden, bildirim yükümlülüğü hizmet buluşunun gerçekleşmesiyle doğar. Buna göre, henüz tamamlanmamış buluşlar için yürütülen faaliyetlerle ilgili olarak işverene bildirimde bulunulması hizmet buluşuna ilişkin ... buluşu için iş ilişkisi sona erse dahi bildirim yükümlülüğü mevcut olacaktır(95). Hizmet buluşunun ne zaman tamamlandığı hususunda objektif bir ölçünün

Eda Çataklar / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2017, Sayfa: 423 - 428

büyük ölçüde işletme veya kamu idaresinin deneyim ve çalışmalarına dayanarak yaptığı buluşlar, hizmet buluşu kabul edilir. Hükmün ikinci fıkrasında da ... bulunmadığının ve işverenin bunlar üzerinde herhangi bir koşula bağlı olmaksızın doğrudan hak sahibi olduğunun kabulü uygun olacaktır. a- Hizmet Buluşu SMK m. 113’te yer alan hizmet buluşu tanımı, bir hizmet buluşunun varlığının tespiti için öncelikle, çalışanın işletme veya kamu idaresinde(30) yükümlü olduğu ... faaliyetin kapsamının belirlenmesinde iş hukuku prensipleri esas alınır(31). Eğer buluş, bu faali yet gereği meydana getirilmiş ise bir hizmet buluşunun

Güleda Özdemir Uzun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

1.Geçici İş İlişkisinde Hizmet Buluşu Sahipliği Ödünç iş ilişkisi şeklinde de adlandırılan geçici iş ilişkisi kısaca, işçinin iş görme borcunu ... olduğu iş görme edimini, geçici işverene karşı yerine getirir.(455) İşçinin geçici iş ilişkisi sırasında hizmet buluşu gerçekleştirmesi halinde, hizmet ... kaynaklanmadığıdır. İşçinin geçici işverene karşı yükümlü olduğu iş görme borcunun konusu buluş gerçekleştirmek ise, hizmet buluşu geçici işverene ait olur. Hizmet ... geçtiği düşünüldüğünde, buluşun geçici işverendeki çalışma ve deneyimlerden kaynaklanması mümkündür. Bu halde de hizmet buluşu geçici işverene ait olacaktır

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

A. Hizmet Buluşları 1. Genel Açıklamalar SMK m. 113/1 hükmü hizmet buluşlarını “Çalışanın, bir işletme veya kamu idaresinde yükümlü olduğu ... …” şeklinde, unsurlarını ortaya koymak suretiyle tanımlamıştır(222). Öncelikle şunu ifade etmek gerekir ki, bir hizmet buluşundan söz edebilmek için ortada ... buluş olmalıdır. Bu kısımda inceleyeceğimiz, çalışan buluşunun hizmet buluşu sayılabilmesi için sahip olması gereken diğer unsur: buluşun (i) bir işletme ... gerçekleşmiş olmasıdır(223). Hizmet buluşunun söz konusu unsuru alternatifli olarak düzenlenmiştir. Yani buluşun çalışanın yükümlülüğünün gereği olarak ya da

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

ifade edilmekteyse de, aslında doğuş anı itibarıyla hizmet buluşu kapsamına giren, tamamlandığı anda unsurları itibarıyla hizmet buluşu olarak gerçekleşen ... olmadan buluş üzerinde hak sahibi olmasını ifade eder(267). Bu bağlamda, kısaca “serbest kalan buluş” olarak kullanılan kavram, hizmet buluşunun muhtelif ... durumlarda gündeme geleceği sadece sayılmakla yetinilecek olan serbest kalan buluşların ortaya çıktığı hâller esasen, hizmet buluşlarında tarafların hak ve yükümlülükleri başlığı altında gündeme gelmektedir. Zira bu hâller, hizmet buluşu olarak ortaya çıkan buluş üzerindeki hak ve yükümlülüklerin sonucu şeklinde

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

bildirim ile buluşun serbest bir buluş olmadığı yolunda itirazda bulunmazsa, sonradan hizmet buluşu olduğu iddiasını ileri süremez.” (PatKHK m. 31/2, GüA m ... itiraz hakkını kullanmazsa, buluş gerçekte bir hizmet buluşu olsa dahi, buluşun hizmet buluşu olduğunu ileri süremeyecek, bu yönde açılan bir davada da üç ... iradesinin anlaşılması yeterli olacak; bu suretle buluşun hizmet buluşu olduğu şeklindeki bir itirazın da aynı sonuçları doğurması beklenecektir(495 ... bakımından tek başına yeterli olmayacaktır(497). İtirazda bulunan işveren, buluşun serbest buluş mu yoksa hizmet buluşu mu olduğu yönünde kesin bir kanaatinin

Muhammed Enes Yıldız / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

D. İşçi Buluşları Hakkında Taraflarca Yapılması Gereken Bildirimler 1. İşçinin Hizmet Buluşunu ve Serbest Buluşu Bildirmesi a. Buluş Yapan İşçinin ... veya faydalı modelle korunabilir nitelikte olan hizmet buluşları veya serbest buluşlar” olarak tanımlanmıştır (m. 4/1-c). 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na (SMK) göre işçi (çalışan) buluşu, hizmet buluşu” ve “serbest buluş” olarak ikiye ayrılır. SMK m. 113/1 hükmüne göre, “çalışanın bir işletme veya ... ilişkisi sırasında yaptığı buluş” hizmet buluşudur. İkinci fıkrada ise hizmet buluşu tanımının kapsamına girmeyen buluşların “serbest buluş” sayılacağı ifade

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

II. Hizmet Buluşlarında Tarafların Hak ve Yükümlülükleri A. Genel Açıklamalar Çalışanların buluşları konusunun öz ve özgün kısmını hizmet buluşlarının ve bu suretle tarafların hizmet buluşlarına ilişkin hak ve yükümlülüklerinin oluşturduğu söylenebilecektir. SMK’nın çalışanların buluşları ... yükümlülüklerinin kaynağını tespit etmek açısından çalışanın sadakat yükümlülüğü ve işverenin çalışanı gözetme borcu yeterli olmaktayken(58) hizmet buluşları ... öngörülen hak ve yükümlülüklerin kaynağı, buluşun alelade bir iş ürünü olmaması ve hizmet buluşunun unsurlarıyla yakından ilgilidir. Hizmet buluşunun tanımı

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

buluş olarak doğan buluşlar için hem de hizmet buluşunun unsurlarını taşıyan, yani doğum anı itibarıyla hizmet buluşu olarak doğan, fakat son rasında ... incelenirken, anılan ayrım gözetilerek serbest doğan buluşlar ve hizmet buluşu olarak doğmuş olmasına karşın serbest kalan buluşlar, serbest buluşlar başlığı ... gerek serbest kalan buluşlar açısından hizmet buluşuyla ortak özellik gösteren unsurlar, buluşun SMK m. 2/1-(d) uyarınca çalışan sıfatına sahip bir kişi ... unsurlarıdır(257). Zira bu unsurlar, hizmet buluşlarını ve serbest buluşları kapsayan, “çalışan buluşu”nun unsurlarıdır. Bu itibarla, serbest buluşlar da çalışan

Muhammed Enes Yıldız / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

2. İşverenin Yapması Gereken Bildirimler a. İşverenin Hizmet Buluşu Üzerine Hak İddiası Bildirimi İşçi tarafından meydana getirilen bir hizmet buluşunun işverene bildirilmesiyle birlikte işveren için birtakım haklar ve külfetler doğar. İşverenin, bildirime konu hizmet buluşu üzerinde hak iddiasında ... tarafından yapılan hizmet buluşu bildirimini tebellüğ eden işverenin ilk bildirim külfeti SMK m.114/1’de düzenlenmiştir. Buna göre işveren, bildirimin kendisine ulaştığı tarihi, bildirimde bulunan işçi veya işçilere gecikmeksizin ve yazılı olarak bildirmek zorundadır. İşçinin hizmet buluşu bildiriminin varma

Güleda Özdemir Uzun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

4.Asıl İşveren - Alt İşveren İlişkisinde Hizmet Buluşu Sahipliği İşçi buluşları açısından asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığı önemlidir ... örneğin, alt işveren işçisi buluş bildirimini kendi işverenine veya işveren vekiline yapmakla bu yükümlülüğünden kurtulacak; hizmet buluşunun sahibi alt ... aykırı olması, hizmet buluşu sahipliğinde değişikliğe yol açar. Kanuna aykırılık halinde, hizmet buluşunun sahibi, başlangıçtan itibaren emir ve talimatı veren asıl işveren olur. Aykırılığın tespitinden önce alt işveren hizmet buluşu için başvuru yapmış ve hatta patent almış olsa dahi asıl işveren

Güleda Özdemir Uzun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

2.Serbest Kalan Buluşlar Buluş, doğumunda hizmet buluşu niteliğinde olsa da sonradan işverenin bilinçli ya da bilinçsiz davranışları sonucu serbest ... işçinin iradesi ile bağlı olmaz. Genel olarak, işveren hizmet buluşunu her zaman serbest bırakabilir. Başlıklar halinde açıklamak gerekirse hizmet buluşu, aşağıdaki hallerde serbest buluş niteliği kazanır.(467) (467) Mülga PatKHK m.21/1’de; ‘’Hizmet buluşu aşağıdaki hallerde serbest buluş niteliği kazanır. a - İşveren hizmet buluşunu yazılı olarak serbest bırakmışsa; b - İşveren buluşa yönelik kısmi bir hak talebinde bulunursa; c - İşveren, işçinin 18 inci maddeye

Zeynep Doğa İnal / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2025, Sayfa: 2797 - 2802

a.Hizmet Buluşu TBK’nın 427. maddesinde, hizmet buluşlarına ilişkin düzenleme yer almaktadır. Madde metni uyarınca, “Hizmet buluşları üzerinde ... . maddesi uyarınca, çalışanlar tarafından meydana getirilen buluşlar, hizmet buluşu ve serbest buluş olmak üzere ikiye ayrılmaktadır(104). Bir buluşun çalışan ... buluşu tanımı yapılmıştır. Maddede hizmet buluşu, “Çalışanın, bir işletme veya kamu idaresinde yükümlü olduğu faaliyeti gereği gerçekleştirdiği ya da büyük ... . maddesinde de hizmet buluşu tanımı, Kanun’da yer alan tanımla aynıdır. Hizmet buluşundan söz edilebilmesi için, buluşun iş ilişkisi sırasında meydana

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

3. İşletmenin Deneyim ve Çalışmalarına Dayalı Olarak Gerçekleşmesi İkinci ihtimalde hizmet buluşu, çalışanın yükümlü olduğu faaliyet gereği olmasa ... , hizmet buluşunun büyük ölçüde söz konusu deneyim ve çalışmalara dayanılarak gerçekleşmesindeki “büyük ölçüde” ifadesinden işletmenin sahip olduğu deneyim ... katkı, buluşu hizmet buluşu yapmayacaktır(244). Zira böyle bir durumda hizmet buluşları açısından ortak bir unsur olarak ifade ettiğimiz “maddi bağlantı ... buluşun ancak büyük ölçüde işletmenin veya kamu idaresinin deneyim ve çalışmalarına dayanılarak gerçekleştirilmesi durumunda hizmet buluşu sayılabileceğini

Savaş Bozbel / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2015

olmaksızın hizmet gören stajyerler ve pratik yapan öğrenciler de, bu KHK hükümlerine göre işçi sayılır. 551 sayılı KHK hükümlerine göre işçi buluşları; hizmet buluşları ve serbest buluşlar olarak nitelendirilir(39). Hizmet buluşları, işçinin bir işletme veya kamu idaresinde yükümlü olduğu faaliyeti gereği ... hizmet buluşlarının dışında kalan buluşlar, serbest işçi buluşları olarak kabul edilir. Serbest işçi buluşları 31 inci ve 32 nci madde hükümlerine tabidir(40). KHK m. 19 uyarınca işveren, hizmet buluşu ile ilgili olarak tam veya kısmi hak talep edebilir. İşveren talebini yazılı olarak işçiye bildirmek

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

koşulların mevcudiyeti hâlinde, buluşun hizmet buluşu sayılması için ayrıca işletmenin faaliyet konusuyla ilgili olması ya da ekonomik olarak ... sırasında gerçekleştirilen buluşun hizmet buluşu sayılması için buluşun işletmenin faaliyet konusuyla ilgili olması gerektiğini savunmaktadır(245). Biz bu görüşe katılmadığımızı şu gerekçelerle ifade etmek istiyoruz: Buluşun hizmet buluşu sayılması için gerekli olan koşullar kanunda açıkça sayılmaktadır ... bir hüküm olsa da(246) yalnızca serbest doğan buluşlara ilişkin getirilmiş bir hükümdür. Hizmet buluşları için bu hükmü dayanak göstererek bir ek şart

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

buluşuna yönelik tanımdan farklı olarak, var olması gereken unsurların sayılması yoluyla değil de, hizmet buluşunu tanımlayan hüküm üzerinden olumsuz olarak yapılmış bir tanımdır(260). Buna göre serbest doğan buluşlar, hizmet buluşunun dışında kalan buluşları ifade etmektedir (SMK m. 113/2; PatKHK m. 17/3; GüA m. 4/3)(261). Bu olumsuz tanımdan neyin anlaşılması gerektiğini ortaya koymak adına buraya kadarki açıklamalarımızı ve hizmet buluşuna ilişkin yapmış ... (263). Bu tanım uyarınca, serbest buluşta bulunmaması gereken unsurların teker teker açıklanması, hizmet buluşuna ilişkin yapılan açıklamaların tekrar

Güleda Özdemir Uzun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

II.Hizmet Buluşları A.Tanımı 6769 sayılı SMK’nın 113. maddesinde hizmet buluşları, çalışanın, bir işletme veya kamu idaresinde yükümlü olduğu ... deneyimlerinden kaynaklanan buluşların hizmet buluşu olabilmesi için “işyerinin(403) faaliyet gösterdiği alanlar içinde” gerçekleştirilmesi şartının arandığı görülür. Bir kısım yazarlar bu yönetmelik hükmünden yola çıkarak buluşun hizmet buluşu sayılması için işletmenin faaliyet alanına ilişkin veya işletme ... değiştiremez.(406) Bu nedenle hizmet buluşu sayılma için gerekli şartlar kanunda açıkça sayılmışken, ek bir şart getirilmesinin yasal dayanağı yoktur. Kanunun

Güleda Özdemir Uzun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

b.İşverenin Yurt İçinde Başvuru Hakkı(588) c.İşverenin Yurt Dışında Başvuru Hakkı İşveren hizmet buluşu üzerinde tam hak talep etmekle sadece yurt ... buluşu için yurt içinde patent/faydalı model başvurusunda bulunması, hem hakkı hem yükümlülüğüdür. Ayrıntılı açıklama, işverenin hizmet buluşu için patent/faydalı model başvurusunda bulunma yükümlülüğü başlığı altında anlatılmıştır. Bkz. aş. Üçüncü Bölüm, III, B, 4. İşverenin hizmet buluşu için faydalı model ... hizmet buluşu olup bir ekip tarafından gerçekleştirildiğinden işveren de tescil ettirmekle yasanın kendisine tanıdığı hakkı kullanmış olmakla davacı

Güleda Özdemir Uzun / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

. 396/4) hükmü ile açıkça düzenlenmiştir. İşçinin hizmet buluşuna ilişkin sır tutma yükümlülüğü ise SMK m. 114/6’da “Çalışan, hizmet buluşunu, serbest ... hakkına sahipken hizmet buluşu işverene aittir. Hizmet buluşuna ilişkin bilgiler işletme sırrı mahiyetindedir.(521) Bu nedenle işçinin sır tutma yükümlülüğü hizmet buluşları için getirilmiştir. Buluş, patentlenebilirlik şartlarını taşısa da taşımasa da yükümlülük vardır.(522) SMK, bir buluşun ... sonuçlanabilir.(523) Bu durum, tam hak talebi sahibi işvereni olumsuz etkiler.(524) İşçinin yükümlülüğü buluşun hizmet buluşu olma ihtimalinin bulunduğu dönemde

Mehmet Akif Özsoy / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

(SMK m. 119/1-c.1). Bildirimin hukuki niteliği açısından hizmet buluşuna ilişkin bildirim kapsamında yapmış olduğumuz açıklamalar burada da geçerlidir ... belirlemek ayrıca önemlidir. Zira serbest doğan buluşlar hizmet buluşlarında olduğunun aksine, ne çalışanın yükümlü olduğu faaliyetin ne de işletmenin deneyim ... yanıt vermek gerekir. Söz konusu bildirimle esas itibarıyla iki husus amaçlanmaktadır. Bunlardan birincisi, buluşun esasen hizmet buluşu olması ihtimali ... buluşun hizmet buluşu mu yoksa serbest buluş mu olduğunu denetlemesine imkân tanımaktır(472). Her iki husus da ilgili hükmün gerekçesinde açıkça ifade